HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM HOÀNG ĐAN PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT SƠN TRA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LA Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8620115 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phạm Văn Hùng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Sơn La, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Hoàng Đan i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS.TS Phạm Văn Hùng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phân tích định lượng, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể các cán bộ, chính quyền địa phương và các hộ nông dân xã Co Mạ, Long Hẹ, Chiềng Bôm, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Sơn La, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Hoàng Đan ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iiii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn.
ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.
Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Một số khái niệm cơ bản có liên quan.
Đặc điểm kinh tế và kỹ thuật sản xuất sơn tra. Nội dung nghiên cứu phát triển sản xuất sơn tra. Các nhân tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất sơn tra. Cơ sở thực tiễn.
Tình hình nghiên cứu về sơn tra trên thế giới. Đặc điểm chung về phát triển sản xuất sơn tra ở Việt Nam. Bài học kinh nghiệm. Phương pháp nghiên cứu.
Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. 24 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội của huyện Thuận Châu.
Đánh giá chung về địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận. Phương pháp thu thập số liệu và thông tin.
Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Lịch sử phát triển sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu. Thực trạng phát triển sản xuất sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu. Thay đổi hình thức sản xuất. Liên kết trong phát triển sản xuất sơn tra.
Đầu tư cho sản xuất sơn tra. Áp dụng kỹ thuật trong sản xuất sơn tra. Biến động về năng suất và chất lượng sơn tra. Hiệu quả kinh tế trong sản xuất sơn tra.
Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu, Tỉnh Sơn La. Nhóm nhân tố điều kiện tự nhiên. Nhóm yếu tố kinh tế - xã hội. Các biện pháp kỹ thuật canh tác.
Phân tích swot cho phát triển sản xuất sơn tra tại huyện Thuận Châu. Định hướng và giải pháp phát triển sản xuất sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu, Tỉnh Sơn La. Giải pháp phát triển sản xuất sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu, Tỉnh Sơn La. Kết luận và kiến nghị.
83 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đối với ubnd tỉnh sơn la. Đối với ubnd huyện thuận châu. 84 Tài liệu tham khảo.
87 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật Đ Đồng ĐVT Đơn vị tính Ha Hecta HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã KTCB Kiến thiến cơ bản NS Năng suất NSBQ Năng suất bình quân PTNT Phát triển nông thôn PTSX Phát triển sản xuất QML Quy mô lớn QĐ Quyết định SXKD Sản xuất kinh doanh TB Trung bình Trđ Triệu đồng UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Hiện trạng đất huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La. Dân số, dân tộc và lao động huyện Thuận Châu 2016. Nguồn thu thập số liệu thứ cấp.
Tổng hợp diện tích trồng sơn tra huyện Thuận Châu năm 2011-2016. Biến động diện tích sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu. Tỷ lệ trồng chuyên môn hóa. Tình hình tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật.
Tỷ lệ diện tích các xuất sứ sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu giai đoạn 2014-2016. Tỷ lệ đốn tỉa và chăm sóc cây sơn tra. Năng suất và sản lượng sơn tra của các hộ điều tra. Năng suất và sản lượng sơn tra của các hộ phân theo khu vực.
Thông tin cơ bản của hộ điều tra. Tình hình đất đai, lao động, vốn của các hộ điều tra. Diện tích, năng suất, sản lượng sơn tra của các hộ điều tra. Chi phí chăm sóc sơn tra giai đoạn kiến thiết cơ bản của các hộ.
Chi phí chăm sóc sơn tra trong thời kỳ SXKD của các hộ điều tra năm 2017. Một số chỉ tiêu kết quả sản xuất sơn tra của các hộ điều tra. Khối lượng bán sơn tra quả cho các tác nhân. Xếp hạng tầm quan trọng của sản xuất sơn tra.
Các yếu tố hình thành giá cả. Nguồn tham khảo giá sơn tra của các hộ gia đình. Tỷ lệ về mối liên hệ giữa người trồng sơn tra và người thu mua. Các yếu tố quyết định đến giá bán của sơn tra.
Hiện trạng đất huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La. Tỷ lệ dân tộc, lao động trên địa bàn huyện Thuận Châu. Các phương thức trồng sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu. Phân tích SWOT cho phát triển sản xuất sơn tra tại Thuận Châu.
71 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4. Mô hình trồng độc canh Sơn tra. Mô hình trồng xen canh Sơn tra - cỏ ghine. Phương pháp thu hái sơn tra .46 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Hoàng Đan Tên Luận văn: Phát triển sản xuất sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La Chuyên nghành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8620115 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Cây sơn tra đã gắn liền với người dân Thuận Châu từ rất lâu, giúp nhân dân xóa đói giảm nghèo.
Hiện nay, diện tích sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu trên 3.700ha, trong đó diện tích cho thu hoạch 502 ha với sản lượng quả tươi hàng năm khoảng 2. Những năm qua, diện tích sơn tra trên địa bàn huyện đang được mở rộng để thay thế những cây lương thực, thực phẩm hiệu quả kinh tế thấp. Trong thời gian tới, cây sơn tra sẽ vẫn là một trong những loại cây ăn quả chủ lực của huyện và được khuyến khích phát triển trên địa bàn huyện Thuận Châu. Tuy đã đạt được những kết quả khả quan, nhưng phát triển sản xuất sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu vẫn còn nhiều bất cập cần giải quyết và khắc phục để nâng cao vị thế, vai trò của cây sơn tra trên địa bàn huyện và nâng cao đời sống của người dân Thuận Châu.
Những năm gần đây, cây sơn tra đang là loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, quy mô diện tích đang được mở rộng nhiều hơn. Giai đoạn 2014 – 2016 diện tích sơn tra tăng 1. Hình thức tổ chức sản xuất sơn tra và liên kết tiêu thụ quả sơn tra cũng có nhiều biến động theo hình thức tích cực. Năng suất chất lượng sơn tra được cải thiện, hiệu quả kinh tế cây sơn tra đã được nâng cao.
Sở dĩ có điều này là do người dân ngày càng đầu tư mở rộng quy mô sản xuất và đầu tư thâm canh chăm sóc cây sơn tra được chú trọng hơn nhiều so với các năm trước. Liên kết thị trường tiêu thụ sản phẩm: thị trường tiêu thụ sơn tra Thuận Châu tính đến hiện nay chủ yếu do các thương lái trên địa bàn huyện liên kết với các tác nhân để tiêu thụ tại Sơn La và các tỉnh, thành phố từ miền Trung trở ra. Hiệu quả kinh tế cây sơn tra theo điều tra hộ nông dân đạt ở mức khá cao. Giá trị sản xuất thu được trên 1 ha trồng sơn tra dao động từ 51,77 triệu đồng đến 69,13 triệu đồng.
Giá trị tăng thêm (VA) trên 1 ha sơn tra dao động từ 42,74 triệu đồng đến 60,46 triệu đồng. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất sơn tra trên địa bàn huyện Thuận Châu: (i) Yếu tố tự nhiên có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển theo chiều rộng. Địa hình khí hậu và các điều kiện về thổ nhưỡng, thủy lợi quyết định khả năng bố trí sản xuất và mở rộng diện tích trồng sơn tra. Đồng thời, các yếu tố này ảnh hưởng rất lớn đến quá trình áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất sơn tra; (ii) Nguồn lực sản xuất: đây là nhóm yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển theo chiều sâu.