Luận văn thạc sĩ thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp tỉnh trà vinh

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp phân tích thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp tỉnh trà vinh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Bùi Văn Gàn
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Xuân Tiến
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Phát Triển Nông Nghiệp Tỉnh Trà Vinh: Chiến Lược Thu Hút Đầu Tư Hiệu Quả
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Cấu trúc của luận văn
• 0.6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐẦU TƯ VÀ THU HÚT ĐẦU TƯ
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THU HÚT ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH TRÀ VINH THỜI GIAN QUA
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH THU HÚT ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH TRÀ VINH TRONG THỜI GIAN TỚI
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Nông Nghiệp Tỉnh Trà Vinh

Phát triển nông nghiệp tại tỉnh Trà Vinh đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế địa phương. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi và tiềm năng phong phú, nông nghiệp không chỉ là nguồn thu nhập chính mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Tuy nhiên, việc thu hút đầu tư vào lĩnh vực này vẫn còn nhiều thách thức. Cần có những chiến lược cụ thể để khai thác tối đa tiềm năng này.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Ảnh Hưởng Đến Nông Nghiệp

Tỉnh Trà Vinh có điều kiện tự nhiên phong phú, bao gồm đất đai màu mỡ và nguồn nước dồi dào. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các loại cây trồng và chăn nuôi. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu cũng đang đặt ra nhiều thách thức cho nông nghiệp địa phương.

1.2. Vai Trò Của Nông Nghiệp Trong Kinh Tế Tỉnh

Nông nghiệp là ngành kinh tế chủ lực của tỉnh Trà Vinh, đóng góp lớn vào GDP và tạo ra nhiều việc làm cho người dân. Sự phát triển của nông nghiệp không chỉ giúp nâng cao đời sống người dân mà còn góp phần vào sự ổn định kinh tế xã hội của tỉnh.

II. Thách Thức Trong Việc Thu Hút Đầu Tư Nông Nghiệp

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc thu hút đầu tư vào nông nghiệp tỉnh Trà Vinh vẫn gặp nhiều khó khăn. Các vấn đề như cơ sở hạ tầng yếu kém, chính sách chưa đồng bộ và thiếu thông tin về thị trường là những rào cản lớn. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những thách thức này.

2.1. Cơ Sở Hạ Tầng Chưa Đáp Ứng Nhu Cầu

Hệ thống giao thông và thủy lợi tại Trà Vinh còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng vận chuyển hàng hóa và cung cấp nước tưới tiêu cho nông nghiệp. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng là cần thiết để thu hút thêm vốn đầu tư.

2.2. Chính Sách Đầu Tư Chưa Hợp Lý

Chính sách thu hút đầu tư hiện tại chưa đủ hấp dẫn và chưa tạo ra môi trường thuận lợi cho các nhà đầu tư. Cần có sự cải cách trong chính sách để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp.

III. Chiến Lược Phát Triển Nông Nghiệp Tỉnh Trà Vinh

Để thu hút đầu tư hiệu quả, tỉnh Trà Vinh cần xây dựng các chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững. Các chiến lược này cần tập trung vào việc cải thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển công nghệ nông nghiệp.

3.1. Cải Thiện Cơ Sở Hạ Tầng Nông Nghiệp

Đầu tư vào hệ thống giao thông và thủy lợi là ưu tiên hàng đầu. Cần xây dựng các tuyến đường giao thông kết nối các vùng sản xuất với thị trường tiêu thụ, đồng thời nâng cấp hệ thống thủy lợi để đảm bảo nguồn nước cho sản xuất.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực

Đào tạo và bồi dưỡng kỹ năng cho người lao động trong lĩnh vực nông nghiệp là rất quan trọng. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu về công nghệ và quản lý nông nghiệp để nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông sản địa phương.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Nông Nghiệp

Công nghệ nông nghiệp hiện đại có thể giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Tỉnh Trà Vinh cần khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ nông nghiệp.

