Chủ trương phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 2001 đến 2011

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh chủ trương phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của đảng cộng sản việt nam từ năm 2001 đến, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Cẩm Nhung
• Người hướng dẫn: PGS,TS. Nguyễn Trọng Phúc
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Chủ Trương Phát Triển Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao Của Đảng Cộng Sản Việt Nam Từ Năm 2001 Đến Năm 2011
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: YÊU CẦU PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO VÀ QUAN ĐIỂM, CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
• 1.1. Yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
• 1.2. Khái niệm nguồn nhân lực chất lượng cao và các tiêu chí đánh giá
• 1.3. Sự cần thiết phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước
• 1.4. Những nhân tố tác động đến sự hình thành và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
• 1.5. Quan điểm và chủ trương của Đảng cộng sản Việt Nam phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao từ năm 2001 đến năm 2011
• 1.5.1. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trước năm 2001
• 1.5.2. Quan điểm, chủ trương của Đảng từ Đại hội IX (2001) đến Đại hội XI (2011)
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2011
• 2.1. Các chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Đảng cộng sản Việt Nam từ năm 2001 đến năm 2011
• 2.2. Chính sách phát triển giáo dục – đào tạo
• 2.3. Chính sách về cán bộ lãnh đạo quản lý
• 2.4. Chính sách xây dựng đội ngũ trí thức
• 2.5. Chính sách phát triển đội ngũ doanh nhân
• 2.6. Quá trình thực hiện và kết quả
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỦ YẾU
• 3.1. Thành tựu và nguyên nhân
• 3.2. Hạn chế và nguyên nhân. Một số kinh nghiệm chủ yếu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao 2001 2011

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những ưu tiên hàng đầu của Đảng Cộng sản Việt Nam trong giai đoạn 2001-2011. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trở thành yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững của đất nước. Đảng đã xác định rằng con người là trung tâm của mọi chiến lược phát triển, và nguồn nhân lực chất lượng cao chính là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

1.1. Khái niệm nguồn nhân lực chất lượng cao

Nguồn nhân lực chất lượng cao được hiểu là lực lượng lao động có trình độ học vấn và chuyên môn cao, có khả năng sáng tạo và thích ứng nhanh với sự thay đổi của công nghệ. Đảng Cộng sản Việt Nam đã nhấn mạnh tầm quan trọng của nguồn nhân lực trong các văn kiện chính thức, coi đây là yếu tố quyết định cho sự phát triển kinh tế - xã hội.

1.2. Vai trò của nguồn nhân lực trong phát triển kinh tế

Nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ là yếu tố quyết định cho sự phát triển kinh tế mà còn là nền tảng cho việc ứng dụng khoa học công nghệ. Đảng đã khẳng định rằng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong ba khâu đột phá chiến lược, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

II. Những thách thức trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn gặp phải nhiều thách thức. Chất lượng giáo dục và đào tạo chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động. Nhiều sinh viên ra trường không có đủ kỹ năng cần thiết để làm việc. Điều này dẫn đến tình trạng thất nghiệp cao trong giới trẻ và lãng phí nguồn lực.

2.1. Chất lượng giáo dục và đào tạo

Chất lượng giáo dục và đào tạo hiện nay chưa đồng bộ và còn nhiều bất cập. Các chương trình đào tạo chưa gắn kết chặt chẽ với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, dẫn đến tình trạng sinh viên ra trường không đáp ứng được yêu cầu công việc.

2.2. Thiếu sự liên kết giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp

Sự thiếu liên kết giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp đã tạo ra khoảng cách lớn trong việc đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao. Doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nhân lực có trình độ và kỹ năng phù hợp.

III. Phương pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hiệu quả

Để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đề ra nhiều phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc đổi mới giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, và tăng cường hợp tác quốc tế là những giải pháp quan trọng.

3.1. Đổi mới chương trình giáo dục và đào tạo

Đổi mới chương trình giáo dục và đào tạo là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Cần thiết phải cập nhật các kiến thức mới, kỹ năng thực hành và khả năng tư duy sáng tạo cho sinh viên.

