Phát Triển Khai Thác Thủy Sản Xa Bờ Tại Thành Phố Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển khai thác thủy sản xa bờ tại thành phố đà nẵng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Phan Thị Thu
• Người hướng dẫn: TS. Ninh Thị Thu Thủy
• Trường học: Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Phát Triển Khai Thác Thủy Sản Xa Bờ Tại Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ
• 1.1.1. Một số khái niệm
• 1.1.2. Đặc điểm của khai thác thủy sản xa bờ
• 1.1.3. Vai trò của khai thác thủy sản xa bờ
• 1.2. NỘI DUNG PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ
• 1.2.1. Xác định cơ cấu nghề khai thác
• 1.2.2. Phát triển các nguồn lực khai thác thủy sản xa bờ
• 1.2.3. Phát triển cơ sở hạ tầng, hoạt động dịch vụ hậu cần phục vụ khai thác thủy sản xa bờ
• 1.2.4. Lựa chọn mô hình liên kết khai thác và tiêu thụ sản phẩm
• 1.2.5. Đảm bảo công tác an ninh, an toàn cho người và tàu cá khai thác thủy sản xa bờ
• 1.2.6. Gia tăng kết quả và đóng góp của khai thác thủy sản xa bờ
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ
• 1.3.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.3.3. Cơ chế chính sách của nhà nước
• 1.4. KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ
• 1.4.1. Kinh nghiệm phát triển khai thác thủy sản xa bờ của các nước
• 1.4.2. Kinh nghiệm phát triển khai thác thủy sản xa bờ ở trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ CỦA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Cơ chế chính sách của thành phố Đà Nẵng trong KTTSXB
• 2.2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ CỦA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.2.1. Thực trạng chuyển đổi cơ cấu nghề khai thác thủy sản xa bờ
• 2.2.2. Thực trạng phát triển các nguồn lực khai thác thủy sản xa bờ
• 2.2.3. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng, hoạt động dịch vụ hậu cần phục vụ khai thác thủy sản xa bờ
• 2.2.4. Thực trạng liên kết tổ chức khai thác và tiêu thụ sản phẩm
• 2.2.5. Công tác bảo đảm an ninh, an toàn cho người và tàu cá khai thác thủy sản xa bờ
• 2.2.6. Kết quả và đóng góp của khai thác thủy sản xa bờ
• 2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ CỦA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.3.1. Những thành công
• 2.3.2. Những hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ CỦA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.1. QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ CỦA THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.2.1. Chuyển đổi nghề khai thác thủy sản xa bờ theo hướng bền vững
• 3.2.2. Đẩy mạnh phát triển các nguồn lực khai thác thủy sản xa bờ
• 3.2.3. Phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng, dịch vụ hậu cần phục vụ khai thác thủy sản xa bờ
• 3.2.4. Xây dựng mô hình liên kết khai thác và tiêu thụ sản phẩm
• 3.2.5. Hoàn thiện công tác bảo đảm an ninh, an toàn cho người và tàu cá khai thác thủy sản xa bờ
• 3.2.6. Nâng cao nhận thức về vai trò của khai thác thủy sản xa bờ
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Khai Thác Thủy Sản Xa Bờ Tại Đà Nẵng

Khai thác thủy sản xa bờ là một trong những lĩnh vực quan trọng trong phát triển kinh tế biển của thành phố Đà Nẵng. Với vị trí địa lý thuận lợi, Đà Nẵng có tiềm năng lớn trong việc phát triển ngành này. Tuy nhiên, việc khai thác thủy sản xa bờ cũng đối mặt với nhiều thách thức như ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu và sự cạnh tranh từ các nguồn lợi thủy sản khác. Để phát triển bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

1.1. Khái Niệm Về Khai Thác Thủy Sản Xa Bờ

Khai thác thủy sản xa bờ được hiểu là hoạt động đánh bắt thủy sản ở vùng biển cách xa bờ, thường từ 10 hải lý trở lên. Hoạt động này không chỉ giúp gia tăng sản lượng thủy sản mà còn góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản ven bờ.

