Chương 1. Cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực hành chính Chương 2. Thực trạng phát triển nguồn nhân lực cán bộ, công chức xã, phƣờng tại thành phố Buôn Ma Thuột. Một số giải pháp phát triển nguồn nhân lực cán bộ, công chức xã, phƣờng tại thành phố Buôn Ma Thuột.
Tổng quan tài liệu nghiên cứu Phát triển NNL CBCC cấp xã là nhiệm vụ quan trọng, là nguồn lực cơ bản để tạo ra sự phát triển của đất nƣ c. Trong những năm qua, vấn đề phát triển NNL CBCC cấp xã đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học, các hội thảo, luận văn thạc sĩ, tiến sĩ của nhiều tác giả đề cập dƣ i nhiều góc độ, phạm vi rộng hẹp khác nhau. Các công trình đều nhấn mạnh t m quan trọng của phát triển NNL CBCC cấp xã, đồng thời đƣa ra những kiến nghị khoa học về định hƣ ng, giải pháp đối v i vấn đề này. Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy những vấn đề phát triển NNL CBCC cấp xã còn nhiều bất cập c n điều chỉnh kịp thời, trong đó c n phải kể đến một số công trình sau: - Luận văn thạc sĩ triết học, Nguyễn Thị Hải: "Về đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã ở Thái Bình trong điều kiện cải cách nền hành chính nhà nước", Hà Nội, 2001.
Đề tài đã đề cập vị trí, vai trò của tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã trong bối cảnh đất nƣ c đang thực hiện chủ trƣơng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣ c đã và đang diễn ra mạnh mẽ v i những thời cơ, vận hội và thách thức m i đang nảy sinh, đòi hỏi công tác cán bộ phải có những bƣ c chuyển biến m i. - “Tác động của vốn con người đối với tăng trưởng kinh tế các tỉnh thành phố Việt Nam”, do PGS.TS Tr n Thọ Đạt - Th.s Đỗ Tuyết Nhung nghiên cứu (2008). Tác phẩm đã phân tích các tác động của vốn con ngƣời đến quá trình tăng trƣởng kinh tế thông qua việc xem xét các nền kinh tế cấp tỉnh, thành phố của Việt Nam. Tác phẩm cũng cho thấy vốn con ngƣời là nhân tố quan trọng khi giải thích sự tăng trƣởng kinh tế các tỉnh, thành phố ở Việt Nam cũng nhƣ giải thích khoảng cách chênh lệch giữa các vùng kinh tế ở Việt Nam.
Tác giả cũng đƣa ra những kiến nghị chính sách nhằm thúc đẩy tăng trƣởng và phát triển kinh tế. Luan van 7 - Đề tài khoa học: “ Xây dựng và phát triển nguồn nhân lực trong các cơ quan hành chính cấp quận (huyện), phường (xã) trên địa bàn thành phố Đà Nẵng” do PGS. Võ Xuân Tiến (Đại học Đà Nẵng) làm Chủ nhiệm đã làm rõ về mặt lý luận nội dung và tiêu chí đánh giá NNL lực trong lĩnh vực hành chính; đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ hiện có trong các cơ quan hành chính cấp quận (huyện), phƣờng (xã), mà chủ yếu là cán bộ chủ chốt ở thành phố Đà Nẵng. Trên cơ sở đó đề xuất những biện pháp có tính khoa học, khả thi để xây dựng và phát triển NNL hành chính đủ sức hoàn thành công việc theo yêu c u hiện nay.
- Luận văn thạc sỹ, “Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cán bộ quản lý cấp xã trên địa bàn Huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định” của tác giả Cao Thanh Thƣơng tại Đại học Đà Nẵng, đề tài đã xác định vị trí, vai trò của CBCC cấp xã, đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp khắc phục các tồn tại trong công tác đào tạo và phát triển NNL ở cơ sở. - Theo Giáo sƣ, Viện sĩ Phạm Minh Hạc cho rằng: có thể hiểu NNL là bộ phận dân số trong độ tuổi nhất định theo qui định của pháp luật có khả năng tham gia lao động. NNL là tổng hợp những năng lực cả về thể lực và trí lực của nhóm ngƣời, một tổ chức, một địa phƣơng hay một quốc gia. - Luận văn thạc sỹ, “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh Thanh Hoá” của tác giả Nguyễn Thị Hải Lý tại Đại học Kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội, đề tài làm rõ thêm lý luận và thực tiễn về chất lƣợng NNL và vấn đề nâng cao chất lƣợng NNL; đánh giá những thành công, những hạn chế và nguyên nhân về chất lƣợng NNL ở Thanh Hoá; trên cơ sở đó đề xuất các định hƣ ng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lƣợng NNL ở Thanh Hóa.
- Luận văn thạc sỹ (2013), “Đào tạo nguồn nhân lực cán bộ, công chức hành chính cấp xã (phường) tại thành phố Kon Tum” của tác giả Nguyễn Thị Kiều - Đại học Đà Nẵng (chi nhánh Kon Tum), đề tài đánh giá đƣợc thực Luan van 8 trạng chất lƣợng quản lý, điều hành và thực thi nhiệm vụ của đội ngũ CBCC cấp xã tại thành phố Kon Tum, đồng thời phân tích những yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng công tác của đội ngũ CBCC cấp xã; đề xuất những giải pháp về cơ chế, chính sách; củng cố, xây dựng hệ thống cơ sở vật chất cấp xã; đổi m i quy hoạch, đào tạo đội ngũ CBCC cấp xã trên địa bàn trong thời gian t i. - Luận văn thạc sỹ (2015) “Đào tạo cán bộ, công chức cấp xã người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk” của tác giả Đỗ Quang Trà tại Đại học Đà Nẵng (chi nhánh Đắk Lắk), đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về đào tạo NNL, trên cơ sở đó phân tích thực trạng và đánh giá thực trạng công tác đào tạo đội ngũ CBCC hành chính cấp xã là ngƣời dân tộc thiểu số tại địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong thời gian qua. Xác định một số nguyên nhân chủ yếu, làm rõ những mặt hạn chế trong quá trình đào tạo và đề xuất những giải pháp nhằm đào tạo đội ngũ CBCC hành chính cấp xã là ngƣời dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong thời gian đến. - Tác giả Võ Xuân Tiến trong bài báo “Một số vấn đề về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực” trên tạp chí Khoa học và Công nghệ, Đại học Đà Nẵng, đã đƣa ra nhiều quan điểm, khái niệm khác nhau về NNL và phát triển NNL.