3.2. Tăng cường đào tạo nghề và kỹ năng mềm

Đào tạo nghề và kỹ năng mềm là yếu tố cần thiết để nâng cao khả năng cạnh tranh của nguồn nhân lực. Các chương trình đào tạo cần chú trọng đến việc phát triển kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về nguồn nhân lực

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đã mang lại nhiều lợi ích cho nền kinh tế. Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc áp dụng công nghệ mới và nâng cao năng suất lao động nhờ vào đội ngũ nhân lực chất lượng cao.

4.1. Các mô hình thành công trong phát triển nguồn nhân lực

Nhiều mô hình phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đã được áp dụng thành công tại các doanh nghiệp lớn. Những mô hình này không chỉ giúp nâng cao năng suất lao động mà còn tạo ra môi trường làm việc tích cực cho nhân viên.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các chính sách phát triển

Đánh giá hiệu quả của các chính sách phát triển nguồn nhân lực cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng lao động. Tuy nhiên, cần tiếp tục điều chỉnh và hoàn thiện các chính sách để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn.

V. Kết luận và tương lai của phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một nhiệm vụ quan trọng và cấp bách trong bối cảnh hiện nay. Đảng Cộng sản Việt Nam cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển nguồn nhân lực trong tương lai

Định hướng phát triển nguồn nhân lực trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, đồng thời khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới trong công việc.

5.2. Vai trò của công nghệ trong phát triển nguồn nhân lực

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo sẽ giúp cải thiện hiệu quả học tập và phát triển kỹ năng cho người lao động.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia, nguồn nhân lực luôn giữ vị trí hạt nhân mang tính quyết định. Đối với Việt Nam, bước vào thời kỳ đổi mới, dân số trong độ tuổi lao động chiếm tới 51,5% với hơn 38,5 triệu người đang làm việc, tạo ra lợi thế dân số vàng to lớn nhưng tỷ lệ lao động qua đào tạo năm 1997 mới chỉ đạt 14,3%, trong khi lao động chân tay chiếm tới 92,1%. Thực trạng đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Trong bối cảnh kinh tế tri thức bùng nổ, nơi hàm lượng chất xám có thể chiếm tới 85% giá trị sản phẩm trong các ngành công nghệ cao so với 12% lao động cơ bắp, việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nhân lực chất lượng cao.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ quá trình hình thành, bổ sung và hoàn thiện đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn 2001 đến 2011. Mục tiêu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng từ Đại hội IX đến Đại hội XI; phân tích quá trình thể chế hóa thành các chính sách giáo dục, đào tạo, trọng dụng nhân tài; đánh giá khách quan các thành tựu và hạn chế; đồng thời đúc kết những bài học kinh nghiệm sâu sắc. Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian toàn quốc trong khoảng thời gian 10 năm bản lề (2001 - 2011). Đóng góp của nghiên cứu có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học giúp giải quyết bài toán nâng cao năng suất lao động xã hội và tái cấu trúc nền kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp với tư tưởng Hồ Chí Minh về đào tạo và bồi dưỡng thế hệ cách mạng vừa hồng vừa chuyên. Bên cạnh đó, luận văn vận dụng lý thuyết vốn con người (Human Capital Theory) và lý thuyết về kinh tế tri thức hiện đại, trong đó xác định con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực trung tâm của sự phát triển.

Khung lý thuyết của đề tài tập trung vào ba khái niệm cốt lõi:

• Nguồn nhân lực: Tổng thể các yếu tố thể lực, trí lực và tâm lực của lực lượng lao động xã hội.
• Nguồn nhân lực chất lượng cao: Bộ phận ưu tú có trình độ học vấn từ cao đẳng, đại học trở lên, sở hữu kỹ năng chuyên môn kỹ thuật tinh thông, khả năng sáng tạo vượt trội và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp trong sáng. Thuật ngữ này được Đảng chính thức định danh trong Văn kiện Đại hội X năm 2006.
• Kinh tế tri thức: Môi trường kinh tế xã hội nơi tri thức đóng vai trò là yếu tố sản xuất quyết định nhất, thay thế dần ưu thế của tài nguyên thiên nhiên và vốn thuần túy.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được khai thác từ hơn 50 văn kiện, nghị quyết, chỉ thị của Đảng từ Đại hội IX đến Đại hội XI, các nghị quyết Trung ương chuyên đề khóa IX và X, kết hợp với các bộ số liệu thống kê chính thức từ Tổng cục Thống kê và Bộ Giáo dục và Đào tạo giai đoạn 2001 đến 2009.

