Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Sản Xuất Bưởi Diễn Tại Huyện Yên Thế, Tỉnh Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ phân tích vnua phát triển sản xuất bưởi diễn của các nông hộ trên địa bàn huyện yên thế tỉnh bắc giang, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Đào Quyết Thắng
• Người hướng dẫn: Pgs. Mai Thanh Cúc
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Phát Triển Sản Xuất Bưởi Diễn Của Các Nông Hộ Trên Địa Bàn Huyện Yên Thế, Tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC BẢNG
• 3. DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ
• 4. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 7.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 7.2. Mục tiêu cụ thể
• 8. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 8.1. Đối tượng nghiên cứu
• 8.2. Phạm vi nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Sản Xuất Bưởi Diễn Tại Huyện Yên Thế

Huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, nổi tiếng với giống bưởi Diễn, một loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao. Việc phát triển sản xuất bưởi Diễn không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Bưởi Diễn có hương vị đặc trưng, được thị trường ưa chuộng, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức trong sản xuất và tiêu thụ.

1.1. Đặc Điểm Của Giống Bưởi Diễn

Bưởi Diễn có vị ngọt, mọng nước, không chua, mã quả đẹp và hương thơm đặc biệt. Giống bưởi này không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn có hàm lượng dinh dưỡng phong phú, rất tốt cho sức khỏe.

1.2. Lịch Sử Phát Triển Bưởi Diễn Tại Yên Thế

Bưởi Diễn đã được trồng tại Yên Thế từ nhiều năm trước, nhưng chỉ trong những năm gần đây, diện tích trồng mới thực sự tăng mạnh nhờ vào nhu cầu tiêu thụ cao và chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Sản Xuất Bưởi Diễn

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng sản xuất bưởi Diễn tại Yên Thế vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như thiên tai, sâu bệnh, và biến động giá cả đã ảnh hưởng đến năng suất và lợi nhuận của nông dân.

2.1. Thiên Tai Và Biến Động Thời Tiết

Thiên tai như mưa lớn, bão lũ có thể gây thiệt hại lớn cho vườn bưởi. Biến động thời tiết cũng làm cho việc chăm sóc cây trồng trở nên khó khăn hơn.

2.2. Sâu Bệnh Hại Cây Trồng

Các loại sâu bệnh như gân xanh vàng lá đã làm giảm năng suất bưởi Diễn. Việc phòng trừ sâu bệnh cần được thực hiện kịp thời để bảo vệ cây trồng.

III. Phương Pháp Chăm Sóc Bưởi Diễn Hiệu Quả

Để phát triển sản xuất bưởi Diễn, nông dân cần áp dụng các phương pháp chăm sóc khoa học. Việc chọn giống, bón phân, và phòng trừ sâu bệnh là rất quan trọng.

3.1. Kỹ Thuật Chọn Giống Bưởi Diễn

Chọn giống bưởi Diễn chất lượng cao là bước đầu tiên trong quy trình sản xuất. Giống tốt sẽ giúp cây phát triển khỏe mạnh và cho năng suất cao.

3.2. Quy Trình Bón Phân Và Tưới Nước

Việc bón phân đúng cách và tưới nước hợp lý sẽ giúp cây bưởi phát triển tốt hơn. Cần theo dõi độ ẩm của đất và điều chỉnh lượng nước tưới cho phù hợp.

IV. Thị Trường Tiêu Thụ Bưởi Diễn Tại Yên Thế

Thị trường tiêu thụ bưởi Diễn đang ngày càng mở rộng, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn trong việc tìm đầu ra cho sản phẩm. Nông dân cần nắm bắt thông tin thị trường để có chiến lược tiêu thụ hiệu quả.

4.1. Các Kênh Tiêu Thụ Chính

Bưởi Diễn chủ yếu được tiêu thụ qua các thương lái và chợ đầu mối. Việc xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm là rất cần thiết để nâng cao giá trị sản phẩm.

4.2. Giá Cả Và Biến Động Thị Trường

Giá bưởi Diễn thường biến động theo mùa vụ. Nông dân cần theo dõi giá cả để có thể bán sản phẩm vào thời điểm có lợi nhất.

