đặt vấn đề tái cấu trúc? Thực tiễn đòi hỏi và bắt nguồn từ hai yêu cầu chính: nền kinh tế đang sa vào nhiều vấn đề nghiêm trọng, bế tắc và lộ ra suy thoái. Thứ hai, các điều kiện đáp ứng yêu cầu phát triển trong hội nhập thiếu thốn, yếu kém, chứng tỏ năng lực hội nhập kém và tính ít triển vọng tranh đua trong hội nhập. Cụm từ "tái cấu trúc nền kinh tế" đã được Chính phủ đặt ra ngay từ khi kinh tế thế giới rơi vào khủng hoảng, với mục đích chèo lái con thuyền nền kinh tế của nước ta vượt qua cơn bão khủng hoảng và phát triển hơn nữa. Người ta nói nhiều về tái cấu trúc nền kinh tế cho một pha phát triển mới sau khủng hoảng.
Và đó chính là việc xây dựng cấu trúc của nền kinh tế. Nền kinh tế là một hệ thống tổ chức để sản xuất, phân phối và tiêu dùng của cải trong một lãnh thổ. Thành phần của nó là các tổ chức kinh tế (các doanh nghiệp, các cá nhân kinh doanh) sản xuất hay phân phối và các tổ chức khác (các tổ chức Nhà nước, các hộ gia đình) tiêu dùng của cải. Nội dung tái cấu trúc nền kinh tế bao hàm một số nội dung chủ chốt: tái cấu trúc hệ thống quản trị vĩ mô (hệ thống ngân sách, hệ thống ngân hàng, đầu tư công, cải cách hành chính…); tái cấu trúc hệ thống phân cấp quản lý trung ương - địa phương; tái cấu trúc khu vực doanh nghiệp nhà nước, trước hết là 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com các tập đoàn kinh tế nhà nước; cấu trúc lại hệ thống các khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp; cấu trúc và phát triển hệ thống hạ tầng… Trong đó quan trọng và quyết định nhất là tái cấu trúc nguồn nhân lực, trọng tâm nhất là xây dựng nguồn nhân lực CLC.
Có vai trò tiên phong trong nắm bắt và định hướng xây dựng nền kinh tế mới – KTTT, vai trò tiên phong trong ứng dụng và triển khai tri thức hiện đại để hình thành nền KTTT, vai trò tiên phong trong sáng tạo tri thức hiện đại cho nền kinh tế nước ta trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Nh÷ng nh©n tè t¸c ®éng ®Õn sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc chÊt lîng cao 1. Yªu cÇu cña ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc CLC ë mçi quèc gia phô thuéc vµo tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña quèc gia ®ã. Mèi quan hÖ phô thuéc vµ t¸c ®éng qua l¹i nµy thÓ hiÖn ë chç, quèc gia nµo cã tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cµng cao th× sè lîng nguån nh©n lùc CLC cµng lín vµ tr×nh ®é cµng cao.
GDP b×nh qu©n ®Çu ngêi lµ mét trong nh÷ng tiªu chÝ ®Ó ®¸nh gi¸ tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña mçi quèc gia. Trong so s¸nh gi÷a c¸c níc cho thÊy, nhãm níc cã GDP b×nh qu©n ®Çu ngêi cao th× thêng cã c¸c chØ sè vÒ chÊt lîng nh©n lùc cao vµ cao h¬n nhiÒu nh÷ng níc cã GDP b×nh qu©n ®Çu ngêi thÊp. Nh©n lùc lµ mét trong nh÷ng nh©n tè quan träng, quyÕt ®Þnh ®Õn t¨ng trëng kinh tÕ vµ cã tÝnh ®éc lËp, t¸c ®éng trë l¹i ®Ó ®¹t ®îc tr×nh ®é ph¸t triÓn cao. C¸c níc Hµn Quèc, Singapore, Trung Quèc.
cho thÊy nhê ch¨m lo ph¸t triÓn nguån nh©n lùc CLC nªn ®· ®¹t ®îc tèc ®é t¨ng trëng kinh tÕ cao, nhanh chãng vît qua t×nh tr¹ng ®ãi nghÌo, kÐm ph¸t triÓn ®Ó trë thµnh quèc gia giµu cã, tr×nh ®é ph¸t triÓn cao. Tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ thêng do tr×nh ®é c«ng nghÖ cña nÒn kinh tÕ 25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quyÕt ®Þnh. Tr×nh ®é c«ng nghÖ cña quèc gia cµng cao th× chÊt lîng nh©n lùc cña quèc gia ®ã cµng cao. Bëi v× viÖc sö dông, vËn hµnh c«ng nghÖ cao, m¸y mãc hiÖn ®¹i ®ßi hái nh©n lùc ph¶i ®îc n©ng cao vÒ tr×nh ®é kiÕn thøc vµ kü n¨ng sö dông (thùc hµnh).