Cỡ mẫu khảo sát bao trùm 6 nhóm nhân lực chất lượng cao trên quy mô toàn quốc, bao gồm: nhân lực trình độ đại học và cao đẳng, cán bộ lãnh đạo quản lý và hoạch định chính sách, nhân lực khoa học công nghệ, đội ngũ giảng viên đại học, cộng đồng doanh nhân và lực lượng công nhân kỹ thuật lành nghề. Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu mục đích để tập trung phân tích các nhóm ngành kinh tế mũi nhọn và các vùng kinh tế trọng điểm.

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp lịch sử và phương pháp logic. Phương pháp lịch sử giúp tái hiện trung thực tiến trình 10 năm phát triển tư duy của Đảng, trong khi phương pháp logic cho phép khái quát các mối quan hệ biện chứng giữa chính sách đào tạo, sử dụng nhân lực và sự phát triển kinh tế. Ngoài ra, các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê so sánh được lựa chọn nhằm lượng hóa chính xác sự chuyển dịch cơ cấu nhân lực theo ngành nghề và vùng lãnh thổ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tư duy lý luận của Đảng về nguồn nhân lực chất lượng cao có bước nhảy vọt quan trọng. Từ việc coi con người là nguồn lực cơ bản tại Đại hội VIII (năm 1996), Đảng đã chính thức sử dụng thuật ngữ nguồn nhân lực chất lượng cao tại Đại hội X (năm 2006) và nâng tầm thành một trong ba đột phá chiến lược tại Đại hội XI (năm 2011) nhằm phục vụ Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2011 - 2020.

Thứ hai, quy mô đào tạo nhân lực trình độ cao tăng trưởng vượt bậc trong giai đoạn 2001 - 2011. Tỷ lệ lao động qua đào tạo từ mức 14,3% năm 1997 đã tăng lên trên 40% vào năm 2010. Đội ngũ có trình độ từ cao đẳng, đại học trở lên tăng nhanh về số lượng, góp phần mở rộng tỷ trọng nhân lực khoa học kỹ thuật trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân.

Thứ ba, nghiên cứu chỉ ra sự bất cập lớn trong cơ cấu và phân bố nhân lực. Khoảng hơn 70% lao động có trình độ đại học và cao đẳng tập trung tại hai trung tâm đô thị lớn là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Trong khi đó, khu vực nông thôn chiếm 80% lực lượng lao động của cả nước nhưng tỷ lệ lao động nông nghiệp qua đào tạo vào đầu giai đoạn nghiên cứu chỉ đạt khoảng 7%, tạo ra khoảng cách phát triển rất lớn giữa các vùng miền.

Thứ tư, vai trò vượt trội của tri thức trong sản xuất hiện đại được khẳng định rõ nét. Dữ liệu thực tế cho thấy trong ngành công nghệ cao, giá trị đóng góp từ chất xám chiếm tới 85%, trong khi lao động thủ công chỉ chiếm 12% và nguyên vật liệu chiếm 3%, chứng minh tính đúng đắn trong chủ trương chuyển dịch cơ cấu của Đảng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những thành tựu đạt được xuất phát từ sự đổi mới nhận thức sâu sắc của Đảng, coi giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu. Sự ra đời của Nghị quyết Trung ương 6 khóa X về giai cấp công nhân, Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về đội ngũ trí thức và công tác thanh niên, cùng Nghị quyết Trung ương 9 khóa X về chiến lược cán bộ đã tạo nên khung khổ chính sách đồng bộ, thúc đẩy xã hội hóa giáo dục và mở rộng liên kết đào tạo quốc tế.

Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cũng phản ánh những hạn chế kéo dài: chất lượng đào tạo chưa bám sát nhu cầu thị trường, mất cân đối cơ cấu giữa thầy và thợ, thiếu chuyên gia đầu ngành và tình trạng chảy máu chất xám ra nước ngoài. Tại Mỹ, tỷ lệ nhập khẩu chất xám từ các nước tiên tiến như Đức chiếm trên 18%, cho thấy áp lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu mà Việt Nam phải đối mặt.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được minh họa trực quan thông qua Bảng phân bố nhân lực trình độ đại học, cao đẳng giữa 6 vùng kinh tế và Biểu đồ thể hiện tỷ trọng chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp (73% năm 1997) sang công nghiệp và dịch vụ giai đoạn 2001 - 2011, giúp người đọc hình dung rõ nét sự thay đổi về chất lượng nhân lực quốc gia.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu 10 năm thực hiện chủ trương, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tiếp tục phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao:

1. Hoàn thiện thể chế và chính sách đãi ngộ nhân tài: Chính phủ và Bộ Nội vụ cần chủ trì rà soát, ban hành cơ chế tiền lương đặc thù, tăng mức đãi ngộ thêm 30% đến 40% cho các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành trong giai đoạn 2012 - 2016; tạo môi trường học thuật dân chủ, minh bạch để phát huy tối đa 3 yếu tố sáng tạo là tài năng, công nghệ và sự khoan dung.