4.1. Công Nghệ Thủy Canh Và Thủy Sản

Công nghệ thủy canh và nuôi trồng thủy sản hiện đại có thể giúp tăng năng suất và giảm thiểu rủi ro trong sản xuất. Cần có các chính sách hỗ trợ để khuyến khích nông dân áp dụng công nghệ này.

4.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Nông Nghiệp

Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý sản xuất nông nghiệp giúp nông dân theo dõi và quản lý hoạt động sản xuất hiệu quả hơn. Cần có các chương trình đào tạo để nâng cao nhận thức về công nghệ thông tin cho nông dân.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Thực Tiễn

Nghiên cứu về thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp tại Trà Vinh đã chỉ ra rằng việc cải thiện môi trường đầu tư và áp dụng công nghệ mới là rất cần thiết. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng nếu thực hiện đúng các giải pháp, tỉnh có thể thu hút được nhiều nguồn vốn đầu tư hơn.

5.1. Kết Quả Từ Các Dự Án Đầu Tư

Nhiều dự án đầu tư vào nông nghiệp đã mang lại kết quả tích cực, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Các dự án này cũng tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương.

5.2. Ảnh Hưởng Đến Kinh Tế Xã Hội

Việc thu hút đầu tư vào nông nghiệp không chỉ giúp phát triển kinh tế mà còn cải thiện đời sống người dân. Các chính sách đầu tư hợp lý sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

VI. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai

Phát triển nông nghiệp tỉnh Trà Vinh cần có những chiến lược rõ ràng và cụ thể để thu hút đầu tư hiệu quả. Tỉnh cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và áp dụng công nghệ mới. Định hướng tương lai là phát triển nông nghiệp bền vững, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

6.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển nông nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên. Đầu tư vào nông nghiệp không chỉ là tăng trưởng kinh tế mà còn là bảo vệ môi trường sống.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế

Hợp tác với các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp nước ngoài sẽ giúp Trà Vinh thu hút thêm nguồn vốn đầu tư và chuyển giao công nghệ hiện đại. Cần có các chương trình hợp tác cụ thể để nâng cao hiệu quả đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội, vốn đầu tư đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững. Tỉnh Trà Vinh, nằm ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, sở hữu nhiều tiềm năng về nông nghiệp với diện tích tự nhiên 2.292,83 km² và dân số khoảng 1,74 triệu người năm 2012. Tuy nhiên, nguồn vốn đầu tư vào nông nghiệp tại đây còn hạn chế, chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước, trong khi đầu tư từ khu vực tư nhân và nước ngoài còn rất khiêm tốn. Thực trạng này dẫn đến việc chưa khai thác hết tiềm năng nông nghiệp, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế tỉnh nhà.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc hệ thống hóa lý luận về thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp, phân tích thực trạng thu hút đầu tư tại Trà Vinh trong giai đoạn 2006-2012, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh thu hút vốn đầu tư trong lĩnh vực này từ năm 2013 đến 2020. Nghiên cứu có phạm vi không gian tại tỉnh Trà Vinh, với trọng tâm là các biện pháp thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp, nhằm góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách thu hút đầu tư, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng nông nghiệp, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp tại Trà Vinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế phát triển liên quan đến đầu tư và thu hút đầu tư, bao gồm:

• Lý thuyết đầu tư của P. Samuelson: Đầu tư được hiểu là hoạt động tạo ra vốn tư bản thực sự, bao gồm đầu tư vào tài sản cố định và tăng thêm hàng tồn kho, với mục tiêu gia tăng thu nhập trong tương lai.
• Mô hình Harrod-Domar: Giải thích mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và nhu cầu vốn đầu tư thông qua hệ số ICOR (Incremental Capital Output Ratio), cho thấy tốc độ tăng trưởng kinh tế tỷ lệ thuận với tỷ lệ tiết kiệm và tỷ lệ nghịch với hệ số ICOR.
• Khái niệm thu hút đầu tư: Quá trình các hoạt động, biện pháp và chính sách nhằm gia tăng sự quan tâm của nhà đầu tư để họ bỏ vốn vào các dự án cụ thể, tạo ra lợi ích kinh tế xã hội.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: đầu tư phát triển, vốn đầu tư, nguồn vốn đầu tư trong nước và nước ngoài, chính sách thu hút đầu tư, các nhân tố ảnh hưởng đến thu hút đầu tư (điều kiện tự nhiên, xã hội, kinh tế).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích thực chứng kết hợp với phương pháp chuẩn tắc, khảo sát và chuyên gia nhằm đánh giá thực trạng thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp tại Trà Vinh. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm các dự án đầu tư nông nghiệp được cấp phép trong giai đoạn 2006-2012, cùng các cán bộ quản lý và nhà đầu tư liên quan.

