Chương 1: tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển du lịch tâm linh tại tỉnh Ninh Bình Chương 2: phương pháp nghiên cứu Chương 3: thực trạng du lịch tâm linh ở Ninh Bình Chương 4: giải pháp phát triển du lịch tâm linh tỉnh Ninh Bình CHUONG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VE PHÁT TRIEN DU LICH TÂM LINH TẠI TÍNH NINH BÌNH 1. Tông quan các công trình nghiên cứu liên quan đên dé tài 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước Ninh Bình là một tỉnh có bề dày lịch sử với sự ra đời đầu tiên của nhà nước phong kiến tập quyền. Chính vì thé Ninh Bình ngày càng phát triển hoạt động du lịch tâm linh với nhiều địa điểm tín ngưỡng, tôn giáo nỗi tiếng như đền thờ Vua Dinh Tiên Hoàng, đền thờ Vua Lê Đại Hành, nhà thờ đá Phát Diệm, nhà thờ thành phố Ninh Bình.
nổi tiếng nhất trong số các di tích đó là chùa Bái Đính (ngôi chùa nhiều ki lục nhất Việt Nam). Thông qua bài nghiên cứu của tác giả Điền Quang Hoàn (2010) với chủ đề: “Chùa Bái Đính điểm du lịch văn hóa tâm linh độc đáo của tỉnh Ninh Bình”. Bài nghiên đã chỉ ra được những tiềm năng, thế mạnh của tỉnh và đường lỗi phương hướng của chính quyền địa phương trong việc tận dụng những thế mạnh của tỉnh để phát triển kinh tế dưới góc độ ngành du lịch. Một trong những tiềm năng lớn của tỉnh là du lịch tâm linh đã được nói rat chỉ tiết ở trong bài và cụ thê là Chùa Bái Đính với cái tên được mọi người thường gọi là “siêu chùa” hay “ngôi chùa nhiều kí lục nhất Việt Nam”.
Tuy nhiên bài nghiên cứu đã chứng minh rằng việc phát triển du lịch gắn với bảo tồn và phát huy các giá tri lịch sử, văn hóa trên địa ban tỉnh Ninh Bình vẫn chưa có chiến lược tổng thể mang tính dài hạn. Vì thế việc học hỏi từ các nghiên cứu về kinh nghiệm khôi phục, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa trong phát triển du lịch tâm linh của các nước Châu Âu, Châu Á là vô cùng cần thiết, nó góp phần khơi dậy tiềm năng du lịch tâm linh, đóng góp cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế toàn tỉnh nói chung và địa điểm du lịch tâm linh chùa Bái Đính nói riêng. Từ góc nhìn của kinh tế có thê thấy du lịch đã đem lại rất nhiều sự đổi mới cho tỉnh Ninh Bình cả về cơ sở vật giất, giao thông đường bộ lẫn về mặt kinh tế. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh đã đem lại cho cuộc song người dân một sắc điện mới cả về vật chat lẫn tinh than.
Nhưng van còn nhiều tác động tiêu cực mà ngành du lịch gây cho cuộc sống người dân quanh những khu di tích lớn cụ thể là Chùa Bái Đính. Tất cả đã được khảo sát và liệt kê rất chỉ tiết trong đề tài nghiên cứu: “Tac động của hoạt động du lịch tâm linh đến đời sống văn hóa — xã hội cua dân cư địa phương tại khu du lịch văn hóa tâm linh nui Chùa Bai Đính Ninh Binh” của tác giả Pham Thi Thanh Xuân (2012). Tuy nhiên, trong bài nghiên cứu tác giả đề cập đến vấn đề dù dư thừa nguồn lợi thế dé phat triển ngành du lịch tâm linh tại chùa Bái Đính trong giai đoạn 2008-2011 vẫn chưa thoát được hình ảnh là một điểm đến giá rẻ và chất lượng dịch vụ tầm trung. Và giải pháp hiệu quả nhất đã được các chuyên gia hiến kế là kêu gọi các nhà đầu tư lớn dé đồng bộ khai thác tài nguyên sẵn có và tạo nên những sản phẩm du lịch tâm linh độc đáo mới.