2. Đổi mới căn bản và toàn diện hệ thống giáo dục đại học, dạy nghề: Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội chuyển đổi mạnh mẽ mô hình đào tạo từ 7 bậc truyền thống sang hệ thống chuẩn hóa 3 cấp độ phù hợp thông lệ quốc tế; đặt mục tiêu cụ thể nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 50% vào năm 2015 và 70% vào năm 2020.

3. Xây dựng cơ chế liên kết ba nhà (Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp): Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Tài chính tăng cường phân bổ ngân sách cho nghiên cứu và phát triển đạt tối thiểu 2% GDP; khuyến khích doanh nghiệp thành lập quỹ khoa học công nghệ để gắn kết trực tiếp chương trình đào tạo với thực tiễn sản xuất.

4. Tái cơ cấu phân bổ nhân lực giữa các vùng kinh tế: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phối hợp thực hiện đề án luân chuyển và ưu đãi định cư, phấn đấu điều chuyển 20% đến 25% nhân lực kỹ thuật chất lượng cao về các vùng kinh tế trọng điểm nông nghiệp và vùng sâu, vùng xa trong lộ trình 2012 - 2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng cụ thể sau:

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Nắm bắt hệ thống quan điểm chỉ đạo của Đảng qua các kỳ Đại hội để vận dụng vào việc xây dựng chiến lược phát triển kinh tế xã hội và các đề án nhân sự công vụ cấp bộ ngành, địa phương.

2. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Lịch sử Đảng, Chính trị học, Xã hội học: Tiếp cận hệ thống tư liệu lịch sử toàn diện với hơn 50 văn kiện và bảng số liệu thực chứng giai đoạn 2001 - 2011, phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu chuyên sâu về quản lý nguồn nhân lực.

3. Lãnh đạo các trường đại học, cao đẳng và cơ sở đào tạo nghề: Hiểu rõ yêu cầu thực tiễn về 6 nhóm nhân lực chất lượng cao để tái cấu trúc chương trình đào tạo, chuyển từ cung cấp những gì nhà trường có sang đào tạo theo đơn đặt hàng của xã hội.

4. Doanh nhân và các chuyên gia quản trị nhân sự: Tham khảo góc nhìn vĩ mô về thị trường lao động để xây dựng chiến lược thu hút, giữ chân nhân tài, tối ưu hóa 85% giá trị chất xám trong sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

Thuật ngữ "nguồn nhân lực chất lượng cao" được Đảng Cộng sản Việt Nam chính thức sử dụng từ khi nào? Thuật ngữ này được chính thức khẳng định trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X năm 2006. Đây là dấu mốc quan trọng, chuyển từ nhận thức chung về nguồn lực con người tại Đại hội VIII năm 1996 sang việc tập trung đột phá vào bộ phận nhân lực tinh túy, có học vấn và tay nghề cao phục vụ kinh tế tri thức.

Tại sao phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là một trong ba đột phá chiến lược tại Đại hội XI? Bởi vì bước vào giai đoạn 2011 - 2020, Việt Nam phải đối mặt với nguy cơ bẫy thu nhập trung bình khi 92,1% là lao động cơ bắp trước đó. Trong khi đó, các ngành công nghệ cao yêu cầu đến 85% hàm lượng tri thức, biến nhân lực chất lượng cao thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi để chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Luận văn phân chia nguồn nhân lực chất lượng cao thành những nhóm đối tượng nào? Căn cứ thực tiễn Việt Nam, nghiên cứu phân loại thành 6 nhóm chủ chốt: nhân lực trình độ đại học - cao đẳng trở lên, cán bộ lãnh đạo quản lý và hoạch định chính sách, nhân lực khoa học công nghệ, đội ngũ giảng viên đại học, đội ngũ doanh nhân và lực lượng công nhân kỹ thuật đạt chuẩn 3 cấp độ tay nghề.

