Phát Triển Đội Ngũ Hiệu Trưởng Trường Trung Học Cơ Sở Tại Huyện Tuần Giáo, Tỉnh Điện Biên

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu vnu ued phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường trung học cơ sở tại huyện tuần giáo tỉnh điện biên, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Trần Mạnh Thắng
• Người hướng dẫn: Pgs. Ts Trần Quốc Thành
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Phát Triển Đội Ngũ Hiệu Trưởng Trường Trung Học Cơ Sở Tại Huyện Tuần Giáo Tỉnh Điện Biên Theo Quy Định Chuẩn Hiệu Trưởng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT DÙNG TRONG LUẬN VĂN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THCS THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Các nghiên cứu ngoài nước
• 1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
• 1.2.1. Quản lý giáo dục
• 1.2.2. Quản lý nhà trường
• 1.2.3. Đội ngũ, đội ngũ hiệu trưởng trường học
• 1.2.4. Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường học
• 1.2.5. Hiệu trưởng trường THCS và chuẩn hiệu trưởng trường THCS
• 1.2.6. Trường Trung học cơ sở
• 1.2.7. Hiệu trưởng trường THCS
• 1.2.8. Chuẩn hiệu trưởng trường THCS
• 1.2.9. Nội dung phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS theo chuẩn hiệu trưởng
• 1.2.10. Chức năng, nhiệm vụ của Phòng GD&ĐT
• 1.2.11. Nội dung phát triển đội ngũ hiệu trưởng THCS theo chuẩn hiệu trưởng
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ VÀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THCS HUYỆN TUẦN GIÁO TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG
• 2.1. Khái quát về đặc điểm KT-XH, GD&ĐT huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên
• 2.1.1. Vài nét về điều kiện tự nhiên, dân số
• 2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội
• 2.2. Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS tại huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên
• 2.3. Mục đích, nội dung và phương pháp khảo sát
• 2.4. Kết quả khảo sát thực trạng đội ngũ hiệu trưởng THCS huyện Tuần Giáo
• 2.4.1. Thực trạng phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS tại huyện Tuần Giáo
• 2.4.2. Đánh giá nhận thức về mức độ thực hiện và mức độ hiệu quả của các biện pháp đã và đang thực hiện phát triển đội ngũ Hiệu trưởng của Phòng GD&ĐT
• 2.4.3. Đánh giá nhận thức về mức độ hiệu quả của các biện pháp đã dạng thực hiện phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS
• 2.4.4. Đánh giá chung về thực trạng đội ngũ và phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS
• 2.4.4.1. Về nhược điểm, tồn tại
• 2.5. Những định hướng phát triển đội ngũ Hiệu trưởng trường THCS tại huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên theo Chuẩn hiệu trưởng
• 2.5.1. Định hướng chiến lược phát triển GD&ĐT của Đảng và Nhà nước
• 2.5.2. Định hướng phát triển GD&ĐT tỉnh Điện Biên và huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THCS THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG TẠI HUYỆN TUẦN GIÁO TỈNH ĐIỆN BIÊN
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn và hiệu quả
• 3.1.3. Đảm bảo tính đồng bộ
• 3.2. Các biện pháp cụ thể
• 3.2.1. Cụ thể hóa các tiêu chuẩn hiệu trưởng và quán triệt đến các bộ phận, cá nhân liên quan
• 3.2.2. Xây dựng quy hoạch chức vụ hiệu trưởng phù hợp với điều kiện thực tế của huyện
• 3.2.3. Đổi mới lựa chọn bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm chức vụ hiệu trưởng trường THCS
• 3.2.4. Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý cho đội ngũ hiệu trưởng theo các yêu cầu của chuẩn hiệu trưởng
• 3.2.5. Sử dụng chuẩn hiệu trưởng để kiểm tra đánh giá đội ngũ hiệu trưởng trường THCS
• 3.2.6. Đảm bảo chế độ chính sách đãi ngộ phù hợp để tạo động lực cho hiệu trưởng trường THCS
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.2. Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Đội Ngũ Hiệu Trưởng Trường Trung Học Cơ Sở

Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường trung học cơ sở tại Điện Biên là một vấn đề quan trọng trong quản lý giáo dục. Đội ngũ hiệu trưởng không chỉ là người lãnh đạo mà còn là người định hướng cho sự phát triển của nhà trường. Việc phát triển đội ngũ này cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

1.1. Khái Niệm Về Đội Ngũ Hiệu Trưởng

Đội ngũ hiệu trưởng là tập hợp những người lãnh đạo các trường trung học cơ sở, có vai trò quan trọng trong việc quản lý và điều hành hoạt động giáo dục. Họ cần có năng lực chuyên môn và kỹ năng quản lý để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.