1.2. Vai Trò Của Khai Thác Thủy Sản Xa Bờ

Ngành khai thác thủy sản xa bờ đóng góp đáng kể vào GDP của thành phố Đà Nẵng. Nó không chỉ tạo ra việc làm cho ngư dân mà còn thúc đẩy các ngành dịch vụ liên quan như chế biến và tiêu thụ thủy sản.

II. Thực Trạng Khai Thác Thủy Sản Xa Bờ Tại Đà Nẵng Hiện Nay

Thực trạng khai thác thủy sản xa bờ tại Đà Nẵng cho thấy sự phát triển không đồng đều. Mặc dù có nhiều tàu thuyền tham gia, nhưng hiệu quả khai thác vẫn chưa cao do thiếu công nghệ hiện đại và quản lý chưa chặt chẽ. Nhiều ngư dân vẫn sử dụng phương pháp khai thác truyền thống, dẫn đến tình trạng cạn kiệt nguồn lợi thủy sản.

2.1. Số Lượng Tàu Thuyền Khai Thác

Hiện nay, Đà Nẵng có khoảng 500 tàu thuyền tham gia khai thác thủy sản xa bờ. Tuy nhiên, chỉ một phần nhỏ trong số đó được trang bị công nghệ hiện đại, ảnh hưởng đến năng suất khai thác.

2.2. Hiệu Quả Kinh Tế Từ Khai Thác Thủy Sản

Mặc dù sản lượng thủy sản tăng, nhưng lợi nhuận từ khai thác thủy sản xa bờ vẫn chưa đạt yêu cầu. Nhiều ngư dân gặp khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm do thiếu liên kết trong chuỗi cung ứng.

III. Những Thách Thức Trong Phát Triển Khai Thác Thủy Sản Xa Bờ

Ngành khai thác thủy sản xa bờ tại Đà Nẵng đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu và sự cạnh tranh từ các nguồn lợi thủy sản khác là những vấn đề cần được giải quyết. Ngoài ra, việc quản lý và bảo vệ nguồn lợi thủy sản cũng gặp nhiều khó khăn.

3.1. Ô Nhiễm Môi Trường

Ô nhiễm từ các hoạt động công nghiệp và sinh hoạt đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nguồn nước và hệ sinh thái biển. Điều này làm giảm khả năng tái tạo của nguồn lợi thủy sản.

3.2. Biến Đổi Khí Hậu

Biến đổi khí hậu gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan, ảnh hưởng đến hoạt động khai thác thủy sản. Ngư dân gặp khó khăn trong việc dự đoán thời tiết và an toàn khi ra khơi.

IV. Giải Pháp Phát Triển Khai Thác Thủy Sản Xa Bờ Bền Vững

Để phát triển khai thác thủy sản xa bờ bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính sách đến công nghệ. Việc đầu tư vào công nghệ hiện đại, nâng cao năng lực cho ngư dân và xây dựng các mô hình liên kết trong sản xuất và tiêu thụ là rất cần thiết.

4.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Hiện Đại

Cần khuyến khích ngư dân đầu tư vào công nghệ khai thác hiện đại để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu tác động đến môi trường. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.2. Xây Dựng Mô Hình Liên Kết

Xây dựng các mô hình liên kết giữa ngư dân, doanh nghiệp chế biến và tiêu thụ thủy sản sẽ giúp tăng cường hiệu quả trong chuỗi cung ứng. Điều này không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn đảm bảo an toàn cho ngư dân.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về phát triển khai thác thủy sản xa bờ tại Đà Nẵng đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các giải pháp phát triển bền vững đã giúp nâng cao nhận thức của ngư dân về bảo vệ nguồn lợi thủy sản và cải thiện thu nhập cho họ.

5.1. Nâng Cao Nhận Thức Của Ngư Dân

Các chương trình đào tạo và tuyên truyền về bảo vệ nguồn lợi thủy sản đã giúp ngư dân nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc khai thác bền vững.