Trong luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thanh Sơn (2015) đã nêu ra được mối quan hệ chặt chẽ giữa tâm linh và tín ngưỡng, tôn giáo qua đó thấy được những tiềm năng du lịch mà tỉnh Ninh Bình. Ngoài ra bài biết còn nêu ra được điểm mạnh và điểm yếu của tỉnh Ninh Bình trong việc khai thác tiềm năng du lịch của tỉnh và vai trò của nhà Nước và chính quyền địa phương trong việc phát triển du lịch tâm linh trong địa bàn tỉnh Ninh Bình thông qua bài luận văn với đề tài: “Tin ngưỡng, tôn giáo với sự phát triển du lịch tâm linh ở tỉnh Ninh Bình”. Tuy nhiên, bằng những lập luận chặt chẽ dựa trên những số liệu, tài liệu thứ cấp bài nghiên cứu cũng đưa ra nhiều giải pháp nhằm ngăn ngừa tình trạng cuồng tín, mê tin di đoan hay “bán thần bán thánh” đang xuất hiện ngày càng nhiều trong cộng đồng và xã hội. Khi viết về “Boi cảnh mới trong phát triển kinh tế du lịch tâm linh gắn với dam bảo an ninh môi trường ở tỉnh Ninh Binh”, tác giả Nguyễn Thi Minh Tân (2020) đã chỉ ra rằng việc phát triển kinh tế du lịch gắn với đảm bảo an ninh môi trường đã mang đến những cơ hội và thách thức cho các quốc gia trước bối cảnh con người đang hướng đến xu hướng tìm về những giá trị văn hóa đặc sắc và sinh thái nguyên sơ.
Một số xu hướng mới của thị trường du lịch thế giới trong những năm gần đây phải kê đến du lịch xanh, du lịch có trách nhiệm và thân thiện với môi trường. Những xu hướng mới này đã ảnh hưởng sâu sắc tới sự phát triển du lịch bền vững của Việt Nam nói chung và tỉnh Ninh Bình nói riêng. Mặc dù Ninh Bình vẫn còn đối mặt với những thách thức lớn nhưng tỉnh cần tận dụng những lợi thế về hệ sinh thái đa dang và các danh lam thắng cảnh lớn; đồng thời khắc phục hạn chế do bối cảnh trong nước và quốc tế mang lại để góp phần hoàn thành mục tiêu phát triển bền vững đất nước và mục tiêu Thiên niên kỷ của thế giới. Trong bài nghiên cứu, tác giả đưa ra những hệ lụy mà phát triển du lịch tâm linh mang lại cho thiên nhiên như tác động của con người tới thiên nhiên, sự kém hiệu quả trong những chính sách phát triển du lịch tâm linh trên địa bàn tỉnh Ninh Bình hay công tác quản lý của khu du lịch về an ninh và nguồn rác thải.
Qua đó tác giả đưa ra những kiến nghị về giải pháp nhằm ngăn ngừa những tác động xấu trong việc phát triển du lịch tâm linh trên địa bàn tỉnh đến môi trường. Mục đích của bài nghiên cứu là phát triển du lịch tâm linh một cách bền vững. Khi bàn về vấn đề đại dịch Covid-19, tác giả Phạm Trương Hoàng(2020) và cộng sự nghiên cứu trong “Tác động của đại dịch Covid-19 đến ngành du lịch Việt Nam và những giải pháp ứng phó ” đã phân tích rõ những tác động của Covid-19 đến ngành du lịch Việt Nam nói chung và ngành du lịch Ninh Bình nói riêng đã xảy ra gần như ngay lập tức và kéo dài một thời gian dài, các doanh nghiệp đều đồng loạt chịu sự tac động đến hoạt động kinh doanh như việc sụt giảm doanh thu và công suất sử dụng phòng, lượng khách. Từ đó tìm ra được những thách thức trước mắt cũng như lâu đài mà các doanh nghiệp phải đối mặt như khách hàng hủy hop đồng, thay đổi yêu cầu; chi phí kinh doanh và nhân sự tăng;.