Phương pháp phân tích dữ liệu chủ yếu là thống kê mô tả, so sánh các chỉ tiêu như số lượng dự án, quy mô vốn đầu tư, tốc độ tăng vốn đầu tư, cơ cấu vốn theo nguồn vốn và lĩnh vực đầu tư. Ngoài ra, phương pháp so sánh được áp dụng để đối chiếu kết quả thu hút đầu tư của Trà Vinh với các tỉnh trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2006-2012 để phân tích thực trạng, đồng thời dự báo và đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2013-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng và quy mô dự án đầu tư tăng trưởng ổn định: Giai đoạn 2006-2012, số dự án đầu tư vào nông nghiệp tại Trà Vinh tăng đều qua các năm, với tốc độ tăng vốn đầu tư trung bình khoảng 10-12% mỗi năm. Tổng vốn đầu tư thu hút đạt khoảng vài trăm tỷ đồng, chủ yếu từ ngân sách nhà nước.

2. Cơ cấu vốn đầu tư chủ yếu là vốn trong nước: Vốn đầu tư trong nước chiếm trên 80% tổng vốn đầu tư, trong khi vốn đầu tư nước ngoài và các nguồn khác chiếm tỷ lệ thấp. Điều này phản ánh hạn chế trong việc thu hút vốn tư nhân và FDI vào lĩnh vực nông nghiệp.

3. Ảnh hưởng tích cực đến tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu: Tỷ trọng ngành nông nghiệp trong GDP tỉnh vẫn chiếm gần 40% năm 2012, tuy giảm nhẹ so với các năm trước nhưng vẫn là ngành chủ lực. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2006-2010 đạt 12,68%, trong đó khu vực nông nghiệp tăng 5,32%.

4. Nguồn lao động dồi dào nhưng chuyển dịch cơ cấu lao động chậm: Lao động trong ngành nông nghiệp chiếm 57% tổng lao động năm 2012, giảm từ 72,3% năm 2009, cho thấy sự chuyển dịch sang công nghiệp và dịch vụ nhưng còn chậm so với yêu cầu phát triển.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của hạn chế trong thu hút đầu tư nông nghiệp là do nguồn vốn chủ yếu từ ngân sách nhà nước, trong khi vốn tư nhân và FDI chưa được khai thác hiệu quả. Điều này có thể do môi trường đầu tư chưa thực sự hấp dẫn, thủ tục hành chính còn phức tạp, chính sách ưu đãi chưa đủ mạnh và cơ sở hạ tầng nông nghiệp chưa đồng bộ.

So sánh với các tỉnh trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Trà Vinh có lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên đất đai và khí hậu thuận lợi nhưng chưa tận dụng tốt các lợi thế này để thu hút đầu tư. Việc cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực quản lý và phát triển kết cấu hạ tầng là cần thiết để tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tốc độ tăng vốn đầu tư, bảng cơ cấu vốn theo nguồn vốn và biểu đồ cơ cấu lao động theo ngành để minh họa rõ nét các xu hướng và sự chuyển dịch trong giai đoạn nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh hoạt động xúc tiến đầu tư: Tăng cường quảng bá hình ảnh, tiềm năng nông nghiệp của Trà Vinh qua các hội nghị, hội thảo trong và ngoài nước nhằm thu hút nhà đầu tư có tiềm lực. Chủ thể thực hiện: Sở Kế hoạch và Đầu tư, thời gian: 2013-2015.

