CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT TÀI NGUYÊN DU LỊCH TẠI ĐÀ NẴNG 1. Khái niệm tài nguyên du lịch Theo Luật Du lịch 2017, tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên và các giá trị văn hóa làm cơ sở để hình thành sản phẩm du lịch, khu du lịch, điểm du lịch, nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch1. Phân loại tài nguyên du lịch Cũng Luật Du lịch 2017, tài nguyên du lịch bao gồm tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch văn hóa.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên: Đây là loại tài nguyên du lịch bao gồm các yếu tố về khí hậu, địa hình, cảnh quan thiên nhiên… Có thể nói rằng tài nguyên du lịch thiên nhiên bao gồm tất cả những gì thiên nhiên đã ban tặng cho con người. Tài nguyên du lịch rừng Rừng của thành phố ngoài ý nghĩa kinh tế còn có ý nghĩa phục vụ nghiên cứu khoa học, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển du lịch.
Thiên nhiên đã ưu đãi ban cho thành phố các khu bảo tồn thiên nhiên đặc sắc như: Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà, Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà và Khu văn hóa lịch sử môi trường Nam Hải Vân. Khu Bảo tồn thiên nhiên Bà Nà, tổng diện tích tự nhiên là 8. Đây là khu rừng có giá trị lớn về đa dạng sinh học, nối liền với vườn quốc gia Bạch Mã (Thừa Thiên - Huế), rừng đặc dụng Nam Hải Vân và dãy rừng tự nhiên phía bắc và tây bắc tỉnh Quảng Nam, tạo nên một dãy rừng xanh độc nhất Việt Nam liên tục trải dài từ biển Đông đến biên giới Việt - Lào. Tài nguyên du lịch nước Biển, bờ biển: Đà Nẵng có bờ biển dài khoảng 30 km, có vịnh Đà Nẵng nằm chắn bởi sườn núi Hải Vân và Sơn Trà, mực nước sâu, thuận lợi cho việc xây dựng cảng lớn và một số cảng chuyên dùng khác; và nằm trên các tuyến đường biển quốc tế nên rất thuận lợi cho việc giao thông đường thuỷ.
Vùng biển Đà Nẵng có ngư trường rộng trên 15.000 km2, có các động vật biển phong phú trên 266 giống loài, trong đó hải sản có giá trị kinh tế cao gồm 16 loài (11 loài tôm, 02 loại mực và 03 loại rong biển).với tổng trữ lượng là 1.000 tấn hải sản các loại (theo dự báo của Bộ Thuỷ sản). Hàng năm có khả năng khai thác trên 150.000 tấn hải sản các loại. Đà Nẵng còn có một bờ biển dài với nhiều bãi tắm đẹp như Non Nước, Mỹ Khê, Thanh Khê, Nam Ô với nhiều cảnh quan thiên nhiên kỳ thú; ở khu vực quanh bán đảo Sơn Trà có những bãi san hô lớn, thuận lợi trong việc phát triển các loại hình kinh doanh, dịch vụ, du lịch biển. Sông ngòi, ao hồ: ++Ngoài ra còn có sông Hàn nổi tiếng khai du lịch.
Tài nguyên du lịch đất Với diện tích 1.255,53 km thành phố có các loại đất khác nhau: cồn cát và đất cát ven biển, đất mặn, đất phèn, đất phù sa, đất xám bạc màu và đất xám, 1 Theo Luật Du lịch 2017 4 0 0 đất đen, đất đỏ vàng, đất mùn đỏ vàng. Với diện tích 1.255,53 km thành phố có các loại đất khác nhau. Tạo nên nhiều địa hình đa dạng, phù hợp với nhiều loại hình du lịch khác nhau như du lịch mạo hiểm, du lịch sinh thái… 1. Tài nguyên du lịch nhân văn: Tài nguyên du lịch nhân văn là các đối tượng, hiện tượng do con người tạo ra trong quá trình phát triển, bao gồm các truyền thống văn hóa, các yếu tố văn hóa, văn nghệ dân gian, di tích lịch sử,… các di sản vật thể và phi vật thể khác có thể được sử dụng cho mục đích du lịch.
