Nghiên cứu phát triển loại hình du lịch homestay tại Tây Ninh

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển loại hình du lịch homestay tại tây ninh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Huỳnh Minh Thông
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thạnh Vượng
• Trường học: Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát triển loại hình du lịch homestay tại Tây Ninh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ LOẠI HÌNH DU LỊCH HOMESTAY TẠI TÂY NINH
• 1.1. Các khái niệm liên quan
• 1.1.1. Cơ sở lý luận về du lịch homestay
• 1.1.2. Các khái niệm về du lịch
• 1.1.3. Du lịch homestay
• 1.1.3.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 1.1.3.2. Khái niệm du lịch homestay
• 2. CHƯƠNG 2: ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH HOMESTAY TẠI TÂY NINH
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM KHAI THÁC HIỆU QUẢ CÁC ĐIỀU KIỆN PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH HOMESTAY TẠI TÂY NINH

Tóm tắt

I. Tổng quan về du lịch Tây Ninh và loại hình du lịch homestay

Du lịch Tây Ninh đã trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng, đóng góp lớn vào ngân sách địa phương và tạo công ăn việc làm cho người dân. Du lịch Tây Ninh không chỉ nổi bật với các điểm đến tâm linh như Núi Bà Đen mà còn với tiềm năng phát triển du lịch homestay. Homestay không chỉ đơn thuần là một hình thức lưu trú mà còn là cầu nối giữa du khách và văn hóa địa phương. Theo nghiên cứu, du lịch homestay tại Tây Ninh đang phát triển mạnh mẽ, thu hút lượng khách đáng kể nhờ vào sự thân thiện và nhiệt tình của người dân địa phương. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng mà còn giúp gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, du lịch cộng đồng với mô hình homestay có thể nâng cao trải nghiệm của du khách, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững cho ngành du lịch tại tỉnh này. Như một chuyên gia trong lĩnh vực du lịch đã nói, "Du lịch homestay là chìa khóa để mở rộng cánh cửa giao lưu văn hóa và kinh tế giữa du khách và cộng đồng địa phương."

1.1. Khái niệm và sự phát triển của du lịch homestay

Homestay được hiểu là hình thức lưu trú tại nhà của người dân địa phương, nơi du khách có thể trải nghiệm cuộc sống hàng ngày của họ. Theo Tổng cục Du lịch Việt Nam, loại hình này đã xuất hiện từ những năm 1970 và ngày càng trở nên phổ biến. Du lịch homestay không chỉ giúp du khách tìm hiểu về phong tục tập quán mà còn tạo cơ hội cho người dân địa phương cải thiện thu nhập. Nghiên cứu cho thấy rằng, du lịch cộng đồng với homestay đã đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của nhiều vùng, đặc biệt là các khu vực còn khó khăn. Việc tham gia vào mô hình này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn tạo ra sự gắn kết giữa du khách và cộng đồng. Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, "Sự phát triển của du lịch homestay không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn giúp bảo tồn văn hóa và truyền thống địa phương."

II. Thực trạng phát triển du lịch homestay tại Tây Ninh

Nghiên cứu về du lịch homestay tại Tây Ninh cho thấy sự phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây. Tỉnh này có nhiều tiềm năng với các điểm du lịch nổi tiếng và hệ thống cơ sở lưu trú đa dạng. Địa điểm du lịch như Núi Bà Đen, Tòa Thánh Cao Đài đã thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm. Nghiên cứu chỉ ra rằng, dịch vụ homestay tại Tây Ninh đang dần được cải thiện, với nhiều cơ sở đáp ứng nhu cầu của du khách. Tuy nhiên, vẫn còn một số thách thức cần khắc phục như chất lượng dịch vụ, an toàn vệ sinh thực phẩm và sự chuyên nghiệp trong phục vụ. Một khảo sát gần đây cho thấy, 70% du khách hài lòng với trải nghiệm du lịch homestay, nhưng vẫn có 30% cho rằng cần cải thiện hơn nữa về dịch vụ. Điều này cho thấy, du lịch bền vững tại Tây Ninh cần phải chú trọng hơn đến chất lượng dịch vụ để thu hút du khách quay lại.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của du lịch homestay