Hạn chế lớn nhất về phân bố nhân lực chất lượng cao tại Việt Nam giai đoạn 2001 - 2011 là gì? Hạn chế lớn nhất là sự mất cân đối trầm trọng giữa các vùng: hơn 70% nhân lực trình độ cao tập trung tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Trong khi đó, khu vực nông thôn chiếm 80% lực lượng lao động nhưng tỷ lệ lao động nông nghiệp qua đào tạo chỉ đạt khoảng 7% vào đầu thời kỳ nghiên cứu.

Những yếu tố nào tác động trực tiếp nhất đến sự hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao? Nghiên cứu chỉ ra ba yếu tố quyết định gồm: trình độ phát triển kinh tế xã hội và tốc độ dịch chuyển cơ cấu GDP, quy mô bao phủ của hệ thống giáo dục quốc dân, cùng chính sách thu hút và trọng dụng nhân tài dựa trên 3 trụ cột cơ bản là tài năng, công nghệ và sự khoan dung văn hóa.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa một cách khoa học, toàn diện bước phát triển tư duy của Đảng từ Đại hội IX (năm 2001) đến Đại hội XI (năm 2011), khẳng định vị thế của nguồn nhân lực chất lượng cao là khâu đột phá chiến lược trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
• Lượng hóa rõ nét sự chuyển dịch tích cực của lực lượng lao động qua đào tạo từ mức 14,3% năm 1997 lên trên 40% vào năm 2010, đồng thời phân tích chi tiết thực trạng của 6 nhóm nhân lực nòng cốt.
• Nhận diện sâu sắc các điểm nghẽn về mất cân đối vùng miền khi hơn 70% nhân lực trình độ cao chỉ tập trung tại 2 đô thị lớn, cùng sự thiếu hụt cơ chế đãi ngộ thỏa đáng dẫn đến nguy cơ chảy máu chất xám.
• Đóng góp nguồn tư liệu học thuật giá trị cao cho chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, phục vụ trực tiếp cho công tác nghiên cứu, giảng dạy và hoạch định chính sách phát triển kinh tế xã hội.
• Đề ra lộ trình 4 nhóm giải pháp khả thi với mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 70% vào năm 2020. Độc giả quan tâm có thể tiếp tục khai thác các tài liệu chuyên khảo liên quan để hoàn thiện các đề án phát triển nhân lực trong kỷ nguyên mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề tái cấu trúc? Thực tiễn đòi hỏi và bắt nguồn từ hai yêu cầu chính: nền kinh tế đang sa vào nhiều vấn đề nghiêm trọng, bế tắc và lộ ra suy thoái. Thứ hai, các điều kiện đáp ứng yêu cầu phát triển trong hội nhập thiếu thốn, yếu kém, chứng tỏ năng lực hội nhập kém và tính ít triển vọng tranh đua trong hội nhập. Cụm từ "tái cấu trúc nền kinh tế" đã được Chính phủ đặt ra ngay từ khi kinh tế thế giới rơi vào khủng hoảng, với mục đích chèo lái con thuyền nền kinh tế của nước ta vượt qua cơn bão khủng hoảng và phát triển hơn nữa. Người ta nói nhiều về tái cấu trúc nền kinh tế cho một pha phát triển mới sau khủng hoảng.

Và đó chính là việc xây dựng cấu trúc của nền kinh tế. Nền kinh tế là một hệ thống tổ chức để sản xuất, phân phối và tiêu dùng của cải trong một lãnh thổ. Thành phần của nó là các tổ chức kinh tế (các doanh nghiệp, các cá nhân kinh doanh) sản xuất hay phân phối và các tổ chức khác (các tổ chức Nhà nước, các hộ gia đình) tiêu dùng của cải. Nội dung tái cấu trúc nền kinh tế bao hàm một số nội dung chủ chốt: tái cấu trúc hệ thống quản trị vĩ mô (hệ thống ngân sách, hệ thống ngân hàng, đầu tư công, cải cách hành chính…); tái cấu trúc hệ thống phân cấp quản lý trung ương - địa phương; tái cấu trúc khu vực doanh nghiệp nhà nước, trước hết là 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] các tập đoàn kinh tế nhà nước; cấu trúc lại hệ thống các khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp; cấu trúc và phát triển hệ thống hạ tầng… Trong đó quan trọng và quyết định nhất là tái cấu trúc nguồn nhân lực, trọng tâm nhất là xây dựng nguồn nhân lực CLC.