V. Giải Pháp Để Phát Triển Sản Xuất Bưởi Diễn Bền Vững

Để phát triển sản xuất bưởi Diễn bền vững, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức. Các giải pháp như quy hoạch vùng trồng, hỗ trợ kỹ thuật và tài chính là rất quan trọng.

5.1. Quy Hoạch Vùng Chuyên Canh Bưởi Diễn

Việc quy hoạch vùng trồng bưởi Diễn sẽ giúp nông dân tập trung sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế và giảm thiểu rủi ro.

5.2. Hỗ Trợ Kỹ Thuật Và Tài Chính

Chính quyền cần có các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho nông dân để họ có thể đầu tư vào sản xuất bưởi Diễn một cách hiệu quả.

VI. Kết Luận Và Triển Vọng Tương Lai Của Bưởi Diễn

Bưởi Diễn có tiềm năng phát triển lớn tại huyện Yên Thế. Với sự hỗ trợ đúng mức và áp dụng các phương pháp sản xuất hiện đại, bưởi Diễn có thể trở thành sản phẩm chủ lực của địa phương.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Bưởi Diễn Trong Kinh Tế Địa Phương

Bưởi Diễn không chỉ mang lại thu nhập cho nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của huyện Yên Thế.

6.2. Triển Vọng Phát Triển Bưởi Diễn Trong Tương Lai

Với các giải pháp phát triển bền vững, bưởi Diễn có thể mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang là địa bàn miền núi có tổng diện tích tự nhiên đạt 30.637,05 ha với nhiều tiềm năng đất đai và khí hậu thuận lợi để phát triển cây ăn quả có múi giá trị cao. Trước thực trạng vùng trồng vải thiều truyền thống gặp nhiều khó khăn về thị trường tiêu thụ và giá trị kinh tế suy giảm từ năm 2001, các nông hộ tại Yên Thế đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng sang giống bưởi Diễn đặc sản. Quá trình phát triển nhanh chóng này đã đưa diện tích bưởi Diễn toàn huyện vượt mốc 388,5 ha vào năm 2018 với tổng sản lượng thu hoạch đạt trên 1.500 tấn. Mặc dù giá bán bưởi Diễn Yên Thế đạt mức khá cao, dao động bình quân khoảng 22.000 đồng/quả, hoạt động sản xuất của các hộ dân vẫn mang tính tự phát, quy mô manh mún và đối mặt với rủi ro dịch bệnh vàng lá gân xanh cũng như sự ép giá từ thương lái trung gian khi kênh bán buôn chiếm tới 60,36% sản lượng.

Đề tài luận văn thạc sĩ "Phát triển sản xuất bưởi Diễn của các nông hộ trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang" do tác giả Đào Quyết Thắng thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Mai Thanh Cúc tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam, mã ngành Kinh tế nông nghiệp 8620115. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá toàn diện thực trạng sản xuất, phân tích các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng bưởi Diễn, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp phát triển bền vững chuỗi sản xuất nông hộ. Phạm vi không gian nghiên cứu tập trung tại huyện Yên Thế, phạm vi thời gian khảo sát bao quát giai đoạn 2016 - 2018 với chuỗi số liệu sơ cấp được thu thập chi tiết từ tháng 2/2018 đến tháng 12/2018. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc gia tăng giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích đất đai và nâng cao thu nhập bền vững cho hàng nghìn hộ nông dân địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết kinh tế hộ nông dân của các nhà kinh tế học nông nghiệp, nhìn nhận nông hộ là đơn vị sản xuất cơ sở tự chủ, thực hiện phân bổ các nguồn lực đất đai, lao động, vốn để tối đa hóa thu nhập hỗn hợp và thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng gia đình. Song song với đó, đề tài kết hợp lý thuyết phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, khẳng định quá trình mở rộng sản xuất phải diễn ra đồng thời theo chiều rộng (tăng diện tích đất trồng, sản lượng, đầu vào giống và phân bón) và chiều sâu (thâm canh tăng năng suất, kiểm soát chất lượng, hạ giá thành sản phẩm và nâng cao giá trị gia tăng). Ngoài ra, khung lý thuyết phát triển nông nghiệp bền vững của Ngân hàng Thế giới và Báo cáo Brundtland được lồng ghép để đánh giá sự hài hòa giữa ba trụ cột: hiệu quả kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trường sinh thái.