Ngoài ra bài nghiên cứu còn đưa ra những giải pháp tốt dành cho doanh nghiệp nhằm giúp đỡ các doanh nghiệp phục hồi và phát triển du lịch quay trở lại sau thời gian dai của địa dịch. Tong quan các tài liệu nghiên cứu nước ngoài Bài nghiên cứu của tác giả Alex Norman (2017) sẽ chỉ ra được cái nhìn tổng thể hơn về các khái niệm tâm linh trong mắt các học giả quốc tế. Thông qua nghiên cứu các báo cáo chỉ tiết và rất và rõ ràng từ những báo cáo này rằng có rất nhiều thực hành khác nhau ở nhiều địa điểm trên khắp thế gidi. Điều chưa nhận được sự nghiên cứu đầy đủ về mặt học thuật là phân loại hiện tượng học của các trải nghiệm du lịch tâm linh, một phần là do các quan niệm khác nhau về du lịch tâm linh.
Qua đó, có thể tạo ra một hệ thống phân loại được định hướng theo kinh nghiệm và có ứng dụng trong lĩnh vực nghiên cứu du lịch rộng lớn hơn thông qua bài nghiên cứu: “Sự đa dạng của trải nghiệm du lịch tâm linh” (The Varieties of the Spiritual Tourist Experience). Từ bai bài nghiên cứu đưa ra cái nhìn rộng mở hơn về các loại hình du lịch tâm linh trên thế giới. Thông qua những số liệu thứ cấp và sơ cấp mà bài nghiên cứu thu thập được tác giả đã đưa ra những lập luận về những trải nghiệm du lịch tâm linh như du lịch tôn giáo, du lịch tín ngưỡng và phân biệt giữa hai sản phẩm du lịch nói trên. Bài viết của tác giả Nguyen Lan Chi (2017) đã chỉ ra rằng: “việc phát triển du lịch Ninh Bình Bình còn ở mức thấp so với lợi thế và tiềm năng đầu tư hiện có của tỉnh.
Nhìn chung, nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá tiềm năng hiện tại và thách thức phát triển du lịch tỉnh Ninh Bình và nêu ra một số khuyến nghị đề phát triển tốt hơn trong thời gian tới”. Ngoài ra bài nghiên cứu còn so sánh du lịch 2 khu vực là tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Ninh Bình, từ đó rút ra được kết luận điểm mạnh và điểm yếu của hai tỉnh. Cuối cùng là bài học kinh nghiệm của tỉnh Ninh Bình với tỉnh Quảng Ninh để phát triển thế mạnh du lịch thông qua bài nghiên cứu với đề tài: “Đánh giá tiềm năng phát triển du lịch tâm linh tinh Ninh Binh” (Assessing the Potential of Tourism Development in Ninh Binh Province, Vietna). Ngoài ra bai nghiên cứu cũng chỉ ra được những nét tương đồng về tiềm năng, thé mạnh của 2 tỉnh trong việc phát triển du lịch tâm linh.
Thông qua những số liệu mà bài nghiên cứu thu thập, tác giả đã nêu được hiện trạng, tình hình du lịch của Quảng Ninh và Ninh Bình từ đó rút ra được những hạn chế trong việc phát triển du lịch tâm linh ở Quảng Ninh đưa ra bài học cho phát triển du lịch tâm linh tỉnh Ninh Bình và sự hiệu quả trong đường lối, chính sách phát triển du lịch tâm linh của tỉnh Quảng Ninh để tình Ninh Bình noi theo cùng phát trién. Dé hiểu hiểu rõ hơn về tôn giáo và du lịch tâm linh ở quốc gia Tây Á, một trong các nên văn minh cô nhất trên thế giới Iran.