Có vai trò tiên phong trong nắm bắt và định hướng xây dựng nền kinh tế mới – KTTT, vai trò tiên phong trong ứng dụng và triển khai tri thức hiện đại để hình thành nền KTTT, vai trò tiên phong trong sáng tạo tri thức hiện đại cho nền kinh tế nước ta trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Nh÷ng nh©n tè t¸c ®éng ®Õn sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc chÊt lîng cao 1. Yªu cÇu cña ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc CLC ë mçi quèc gia phô thuéc vµo tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña quèc gia ®ã. Mèi quan hÖ phô thuéc vµ t¸c ®éng qua l¹i nµy thÓ hiÖn ë chç, quèc gia nµo cã tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cµng cao th× sè lîng nguån nh©n lùc CLC cµng lín vµ tr×nh ®é cµng cao.

GDP b×nh qu©n ®Çu ngêi lµ mét trong nh÷ng tiªu chÝ ®Ó ®¸nh gi¸ tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña mçi quèc gia. Trong so s¸nh gi÷a c¸c níc cho thÊy, nhãm níc cã GDP b×nh qu©n ®Çu ngêi cao th× thêng cã c¸c chØ sè vÒ chÊt lîng nh©n lùc cao vµ cao h¬n nhiÒu nh÷ng níc cã GDP b×nh qu©n ®Çu ngêi thÊp. Nh©n lùc lµ mét trong nh÷ng nh©n tè quan träng, quyÕt ®Þnh ®Õn t¨ng trëng kinh tÕ vµ cã tÝnh ®éc lËp, t¸c ®éng trë l¹i ®Ó ®¹t ®îc tr×nh ®é ph¸t triÓn cao. C¸c níc Hµn Quèc, Singapore, Trung Quèc.

cho thÊy nhê ch¨m lo ph¸t triÓn nguån nh©n lùc CLC nªn ®· ®¹t ®îc tèc ®é t¨ng trëng kinh tÕ cao, nhanh chãng vît qua t×nh tr¹ng ®ãi nghÌo, kÐm ph¸t triÓn ®Ó trë thµnh quèc gia giµu cã, tr×nh ®é ph¸t triÓn cao. Tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ thêng do tr×nh ®é c«ng nghÖ cña nÒn kinh tÕ 25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quyÕt ®Þnh. Tr×nh ®é c«ng nghÖ cña quèc gia cµng cao th× chÊt lîng nh©n lùc cña quèc gia ®ã cµng cao. Bëi v× viÖc sö dông, vËn hµnh c«ng nghÖ cao, m¸y mãc hiÖn ®¹i ®ßi hái nh©n lùc ph¶i ®îc n©ng cao vÒ tr×nh ®é kiÕn thøc vµ kü n¨ng sö dông (thùc hµnh).

§Èy nhanh øng dông vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ, hiÖn ®¹i hãa nÒn kinh tÕ ë níc ta ®ßi hái ph¶i ®Èy nhanh ph¸t triÓn nh©n lùc ®Ó cã nhiÒu nh©n lùc CLC. §ång thêi, trong xu thÕ héi nhËp vµ toµn cÇu hãa th× nguån nh©n lùc CLC sÏ t¹o ra nh÷ng c¬ së tiÒn ®Ò c¬ b¶n ®Ó tiÕp thu chuyÓn giao c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ®Ó nhanh chãng n©ng cao tr×nh ®é c«ng nghÖ cña nÒn kinh tÕ níc ta t¬ng ®¬ng c¸c níc tiªn tiÕn trong khu vùc vµ thÕ giíi. MÆt kh¸c, mét trong nh÷ng néi dung cña CNH, H§H lµ viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo híng t¨ng tû träng khu vùc c«ng nghiÖp, x©y dùng vµ dÞch vô, qu¸ tr×nh nµy h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nh÷ng ngµnh kinh tÕ cã hµm lîng khoa häc - c«ng nghÖ cao nªn ®ßi hái lao ®éng chÊt lîng cao vµ tËp trung nhiÒu lao ®éng chÊt lîng cao. Nh÷ng sè liÖu thèng kª vÒ chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ vµ c¸c chØ tiªu vÒ chÊt lîng nh©n lùc c¸c níc cho thÊy mèi liªn hÖ t¬ng quan gi÷a c¬ cÊu kinh tÕ vµ chÊt lîng nh©n lùc.