Mô hình nghiên cứu xác lập mối quan hệ tương tác giữa các yếu tố nguồn lực đầu vào (đất đai, lao động gia đình, vốn đầu tư, khoa học kỹ thuật, giống bưởi) và các yếu tố môi trường vĩ mô (chính sách nông nghiệp của Nhà nước, điều kiện tự nhiên khí hậu nhiệt đới, sâu bệnh hại, thị trường tiêu thụ) đối với các chỉ tiêu đầu ra của nông hộ. Hệ thống khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa trong luận văn bao gồm: Kinh tế hộ nông dân, Phát triển sản xuất bưởi Diễn hàng hóa, Giá trị sản xuất (GO), Chi phí trung gian (IC), Giá trị gia tăng (VA) và Thu nhập hỗn hợp của hộ (MI).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp nhằm đảm bảo tính toàn diện và độ tin cậy khoa học. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Niên giám thống kê huyện Yên Thế, báo cáo tổng kết của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Thế giai đoạn 2015 - 2018, cùng số liệu của Cục Trồng trọt và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO). Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra chọn mẫu trực tiếp tại 3 xã trọng điểm có diện tích bưởi Diễn lớn nhất huyện, khảo sát các nông hộ có vườn cây ở thời kỳ kiến thiết cơ bản (từ 1 đến 3 năm tuổi) và thời kỳ kinh doanh (từ năm thứ 4 trở đi), kết hợp phỏng vấn sâu cán bộ khuyến nông và các thương lái thu mua bưởi trong năm 2018.

Phương pháp phân tích số liệu bao gồm phương pháp thống kê mô tả (tính số bình quân, tỷ lệ phần trăm cơ cấu) để phản ánh quy mô và hiện trạng đầu tư; phương pháp so sánh (so sánh chuỗi thời gian 2016 - 2018 và so sánh giữa các nhóm hộ) để nhận diện xu hướng biến động năng suất, giá bán; phương pháp phân tích kinh tế để xác định hiệu quả sử dụng chi phí; và phương pháp phân tích ma trận SWOT nhằm tổng hợp điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức. Việc lựa chọn các phương pháp này cho phép đánh giá định lượng chính xác hiệu quả kinh tế của từng công đoạn sản xuất và cung cấp luận cứ vững chắc để hoạch định chính sách. Toàn bộ tiến trình đề tài được triển khai chặt chẽ từ ngày 25/08/2017 đến ngày 31/03/2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu ghi nhận diện tích bưởi Diễn tại huyện Yên Thế tăng trưởng mạnh mẽ qua từng năm, đạt quy mô trên 388,5 ha với sản lượng trên 1.500 tấn vào năm 2018. Điều này khẳng định vị thế của bưởi Diễn như một cây trồng mũi nhọn thay thế cây vải thiều kém hiệu quả. Năng suất bưởi Diễn tăng dần theo tuổi cây, bước vào giai đoạn cho năng suất thương phẩm cao và ổn định từ năm thứ 5 trở đi, mang lại nguồn doanh thu quan trọng cho kinh tế hộ.

Về mức độ đầu tư, thời kỳ kiến thiết cơ bản kéo dài từ 3 đến 4 năm đòi hỏi chi phí vốn ban đầu rất lớn mà chưa có nguồn thu. Lượng phân bón lót bình quân cho mỗi gốc cây đạt từ 20 đến 30 kg phân chuồng hoai mục kết hợp 1 kg supe lân và 0,3 đến 0,5 kg vôi bột. Mật độ trồng dao động từ 12 cây/sào Bắc Bộ (khoảng cách 5x6m) ở vùng đất đồi xấu đến 35 - 40 cây/sào (khoảng cách 3x3m đến 3x3,5m) tại các chân đất tốt có điều kiện thâm canh cao.