§Èy nhanh øng dông vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ, hiÖn ®¹i hãa nÒn kinh tÕ ë níc ta ®ßi hái ph¶i ®Èy nhanh ph¸t triÓn nh©n lùc ®Ó cã nhiÒu nh©n lùc CLC. §ång thêi, trong xu thÕ héi nhËp vµ toµn cÇu hãa th× nguån nh©n lùc CLC sÏ t¹o ra nh÷ng c¬ së tiÒn ®Ò c¬ b¶n ®Ó tiÕp thu chuyÓn giao c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ®Ó nhanh chãng n©ng cao tr×nh ®é c«ng nghÖ cña nÒn kinh tÕ níc ta t¬ng ®¬ng c¸c níc tiªn tiÕn trong khu vùc vµ thÕ giíi. MÆt kh¸c, mét trong nh÷ng néi dung cña CNH, H§H lµ viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo híng t¨ng tû träng khu vùc c«ng nghiÖp, x©y dùng vµ dÞch vô, qu¸ tr×nh nµy h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nh÷ng ngµnh kinh tÕ cã hµm lîng khoa häc - c«ng nghÖ cao nªn ®ßi hái lao ®éng chÊt lîng cao vµ tËp trung nhiÒu lao ®éng chÊt lîng cao. Nh÷ng sè liÖu thèng kª vÒ chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ vµ c¸c chØ tiªu vÒ chÊt lîng nh©n lùc c¸c níc cho thÊy mèi liªn hÖ t¬ng quan gi÷a c¬ cÊu kinh tÕ vµ chÊt lîng nh©n lùc.
Nh÷ng níc cã tû träng c¸c khu vùc c«ng nghiÖp, x©y dùng vµ dÞch vô cao trong GDP th× c¸c chØ sè ph¸t triÓn nh©n lùc còng cao hay nãi c¸ch kh¸c chÊt lîng nh©n lùc còng cao h¬n so víi c¸c níc cã tû träng thÊp. Mèi quan hÖ hai chiÒu thÓ hiÖn: Khu vùc c«ng nghiÖp, x©y dùng vµ dÞch vô ph¸t triÓn m¹nh, chiÕm tû träng lín trong nÒn kinh tÕ ®ßi hái tr×nh ®é chuyªn m«n, kü n¨ng nghÒ nghiÖp cña nh©n lùc ph¶i cao. Ngîc l¹i, sù s½n cã ®«ng ®¶o cña nguån nh©n lùc CLC t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nh÷ng ngµnh míi hiÖn ®¹i víi gi¸ trÞ gia t¨ng cao h¬n, do ®ã thóc ®Èy c¸c ngµnh nµy ph¸t triÓn nhanh h¬n tõ ®ã ®Èy nhanh qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo híng tiªn tiÕn, hiÖn ®¹i. HÖ thèng gi¸o dôc quèc d©n 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nh©n lùc CLC ®îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn tríc hÕt th«ng qua con ®êng ®µo t¹o trong hÖ thèng gi¸o dôc quèc gia, lµ s¶n phÈm cña c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc, ®µo t¹o trong níc.
Ngoµi ra, ë nhiÒu quèc gia hiÖn nay (kÓ c¶ ViÖt Nam) cßn cã mét bé phËn nguån nh©n lùc CLC ®îc ®µo t¹o ë níc ngoµi hoÆc thu hót tõ níc ngoµi. Tuy vËy, hÖ thèng gi¸o dôc quèc gia vÉn lu«n ®ãng vai trß chÝnh. Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña hÖ thèng gi¸o dôc quèc gia t¸c ®éng ®Õn sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc CLC thÓ hiÖn ë hai ®iÓm chñ yÕu sau: Mét lµ, møc ®é bao trïm cña hÖ thèng: hÖ thèng gi¸o dôc ph¸t triÓn m¹nh, bao trïm réng cã n¨ng lùc thu hót ®îc nhiÒu ngêi häc sÏ lµ ®éng lùc thóc ®Èy sù t¨ng nhanh nguån nh©n lùc CLC vµ ngîc l¹i. MÆt kh¸c, viÖc liªn kÕt ®µo t¹o vµ göi ®i ®µo t¹o ë níc ngoµi còng lµ mét gi¶i ph¸p h÷u hiÖu mét mÆt gãp phÇn t¨ng sè lîng nguån nh©n lùc CLC, mÆt kh¸c vÒ chÊt lîng ®îc t¨ng cêng v× ngêi häc ®îc tiÕp cËn m«i trêng, ph¬ng ph¸p gi¶ng d¹y tiªn tiÕn.