Nh÷ng níc cã tû träng c¸c khu vùc c«ng nghiÖp, x©y dùng vµ dÞch vô cao trong GDP th× c¸c chØ sè ph¸t triÓn nh©n lùc còng cao hay nãi c¸ch kh¸c chÊt lîng nh©n lùc còng cao h¬n so víi c¸c níc cã tû träng thÊp. Mèi quan hÖ hai chiÒu thÓ hiÖn: Khu vùc c«ng nghiÖp, x©y dùng vµ dÞch vô ph¸t triÓn m¹nh, chiÕm tû träng lín trong nÒn kinh tÕ ®ßi hái tr×nh ®é chuyªn m«n, kü n¨ng nghÒ nghiÖp cña nh©n lùc ph¶i cao. Ngîc l¹i, sù s½n cã ®«ng ®¶o cña nguån nh©n lùc CLC t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nh÷ng ngµnh míi hiÖn ®¹i víi gi¸ trÞ gia t¨ng cao h¬n, do ®ã thóc ®Èy c¸c ngµnh nµy ph¸t triÓn nhanh h¬n tõ ®ã ®Èy nhanh qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo híng tiªn tiÕn, hiÖn ®¹i. HÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nh©n lùc CLC ®îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn tríc hÕt th«ng qua con ®êng ®µo t¹o trong hÖ thèng gi¸o dôc quèc gia, lµ s¶n phÈm cña c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc, ®µo t¹o trong níc.

Ngoµi ra, ë nhiÒu quèc gia hiÖn nay (kÓ c¶ ViÖt Nam) cßn cã mét bé phËn nguån nh©n lùc CLC ®îc ®µo t¹o ë níc ngoµi hoÆc thu hót tõ níc ngoµi. Tuy vËy, hÖ thèng gi¸o dôc quèc gia vÉn lu«n ®ãng vai trß chÝnh. Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña hÖ thèng gi¸o dôc quèc gia t¸c ®éng ®Õn sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc CLC thÓ hiÖn ë hai ®iÓm chñ yÕu sau: Mét lµ, møc ®é bao trïm cña hÖ thèng: hÖ thèng gi¸o dôc ph¸t triÓn m¹nh, bao trïm réng cã n¨ng lùc thu hót ®îc nhiÒu ngêi häc sÏ lµ ®éng lùc thóc ®Èy sù t¨ng nhanh nguån nh©n lùc CLC vµ ngîc l¹i. MÆt kh¸c, viÖc liªn kÕt ®µo t¹o vµ göi ®i ®µo t¹o ë níc ngoµi còng lµ mét gi¶i ph¸p h÷u hiÖu mét mÆt gãp phÇn t¨ng sè lîng nguån nh©n lùc CLC, mÆt kh¸c vÒ chÊt lîng ®îc t¨ng cêng v× ngêi häc ®îc tiÕp cËn m«i trêng, ph¬ng ph¸p gi¶ng d¹y tiªn tiÕn.

Hai lµ, tr×nh ®é ph¸t triÓn cña hÖ thèng: Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña hÖ thèng gi¸o dôc ®µo t¹o chñ yÕu t¸c ®éng ®Õn yÕu tè chÊt lîng nh©n lùc. Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña hÖ thèng gi¸o dôc quèc gia cµng cao, ®¹t tr×nh ®é quèc tÕ th× nh©n lùc ®îc ®µo t¹o còng cã chÊt lîng cµng cao ®¹t ®¼ng cÊp quèc tÕ. Do ®ã, mçi quèc gia cÇn x©y dùng mét sè trêng ®¹i häc ®¹t ®¼ng cÊp quèc tÕ vµ chó träng ®Çu t ®Ó n©ng cao tr×nh ®é ph¸t triÓn cña c¶ hÖ thèng gi¸o dôc c¸c cÊp nhÊt lµ cÊp ®µo t¹o ®¹i häc vµ trªn ®¹i häc ®Ó x©y dùng vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc CLC cã tr×nh ®é ®¹t chuÈn quèc tÕ. Sö dông nguån nh©n lùc chÊt lîng cao Sö dông lµ mét thuËt ng÷ chung ®Ó chØ qu¸ tr×nh tiÕp nhËn, ph¸t huy vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ ho¹t ®éng thùc tiÔn cña nh©n lùc.