Về tổ chức tiêu thụ, chuỗi cung ứng sản phẩm bưởi Diễn Yên Thế còn mang tính tự phát và phụ thuộc nghiêm trọng vào trung gian. Lượng bưởi bán cho thương lái thu gom và người bán buôn chiếm tỷ lệ áp đảo 60,36% tổng sản lượng tiêu thụ của các hộ điều tra. Kênh bán lẻ trực tiếp đến tay người tiêu dùng hoặc phân phối qua siêu thị chỉ chiếm tỷ trọng rất khiêm tốn, dẫn đến tình trạng người sản xuất bị ép giá và chịu mức chênh lệch giá rất lớn giữa thời điểm thu hoạch rộ đầu vụ so với dịp Tết Nguyên Đán.

Về rủi ro sinh học và kỹ thuật, các bệnh hại nguy hiểm như bệnh vàng lá gân xanh (greening), nhện đỏ làm bạc lá, sâu vẽ bùa gây hại lộc non và sâu đục thân xuất hiện phổ biến. Việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật không theo quy trình kỹ thuật đã làm suy giảm độ phì nhiêu của đất, khiến tuổi thọ kinh tế của một số vườn bưởi bị rút ngắn xuống dưới 10 năm thay vì 40 đến 50 năm như tiềm năng vốn có của giống bưởi Diễn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng chất lượng bưởi Diễn Yên Thế chưa đồng đều xuất phát từ khâu chọn giống. Hầu hết các nông hộ vẫn tự sản xuất cây giống bằng phương pháp chiết cành từ những cây kém phát triển hoặc mua giống trôi nổi qua truyền miệng mà không qua bình tuyển cây mẹ đầu dòng đạt chuẩn. Khi so sánh với bức tranh chung của cả nước, nơi diện tích bưởi năm 2017 đạt 66,5 nghìn ha với sản lượng 533,3 nghìn tấn, huyện Yên Thế sở hữu lợi thế lớn về thổ nhưỡng đất đồi dốc dưới 15 độ, tầng đất dày và khả năng thoát nước tốt. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế chưa tương xứng do thiếu các mô hình liên kết hợp tác xã bài bản như kinh nghiệm của Nhật Bản, nơi nhà nước hướng dẫn quy trình đồng bộ và hỗ trợ bao tiêu sản phẩm qua hợp tác xã, hay chính sách ưu đãi đầu tư và xây dựng thương hiệu vùng đặc sản của Thái Lan.

Dữ liệu nghiên cứu về biến động diện tích, năng suất qua các năm và phân bổ kênh phân phối được tổng hợp rõ ràng qua các bảng thống kê và đồ thị trực quan trong luận văn. Đồ thị tăng trưởng diện tích giai đoạn 2016 - 2018 thể hiện đường dốc đi lên liên tục, trong khi sơ đồ kênh tiêu thụ minh họa rõ thế độc quyền của khâu thu gom buôn với 60,36% thị phần. Những chỉ báo định lượng này khẳng định rõ yêu cầu cấp bách phải tái cấu trúc kênh phân phối, chuyển đổi từ phương thức bán lẻ tản mạn sang chuỗi liên kết giá trị có hợp đồng ràng buộc.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Ủy ban nhân dân huyện Yên Thế phối hợp cùng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoàn thiện quy hoạch chi tiết vùng chuyên canh bưởi Diễn tập trung, phấn đấu mở rộng diện tích đạt mục tiêu 500 ha vào năm 2025 gắn với mã số vùng trồng và tiêu chuẩn VietGAP.

Thứ hai, Trạm Khuyến nông huyện Yên Thế chủ trì triển khai công tác bình tuyển, công nhận hệ thống cây mẹ đầu dòng ưu tú, quản lý chặt chẽ 100% cơ sở nhân giống chiết ghép trên địa bàn. Đồng thời, tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật chuyển giao quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), hướng dẫn khoanh vỏ kích thích ra hoa vào tháng 11 - 12 và bón phân hữu cơ cân đối trong giai đoạn 2020 - 2023.

