LỜI MỞ ĐẦU Du lịch là một ngành công nghiệp không khói đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế tại rất nhiều quốc gia. Sự phát triển của xã hội đã kéo theo những đổi mới trong nhu cầu cũng như sở thích và thói quen tiêu dùng của nhiều bộ phận khách hàng thông qua việc lựa chọn các hình thức du lịch và vận chuyển. Bên cạnh những phương tiện di chuyển quen thuộc như máy bay, tàu hỏa, ô tô,. thì trong những năm gần đây, sự xuất hiện của hình thức du lịch bằng du thuyền đã tạo ra nhiều trào lưu và đem lại những trải nghiệm mới mẻ, độc đáo.
Việc khai thác thị trường du thuyền đã trở thành một trong những xu thế mới, đóng góp tích cực đến mảng phát triển du lịch biển vốn là vấn đề đang được quan tâm và đẩy mạnh. Thị trường du thuyền đang là một trong những thị trường phát triển, sôi động trong ngành du lịch. Mô hình này vốn đã được đón nhận từ rất lâu trên thế giới với những hải trình kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng, đi qua rất nhiều những điểm đến nổi tiếng. Được biết đến là một hình thức du lịch với chi phí đắt đỏ, du thuyền trở thành mơ ước của nhiều người đam mê du lịch với mong muốn được trải nghiệm những dịch vụ mới lạ, tiện nghi, đầy đủ, được tiếp xúc và giao lưu với nhiều nền văn hóa mới nhằm phục vụ nhu cầu giải trí, nghỉ dưỡng.
Sự xuất hiện của nhiều hãng du thuyền nổi tiếng đã biến thị trường du thuyền trở nên giàu tính cạnh tranh với tệp khách hàng hầu hết thuộc tầng lớp từ trung lưu đến thượng lưu. Những sản phẩm, dịch vụ đa dạng, những thiết kế xa hoa về cơ sở vật chất, sự tinh tế trong ẩm thực, sự kiện,. đã biến du lịch du thuyền trở thành hình thức du lịch rất đáng để trải nghiệm. Bên cạnh những cơ hội, ngành du thuyền cũng đang đối diện với nhiều khó khăn, thách thức gây ra bởi sự cạnh tranh trong nội bộ ngành, các yếu tố chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường… điển hình như sự xuất hiện của dịch bệnh Covid-19.
Bài thảo luận sẽ đi sâu vào giới thiệu lịch sử hình thành và phát triển của ngành du thuyền, các dịch vụ, sản phẩm được cung cấp, các hãng du thuyền nổi tiếng và liên hệ với Việt Nam để phân tích đặc điểm, cơ hội, thách thức mà thị trường du thuyền đang trải qua và chuẩn bị đối mặt. TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DU THUYỀN TRÊN THẾ GIỚI 1. Lịch sử hình thành của du thuyền trên thế giới 1. Khái niệm Du thuyền là tàu chuyên chở hành khách sử dụng cho chuyến đi vui chơi giải trí, nơi mà chính chuyến đi và tiện nghi của tàu cũng là một phần trải nghiệm của du khách.
Theo Vincenzo Asero và Stefania Skonieczny (2017): “Du lịch bằng du thuyền là một hình thức du lịch sang trọng, bao gồm một chuyến đi trọn gói trên một tàu du lịch trong ít nhất 48 giờ, theo một hành trình cụ thể, trong đó du thuyền sẽ dừng chân tại một số cảng hoặc thành phố” [Error: Reference source not found]. Du thuyền là một loại thuyền được sử dụng cho mục đích giải trí hoặc thể thao. Từ du thuyền (yacht) xuất phát từ từ “jacht” trong tiếng Hà Lan. “Jacht” có nghĩa là “thợ săn”, một loại tàu buồm nhanh và nhẹ.
Nó được hải quân quốc gia sử dụng để đánh đuổi cướp biển và các nước xâm lược. Cho đến khi “jacht” được vinh dự đưa vua nước Anh, Charles Đệ Nhị từ Hà Lan về Anh Quốc vào năm 1660, nó chính thức được định nghĩa là một chiếc tàu hoàng gia phục vụ cho những người quan trọng của đất nước. Thực tế thì khó có một định nghĩa cụ thể nào mô tả chính xác một chiếc thuyền trở thành yacht. Nhưng hầu hết thì những người đi thuyền đều nghĩ yacht là bất kỳ loại tàu biển nào được sử dụng cho mục đích vui chơi, giải trí.