1.2. Vai Trò Của Hiệu Trưởng Trong Giáo Dục

Hiệu trưởng không chỉ là người quản lý mà còn là người truyền cảm hứng cho giáo viên và học sinh. Họ cần xây dựng môi trường học tập tích cực và khuyến khích sự sáng tạo trong giảng dạy.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Đội Ngũ Hiệu Trưởng Tại Điện Biên

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc phát triển đội ngũ hiệu trưởng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này bao gồm năng lực quản lý hạn chế, thiếu hụt về đào tạo và bồi dưỡng, cũng như sự thay đổi trong yêu cầu giáo dục.

2.1. Năng Lực Quản Lý Của Hiệu Trưởng

Năng lực quản lý của hiệu trưởng hiện nay còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp để nâng cao năng lực này.

2.2. Thiếu Hụt Đào Tạo Và Bồi Dưỡng

Nhiều hiệu trưởng chưa được đào tạo bài bản về quản lý giáo dục, dẫn đến việc thiếu kỹ năng cần thiết trong công tác lãnh đạo.

III. Phương Pháp Phát Triển Đội Ngũ Hiệu Trưởng Hiệu Quả

Để phát triển đội ngũ hiệu trưởng, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm nâng cao năng lực và chất lượng đội ngũ này. Các phương pháp này bao gồm đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá hiệu quả công việc.

3.1. Đào Tạo Và Bồi Dưỡng Liên Tục

Đào tạo và bồi dưỡng liên tục là cần thiết để nâng cao năng lực cho đội ngũ hiệu trưởng. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với thực tiễn và yêu cầu của ngành giáo dục.

3.2. Đánh Giá Hiệu Quả Công Việc

Đánh giá hiệu quả công việc của hiệu trưởng giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu, từ đó có kế hoạch cải thiện phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Phát Triển Đội Ngũ Hiệu Trưởng

Việc áp dụng các biện pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng cần được thực hiện một cách đồng bộ và có hệ thống. Các kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển đội ngũ hiệu trưởng có ảnh hưởng tích cực đến chất lượng giáo dục tại các trường trung học cơ sở.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Đội Ngũ Hiệu Trưởng

Nghiên cứu cho thấy rằng đội ngũ hiệu trưởng có năng lực tốt sẽ dẫn đến sự cải thiện trong chất lượng giáo dục và sự hài lòng của học sinh và phụ huynh.

4.2. Các Mô Hình Phát Triển Thành Công

Một số mô hình phát triển đội ngũ hiệu trưởng thành công đã được áp dụng tại các trường học, mang lại kết quả tích cực trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

V. Kết Luận Về Phát Triển Đội Ngũ Hiệu Trưởng Tại Điện Biên

Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường trung học cơ sở tại Điện Biên là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có sự quan tâm và đầu tư đúng mức để nâng cao chất lượng đội ngũ này, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của giáo dục.

5.1. Tương Lai Của Đội Ngũ Hiệu Trưởng

Tương lai của đội ngũ hiệu trưởng phụ thuộc vào việc áp dụng các biện pháp phát triển hiệu quả và sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý giáo dục.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho đội ngũ hiệu trưởng, bao gồm đào tạo, bồi dưỡng và đãi ngộ hợp lý để thu hút và giữ chân nhân tài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường học là yếu tố then chốt nhằm hiện thực hóa mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam. Tại huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên – địa bàn miền núi có diện tích tự nhiên 113.776,82 ha và quy mô dân số năm 2014 đạt 81.912 người – công tác giáo dục đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao dân trí và phát triển kinh tế xã hội. Địa phương có cơ cấu dân cư đặc thù với đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 91,44% dân số (dân tộc Thái chiếm 59,03%, dân tộc Mông chiếm 25,79%), cùng tỷ lệ hộ nghèo ghi nhận ở mức 41,5% với 15 trên tổng số 19 xã, thị trấn thuộc diện đặc biệt khó khăn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu chuẩn hóa cán bộ quản lý theo Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT với năng lực thực tế của đội ngũ hiệu trưởng các trường trung học cơ sở tại vùng cao. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm việc hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát đánh giá toàn diện thực trạng phẩm chất và năng lực quản trị của hiệu trưởng, từ đó xác lập hệ thống 6 nhóm biện pháp phát triển đội ngũ bám sát bộ chuẩn nghề nghiệp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 19 trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Tuần Giáo trong giai đoạn 2010 – 2015.