Thứ ba, Hội Nông dân huyện vận động thành lập các Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ bưởi Diễn chuyên ngành tại 3 xã trọng điểm, thiết lập liên kết dọc với các siêu thị và doanh nghiệp chế biến tại Hà Nội, Bắc Giang. Mục tiêu chiến lược là kéo giảm tỷ lệ tiêu thụ qua tư thương từ mức 60,36% hiện nay xuống dưới 35% và duy trì mức giá bán ổn định trên 25.000 đồng/quả vào năm 2024.

Thứ tư, Trung tâm Xúc tiến Thương mại tỉnh Bắc Giang phối hợp chính quyền địa phương hoàn thiện hồ sơ đăng ký Nhãn hiệu chứng nhận "Bưởi Diễn Yên Thế", ứng dụng dán tem truy xuất nguồn gốc QR code cho toàn bộ sản phẩm xuất bán ra thị trường từ năm 2022.

Thứ năm, Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT cùng Quỹ Tín dụng Nhân dân địa phương xây dựng gói tín dụng ưu đãi trung và dài hạn với lãi suất giảm 1,5 - 2%/năm, tạo điều kiện cho 100% nông hộ tiếp cận nguồn vốn vay phục vụ chu kỳ kiến thiết cơ bản kéo dài 3 năm đầu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý nông nghiệp tại Ủy ban nhân dân các cấp và Phòng Nông nghiệp huyện Yên Thế. Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng về quy hoạch vùng sản xuất 388,5 ha, giúp các nhà quản lý xây dựng đề án tái cơ cấu ngành trồng trọt sát với thực tiễn địa phương.

Nhóm thứ hai là các chủ nông hộ, chủ trang trại và hợp tác xã trồng bưởi tại các vùng trung du miền núi. Nhóm này có thể ứng dụng trực tiếp các định mức kỹ thuật chuẩn xác về lượng phân chuồng 20 - 30 kg/hố, mật độ trồng 35 - 40 cây/sào, cũng như kỹ thuật khoanh vỏ và tỉa tán để hạn chế hiện tượng ra quả cách năm.

Nhóm thứ ba là các doanh nghiệp thu mua, đơn vị logistics và phân phối nông sản. Báo cáo phân tích chi tiết về 60,36% thị phần trung gian và tính mùa vụ của bưởi Diễn cung cấp thông tin thị trường quý giá để doanh nghiệp xây dựng chuỗi cung ứng khép kín và liên kết bao tiêu sản phẩm tận gốc.

Nhóm thứ tư là các giảng viên, nhà nghiên cứu, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản lý kinh tế và Phát triển nông thôn. Đề tài cung cấp khung phân tích chuẩn mực về phương pháp tính toán các chỉ tiêu kinh tế hộ (GO, IC, VA, MI) và cách ứng dụng ma trận SWOT trong nghiên cứu cây ăn quả đặc sản.

Câu hỏi thường gặp

Điều kiện tự nhiên tại huyện Yên Thế có thực sự phù hợp để phát triển bưởi Diễn không? Huyện Yên Thế có địa hình đồi dốc thoải dưới 15 độ, tầng đất dày thoát nước tốt cùng nền nhiệt độ vụ xuân từ 25 - 27 độ C rất thích hợp với đặc tính sinh học của bưởi Diễn. Điều kiện này giúp cây phát triển rễ khỏe, tích lũy lượng đường cao và tạo vị ngọt đậm đặc trưng.

Tại sao các hộ trồng bưởi Diễn tại Yên Thế vẫn phụ thuộc lớn vào thương lái trung gian? Do có tới 60,36% sản lượng được bán trực tiếp cho thương lái thu gom tại vườn vì nông dân sản xuất nhỏ lẻ, thiếu kho bãi bảo quản sau thu hoạch và chưa tham gia sâu vào các hợp tác xã liên kết bao tiêu có hợp đồng pháp lý rõ ràng.