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của du lịch homestay tại Tây Ninh. Một trong những yếu tố chính là tiềm năng du lịch của địa phương, bao gồm cảnh quan thiên nhiên, văn hóa phong phú và sự đa dạng trong ẩm thực. Theo kết quả khảo sát, dịch vụ homestay và an ninh môi trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút du khách. Một nghiên cứu cho thấy rằng, "Sự thân thiện của người dân và chất lượng dịch vụ là hai yếu tố then chốt quyết định sự lựa chọn của du khách khi đến với du lịch homestay tại Tây Ninh." Hơn nữa, việc phát triển chiến lược quảng bá và marketing cũng cần được chú trọng để nâng cao nhận thức về du lịch homestay trong cộng đồng và du khách.

III. Đề xuất giải pháp phát triển du lịch homestay tại Tây Ninh

Để phát triển du lịch homestay tại Tây Ninh một cách bền vững, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Trước tiên, cần tăng cường công tác đào tạo cho chủ cơ sở lưu trú về kỹ năng phục vụ và quản lý. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ không chỉ giúp thu hút du khách mà còn tạo ấn tượng tốt về du lịch Tây Ninh. Thứ hai, cần xây dựng các chương trình quảng bá mạnh mẽ hơn về du lịch homestay thông qua các kênh truyền thông hiện đại. Các cơ quan quản lý cần phối hợp với cộng đồng để tổ chức các sự kiện văn hóa, giúp du khách hiểu rõ hơn về phong tục tập quán địa phương. Như một chuyên gia trong ngành du lịch đã nhấn mạnh, "Chỉ khi nào chúng ta đầu tư vào con người và văn hóa, du lịch homestay mới có thể phát triển bền vững." Cuối cùng, cần chú trọng đến việc bảo tồn môi trường và văn hóa địa phương, đảm bảo rằng sự phát triển của du lịch homestay không làm ảnh hưởng đến đời sống của cộng đồng.

3.1. Xây dựng mô hình phát triển du lịch homestay

Mô hình phát triển du lịch homestay tại Tây Ninh cần được xây dựng dựa trên sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan. Các cơ sở lưu trú cần được khuyến khích tham gia vào các chương trình bảo tồn văn hóa và môi trường. Bên cạnh đó, cần phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo, kết hợp giữa du lịch tâm linh và du lịch homestay để tạo ra trải nghiệm phong phú cho du khách. Một nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng, "Sự kết hợp giữa du lịch tâm linh và homestay sẽ tạo ra một mô hình du lịch hấp dẫn, giúp thu hút nhiều du khách hơn đến với Tây Ninh." Việc xây dựng mô hình này không chỉ góp phần phát triển kinh tế mà còn bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Du lịch homestay là một loại hình du lịch cộng đồng đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, đặc biệt tại các tỉnh có tiềm năng du lịch văn hóa và sinh thái như Tây Ninh. Năm 2020, Tây Ninh đón khoảng 4,7 triệu lượt khách, đạt 87% so với cùng kỳ năm 2019, đóng góp đáng kể vào ngân sách địa phương và tạo việc làm cho người dân. Loại hình du lịch homestay tại Tây Ninh không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm du lịch mà còn góp phần nâng cao đời sống cộng đồng địa phương thông qua việc tạo thêm thu nhập và bảo tồn văn hóa bản địa.

Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng phát triển du lịch homestay tại Tây Ninh trong giai đoạn 2017-2020, đồng thời đề xuất các giải pháp phát triển bền vững nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút du khách. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động kinh doanh homestay trên địa bàn tỉnh Tây Ninh, với dữ liệu thu thập từ tháng 3 đến tháng 4 năm 2020, dựa trên khảo sát 114 quan sát.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho các nhà quản lý, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng địa phương trong việc phát triển loại hình du lịch homestay, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường tại Tây Ninh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình phát triển du lịch homestay đã được áp dụng trong và ngoài nước, bao gồm:

• Lý thuyết về du lịch homestay: Định nghĩa homestay là hình thức du lịch lưu trú tại nhà dân, nơi du khách cùng ăn, ở, sinh hoạt và trải nghiệm văn hóa địa phương. Theo Tiêu chuẩn Quốc gia Việt Nam (TCVN 7800:2009), homestay phải đảm bảo các tiêu chí về cơ sở lưu trú, an toàn, vệ sinh và dịch vụ.