5.2. Tăng Thu Nhập Cho Ngư Dân

Nhờ vào việc áp dụng công nghệ mới và xây dựng mô hình liên kết, thu nhập của ngư dân đã được cải thiện đáng kể. Điều này không chỉ giúp họ ổn định cuộc sống mà còn góp phần vào phát triển kinh tế địa phương.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Khai Thác Thủy Sản Xa Bờ Tại Đà Nẵng

Khai thác thủy sản xa bờ tại Đà Nẵng có tiềm năng lớn nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Để phát triển bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, ngư dân và doanh nghiệp. Tương lai của ngành này phụ thuộc vào việc áp dụng các giải pháp hiệu quả và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

6.1. Định Hướng Phát Triển

Định hướng phát triển khai thác thủy sản xa bờ cần tập trung vào việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Cần có các chính sách hỗ trợ ngư dân trong việc chuyển đổi sang các phương pháp khai thác hiện đại.

6.2. Tương Lai Ngành Khai Thác Thủy Sản

Tương lai của ngành khai thác thủy sản xa bờ tại Đà Nẵng sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và sự phát triển của công nghệ. Ngành này cần được đầu tư và phát triển đồng bộ để đảm bảo tính bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam sở hữu vùng biển rộng lớn với hơn một triệu km², gấp ba lần diện tích đất liền, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển ngành khai thác thủy sản xa bờ. Tuy nhiên, khai thác thủy sản ven bờ hiện đang đối mặt với tình trạng cạn kiệt nguồn lợi do khai thác quá mức và sử dụng các phương tiện đánh bắt không bền vững. Tại thành phố Đà Nẵng, với bờ biển dài 92 km và vùng lãnh hải rộng lớn, khai thác thủy sản xa bờ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế biển, góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia và tạo việc làm cho ngư dân. Giai đoạn nghiên cứu từ 2010 đến 2014 tập trung đánh giá thực trạng phát triển khai thác thủy sản xa bờ tại Đà Nẵng, nhằm đề xuất các giải pháp phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả kinh tế và đảm bảo an toàn cho người lao động trên biển.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm hệ thống hóa các vấn đề lý luận về khai thác thủy sản xa bờ, phân tích thực trạng phát triển ngành tại Đà Nẵng, chỉ ra thành công và hạn chế, đồng thời đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện địa phương và xu hướng phát triển chung của cả nước. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản, phát triển kinh tế biển, đồng thời góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống ngư dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết phát triển kinh tế biển và quản lý nguồn lợi thủy sản bền vững. Hai mô hình chính được áp dụng gồm:

1. Mô hình phát triển nguồn lực khai thác thủy sản xa bờ: tập trung vào phát triển đội tàu, nguồn vốn, công nghệ và lao động nhằm tăng năng suất và hiệu quả khai thác.

2. Mô hình quản lý khai thác bền vững: nhấn mạnh vai trò của cơ chế chính sách, bảo vệ môi trường biển, phân vùng ngư trường và đảm bảo an toàn cho người lao động.

Các khái niệm chính bao gồm: khai thác thủy sản xa bờ (vùng biển từ 24 hải lý trở ra, tàu có công suất từ 90 CV trở lên), phát triển bền vững, cơ cấu nghề khai thác, và dịch vụ hậu cần nghề cá.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích thực chứng kết hợp phân tích chuẩn tắc, so sánh, tổng hợp và điều tra mẫu. Dữ liệu thu thập từ các báo cáo thống kê của thành phố Đà Nẵng, điều tra thực tế đội tàu, lao động, sản lượng khai thác và cơ sở hạ tầng nghề cá giai đoạn 2010-2014. Cỡ mẫu điều tra gồm hơn 500 tàu khai thác xa bờ và hơn 4.000 lao động tham gia ngành nghề này.