Chi phí đầu tư thời kỳ kiến thiết cơ bản cho 1 sào bưởi Diễn là bao nhiêu năm? Thời kỳ kiến thiết cơ bản của cây bưởi Diễn kéo dài từ 3 đến 4 năm. Trong suốt thời gian này, hộ nông dân chỉ phát sinh chi phí mua cây giống, phân bón lót từ 20 đến 30 kg phân chuồng hoai mục mỗi hố và công chăm sóc mà chưa có nguồn thu hoạch thương phẩm.

Làm thế nào để kiểm soát bệnh vàng lá gân xanh trên cây bưởi Diễn hiệu quả? Nông hộ cần sử dụng cây giống sạch bệnh được nhân từ cây mẹ đầu dòng đã bình tuyển, kết hợp các biện pháp phòng trừ rầy chổng cánh truyền bệnh bằng chế phẩm sinh học, bón phân cân đối và tiêu hủy triệt để các cành cây có biểu hiện bệnh.

Bưởi Diễn Yên Thế có thể đạt mức giá bán bình quân cao hơn 22.000 đồng/quả bằng cách nào? Địa phương cần chuẩn hóa quy trình thâm canh VietGAP, dán tem truy xuất nguồn gốc QR code, phân loại chất lượng quả vỏ mỏng tép mọng nước và tổ chức đưa sản phẩm trực tiếp vào các chuỗi siêu thị thành phố lớn để nâng giá trị lên trên 25.000 đồng/quả.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất bưởi Diễn hàng hóa của nông hộ tại địa bàn miền núi.
• Đánh giá toàn diện thực trạng phát triển bưởi Diễn Yên Thế đạt quy mô trên 388,5 ha với sản lượng trên 1.500 tấn, chỉ ra điểm nghẽn lớn ở khâu kiểm soát cây giống và kênh tiêu thụ trung gian chiếm 60,36%.
• Phân tích chi tiết hệ thống chỉ tiêu kinh tế hộ và các nhân tố tự nhiên, kỹ thuật, vốn đầu tư ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng bưởi.
• Đề xuất đồng bộ 5 nhóm giải pháp chiến lược bao gồm: quy hoạch chuyên canh 500 ha, chuẩn hóa cây giống đầu dòng, chuyển giao kỹ thuật IPM, xây dựng nhãn hiệu chứng nhận và hỗ trợ vốn tín dụng chu kỳ 3 năm đầu.
• Cung cấp cơ sở khoa học vững chắc giúp chính quyền địa phương và các nông hộ nâng cao giá trị gia tăng của cây bưởi Diễn giai đoạn 2020 - 2025.

Chính quyền địa phương và các cơ quan khuyến nông cần sớm triển khai thí điểm mô hình liên kết hợp tác xã gắn với truy xuất nguồn gốc trong vòng 12 đến 24 tháng tới để bảo vệ và nâng tầm thương hiệu đặc sản địa phương. Các cán bộ quản lý, nhà nghiên cứu và hộ nông dân quan tâm hãy nghiên cứu chi tiết toàn văn đề tài để vận dụng hiệu quả các mô hình kinh tế vào thực tiễn sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐÀO QUYẾT THẮNG PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT BƯỞI DIỄN CỦA CÁC NÔNG HỘ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN YÊN THẾ, TỈNH BẮC GIANG Ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp Mã ngành: 8620115 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Mai Thanh Cúc NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nên trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Đào Quyết Thắng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CÁM ƠN Tôi xin trân trọng gửi lời cám ơn tới các thầy, cô giáo Ban quản lý Đào tạo sau đại học, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn Phát triển nông thôn – Học viện nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi về mọi mặt trong quá trình học tập và làm đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Mai Thanh Cúc, người đã định hướng và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình làm đề tài. Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới Ủy ban nhân dân, Phòng Thống kê, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài Nguyên và Môi trường, Phòng Lao động - TB&XH huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Tôi xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân các xã, các cán bộ, hộ nông dân đã giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra.

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn sự động viên, giúp đỡ của gia đình và bạn bè trong suốt quá trình học tập và hoàn thiện đề tài. Tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ quý báu đó. Hà Nội, ngày. năm 2019 Tác giả luận văn Đào Quyết Thắng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục bảng. vi Danh mục sơ đồ, đồ thị .vii Danh mục chữ viết tắt.viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu nghiên cứu chung .2 Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài.

Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản xuất bưởi diễn của hộ. Vai trò và đặc điểm của phát triển sản xuất bưởi Diễn. Nội dung về phát triển sản xuất cây bưởi. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất bưởi .2 Cơ sở thực tiễn.

Kinh nghiệm về phát triển sản xuất cây bưởi trên thế giới .2 Kinh nghiệm phát triển sản xuất bưởi ở Việt Nam.3 Kinh nghiệm cho phát triển sản xuất bưởi Diễn ở Yên Thế. Phương pháp nghiên cứu .1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu .1 Điều kiện tự nhiên. 43 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp chọn điểm, chọn mẫu nghiên cứu .2 Phương pháp thu thập thông tin .3 Phương pháp phân tích thông tin.

Các hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong nghiên cứu đề tài. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng phát triển sản xuất bưởi diễn của các nông hộ trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang .1 Định hướng, quy hoạch phát triển sản xuất bưởi Diễn của các nông hộ trên địa bàn huyện Yên Thế. Đầu tư các yếu tố đầu vào cho sản xuất bưởi Diễn trên địa bàn huyện Yên Thế.

Đánh giá yếu tố đầu ra. Kết quả và hiệu quả sản xuất bưởi Diễn của huyện qua các năm. Đánh giá tình hình phát triển sản xuất bưởi Diễn của các nông hộ trên địa bàn huyện Yên Thế. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất bưởi diễn của các nông hộ trên địa bàn huyện Yên Thế .1 Chính sách của Nhà Nước.

Thị trường tiêu thụ .3 Điều kiện tự nhiên của vùng sản xuất. Yếu tố sâu bệnh hại cây trồng .5 Yếu tố về điều kiện kinh tế - xã hội. Các giải pháp phát triển sản xuất bưởi diễn của các nông hộ trên địa bàn huyện Yên Thế. Căn cứ đề ra các giải pháp.

Phân tích ma trận SWOT trong phát triển sản xuất bưởi Diễn trên địa bàn huyện Yên Thế. Đề xuất các giải pháp phát triển sản xuất bưởi diễn cho các hộ nông dân trên địa bàn huyện Yên Thế. 96 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết luận và kiến nghị .1 Đối với nhà nước.

Đối với chính quyền địa phương. 104 Tài liệu tham khảo. 105 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Lượng phân bón cho mỗi cây bưởi từ năm thứ nhất đến thứ 3.

Lượng phân bón cho mỗi cây bưởi từ sau thứ 3. Tình hình sản xuất bưởi trên thế giới những năm gần đây. Sản lượng bưởi quả một số quốc gia SX bưởi chủ yếu trên Thế Giới. Tình hình sản xuất một số cây ăn quả ở Việt Nam.

Giá trị xuất nhập khẩu quả bưởi ở nước ta từ 2015 – 2017. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Yên Thế qua 3 năm (2015-2017). Tình hình dân số và lao động của huyện Yên Thế qua 03 năm 2016 - 2018. Giá trị và cơ cấu giá trị sản xuất của huyện Yên Thế qua 3 năm 2016 - 2018.

Nguồn thu thập thông tin thứ cấp. Biến động diện tích bưởi Diễn của huyện qua các năm. Chi phí đầu tư 1 sào bưởi Diễn thời kỳ kiến thiết cơ bản. Tình hình sử dụng giống của các hộ điều tra ở huyện Yên Thế giai đoạn 2016 - 2018.

Chi phí đầu tư sản xuất bưởi Diễn của các hộ điều tra thời kỳ sản xuất kinh doanh (tính cho 1 sào). Giá bán bưởi Diễn Yên Thế trên thị trường. Bảng năng suất và sản lượng của huyện qua các năm. Năng suất bưởi Diễn tại ở các độ tuổi khác nhau (Tính BQ các hộ).

Sản lượng và giá trị bưởi Diễn của huyện Yên Thế năm 2018. Tình hình sản xuất bưởi Diễn của các nhóm nông hộ từ năm 2016-2018. Khó khăn của các hộ trồng bưởi Diễn. Nguyện vọng của người sản xuất về những chính sách của Nhà nước.