2. Cải cách thủ tục hành chính: Rút ngắn thời gian cấp phép, đơn giản hóa quy trình đầu tư, áp dụng mô hình “một cửa” để tạo thuận lợi cho nhà đầu tư. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, các sở ngành liên quan, thời gian: 2013-2016.

3. Huy động vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước và các nguồn khác: Tăng cường đầu tư cho kết cấu hạ tầng nông nghiệp như thủy lợi, giao thông nông thôn, đồng thời khuyến khích các tổ chức tín dụng hỗ trợ vốn cho nông nghiệp. Chủ thể thực hiện: Sở Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, thời gian: 2013-2020.

4. Hoàn thiện chính sách đất đai và giải phóng mặt bằng: Xây dựng chính sách minh bạch, ổn định về sử dụng đất, tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án đầu tư phát triển nông nghiệp. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường, thời gian: 2013-2018.

5. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý và kỹ thuật cho lao động nông nghiệp, đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các trường đào tạo nghề, thời gian: 2013-2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước địa phương: Giúp xây dựng chính sách, kế hoạch thu hút đầu tư phát triển nông nghiệp phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh Trà Vinh.

2. Nhà đầu tư trong và ngoài nước: Cung cấp thông tin về tiềm năng, cơ hội và các chính sách ưu đãi khi đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp tại Trà Vinh.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Là tài liệu tham khảo để phát triển các chương trình đào tạo, nghiên cứu về kinh tế phát triển và quản lý đầu tư nông nghiệp.

4. Người dân và doanh nghiệp địa phương: Hiểu rõ hơn về vai trò của đầu tư trong phát triển nông nghiệp, từ đó tham gia tích cực vào các dự án đầu tư và phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao vốn đầu tư vào nông nghiệp Trà Vinh chủ yếu là vốn nhà nước?
   Do môi trường đầu tư còn nhiều hạn chế, thủ tục hành chính phức tạp và chính sách ưu đãi chưa đủ hấp dẫn, nên vốn tư nhân và FDI chưa thu hút được nhiều vào lĩnh vực này.

2. Các nhân tố tự nhiên nào ảnh hưởng đến thu hút đầu tư nông nghiệp tại Trà Vinh?
   Bao gồm vị trí địa lý thuận lợi, đa dạng loại đất (phù sa, phèn, mặn), khí hậu nhiệt đới ổn định, ít bị ảnh hưởng bão lũ, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.

3. Làm thế nào để cải thiện cơ cấu lao động trong nông nghiệp?
   Cần đào tạo nâng cao kỹ năng, chuyển dịch lao động sang các ngành công nghiệp và dịch vụ, đồng thời phát triển công nghệ để tăng năng suất lao động nông nghiệp.

4. Chính sách thu hút đầu tư nào được đề xuất ưu tiên?
   Tập trung cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện chính sách đất đai, đẩy mạnh xúc tiến đầu tư và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

5. Tác động của thu hút đầu tư đến phát triển kinh tế Trà Vinh như thế nào?
   Thu hút đầu tư góp phần tăng trưởng GDP, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời phát triển kết cấu hạ tầng nông nghiệp.

Kết luận

• Vốn đầu tư là nhân tố quyết định thúc đẩy phát triển nông nghiệp và tăng trưởng kinh tế tỉnh Trà Vinh.
• Thực trạng thu hút đầu tư nông nghiệp còn hạn chế, chủ yếu dựa vào vốn nhà nước, chưa khai thác hiệu quả nguồn vốn tư nhân và FDI.
• Các nhân tố tự nhiên, xã hội và kinh tế tạo điều kiện thuận lợi nhưng cũng đặt ra thách thức trong thu hút đầu tư.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm xúc tiến đầu tư, cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện chính sách đất đai và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách và phát triển nông nghiệp bền vững tại Trà Vinh giai đoạn 2013-2020.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả nghiên cứu, các cơ quan chức năng cần triển khai đồng bộ các giải pháp đề xuất, đồng thời theo dõi, đánh giá thường xuyên để điều chỉnh phù hợp. Hành động ngay hôm nay sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển nông nghiệp hiện đại và bền vững của tỉnh Trà Vinh trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ 1. KHÁI QUÁT VỀ ĐẦU TƯ VÀ THU HÚT ĐẦU TƯ 1. Một số khái niệm a. Đầu tư Thuật ngữ đầu tư được hiểu và trình bày trong sách báo kinh tế ở nước ta dưới nhiều góc độ khác nhau.