Phân tích dữ liệu sử dụng các chỉ số về số lượng tàu, công suất, sản lượng khai thác, vốn đầu tư, trình độ lao động và mức độ hiện đại của công nghệ. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2010 đến 2015, với các đề xuất giải pháp có hiệu lực trong 15 năm tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng đội tàu và công suất khai thác: Đà Nẵng có 525 tàu khai thác xa bờ với tổng công suất tăng đều qua các năm, chiếm gần 30% tổng số tàu khai thác thủy sản của thành phố. Công suất trung bình tàu khai thác xa bờ đạt trên 300 CV, đáp ứng tiêu chuẩn hiện đại.

2. Sản lượng khai thác và giá trị sản xuất: Sản lượng thủy sản khai thác xa bờ đạt khoảng 2.519 nghìn tấn năm 2013, tăng 3,5% so với năm trước. Giá trị sản xuất khai thác thủy sản xa bờ chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị sản xuất nông lâm thủy sản của địa phương, đóng góp tích cực vào GDP thành phố.

3. Nguồn lực lao động và trình độ chuyên môn: Khoảng 4.173 lao động tham gia khai thác xa bờ, trong đó 46,91% thuộc nhóm tuổi 31-40, có sức khỏe và kinh nghiệm phù hợp. Tuy nhiên, trình độ học vấn và đào tạo chuyên môn còn hạn chế, phần lớn lao động dựa vào kinh nghiệm truyền thống.

4. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ hậu cần: Hệ thống cảng cá, bến neo đậu và dịch vụ hậu cần được đầu tư nâng cấp, đáp ứng nhu cầu bảo quản, cung ứng nhiên liệu và vật tư nghề cá. Đà Nẵng có các cảng nước sâu như Tiên Sa và Liên Chiểu, có khả năng tiếp nhận tàu lớn và hỗ trợ ngư dân tránh trú bão.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng đội tàu và công suất khai thác phản ánh nỗ lực hiện đại hóa và mở rộng quy mô khai thác thủy sản xa bờ tại Đà Nẵng. Sản lượng và giá trị sản xuất tăng đều cho thấy hiệu quả kinh tế của ngành, góp phần nâng cao thu nhập cho ngư dân và phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, hạn chế về trình độ lao động và công nghệ vẫn là thách thức lớn, ảnh hưởng đến năng suất và an toàn lao động.

So với các tỉnh như Hải Phòng và Bà Rịa – Vũng Tàu, Đà Nẵng có lợi thế về vị trí địa lý và cơ sở hạ tầng cảng biển, nhưng cần tăng cường đào tạo và ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả khai thác. Việc đảm bảo an toàn trên biển, phòng chống thiên tai và tranh chấp biển Đông cũng là yếu tố quan trọng cần được chú trọng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng tàu, sản lượng khai thác theo năm, bảng phân bố lao động theo độ tuổi và trình độ, cũng như sơ đồ hệ thống cảng và dịch vụ hậu cần.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh hiện đại hóa đội tàu và công nghệ khai thác: Khuyến khích ngư dân đầu tư đóng mới và nâng cấp tàu cá với công suất trên 300 CV, trang bị thiết bị hiện đại nhằm tăng năng suất và đảm bảo an toàn. Thời gian thực hiện trong 5 năm tới, do UBND thành phố phối hợp với các tổ chức tín dụng hỗ trợ vốn.

2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo kỹ thuật khai thác, an toàn lao động và quản lý tàu cá cho ngư dân, đặc biệt là thuyền trưởng và máy trưởng. Mục tiêu tăng tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn lên trên 60% trong 3 năm tới, do Sở Nông nghiệp và các trường nghề thực hiện.

3. Phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng và dịch vụ hậu cần: Mở rộng và nâng cấp các cảng cá, bến neo đậu, kho lạnh và dịch vụ cung ứng nhiên liệu, vật tư nghề cá nhằm giảm tổn thất sau khai thác và tăng hiệu quả kinh tế. Thời gian hoàn thành dự kiến đến năm 2025, do UBND thành phố và các doanh nghiệp đầu tư.