• Mô hình phát triển du lịch homestay của Juladalai và cộng sự (2004): Bao gồm 5 nhóm yếu tố chính tác động đến sự phát triển homestay là tiện nghi, khả năng tiếp cận tài nguyên du lịch, sự thu hút, các hoạt động du lịch và sự sắp xếp.

• Mô hình của Seubsamarn Kanoknon (2009): Xác định 4 thuộc tính ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách du lịch homestay gồm vị trí và nhà nghỉ, sự thu hút du lịch, phục vụ và thông tin, các dịch vụ địa phương.

• Mô hình của Huan H. et al (2013): Đề cập đến 8 tiêu chí quan trọng trong lựa chọn homestay như an ninh, bữa ăn, dịch vụ, giá cả, cơ sở hạ tầng, vị trí, sự thuận tiện và thiết bị giải trí.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm: du lịch homestay, sự thu hút homestay, chất lượng dịch vụ, an ninh và an toàn, sự thuận tiện, điều kiện phát triển mô hình homestay.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với cỡ mẫu 114 quan sát, được chọn bằng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích tại các cơ sở homestay trên địa bàn Tây Ninh. Dữ liệu được thu thập thông qua bảng câu hỏi khảo sát trực tiếp với khách du lịch và chủ cơ sở homestay.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích tương quan và hồi quy đa biến nhằm đánh giá các yếu tố tác động đến sự lựa chọn homestay của du khách. Thời gian thu thập dữ liệu từ tháng 3 đến tháng 4 năm 2020, đảm bảo tính cập nhật và phản ánh thực trạng phát triển du lịch homestay tại Tây Ninh trong giai đoạn 2017-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của tài nguyên du lịch đến sự lựa chọn homestay: Khoảng 78% du khách đánh giá cao tài nguyên du lịch như cảnh quan môi trường, di tích lịch sử và văn hóa tại Tây Ninh là yếu tố quan trọng khi lựa chọn homestay. Các điểm đến như quần thể di tích núi Bà Đen thu hút hơn 2,1 triệu lượt khách mỗi năm, chiếm gần 50% lượng khách toàn tỉnh.

2. Ảnh hưởng của dịch vụ du lịch và chất lượng cơ sở lưu trú: 65% khách hàng hài lòng với chất lượng dịch vụ tại các homestay, đặc biệt là thái độ phục vụ của chủ nhà và nhân viên. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 22% phản ánh về cơ sở vật chất chưa đồng bộ và tiện nghi chưa đầy đủ.

3. Vấn đề an toàn, an ninh và môi trường: 70% du khách coi trọng yếu tố an toàn và an ninh khi lựa chọn homestay. Các cơ sở homestay tại Tây Ninh đã chú trọng trang bị thiết bị an toàn và đảm bảo môi trường sạch sẽ, tuy nhiên vẫn còn một số điểm cần cải thiện để nâng cao trải nghiệm khách.

4. Giá cả và sự thuận tiện: Khoảng 60% du khách cho rằng giá cả hợp lý là yếu tố quyết định trong việc lựa chọn homestay. Giao thông thuận tiện và các dịch vụ hỗ trợ như phương thức thanh toán, bãi đậu xe cũng được đánh giá cao.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố tài nguyên du lịch, dịch vụ, an ninh và giá cả có ảnh hưởng trực tiếp đến sự lựa chọn homestay của du khách tại Tây Ninh. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây ở Thái Lan và Malaysia, nơi các yếu tố tương tự cũng được xác định là then chốt trong phát triển du lịch homestay.

Việc Tây Ninh sở hữu nhiều di tích lịch sử, cảnh quan thiên nhiên độc đáo như núi Bà Đen tạo lợi thế cạnh tranh lớn cho loại hình du lịch homestay. Tuy nhiên, chất lượng dịch vụ và cơ sở vật chất cần được nâng cao để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của du khách.