Bên cạnh đó, nghiên cứu đã làm rõ luận điểm phát triển NNL, nâng cao năng lực và động thúc đẩy NNL. Trong những năm g n đây, đội ngũ CBCC cấp xã của thành phố Buôn Ma Thuột đã có những bƣ c phát triển về chất lƣợng. Tuy nhiên, để xứng đáng trở thành đô thị Trung tâm vùng Tây nguyên (giai đoạn 2010 - 2020) theo Kết luận 60-KL/TW, ngày 27/11/2009 của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 12-NQ/TU, ngày 11/6/2010 của BTV Tỉnh ủy Đắk Lắk và đứng trƣ c quá trình đổi m i toàn diện của thành phố Buôn Ma Thuột thì đội ngũ CBCC cấp xã còn bộc lộ những yếu kém, bất cập, mà biểu hiện rõ nét nhất là hạn chế về kiến thức, năng lực, trình độ chuyên môn trƣ c những yêu c u của tình hình, Luan van 9 nhiệm vụ m i dẫn đến việc thừa hành nhiệm vụ, giải quyết công việc cho nhân dân hiệu quả còn thấp. Trong khi đó, nhiệm vụ của chính quyền cấp xã có vai trò vô cùng quan trọng trong việc tổ chức triển khai và vận động nhân dân thực hiện đƣờng lối, chủ trƣơng, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nƣ c, tăng cƣờng khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi nguồn lực để phát triển KT-XH, đảm bảo quốc phòng, anh ninh.
Các công trình nghiên cứu trên đã có những đóng góp nhất định trong việc cung cấp cơ sở lý luận về phát triển NNL nói chung và NNL CBCC cấp xã nói riêng trong phạm vi cả nƣ c. Nhƣng cho đến nay, Thành phố vẫn chƣa có một công trình nghiên cứu cụ thể nào về phát triển NNL CBCC cấp xã. Do vậy, để nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hệ thống chính trị, phát triển KT-XH bền vững, an sinh xã hội đƣợc đảm bảo, quốc phòng an ninh đƣợc giữ vững thì địa phƣơng c n có những định hƣ ng, giải pháp phù hợp để phát triển NNL CBCC cấp xã cho Thành phố, đáp ứng NNL có chất lƣợng cho Tỉnh; nên việc nghiên cứu về phát triển NNL CBCC cấp xã tại thành phố Buôn Ma Thuột là yêu c u cấp thiết, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối v i địa phƣơng. Luan van 10 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC HÀNH CHÍNH 1.
TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC 1. Một số khái niệm a. Nhân lực Loài ngƣời đang bƣ c vào thế kỷ 21, v i sự phát triển vƣợt bậc của khoa học kỹ thuật trên tất cả mọi lĩnh vực, công nghệ sản xuất hiện đại, hệ thống thiết bị, dây chuyền tiên tiến ngày càng đƣợc sử dụng rộng rãi…, nhƣng yếu tố con ngƣời vẫn là trung tâm, vẫn là một nhân tố quan trọng nhất trong các hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh tế, xã hội của nhân loại. Đã có nhiều cách khác nhau tiếp cận khái niệm nhân lực.
Nhân lực chỉ là sức ngƣời, bao hàm cả sức mạnh vật chất và sức mạnh tinh th n, cả ở mặt tài và mặt đức [7, tr. Có ý kiến cho rằng nhân lực thu n túy là sức lực ngƣời lao động thể hiện trên lao động cơ bắp, có ý kiến hiểu nhân lực chỉ ngƣời lao động trực tiếp bằng sức lực. Từ đó, hiểu nhân lực là toàn bộ đội ngũ ngƣời lao động hiện có trong một tổ chức. Để có cách hiểu đúng và phản ánh rõ bản chất hoạt động lao động của lực lƣợng lao động trong tổ chức, nhân lực phải đƣợc xem là tổng hợp các khả năng về thể lực và trí lực của con ngƣời [16, tr.
Như vậy, Nhân lực là nguồn lực của mỗi con người gồm thể lực, trí lực và nhân cách. Nguồn nhân lực "Nguồn lực con ngƣời" hay "nguồn nhân lực”, là khái niệm đƣợc hình thành trong quá trình nghiên cứu, xem xét con ngƣời v i tƣ cách là một nguồn lực, là động lực của sự phát triển: các công trình nghiên cứu trên thế gi i và trong nƣ c g n đây đề cập đến khái niệm NNL v i các góc độ khác nhau. Luan van 11 Theo định nghĩa của Liên Hợp Quốc: "NNL là trình độ lành nghề, là kiến thức và năng lực của toàn bộ cuộc sống con ngƣời hiện có thực tế hoặc tiềm năng để phát triển KT-XH trong một cộng đồng" [25, tr.