4. Tăng cường công tác quản lý, bảo đảm an ninh và an toàn trên biển: Xây dựng hệ thống giám sát tàu cá, dự báo ngư trường, phối hợp phòng chống thiên tai và cứu hộ cứu nạn. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức ngư dân về an toàn lao động và bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Thực hiện liên tục, do các cơ quan chức năng và lực lượng biên phòng chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngành quản lý thủy sản và chính quyền địa phương: Sử dụng luận văn để xây dựng chính sách phát triển khai thác thủy sản xa bờ, quy hoạch ngư trường và đầu tư cơ sở hạ tầng phù hợp.

2. Ngư dân và các tổ chức nghề cá: Áp dụng các giải pháp nâng cao kỹ thuật khai thác, an toàn lao động và quản lý đội tàu nhằm tăng hiệu quả sản xuất và bảo vệ nguồn lợi.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế phát triển, thủy sản: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực thủy sản: Đánh giá tiềm năng đầu tư vào đội tàu, dịch vụ hậu cần và chế biến thủy sản tại Đà Nẵng, từ đó xây dựng kế hoạch kinh doanh hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Khai thác thủy sản xa bờ là gì?
   Khai thác thủy sản xa bờ là hoạt động đánh bắt thủy sản ở vùng biển từ 24 hải lý trở ra, sử dụng tàu có công suất từ 90 CV trở lên, nhằm giảm áp lực khai thác ven bờ và tận dụng nguồn lợi biển sâu.

2. Tại sao phát triển khai thác thủy sản xa bờ lại quan trọng đối với Đà Nẵng?
   Đà Nẵng có bờ biển dài 92 km và vùng lãnh hải rộng lớn, khai thác xa bờ giúp bảo vệ nguồn lợi ven bờ, tạo việc làm cho ngư dân, đóng góp vào GDP và bảo vệ chủ quyền biển đảo.

3. Những thách thức chính trong phát triển khai thác thủy sản xa bờ tại Đà Nẵng là gì?
   Bao gồm hạn chế về trình độ lao động, công nghệ khai thác chưa đồng bộ, rủi ro thiên tai, tranh chấp biển Đông và cơ sở hạ tầng dịch vụ hậu cần chưa hoàn thiện.

4. Các giải pháp nâng cao hiệu quả khai thác thủy sản xa bờ là gì?
   Hiện đại hóa đội tàu, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển cơ sở hạ tầng hậu cần, tăng cường quản lý và bảo đảm an toàn trên biển là những giải pháp trọng tâm.

5. Làm thế nào để ngư dân tiếp cận được nguồn vốn đầu tư cho khai thác xa bờ?
   Ngư dân có thể vay vốn từ các chương trình tín dụng chính sách, ngân hàng hợp tác với chính quyền địa phương, đồng thời cần được tư vấn về nhu cầu và khả năng trả nợ để đảm bảo hiệu quả đầu tư.

Kết luận

• Đà Nẵng có tiềm năng lớn phát triển khai thác thủy sản xa bờ với đội tàu hiện đại và sản lượng khai thác tăng trưởng ổn định.
• Nguồn lực lao động và cơ sở hạ tầng dịch vụ hậu cần cần được nâng cao để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.
• Các giải pháp hiện đại hóa đội tàu, đào tạo nhân lực, phát triển cơ sở hạ tầng và tăng cường quản lý an toàn là cần thiết.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho chính sách phát triển ngành thủy sản xa bờ tại Đà Nẵng trong 15 năm tới.
• Kêu gọi các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và ngư dân phối hợp thực hiện các giải pháp nhằm phát huy tối đa tiềm năng kinh tế biển, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và đảm bảo an ninh quốc phòng trên biển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ 1. TỔNG QUAN VỀ KHAI THÁC THỦY SẢN XA BỜ 1. Một số khái niệm - Phát triển Phát triển là tạo ra cái mới hoặc hoàn thiện, làm thay đổi về căn bản cái đã có để có cái tốt hơn, tiến bộ hơn. Cái mới, cái được hoàn thiện (tức phát triển) có thể có hai khía cạnh chính: Phát triển về số lượng và phát triển về chất lượng.