Bảng biểu hoặc biểu đồ có thể minh họa tỷ lệ hài lòng của khách du lịch theo từng yếu tố như tài nguyên du lịch, dịch vụ, an ninh và giá cả, giúp trực quan hóa mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến sự lựa chọn homestay.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao chất lượng dịch vụ và cơ sở vật chất homestay: Đào tạo kỹ năng phục vụ, giao tiếp cho chủ nhà và nhân viên, đồng thời đầu tư cải thiện trang thiết bị, vệ sinh phòng nghỉ. Mục tiêu tăng tỷ lệ hài lòng khách hàng lên 80% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: các cơ sở homestay phối hợp với Sở Du lịch Tây Ninh.

2. Tăng cường an ninh, an toàn và bảo vệ môi trường: Lắp đặt thiết bị an toàn phòng cháy chữa cháy, xây dựng quy trình ứng phó khẩn cấp, đồng thời tổ chức các chương trình nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho cộng đồng địa phương. Mục tiêu giảm thiểu sự cố an toàn xuống dưới 5% trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương và các tổ chức cộng đồng.

3. Phát triển hạ tầng giao thông và dịch vụ hỗ trợ: Cải thiện đường xá, biển chỉ dẫn, bãi đậu xe và các dịch vụ thanh toán tiện lợi nhằm tạo thuận lợi cho du khách. Mục tiêu nâng cao sự thuận tiện trong di chuyển và thanh toán lên 90% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông Vận tải và Sở Du lịch.

4. Xây dựng chiến lược quảng bá và xúc tiến du lịch homestay: Tăng cường quảng bá hình ảnh homestay Tây Ninh qua các kênh truyền thông, hợp tác với các công ty lữ hành để phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng. Mục tiêu tăng lượng khách du lịch homestay lên 20% mỗi năm. Chủ thể thực hiện: Sở Du lịch, các doanh nghiệp lữ hành và cộng đồng homestay.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý ngành du lịch: Nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu và mô hình phát triển homestay giúp hoạch định chính sách, quy hoạch phát triển du lịch bền vững tại Tây Ninh và các địa phương tương tự.

2. Doanh nghiệp kinh doanh du lịch và lữ hành: Tham khảo để xây dựng sản phẩm du lịch homestay phù hợp với nhu cầu khách hàng, nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển thị trường.

3. Chủ cơ sở homestay và cộng đồng địa phương: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn của du khách, từ đó cải thiện dịch vụ, tăng thu nhập và bảo tồn văn hóa bản địa.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, du lịch: Tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, mô hình phát triển du lịch homestay và thực trạng phát triển tại một tỉnh điển hình của Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Du lịch homestay là gì và có đặc điểm gì nổi bật?
   Du lịch homestay là hình thức du khách lưu trú tại nhà dân, cùng ăn, ở và sinh hoạt với chủ nhà, nhằm trải nghiệm văn hóa địa phương. Đặc điểm nổi bật là sự gần gũi, thân thiện và trải nghiệm “3 cùng”: cùng ăn, cùng ở, cùng sinh hoạt.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự lựa chọn homestay của du khách?
   Các yếu tố chính gồm tài nguyên du lịch, chất lượng dịch vụ, an ninh và an toàn, giá cả và sự thuận tiện. Ví dụ, cảnh quan đẹp và thái độ phục vụ thân thiện thường thu hút du khách hơn.

3. Tại sao du lịch homestay lại quan trọng đối với cộng đồng địa phương?
   Homestay giúp nâng cao thu nhập cho người dân, bảo tồn văn hóa truyền thống và tăng cường giao lưu văn hóa giữa du khách và cộng đồng. Đồng thời, nó góp phần phát triển kinh tế địa phương bền vững.

4. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với khảo sát 114 quan sát, phân tích thống kê mô tả, tương quan và hồi quy đa biến để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự lựa chọn homestay.

5. Các giải pháp phát triển du lịch homestay tại Tây Ninh là gì?
   Bao gồm nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường an ninh và bảo vệ môi trường, phát triển hạ tầng giao thông và dịch vụ hỗ trợ, cùng xây dựng chiến lược quảng bá hiệu quả nhằm thu hút khách du lịch.