Hai lµ, tr×nh ®é ph¸t triÓn cña hÖ thèng: Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña hÖ thèng gi¸o dôc ®µo t¹o chñ yÕu t¸c ®éng ®Õn yÕu tè chÊt lîng nh©n lùc. Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña hÖ thèng gi¸o dôc quèc gia cµng cao, ®¹t tr×nh ®é quèc tÕ th× nh©n lùc ®îc ®µo t¹o còng cã chÊt lîng cµng cao ®¹t ®¼ng cÊp quèc tÕ. Do ®ã, mçi quèc gia cÇn x©y dùng mét sè trêng ®¹i häc ®¹t ®¼ng cÊp quèc tÕ vµ chó träng ®Çu t ®Ó n©ng cao tr×nh ®é ph¸t triÓn cña c¶ hÖ thèng gi¸o dôc c¸c cÊp nhÊt lµ cÊp ®µo t¹o ®¹i häc vµ trªn ®¹i häc ®Ó x©y dùng vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc CLC cã tr×nh ®é ®¹t chuÈn quèc tÕ. Sö dông nguån nh©n lùc chÊt lîng cao Sö dông lµ mét thuËt ng÷ chung ®Ó chØ qu¸ tr×nh tiÕp nhËn, ph¸t huy vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ ho¹t ®éng thùc tiÔn cña nh©n lùc.
§èi víi nguån nh©n lùc CLC, qu¸ tr×nh sö dông ®îc biÓu hiÖn ra lµ qu¸ tr×nh thu hót vµ träng dông nh»m ph¸t 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com huy tèi ®a kh¶ n¨ng cña lùc lîng nµy. V× vËy, dï nh©n lùc ®îc ®µo t¹o víi chÊt l- îng cña mét nh©n tµi th× ®ã vÉn cha ph¶i lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh ®Õn gi¸ trÞ cña hä ®èi víi quèc gia, d©n téc. VÊn ®Ò sö dông, hay chÝnh x¸c h¬n lµ vÊn ®Ò thu hót vµ träng dông míi võa lµ ®éng c¬, võa lµ c¸i ®Ých, võa lµ mét kh©u trong qu¸ tr×nh ®µo luyÖn vµ hiÖn thùc gi¸ trÞ cña nguån nh©n lùc CLC nãi chung vµ nh©n tµi nãi riªng. Khi bµn tíi viÖc sö dông nguån nh©n lùc CLC vÊn ®Ò thu hót vµ träng dông lu«n ®îc nhÊn m¹nh ®Ó ph¶n ¸nh t×nh ®Æc thï trong qu¸ tr×nh sö dông lùc l- îng nh©n lùc u tó nµy.
ViÖc thu hót vµ träng dông nguån nh©n lùc CLC kh«ng chØ cã t¸c ®éng trùc tiÕp tíi viÖc ph¸t triÓn lùc lîng nµy mµ cßn t¸c ®éng quyÕt ®Þnh tíi sù hng väng cña mçi quèc gia. Qu¸ tr×nh sö dông nguån nh©n lùc CLC kh«ng chØ t¸c ®éng trùc tiÕp tíi viÖc gia t¨ng sè lîng mµ cßn t¸c ®éng tíi viÖc ph¸t huy nh÷ng yÕu tè chÊt tiªu biÓu cña lùc lîng nµy. B»ng c¸c chÝnh s¸ch träng dông ®èi víi nguån nh©n lùc CLC, tè chÊt d©n téc, tè chÊt thÝch øng vµ ®Æc biÖt lµ tè chÊt s¸ng t¹o sÏ ®îc ph¸t huy ®Ó lùc lîng nµy ®ñ kh¶ n¨ng thóc ®Èy mçi quèc gia trong hµnh tr×nh híng tíi nÒn kinh tÕ thÞ trêng. * Nh÷ng chÝnh s¸ch träng dông ®èi víi nguån nh©n lùc chất lượng cao nãi chung §Ó nguån nh©n lùc CLC cã thÓ ph¸t huy tèi ®a nh÷ng tè chÊt tiªu biÓu, c¸c quèc gia thêng quan t©m thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch träng dông c¬ b¶n sau: Mét lµ, chÝnh s¸ch tuyÓn dông, bè trÝ c«ng viÖc vµ c¬ héi th¨ng tiÕn.
Hai lµ, chÝnh s¸ch tiÒn l¬ng. Ba lµ, chÝnh s¸ch ®·i ngé vÒ mÆt x· héi. Bèn lµ, chÝnh s¸ch hç trî trong ho¹t ®éng nghiªn cøu triÓn khai. * Nh÷ng chÝnh s¸ch träng dông nh©n tµi Nh©n tµi lµ nh÷ng ngêi ®Æc biÖt u tó cña x· héi.
Hä lµ lùc lîng tiªu biÓu 28 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cho kh¶ n¨ng s¸ng t¹o cña x· héi, hä cßn ®îc gäi lµ "giai tÇng s¸ng t¹o" cña x· héi. Nh÷ng ngêi nµy cã thÓ nghÜ ra nh÷ng ph¬ng ph¸p, s¶n phÈm næi tréi nhng l¹i kh«ng n»m trong danh môc c«ng viÖc cña hä. Hä thêng suy nghÜ theo c¸ch riªng vµ ®a ra c¸c gi¶i quyÕt ®éc ®¸o víi nhiÒu nhËn xÐt kh¸c biÖt. Hä ®em l¹i gi¸ trÞ s¸ng t¹o cho x· héi.