Theo từ điển bách khoa Việt Nam (1995), đầu tư là hành động “bỏ vốn vào một doanh nghiệp, một công trình hay một sự nghiệp bằng nhiều biện pháp như cấp phát ngân sách, vốn tự có, liên doanh hay vay dài hạn để mua sắm thiết bị mới, hoặc thực hiện việc hiện đại hoá, mở rộng xí nghiệp nhằm thu doanh lợi hay phát triển phúc lợi công cộng”. Cách định nghĩa này nhấn mạnh vào đầu tư phát triển, vào hình thái biểu hiện và động lực của đầu tư, nhưng không làm rõ bản chất của đầu tư cũng như chưa phản ánh được đầy đủ nội dung của đầu tư. Theo Giáo trình Kinh tế đầu tư của Trường Đại học Kinh tế quốc dân do PGS.Nguyễn Ngọc Mai chủ biên thì “đầu tư là sự bỏ ra, sự huy sinh những cái gì đó ở hiện tại (tiền, sức lao động, của cải vật chất, trí tuệ) nhằm đạt được kết quả có lợi cho người đầu tư trong tương lai”. Định nghĩa này nêu được đặc tính khái quát của đầu tư là hành vi bỏ vốn trong hiện tại nhằm đạt lợi ích trong tương lai.

Tuy nhiên, với cách tiếp cận quá rộng như vậy có thể gây nhằm lẫn giữa hành vi lao động bình thường (bỏ sức lao động) với hành vi đầu tư thực sự của chủ đầu tư. Theo Luật Đầu tư năm 2005 của Việt Nam (Số 59/2005/QH11): “Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tư theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan”. Về mặt khoa học, cách định Luan van 8 nghĩa này quá chung chung và trùng lập khi sử dụng thuật ngữ “hoạt động đầu tư” để định nghĩa đầu tư. Nhà kinh tế học P.Samuelson cho rằng đầu tư là hoạt động tạo ra vốn tư bản thật sự, theo các dạng nhà ở, đầu tư vào tài sản cố định của doanh nghiệp như máy móc, thiết bị và nhà xưởng và tăng thêm hàng tồn kho.

Đầu tư cũng có thể dưới dạng vô hình như giáo dục, nâng cao chất lượng năng lực, nghiên cứu, phát minh, … Theo Ông trong thuật ngữ tài chính, đầu tư mang một nghĩa hoàn toàn khác, dùng để chỉ mua một loại chứng khoán, do đó không phải là đầu tư thật sự của nền kinh tế. Trên góc độ làm tăng thu nhập cho tương lai, đầu tư được hiểu là “hoạt động kinh tế từ bỏ tiêu dùng hiện nay với tầm nhìn để tăng sản lượng cho tương lai”, với niềm tin, kỳ vọng thu nhập do đầu tư đem lại sẽ cao hơn các chi phí đầu tư.Samuelson nêu ra trong các cách tiếp cận về đầu tư đã cho thấy đầu tư là hy sinh tiêu dùng hôm nay để có thu nhập cao hơn trong tương lai và đó là quá trình chứa đựng những rủi ro. Điều đó không chỉ nói lên kết quả của đầu tư mà còn chỉ rõ nguồn gốc của đầu tư trên giác độ cá nhân cũng như trên phạm vi nền kinh tế, thể hiện các mối quan hệ thu nhập, tiêu dùng, tiết kiệm và đầu tư. Đồng thời ông cũng xác định các dạng chính của đầu tư, trong đó bao quát được cả hoạt động đầu tư khoa học, kỹ thuật và phát triển con người.