Như vậy, phát triển chỉ sự trưởng thành, lớn hơn về chất và về lượng. Nói cách khác, phát triển là tất cả các hoạt động tìm kiếm nhằm tạo ra cái mới, có thể làm tăng về số lượng, làm cho tốt hơn về chất lượng hoặc cả hai. - Khai thác thủy sản Khai thác thuỷ sản: “ là việc khai thác nguồn lợi thuỷ sản trên biển, sông, hồ, đầm, phá và các vùng nước tự nhiên khác” (Luật Thủy sản, 2003, tr1). Là một hoạt động của con người (ngư dân) thông qua các ngư cụ, ngư thuyền và ngư pháp nhằm khai thác nguồn lợi thủy sản tự nhiên.

Sản phẩm của KTTS bao gồm: + Cá thực phẩm cho tiêu thụ trực tiếp của con người; + Con giống (cá bố mẹ, cá giống) cho Nuôi trồng thủy sản (NTTS) và cho Đánh bắt được tăng cường trên cơ sở NTTS; + Thức ăn cho gia súc và NTTS. Nguyên tắc khai thác thuỷ sản: + Khai thác thuỷ sản ở vùng biển, sông, hồ, đầm, phá và các vùng nước tự nhiên khác phải bảo đảm không làm cạn kiệt nguồn lợi thuỷ sản; phải tuân Luan van 10 theo quy định về mùa vụ khai thác, thời hạn khai thác, vùng khai thác, chủng loại và kích cỡ thuỷ sản được khai thác, sản lượng cho phép khai thác hàng năm và phải tuân theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan. + Sử dụng các loại ngư cụ, phương tiện khai thác thuỷ sản có kích cỡ phù hợp với các loài thuỷ sản được phép khai thác. Khai thác thủy sản xa bờ: Là việc khai thác các nguồn lợi thủy sản ở vùng biển giới hạn bởi tuyến lộng và ranh giới ngoài của vùng đặc quyền kinh tế (từ 24 hải lý) được trang bị bởi tàu thuyền có công suất từ 90 CV trở lên.

- Phát triển khai thác thủy sản xa bờ: thực chất là phát triển hệ thống tàu thuyền, hệ thống cơ sở hạ tầng dịch vụ khai thác thủy sản, các nguồn lực vật chất tham gia: vốn, lao động, công nghệ,. trong khai thác đảm bảo nó được phát triển ổn định bằng tổng thể các phương pháp, biện pháp, chính sách khai thác, sử dụng hợp lý các nguồn lực để gia tăng kết quả, hiệu quả khai thác xa bờ, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường và xã hội. Đặc điểm của khai thác thủy sản xa bờ a. Mang tính mùa vụ, phụ thuộc điều kiện khí hậu/địa lý/sinh thái, điềuX kiện kinh tế-xã hội, thị trường.

Đây là nét điển hình nhất của ngành nông nghiệp vì qúa trình khai thác là quá trình tái sản xuất, kinh tế gắn bó với quá trình tái sản xuất tự nhiên, thời gian hoạt động và thời gian sản xuất trùng nhau. Do sự biến thiên về điều kiện thời tiết khí hậu, ngư trường, mỗi mùa có từng loại cá riêng, dẫn đến khai thác mỗi mùa cũng khác nhau. Đối tượng khai thác là sinh vật biển, chúng là những tài nguyên biển có sẵn, đa dạng Các loại sinh vật biển phát triển theo quy luật sinh học nhất định (sinh trưởng, phát triển và diệt vong). Chúng rất nhạy cảm với mọi yếu tố ngoại Luan van 11 cảnh, mọi sự thay đổi thời tiế, khí hậu đều tác động trực tiếp đến sự phát triển và diệt vong.