Hiện nay, thành phố Đà Nẵng có 2 di tích cấp quốc gia đặc biệt, 18 di tích được xếp hạng cấp quốc gia và 51 di tích xếp hạng cấp thành phố, 4 di sản phi vật thể trong danh mục Di sản quốc gia.Theo đánh giá của nhiều chuyên gia văn hóa, các di sản văn hóa phi vật thể của Đà Nẵng vô cùng đặc sắc. Những hình thái diễn xướng Bài chòi, Tuồng, lễ cầu ngư, Lễ hội Quán thế âm Bồ tát, lễ hội Mục đồng,… đều có nhiều sắc thái văn hóa đa dạng. Đà Nẵng mang trong mình nhiều câu chuyện về lịch sử và văn hóa thú vị. Trong đó nổi bật có thể kể đến, di tích lịch sử Thành Điện Hải là đồn lũy quan trọng góp phần đánh bại cuộc tấn công của thực dân Pháp vào Đà Nẵng những năm 1858 – 1860, ngoài ra còn có, Di tích Hải Vân Quan,Di tích Nghĩa trũng Khuê Trung.
Một trong những điểm tham quan du lịch tâm linh thu hút du khách đến Đà Nẵng là di tích danh thắng Ngũ Hành Sơn. Theo nhiều tài liệu thì Ngũ Hành Sơn hay núi Non Nước thuộc phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng, Việt Nam. Với diện tích khoảng 2 km2, gồm: Kim Sơn, Mộc Sơn, Thủy Sơn, Hỏa Sơn (gồm Dương Hỏa Sơn và Hỏa Sơn) và Thổ Sơn, nằm cách trung tâm thành phố Đà Nẵng khoảng 8 km. Nơi đây, có một hệ thống hang động thạch nhũ mát lạnh, thật huyền bí, kỳ diệu, đến với Ngũ Hành Sơn là về nơi cửa Phật, sống trong không gian huyền ảo của tiếng chuông chùa, chốn thanh tịnh nơi chùa chiền, hang động.
(chùa Linh ứng Bãi Bụt) Nếu như trước đây, danh thắng Ngũ Hành Sơn chỉ đón khách trong mùa lễ hội thì vài năm trở lại đây, khách thập phương tìm đến quanh năm. Để thu hút du khách, danh thắng này đã được đầu tư, xây dựng nhiều sản phẩm du lịch gắn với khu dịch vụ đầy đủ tiện nghi. Hiện nay, trung bình mỗi ngày danh thắng Ngũ Hành Sơn đón 1. Cùng với danh thắng Ngũ Hành Sơn thì Bảo tàng Điêu khắc Chăm, Bảo tàng Đà Nẵng cũng không kém phần nổi tiếng.
Tất cả đều tạo nên ấn tượng và thu hút khách du lịch đến với nơi đây để tìm hiểu những điều chưa được khám phá. Cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật Đà Nẵng là một thành phố trực thuộc trung ương, nằm trong vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, là thành phố trung tâm lớn nhất khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Nằm ở trung độ của Việt Nam, cách thủ đô Hà Nội 766 km về phía Bắc và Thành phố Hồ Chí Minh 961 km về phía Nam theo Quốc lộ 1A. Đà Nẵng còn là trung điểm của các di sản thế giới như Cố đô Huế, Phố cổ Hội 5 0 0 An và Thánh địa Mỹ Sơn.
Với những yếu tố trên, cơ sở hạ tầng và vật chất kỹ thuật của du lịch Đà Nẵng rất được chú trọng đầu tư phát triển. Cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật là toàn bộ các phương tiện vật chất kỹ thuật được huy động tham gia vào việc khai thác các tài nguyên du lịch nhằm tạo ra và thực hiện các dịch vụ và hàng hóa thỏa mãn nhu cầu du khách. Cơ sở hạ tầng Cơ sở hạ tầng nói chung có vai trò đặc biệt đối với việc đẩy mạnh phát triển du lịch, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của du khách. Mạng lưới và phương tiện giao thông vận tải Dịch vụ vận chuyển là một yếu tố quan trọng không thể thiếu trong hoạt động du lịch.