Dù đưa ra các định nghĩa khác nhau về đầu tư, đa số các nhà kinh tế cho rằng, nội dung cơ bản của khái niệm đầu tư phải bao hàm các khía cạnh sau đây: Thứ nhất, đầu tư là hành động mang tính tích luỹ. Để có vốn đầu tư, nhà đầu tư phải hy sinh một phần tiêu dùng hiện tại. Do đó nhà đầu tư luôn so sánh giữa đầu tư và tiêu dùng hiện tại trong các quyết định đầu tư. Nếu lợi ích từ đầu tư (lãi suất, lợi nhuận, tăng giá từ tài sản hình thành của vốn đầu tư, …) Luan van 9 lớn hơn lợi ích của tiêu dùng hiện tại thì sẽ khuyến khích họ đầu tư, ngược lại tiêu dùng hiện tại quan trọng hơn giá trị gia tăng do đầu tư đem lại thì tiêu dùng sẽ ưu tiên hơn.

Thứ hai, mục đích của đầu tư luôn luôn là giá trị lớn hơn trong tương lai. Bất cứ khoản vốn đầu tư nào cũng chỉ được bỏ ra khi nhà đầu tư kỳ vọng sẽ thu hồi vốn và có lãi trong tương lai. Thứ ba, quyết định đầu tư phụ thuộc vào tính toán của nhà đầu tư. Nhưng xét tổng thể nền kinh tế, thì việc bảo toàn vốn và đem lại lãi cho các nhà đầu tư phụ thuộc rất lớn vào tình trạng chung của nền kinh tế quốc gia và thị trường thế giới.

Trong điều kiện kinh tế thị trường, khi cơ chế thị trường tụ phát còn quyết định trạng thái chung của nền kinh tế, thì tính bất ổn của các chu kỳ kinh tế dẫn đến các rủi ro đầu tư. Độ bất ổn càng lớn, mức độ rủi ro càng cao. Rủi ro sẽ cản trở đầu tư. Cùng với xu hướng phát triển chung của xã hội, hoạt động đầu tư trở thành nhân tố không thể thiếu cho phát triển sản xuất và gia tăng nguồn lực tài chính cho nền kinh tế.

Đứng trên các góc độ nghiên cứu khác nhau các nhà kinh tế học đã đưa ra các khái niệm khác nhau khi nhìn nhận về đầu tư. Một khái niệm chung nhất về đầu tư đó là: Đầu tư là hoạt động sử dụng các nguồn lực tài chính, nguồn lực vật chất, nguồn lực lao động và trí tuệ để sản xuất kinh doanh trong một thời gian tương đối dài nhằm thu về lợi nhuận và lợi ích kinh tế xã hội. Đầu tư phát triển Đầu tư phát triển là phương thức đầu tư trực tiếp mà việc bỏ vốn đầu tư nhằm gia tăng giá trị tài sản. Thực chất của việc đầu tư này là để tạo ra những năng lực mới; hoặc cải tạo, mở rộng, nâng cấp năng lực hiện có phục vụ cho mục tiêu phát triển.

Đầu tư phát triển có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển Luan van 10 kinh tế, là phương thức căn bản để tái sản xuất mở rộng, tạo ra việc làm và tăng thu nhập cho người lao động. Vốn đầu tư Cùng với các nguồn lực khác, vốn là một trong những nhân tố không thể thiếu được trong quá trình sản xuất ra sản phẩm hàng hóa và dịch vụ. Nó góp phần tạo ra thu nhập, là nhân tố thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế. Vốn là yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất, nhưng đồng thời bản thân nó lại là kết quả đầu ra của quá trình sản xuất đó.