§èi víi nguån nh©n lùc CLC, qu¸ tr×nh sö dông ®îc biÓu hiÖn ra lµ qu¸ tr×nh thu hót vµ träng dông nh»m ph¸t 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] huy tèi ®a kh¶ n¨ng cña lùc lîng nµy. V× vËy, dï nh©n lùc ®îc ®µo t¹o víi chÊt l- îng cña mét nh©n tµi th× ®ã vÉn cha ph¶i lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh ®Õn gi¸ trÞ cña hä ®èi víi quèc gia, d©n téc. VÊn ®Ò sö dông, hay chÝnh x¸c h¬n lµ vÊn ®Ò thu hót vµ träng dông míi võa lµ ®éng c¬, võa lµ c¸i ®Ých, võa lµ mét kh©u trong qu¸ tr×nh ®µo luyÖn vµ hiÖn thùc gi¸ trÞ cña nguån nh©n lùc CLC nãi chung vµ nh©n tµi nãi riªng. Khi bµn tíi viÖc sö dông nguån nh©n lùc CLC vÊn ®Ò thu hót vµ träng dông lu«n ®îc nhÊn m¹nh ®Ó ph¶n ¸nh t×nh ®Æc thï trong qu¸ tr×nh sö dông lùc l- îng nh©n lùc u tó nµy.

ViÖc thu hót vµ träng dông nguån nh©n lùc CLC kh«ng chØ cã t¸c ®éng trùc tiÕp tíi viÖc ph¸t triÓn lùc lîng nµy mµ cßn t¸c ®éng quyÕt ®Þnh tíi sù hng väng cña mçi quèc gia. Qu¸ tr×nh sö dông nguån nh©n lùc CLC kh«ng chØ t¸c ®éng trùc tiÕp tíi viÖc gia t¨ng sè lîng mµ cßn t¸c ®éng tíi viÖc ph¸t huy nh÷ng yÕu tè chÊt tiªu biÓu cña lùc lîng nµy. B»ng c¸c chÝnh s¸ch träng dông ®èi víi nguån nh©n lùc CLC, tè chÊt d©n téc, tè chÊt thÝch øng vµ ®Æc biÖt lµ tè chÊt s¸ng t¹o sÏ ®îc ph¸t huy ®Ó lùc lîng nµy ®ñ kh¶ n¨ng thóc ®Èy mçi quèc gia trong hµnh tr×nh híng tíi nÒn kinh tÕ thÞ trêng. * Nh÷ng chÝnh s¸ch träng dông ®èi víi nguån nh©n lùc chất lượng cao nãi chung §Ó nguån nh©n lùc CLC cã thÓ ph¸t huy tèi ®a nh÷ng tè chÊt tiªu biÓu, c¸c quèc gia thêng quan t©m thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch träng dông c¬ b¶n sau: Mét lµ, chÝnh s¸ch tuyÓn dông, bè trÝ c«ng viÖc vµ c¬ héi th¨ng tiÕn.

Hai lµ, chÝnh s¸ch tiÒn l¬ng. Ba lµ, chÝnh s¸ch ®·i ngé vÒ mÆt x· héi. Bèn lµ, chÝnh s¸ch hç trî trong ho¹t ®éng nghiªn cøu triÓn khai. * Nh÷ng chÝnh s¸ch träng dông nh©n tµi Nh©n tµi lµ nh÷ng ngêi ®Æc biÖt u tó cña x· héi.

Hä lµ lùc lîng tiªu biÓu 28 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cho kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña x· héi, hä cßn ®îc gäi lµ "giai tÇng s¸ng t¹o" cña x· héi. Nh÷ng ngêi nµy cã thÓ nghÜ ra nh÷ng ph¬ng ph¸p, s¶n phÈm næi tréi nhng l¹i kh«ng n»m trong danh môc c«ng viÖc cña hä. Hä thêng suy nghÜ theo c¸ch riªng vµ ®a ra c¸c gi¶i quyÕt ®éc ®¸o víi nhiÒu nhËn xÐt kh¸c biÖt. Hä ®em l¹i gi¸ trÞ s¸ng t¹o cho x· héi.