Sinh vật biển với tư cách là tư liệu sản xuất đặc biệt, được khai thác bằng ngư cụ làm tư liệu sản xuất cho chu trình sản xuất. Và mỗi loài sinh vật biển đều tương thích mới mỗi loại khí hậu, mực nước, vùng biển khác nhau. Chính vì vậy, chúng là những sinh vật có sẵn trong tự nhiên, môi trường nào thích hợp nó sẽ cư trú, sinh sản, phát triển. Khai thác có tính vùng Khai thác thủy sản là ngành nông nghiệp vừa là ngành công nghiệp được tiến hành trên địa bàn rộng lớn, phức tạp, phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên nên mang tính khu vực rõ rệt.

Thế nhưng, ở mỗi ngư trường vùng biển có điều kiện có điều kiện khí hậu, thời tiết, nước biển rất khác nhau. Khai thác sinh vật biển, là những sinh vật có sẵn trong tự nhiên phụ thuộc cách sinh trưởng và phát triển mỗi nơi mỗi khác, mỗi vùng biển sẽ có những sinh vật biển khác nhau sinh sống. Chính vì vậy, do điều kiện khác nhau như vậy, đòi hỏi quá trình khai thác thủy sản xa bờ cần chú ý các vấn đề kinh tế kỹ thuật sau: - Tiến hành điều tra các nguồn tài nguyên sinh vật biển trên phạm vi biển của cả nước cũng như tính quy hoạch bố trí ngư cụ, nguyên liệu tiến hành khai thác cho phù hợp với chủng loại đó - Việc xây dựng phương hướng tiến hành khai thác phải phù hợp với đặc điểm sinh sản và sinh trưởng của nó. - Hệ thống các chính sách kinh tế phù hợp với từng điều kiện từng vùng, từng khu vực nhất định.

- Khai thác tiến hành trong thời điểm khí hậu tốt, không có bão, hay lốc gió khi đã được cảnh báo thiếu an toàn khi ra khơi. Vai trò của khai thác thủy sản xa bờ Khai thác thủy sản dần trở thành thế mạnh trên thương trường xuất khẩu, Luan van 12 có tốc tăng trưởng cao, có tỷ trọng GDP ngày càng lớn và chiếm một vị thế quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Nó được thể hiện ở các mặt sau: a. Cung cấp thực phẩm cho nhu cầu của con người, góp phần cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng do thiếu đạm, đóng góp cho sự an toàn thực phẩm Các kết quả nghiên cứu của các chuyên gia về dinh dưỡng khẳng định hầu hết các loại thủy sản đều là những sản phẩm giàu đạm, dễ tiêu hóa, phù hợp với sinh lý dinh dưỡng ở mọi lứa tuổi.

Càng ngày thủy sản được tin tưởng như một loại thực phẩm ít gây bệnh (tim mạch, béo phì, ưng thư.) và ít chịu ô nhiễm hơn. Xét về thành phần dinh dưỡng cho thấy: so với các loại thịt, các loại thực phẩm là thủy sản có chứa ít chất mỡ hơn, nhiều chất khoáng và chất đạm hơn. Hoạt động khai thác thủy sản phát triển rộng khắp trên cả nước, góp phần tích cực chuyển đổi cơ cấu thực phẩm trong bữa ăn, cung cấp nguồn dinh dưỡng dồi dào, đáp ứng được yêu cầu cụ thể là tăng nhiều đạm và vitamin cho người dân Việt Nam. Góp phần quan trọng trong tăng trưởng của ngành NLNN Khai thác thủy sản là ngành kinh tế có khả năng tạo ra nhiều giá trị gia tăng.