Để có quá trình sản xuất, cần phải có tài sản sản xuất như: nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, nhà xưởng … Toàn bộ số tiền và các giá trị các tài sản được đưa vào đầu tư để tạo ra các tài sản sản xuất được gọi là vốn sản xuất. Vốn sản xuất là tòan bộ giá trị của những giá trị được sử dụng làm phương tiện phục vụ cho quá trình sản xuất. Trong quá trình sản xuất, có bộ phận vốn sản xuất bị hư hỏng, hao mòn cần phải được sửa chữa, thay thế để đảm bảo cho quá trình sản xuất được diễn ra bình thường, liên tục. Để đáp ứng nội dung này cần phải có vốn để tiến hành các họat động đầu tư, vốn trong trường hợp này gọi là vốn đầu tư.

Mặt khác, trong kinh tế thị trường và trước yêu cầu của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, vấn đề nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết đã tác động trực tiếp đến quá trính sản xuất của xã hội, làm cho họat động sản xuất không ngừng mở rộng về quy mô, nâng cao năng suất, đổi mới công nghệ, … do vậy cần phải có vốn đầu tư để đáp ứng được những yêu cầu đó trong quá trình tăng trưởng, phát triển nền kinh tế quốc dân. Vốn đầu tư là sự biểu hiện bằng tiền các khỏan mục chi phí gắn liền với nội dung của các họat động đầu tư. Để rõ hơn nguồn gốc vốn đầu tư, hay nguồn gốc các khoản tiền bỏ ra đầu tư, ta nghiên cứu bản chất nguồn vốn đầu tư. Luan van 11 - Bản chất của nguồn vốn đầu tư Muốn thực hiện quá trình đầu tư sản xuất, cần có các nguồn đầu vào như sức lao động, tư liệu lao động.

Khỏan tiền cần có trang trải các chi phí ứng trước này là vốn đầu tư. Rõ ràng, vốn đầu tư phải lấy từ trong số của cải đã làm ra, sau khi trừ đi phần tiêu dùng. Xét về bản chất, nguồn hình thành vốn đầu tư chính là phần tiết kiệm hay từ tích lũy mà nền kinh tế có thể huy động được để đưa vào quá trình tái sản xuất xã hội. Điều này được cả kinh tế chính trị học Mác – Lênin và kinh tế học hiện đại chứng minh.

+ Theo quan điểm của C.Mác, con đường cơ bản và quan trọng về lâu dài để tái sản xuất mở rộng là phát triển sản xuất và thực hành tiết kiệm ở cả trong sản xuất và tiêu dùng. Hay nói cách khác, nguồn lực cho đầu tư tái sản xuất mở rộng chỉ có thể được đáp ứng từ sự gia tăng sản xuất và tích lũy của nền kinh tế. + Tạo lập vốn đầu tư là nguồn hình thành nên tiết kiệm. Trong tác phẩm “Của cải của các dân tộc” (1776), Adam Smith, một đại diện của trường phái kinh tế học cổ điển đã khẳng định: “Tiết kiệm là nguồn nhân trực tiếp gia tăng vốn.

Lao động tạo ra sản phẩm để tích lũy cho quá trình tiết kiệm. Nhưng dù nó tạo ra bao nhiêu chăng nữa, nhưng không có tiết kiệm thì vốn không bao giờ tăng lên”. + Quan điểm về bản chất của vốn đầu tư lại tiếp tục được các nhà kinh tế học hiện đại chứng minh. Trong tác phẩm nổi tiếng “Lý thuyết tổng quát về việc làm, lãi suất và tiền tệ” của mình, Jonh Maynard Keynes đã chứng minh được rằng: “Đầu tư chính bằng phần thu nhập mà không chuyển vào tiêu dùng.

Đồng thời ông cũng chỉ ra rằng tiết kiệm chính là phần dôi ra của thu nhập so với tiêu dùng”. Tức là: Thu nhập = Tiêu dùng + Đầu tư Luan van 12 Tiết kiệm = Thu nhập – Tiêu dùng Như vậy: Đầu tư = Tiết kiệm Theo Keynes đầu tư hiện hành chính bằng phần tăng thêm năng lực sản xuất mới trong kỳ.