Khả năng tiêu thụ sản phẩm của cây trồng. Một số loại sâu bệnh hại chính trên cây bưởi Diễn. Kết quả và hiệu quả của chương trình tập huấn cho hộ sản xuất trên địa bàn huyện. Nhu cầu về vốn sản xuất của hộ điều tra Ma trận SWOT trong phát triển sản xuất cây bưởi Diễn trên địa bàn huyện Yên Thế.

93 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ Đồ thị 4. Biến động diện tích bưởi Diễn toàn huyện qua các năm. Biến động diện tích bưởi Diễn của 3 xã điều tra qua các năm. Biến động về năng suất Biến bưởi Diễn qua các năm.

Biến động về sản lượng Biến bưởi Diễn qua các năm. Hình thức tiêu thụ sản phẩm bưởi Diễn. Kênh tiêu thụ bưởi Diễn của các hộ điều tra .75 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân BVTV Bảo vệ thực vật CC Cơ cấu DT Diện tích ĐVT Đơn vị tính GT Giá trị GTSX Giá trị sản xuất KHCN Khoa học công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật KTCB Kiến thiết cơ bản N – L – TS Nông – lâm - thuỷ sản NHCN Nhãn hiệu chứng nhận NN Nông nghiệp PTNT Phát triển nông thôn QM Quy mô SL Số lượng TM – DV Thương mại - dịch vụ TN – KT – XH: Tự nhiên – kinh tế - xã hội Trđ Triệu đồng UBND Uỷ ban nhân dân VH văn học XDCB Xây dựng cơ bản viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đào Quyết Thắng Tên luận văn: “Phát triển sản xuất bưởi Diễn của các nông hộ trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang” Ngành: Kinh tế nông nghiệp ứng dụng Mã ngành: 8620115 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Bưởi Diễn là giống cây ăn quả đặc sản, có giá trị kinh tế cao cần được bảo vệ, bảo tồn lâu dài và đầu tư khai thác một cách hiệu quả, bền vững phục vụ phát triển kinh tế địa phương, nâng cao đời sống người nông dân. Bưởi Diễn được trồng ở Yên Thế bước đầu mang lại hiệu quả với vị ngọt, mọng nước, không he, không chua, mã quả đẹp, có hương vị thơm đặc biệt.

Trong những năm gần đây, diện tích trồng bưởi Diễn trên địa bàn huyện Yên Thế - Bắc Giang liên tục tăng, sản lượng bưởi không đủ cung cấp cho nhu cầu tiêu dùng của thị trường. Tuy nhiên bưởi Diễn Yên Thế cũng gặp phải nhiều thử thách như thiên tai, sau bệnh hại đặc biệt là gân xanh vàng lá đã làm cho diện tích phần nào bị thu hẹp. Vấn đề đặt ra ở đây là cần làm gì để đẩy mạnh và phát triển ngành trồng bưởi Diễn đạt hiệu quả cao đúng với vai trò và tầm quan trọng của nó trong cơ cấu kinh tế của huyện những năm tới. Nhằm phát triển sản xuất cây bưởi Diễn của huyện trong thời gian tới và để giải quyết thoả đáng những câu hỏi trên chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phát triển sản xuất bưởi Diễn của các nông hộ trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang”.

Với mục tiêu chung là Nghiên cứu thực trạng phát triển và các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất bưởi Diễn của các hộ nông dân ở huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang, từ đó đưa ra các giải pháp để phát triển sản xuất bưởi Diễn trong thời gian tới. Mục tiêu cụ thể là: Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến vấn đề phát triển sản xuất cây căn quả có múi nói chung và cây bưởi Diễn nói riêng. Đánh giá thực trạng phát triển sản xuất bưởi Diễn tại các nông hộ ở trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất bưởi Diễn của các nông hộ ở huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang.

Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển sản xuất bưởi Diễn một cách hiệu quả của các nông hộ trên địa bàn huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang trong thời gian tới.