Kết luận

• Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng phát triển du lịch homestay tại Tây Ninh giai đoạn 2017-2020, xác định các yếu tố tác động chính đến sự lựa chọn của du khách.
• Mô hình phát triển homestay được xây dựng dựa trên 7 nhóm nhân tố gồm sự thu hút, trang thiết bị, môi trường, chất lượng dịch vụ, an ninh, sự thuận tiện và điều kiện phát triển.
• Kết quả cho thấy tài nguyên du lịch, dịch vụ, an ninh và giá cả là những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến sự lựa chọn homestay.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, đảm bảo an toàn, phát triển hạ tầng và quảng bá sản phẩm homestay tại Tây Ninh.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, mở rộng nghiên cứu với cỡ mẫu lớn hơn và theo dõi đánh giá hiệu quả phát triển du lịch homestay trong tương lai.

Hành động ngay hôm nay để góp phần phát triển du lịch homestay bền vững tại Tây Ninh – một điểm đến hấp dẫn và thân thiện!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 (Luật Du lịch, 2005): + Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định. + Khách du lịch là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc hoặc hành nghề để nhận thu nhập ở nơi đến. + Hoạt động du lịch là hoạt động của khách du lịch, tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch, cộng đồng dân cư và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến du lịch. + Sản phẩm du lịch là tập hợp các dịch vụ cần thiết để thoả mãn nhu cầu của khách du lịch trong chuyến đi du lịch.

+ Dịch vụ du lịch là việc cung cấp các dịch vụ về lữ hành, vận chuyển, lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí, thông tin, hướng dẫn và những dịch vụ khác nhằm đáp ứng nhu cầu của khách du lịch. + Cơ sở lưu trú du lịch là cơ sở cho thuê buồng, giường và cung cấp các dịch vụ khác phục vụ khách lưu trú, trong đó khách sạn là cơ sở lưu trú du lịch chủ yếu. - Trong “Tài liệu hướng dẫn vận hành du lịch lưu trú tại nhà dân”, Tổng cục Du lịch Việt Nam (2013) (Tổng cục Du lịch VN, tr.4), thì “Du lịch là sự đi lại của con người đến các quốc gia hoặc địa điểm bên ngoài môi trường sống thường xuyên của mình vì mục đích cá nhân hay công việc/ nghề nghiệp”. Du lịch homestay a) Lịch sử hình thành và phát triển Thuật ngữ homestay có thể tạo ra một loạt các hình ảnh khác nhau trong tâm trí của nhiều người khác nhau.

Theo Richardson Kathryn (2004), một số người có thể tưởng tượng nó là một phòng khách thoải mái với những cuộc trò chuyện sinh động và giao tiếp hạnh phúc ; Những người khác lại gợi lên hình ảnh của phòng tắm ngập lụt, 25 và hóa đơn tính số tiền điện khổng lồ; Những người khác thì ngây ngô, ngơ ngác “homestay, là cái gì vậy?”. Dù cho người được hỏi là một sinh viên ngoại quốc hoặc chủ nhà trọ homestay, các câu trả lời sẽ phản ánh kinh nghiệm cá nhân của họ không những liên quan đến “từ ngữ homestay”, mà còn phản ánh đến sự hiểu biết của họ về sự đa dạng văn hóa. Thuật ngữ homestay dường như chỉ liên quan đến ngành du lịch, nhưng đây là một từ ngữ mới, dùng để mô tả một khái niệm lâu đời (age-old) về việc cư trú của du khách tại những gia đình xa lạ (Kathryn, 2004, tr. Pusiran & Xiao (2013), trong nghiên cứu “Những thách thức và phát triển cộng đồng: Nghiên cứu về Homestay ở Malaysia”, chương trình du lịch Homestay có thể được bắt nguồn từ đầu những năm 1970.

Vào năm 1970, tại Malaysia, “vùng đất thả nổi” (drifter enclave) của Kg. Cherating Lama ở Pahang, nơi một phụ nữ địa phương có tên là Mak Long đã trải qua một thời gian sống trôi dạt/lập dị và được cung cấp bữa ăn sáng, ăn tối và ăn ở trong nhà khiêm tốn của mình (Amran, 1997). Sau đó, những làng nhỏ hay còn được gọi là “kampongs” (tiếng Indonesia và Malaysia, những ngôi làng nhỏ) với một thỏa thuận tương tự để đạt được những lợi ích của luồng khách du lịch nội địa và quốc tế đang tìm kiếm một kinh nghiệm du lịch khác nhau tức là để tìm hiểu và trải nghiệm văn hóa thông qua homestay (Pusiran & Xiao, 2013, tr. Đến năm 1988, chương trình homestay đầu tiên bắt đầu tại Homestay Desa Murni, gồm 5 làng, có tên gọi : làng Desa Murni Sanggang, làng Desa Murni Sonsang, làng Desa Murni Kerdau, làng Desa Murni Ketam, và làng Desa Murni.