Ví dụ như đi du lịch biển, thư giãn, thể thao nước, câu cá hoặc ở trên đó… Cũng có một cách nhận định khác, đó là du thuyền dùng để chỉ hai loại tàu khác nhau: một loại chạy bằng buồm, một loại chạy bằng động cơ. Về kích thước, yacht có thể dài từ 30 feet đến hàng trăm feet. Yacht thường đủ lớn với một số chỗ ngủ (cabin) trên tàu cho những chuyến đi qua đêm. Ngoài ra còn có nhà bếp (gallery), phòng tắm (head) và cả một số tiện ích khác tuỳ vào dòng thuyền.
Hầu hết yacht có động cơ thông dụng trên thị trường có kích thước từ 24 mét (78 feet) trở xuống. Chỉ có một số ít mega yacht trên thế giới do mức giá của chúng quá cao [Error: Reference source not found]. Lịch sử hình thành Thế kỷ 17, vua Anh Quốc Charles II trở về trên chiếc “jacht” từ Hà Lan. Trong khoảng thời gian sống lưu vong, giai đoạn ông sống ở Hà Lan đã gieo vào ông niềm đam mê du thuyền.
Và kể từ đó, du thuyền hoàng gia xuất hiện để phục vụ cho hoàng tộc và những người quan trọng. Với sở thích chơi thuyền ấy, Vua Charles II cùng anh trai James, Công tước xứ York, đều sở hữu chiếc thuyền được chế tạo riêng cho mình. Họ đã tổ chức một cuộc đua thuyền 2 trên sông Thames. Từ đó, môn thể thao chèo thuyền giải trí ra đời.
Không lâu sau đó, giới quý tộc Anh đều muốn có một chiếc yacht của mình, thể hiện cho đẳng cấp và giàu sang. Tiếp đó, cùng sự phát triển của kỹ thuật công nghệ, trải qua sự cải tiến từ thuyền hơi nước cho đến thuyền máy, chúng đều sử dụng cho mục đích giải trí. Trong thời kỳ hoàng kim, yacht là một biểu tượng cho địa vị và sự giàu có của người Mỹ. Morgan đã từng sở hữu du thuyền dài 240 feet là The Corsair.
Tuy nhiên, sau đó, Hải quân Hoa Kỳ đã mua lại và cải tạo thành tàu quân sự. Đây cũng là thời điểm các câu lạc bộ du thuyền (yacht club) được thành lập. Hiệp hội du thuyền cũng được ra đời và ngày càng trở nên phổ biến. Có lẽ những hình ảnh đó đã khiến mọi người gắn yacht với sự giàu có và sang trọng và điều đó dần hằn sâu vào tâm trí của mọi người.
Khi người Hà Lan và người Anh vượt Đại Tây Dương đến Mỹ, họ tiếp tục cuộc đua về thuyền của mình trong “thế giới mới”. Năm 1816, Cleopatra’s Barge được chế tạo. Với thiết kế tuyệt đẹp, nó trở thành một biểu tượng tối thượng của sự sang trọng và quý phái. Cleopatra’s Barge tiêu tốn 50,000 USD cho việc đóng tàu, và mất 50,000 USD nữa cho việc thiết kế và trang bị nội thất sang trọng.
Không gian bên trong thuyền là bộ sưu tập gỗ mahogany khảm quý hiếm, cùng với nhung đỏ và ren vàng lộng lẫy. Đồ dùng nhà bếp là các vật dụng làm bằng bạc nguyên khối. Diện mạo bên ngoài cũng hoành tráng không kém. Đó là một kiệt tác với những sọc sơn đầy màu sắc ở mạn phải cộng với hoạ tiết xương cá trích ấn tượng ở mạn trái.