Một tài nguyên du lịch có sức hấp dẫn với du khách nhưng vẫn không thể khai thác được nếu thiếu giao thông vận tải. Bên cạnh đó, việc tăng nhanh và phát triển phương tiện vận chuyển (công cộng và cá nhân) cho phép mau chóng khai thác các nguồn tài nguyên du lịch mới. Du lịch muốn trở thành hiện tượng phổ biến trong xã hội thì phải thông qua mạng lưới giao thông thuận tiện, nhanh chóng. Thành phố Đà Nẵng nằm trên trục giao thông Bắc - Nam về đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không: Hệ thống cảng biển: Nằm gần đường hàng hải quốc tế và có vị trí đặc biệt thuận lợi về giao thông đường biển.
Trong đó, Cảng Đà Nẵng là cảng biển lớn nhất miền Trung, góp phần phát triển du lịch qua việc đón 95 lượt tàu du lịch với gần 188.000 hành khách và thuyền viên. Sở Du lịch Đà Nẵng cho hay, trong vòng 3 ngày (từ ngày 18 đến 30/2/2021), Đà Nẵng đã đón một tàu Silver Spirit với 200 du khách châu Âu và một tàu Crystal Symphony với 145 du khách từ Âu, Mỹ (đều phục vụ khách hạng sang) đã cập cảng Tiên Sa, đến tham quan thành phố. Đây được xem là tín hiệu tích cực với du lịch Đà Nẵng giữa mùa dịch bệnh Covid-19. Thành phố Đà Nẵng đang xúc tiến xây dựng bến cảng Liên Chiểu sẽ đưa vào sử dụng năm 2030.
Sau đó, hệ thống cảng Đà Nẵng được nối liền với Cảng Kỳ Hà, Cảng Dung Quất ở phía nam sẽ trở thành một cụm cảng liên hoàn lớn, giữ vị trí quan trọng trên tuyến hàng hải Đông Nam Á và Đông Bắc Á. Đường hàng không: Sân bay Quốc tế Đà Nẵng là một trong ba sân bay quốc tế lớn nhất Việt Nam (sau Nội Bài và Tân Sơn Nhất). Ngoài ra, đường hàng không Đà Nẵng có thể nối trực tiếp với các nơi lân cận như Singapore, Siêm Riệp, Bangkok, Đài Bắc, Quảng Châu,… Sân bay Quốc tế Đà Nẵng đã đảm bảo phục vụ hơn 10 triệu lượt khách/năm và 15 triệu lượt khách/năm từ năm 2020 trở đi và đang có kế hoạch mở rộng, xây dựng các nhà ga để đạt mức 30 triệu hành khách/năm vào năm 2030. Đường sắt: Tuyến đường sắt huyết mạch Bắc - Nam với tổng chiều dài khoảng 30km chạy dọc thành phố.
Hiện nay có năm nhà ga, trong đó Ga Đà Nẵng là một trong những ga chính và quan trọng nhất, bởi tất cả các chuyến tàu ra Bắc vào Nam đều dừng tại đây với thời gian khá lâu để đảm bảo cho lượng khách lớn lên xuống tàu. Ngoài ra, còn có những chuyến tàu Bắc - Nam nối Đà Nẵng - Hà Nội, Đà Nẵng - Thành phố Hồ Chí Minh đáp ứng rất lớn lượng 6 0 0 khách trong mùa cao điểm. Không những vậy, Đà Nẵng còn nằm trên trục chính đường sắt Tây Nguyên gồm Đà Nẵng - Kon Tum - Đắk Lắk - Buôn Ma Thuột - Chơn Thành đến Thành phố Hồ Chí Minh đang được nghiên cứu đầu tư. Đường bộ: Gồm Quốc lộ 1A 2 và Quốc lộ 14B3.
Việc đưa vào sử dụng hầm đường bộ Hải Vân khiến cho thời gian lưu thông được rút ngắn và giảm tai nạn giao thông trên đèo Hải Vân. Ngoài ra, việc đưa vào sử dụng hai cao tốc là Đà Nẵng - Quảng Ngãi và La Sơn - Tuý Loan sẽ giúp hệ thống giao thông Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung được kết nối và đảm bảo.