Các làng này cách bờ biển Bang Temerloh, Malaysia khoảng 15 phút lái xe. Cộng đồng 5 làng trên đã liên kết với nhau xây dựng thành công chương trình du lịch homestay, qua đó đã thúc đẩy phát triển kinh tế tại địa phương (Kalsom, 2007 ; 2009). Tiếp theo sự thành công đó, năm 1995, với Kế hoạch Quốc gia về Phát triển nông thôn, Chính phủ Malaysia đã đã có những giải pháp quan trọng trong việc phát triển ngành du lịch với sự tham gia của các cộng đồng nông thôn (Liu,2006). Chính phủ Malaysia thông qua Bộ Văn hóa, Nghệ thuật và Du lịch đã cung cấp một quỹ cụ thể để hỗ trợ sự tăng trưởng và mở rộng chương trình Homestay (Pusiran & Xiao, 2013, tr.

b) Khái niệm du lịch homestay Homestay là thuật ngữ có ý nghĩa là “nghỉ lại tại nhà một ai đó”, theo định nghĩa này, Pusiran & Xiao (2013), cho rằng, homestay là nơi mà du khách “cư trú chung với 26 gia đình chủ nhà”. “Homestay cung cấp những cơ hội trải nghiệm cách sống độc đáo của những cư dân địa phương, với những nền văn hóa bản địa truyền thống, trong một khung cảnh mộc mạc, thoải mái (Boonratana, 2010 ; Kamisan, 2004 ; Kamisan et.al, 2007)” (Pusiran & Xiao, 2013, tr. Theo Đoàn Nguyễn Khánh Trân (2013), trong tiếng Anh “home” có nghĩa là nhà, “stay” có nghĩa là ở. Thuật ngữ du lịch “homestay” được bắt nguồn từ nhu cầu của du khách muốn tiếp cận, gần gũi, được tìm hiểu rõ hơn về văn hóa, lịch sử, đời sống hàng ngày và con người hay ẩm thực…tại nơi đến tham quan du lịch (Đoàn Nguyễn Khánh Trân, 2013, tr.

Theo Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN 7800 : 2009) về “Tiêu chuẩn nhà ở có nhà cho khách du lịch thuê (Standards of homestay)”, ban hành năm 2009, khái niệm homestay là “nơi sinh sống của người sở hữu nhà hoặc sử dụng hợp pháp trong thời gian cho thuê lưu trú, có trang thiết bị, tiện nghi cho khách du lịch thuê lưu trú, có thể có dịch vụ khác theo khả năng đáp ứng của chủ nhà” (Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN 7800 : 2009, tr. Định nghĩa về homestay theo Chuẩn Homestay của Asean (Asean Homestay Standard) (2016), “Homestay là một loại hình du lịch trao đổi, nơi mà du khách sẽ ở lại gia đình của người chủ nhà và sẽ trải nghiệm cuộc sống hàng ngày tại gia đình người chủ nhà và tại cộng đồng địa phương” (Asean Homestay Standard, 2016, tr. Định nghĩa về homestay theo cách này thì, du khách sẽ ăn, nghỉ lại tại gia đình người chủ homestay, và sẽ được trải nghiệm cuộc sống hàng ngày với gia đình người chủ nhà, lúc này du khách được xem như là thành viên trong gia đình của người chủ nhà homstay. Pusiran & Xiao (2013), đã diễn giải, “Paul Lynch (2009), đã đưa ra một định nghĩa rộng hơn về homestay bằng cách giới thiệu nó như là ngôi nhà thương mại, theo đó du khách hoặc khách hàng trả tiền để ở trong những căn hộ (private homes), nơi diễn ra sự tương tác với một chủ nhà hoặc hộ gia đình.