Vì vậy phát triển mạnh khai thác thủy sản, đặc biệt là khai thác thủy sản xa bờ góp phần thúc đẩy tốc độ tăng trưởng của ngành nông nghiệp. Để đánh giá vai trò của các khu vực, ngành kinh tế người ta thường sử dụng hai tiêu chí chủ yếu là tốc độ tăng trưởng và tỷ trọng của từng ngành, từng khu vực trong toàn bộ nền kinh tế. Khi sử dụng hai tiêu chí trên cần chú ý hai trường hợp: tốc độ tăng trưởng cao nhưng tỷ trọng nhỏ hoặc nếu tỷ trọng lớn nhưng tốc độ tăng trưởng thấp thì mức độ đóng góp vào tốc độ tăng trưởng chung là thấp. Ngày nay người ta đánh giá mới bằng việc xác định tỷ trọng đóng góp của từng ngành, từng khu vực vào tốc độ tăng trưởng chung.

Chỉ tiêu này thể hiện rõ hơn và lượng hóa được vai trò của từng ngành, từng khu vực trong Luan van 13 nền kinh tế. Trong những năm qua tỷ trọng đóng góp của ngành nông lâm thủy sản vào tốc độ tăng trưởng chung có xu hướng tăng dần la do sự chuyển biến tăng trưởng của ngành khai thác thủy sản Việc ngành thuỷ sản chú trọng đầu tư ngày một nhiều hơn và đúng hướng đã hình thành tiền đề quan trọng cho sự phát triển kinh tế thuỷ sản, tạo nên sự chuyển biến mạnh mẽ trong sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực, mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh, các lĩnh vực khai thác và nuôi trồng thuỷ sản được định hướng phát triển phục vụ xuất khẩu đã tạo ra nhiều việc làm và tăng thu nhập cho lao động nghề cá cả nước, góp phần gia tăng giá trị xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế của đất nước.Sản lượng thuỷ sản năm 2013 ước tính đạt 5918,6 nghìn tấn, tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước trong đó sản lượng thủy sản khai thác vẫn tăng, ước tính đạt 2709 nghìn tấn, tăng 3,3% so với năm trước, trong đó khai thác biển đạt 2519 nghìn tấn, tăng 3,5%. Tạo ra thị trường cho các sản phẩm công nghiệp; góp phần tăng thu ngoại tệ chô đất nước, góp phần xóa đói giảm nghèo, tạo công ăn việc làm cho ngư dân, nông dân vùng nông thôn Phát triển khai thác thủy sản đã tạo thị trường cho các ngành công nghiệp đóng tàu, dệt lưới, động cơ nổ, kỹ nghệ lạnh, các ngành công nghiệp phụ trợ đi kèm v. Với những tiềm năng và lợi thế có sẵn trong việc phát triển khai thác thủy sản tạo ra nguồn hàng xuất khẩu có giá trị góp phần quan trọng trong việc thu ngoại tệ cho đất nước.

Trong nhiều năm liền, ngành thủy sản luôn giữ vị trí thứ 3 hoặc thứ 4 trong bảng danh sách các ngành có giá trị kim ngạch xuất khẩu lớn nhất đất nước. Hoạt động khai thác thủy sản tạo công ăn việc làm cho nhiều cộng đồng nhân dân, đặc biệt ở những vùng nông thôn và ven biển và có vai trò tích cực Luan van 14 trong hoạt động xóa đói giảm nghèo, thông qua việc lập và phát triển các mô hình hợp tác xã khai thác thủy sản xa bờ, tạo điều kiện phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ như chế biến thủy sản xuất khẩu, đóng gói, làm thức ăn cho người và trong chăn nuôi. Cung cấp nguyên liệu cho các công nghiệp chế biến sản phẩm nông nghiệp Phát triển khai thác thủy sản là con đường góp phần làm giàu cho kinh tế đất nước. Khai thác thủy sản còn cung cấp một phần thức ăn cho chăn nuôi, đặc biệt cho chế biến thức ăn chăn nuôi công nghiệp.

Bột cá và các phế phẩm, phụ phẩm thủy sản chế biến là nguốn thức ăn giàu đạm được sử dụng làm thức ăn hoặc để chế biến thức ăn phục vụ chăn nuôi gia súc, gia cầm.