Sự sang trọng đã biến nó trở thành Du thuyền Hoàng gia của vua Kamehameha II. Về sau, con thuyền này được đặt lại với cái tên là “Niềm tự hào của Hawaii”. Sự thay đổi này nhằm để vinh danh ông trước khi bị đắm ngoài khơi vào năm 1824. Vào năm 2008, một nhà đầu tư đã tìm cách tạo ra bản sao của con thuyền này với ước tính hơn 7 triệu USD, nhưng rất tiếc là dự án không bao giờ thành công.
Tuy vậy, cũng đủ thấy rằng Cleopatra’s Barge đã truyền một niềm cảm hứng cho luxury yacht. Sự phát minh ra động cơ hơi nước và động cơ đốt cháy đã đánh dấu cột mốc mới cho sự phát triển của yacht. Theo các cuộc cách mạng kỹ thuật, động cơ đốt cháy được tiếp nối phát triển sau động cơ hơi nước. Những chiếc thuyền chạy bằng động cơ cũng được ra đời, đặt một dấu ấn quan trọng cho ngành du thuyền.
Tuy nhiên, cuộc đại suy thoái vào những năm 1930 ở Mỹ đã khiến ngành du thuyền sang trọng vốn còn non trẻ phải trả giá, mở ra xu hướng sử dụng cho những con thuyền nhỏ hơn, gọn gàng hơn và ít tốn kém hơn. Từ năm 1980 trở đi, những phát triển mới trong ngành khoa học vật liệu và mô hình máy tính đã mở ra một thời đại mới cho yacht [Error: Reference source not found]. Phân loại du thuyền Nhìn chung, yacht được phân loại dựa vào rất nhiều yếu tố. Bao gồm kích thước, kiểu dáng, tiện nghi, chức năng và cả loại động cơ.
Nhìn lại lịch sử, yacht đầu tiên được định nghĩa là thuyền buồm (sailing yacht), về sau là thuyền động cơ (mortor yacht), gulet yacht. Sau này còn thuyền thể thao (sport yacht) hoặc du thuyền sang trọng (luxury yacht). Phân loại theo động cơ: - Sailing yacht: Một loại thuyền chủ yếu chạy bằng lực đẩy của gió và buồm. - Motor yacht: Thuyền chạy bằng một hoặc nhiều động cơ, gọi là du thuyền động cơ.
- Gulet yacht: Dòng thuyền có cả buồm và cả động cơ. - Catamaran yacht: Thuyền hai thân (phao) chạy rất êm, có thể đi vào những vùng nước nông. Phân loại theo tiện nghi, chức năng: - Open yacht, Cruiser, Cabin Cruiser, Express Cruiser: Loại thuyền sang trọng phục vụ cho giải trí và du lịch. - Luxury yacht: Dòng thuyền bao gồm các tính năng và sự hoàn thiện cao cấp nhất, với công nghệ hiện đại nhất.
Thuật ngữ “luxury” có thể gắn với bất kỳ loại yacht nào có những tiêu chí cụ thể về đẳng cấp. Ví dụ như “luxury motor yacht”, “luxury sailing yacht” … - Sport yacht: Gọi là dòng thuyền thể thao hướng đến phục vụ cho thú vui câu cá, thể thao nước hoặc du ngoạn trên biển. Dòng sport yacht có thiết kế rất đẹp và thời trang, động cơ mạnh để đạt tốc độ nhanh cho những ai thích cảm giác lái. Thuật ngữ “sport” cũng có thể đi cùng các loại du thuyền khác, như là “sport motor yacht” … Phân loại theo kích thước: - Yacht thường: du thuyền có kích thước từ 24m trở xuống.
- Superyacht: Dòng siêu du thuyền có kích thước từ 24m (78 feet) trở lên. - Mega yacht: Cũng được gọi là siêu du thuyền nhưng thường có kích thước từ 80m (260 feet) trở lên [Error: Reference source not found]. Ngoài ra còn có các khái niệm về du thuyền tiêu chuẩn, du thuyền thương mại và du thuyền tư nhân: - Du thuyền tiêu chuẩn: Du thuyền này là loại tàu vui chơi có chiều dài bằng hoặc hơn 24m. Hầu như tất cả các cơ quan quản lý quốc gia đều áp dụng các quy tắc an toàn dành riêng cho du thuyền này.