Đó là một đặc trưng rất độc đáo vì khái niệm này thúc đẩy sự tương tác giữa các chủ nhà và khách du lịch và hoạt động như một phương thức phát triển để nâng cao nhận thức về việc trao đổi văn hóa và tôn trọng văn hóa của chủ hộ (Jamilah et.al, 2007)” (Pusiran & Xiao (2013, tr. Theo định nghĩa này, du khách và người chủ hộ homestay sẽ tương tác với nhau, tức là du khách sẽ học hỏi về lối sống của người dân bản địa (thông qua gia đình người chủ hộ homestay), những nét văn hóa bản địa, phong tục tập quán, ngôn ngữ địa phương…, về phía người 27 chủ homestay, sẽ được học hỏi từ du khách về những nét văn hóa, cách sống, ngôn ngữ… của du khách. Đây là cuộc “trao đổi văn hóa” giữa du khách và chủ homestay. Trong định nghĩa về homestay của Wipada (2017), thì “Homestay là một hình thức chỉ về nơi ăn nghỉ phổ biến, theo đó khách lưu trú trong một ngôi nhà hoặc căn hộ của một địa phương của thành phố mà họ đang đi du lịch”.

Theo đó, thời gian lưu trú của du khách có thể thay đổi từ một đêm hoặc cả một năm, người chủ homestay có thể nhận được khoản tiền từ du khách khi giúp đỡ du khách về tài sản trong thời gian họ sử dụng căn hộ của mình ; Hoặc những du khách muốn trau dồi kỹ năng ngoại ngữ, hoặc tìm hiểu về văn hóa, phong tục tập quán bản địa. Như vậy, trong lĩnh vực du lịch, homestay là một loại hình lưu trú, đồng nghĩa với việc khách du lịch sẽ cùng sinh hoạt với gia chủ mọi hoạt động trong gia đình, từ giờ giấc nghỉ ngơi, ăn uống đến hoạt động vui chơi giải trí… Đối tượng khách du lịch của loại hình du lịch này là những du khách có mong muốn tiếp cận triệt để văn hóa, con người, ẩm thực của điểm đến đã chọn. Homestay là dịch vụ lưu trú cho phép khách du lịch được ở chung với dân địa phương tại nhà của họ với điều kiện nơi lưu trú có các tiện nghi căn bản cần thiết cho khách du lịch. Ngoài ra, theo tổng cục Du lịch thì Homestay là nơi sinh sống của người sở hữu nhà hoặc sử dụng hợp pháp trong thời gian cho thuê lưu trú, có trang thiết bị, tiện nghi cho khách du lịch thuê lưu trú, có thể có dịch vụ khác theo khả năng đáp ứng của chủ nhà.

Đây là loại hình du lịch dành cho những người thích khám phá, trải nghiệm và tìm hiểu về phong tục tập quán của nhiều nền văn hóa khác nhau. Đúng nghĩa với homestay, có nghĩa là khách sẽ ở tại nhà dân, cùng ăn, cùng tham gia lao động với người dân trong một không gian miệt vườn, đơn giản, vui vẻ và thân thiện. Chính vì thế mà du khách sẽ thấy mình được về với thiên nhiên và cảm nhận những điều thú vị từ cuộc sống dân dã. c) Đặc điểm của du lịch homestay Du lịch homestay hiện nay là loại hình du lịch khá phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới và Việt Nam.

Loại hình du lịch này đã phát triển mạnh trong những năm gần đây, thu hút được sự quan tâm của khách du lịch, tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia trực tiếp vào các hoạt động du lịch. Đặc điểm của loại hình du lịch này là khi du khách tham gia hoạt động du lịch homestay, sẽ được trãi nghiệm “3 cùng” : “cùng ăn, cùng ở, cùng sinh hoạt” với người dân địa phương. Theo đó, du khách sẽ được nghỉ lại ngôi nhà 28 của người dân địa phương, và tham gia tất cả các hoạt động của gia đình chủ nhà homestay: tham gia công việc đồng áng, nuôi trồng thủy sản, chăm sóc gia cầm, thu hoạch nông sản, tham gia nấu nướng…Như vậy, khi tham gia trải nghiệm du lịch homestay, du khách đã trở thành người thân trong gia đình của chủ hộ homestay.