Ý nghĩa của đề tài thể hiện qua việc cung cấp hệ thống luận cứ khoa học và giải pháp thực tiễn giúp địa phương phấn đấu nâng tỷ lệ hiệu trưởng xếp loại xuất sắc từ mức 15,8% lên trên 35%, đồng thời chuẩn hóa 100% chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục cho đội ngũ đương nhiệm và dự nguồn trước năm 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa các lý thuyết quản trị hiện đại và quan điểm phát triển nhân lực giáo dục của Việt Nam. Trọng tâm là Thuyết quản lý theo mục tiêu kết hợp Thuyết quản lý hệ thống của Harold Koontz và Heinz Weihrich, nhấn mạnh rằng hiệu quả của một tổ chức trường học phụ thuộc vào năng lực điều hành và khả năng thích ứng của người đứng đầu trước môi trường biến đổi. Luận văn quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ với nguyên lý "cán bộ là cái gốc của mọi công việc", cùng định hướng đổi mới giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI.

Khung đánh giá cốt lõi của đề tài dựa trên Quy định Chuẩn hiệu trưởng trường trung học cơ sở ban hành kèm theo Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Bộ chuẩn bao gồm 3 tiêu chuẩn lớn với 23 tiêu chí thành phần, đánh giá trên thang điểm tổng tối đa 230 điểm:

• Tiêu chuẩn 1: Phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp (5 tiêu chí, tối đa 50 điểm).
• Tiêu chuẩn 2: Năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm (5 tiêu chí, tối đa 50 điểm).
• Tiêu chuẩn 3: Năng lực quản lý nhà trường (13 tiêu chí, tối đa 130 điểm).

Nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm nền tảng: quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, đội ngũ hiệu trưởng, phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, và chuẩn hiệu trưởng trường trung học cơ sở.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu được tổng hợp từ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Luật Giáo dục, Điều lệ trường trung học ban hành theo Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT), báo cáo lưu trữ định kỳ của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tuần Giáo, cùng dữ liệu điều tra thực địa.

Cỡ mẫu khảo sát thực tế gồm 156 đối tượng được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp điều tra toàn bộ đối với cán bộ quản lý. Cụ thể, mẫu nghiên cứu bao gồm 19 hiệu trưởng (100% tổng thể), 19 phó hiệu trưởng (100% tổng thể), 10 cán bộ quản lý và chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện, cùng 108 giáo viên cốt cán đại diện cho các tổ chuyên môn tại 19 trường trung học cơ sở trên địa bàn.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê toán học, phân tích tần số, tính điểm trung bình (Mean), độ lệch chuẩn và kiểm định tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất. Việc sử dụng phương pháp định lượng kết hợp phỏng vấn sâu chuyên gia giúp đảm bảo tính khách quan, đo lường chính xác các chỉ số năng lực theo 23 tiêu chí chuẩn trong mốc thời gian thực hiện đề tài từ năm 2010 đến năm 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu khảo sát thực trạng đội ngũ hiệu trưởng tại 19 trường trung học cơ sở huyện Tuần Giáo mang lại những phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, về trình độ chuyên môn và lý luận: 100% cán bộ quản lý đạt chuẩn đào tạo từ cao đẳng sư phạm trở lên, trong đó 85,2% có trình độ đại học sư phạm. Tuy nhiên, tỷ lệ được đào tạo bài bản về lý luận quản lý giáo dục trước khi bổ nhiệm chỉ đạt 36,8%, dẫn đến tình trạng phần lớn hiệu trưởng điều hành công việc chủ yếu dựa vào kinh nghiệm giảng dạy cá nhân.

Thứ hai, kết quả đánh giá theo 3 tiêu chuẩn Chuẩn hiệu trưởng:

• Tiêu chuẩn 1 (Phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp) đạt kết quả cao nhất với 89,5% cán bộ xếp loại khá và xuất sắc; 100% chấp hành tốt đường lối chính sách và giữ gìn tư cách nhà giáo.
• Tiêu chuẩn 2 (Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm) bộc lộ sự mất cân đối rõ rệt: trong khi năng lực dạy học được đánh giá tốt thì năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và năng lực sử dụng tiếng dân tộc thiểu số còn hạn chế, với 63,2% hiệu trưởng gặp khó khăn khi giao tiếp với phụ huynh người Mông, người Khơ Mú tại các bản vùng cao.
• Tiêu chuẩn 3 (Năng lực quản lý nhà trường) có mức điểm trung bình thấp nhất trong 3 tiêu chuẩn. Đặc biệt, các tiêu chí về phân tích dự báo, xây dựng tầm nhìn chiến lược, quản lý tài chính tài sản và phát triển môi trường giáo dục có điểm trung bình dao động từ 5,8 đến 6,4 trên thang điểm 10.

Thứ ba, kết quả xếp loại chung toàn huyện: Tỷ lệ hiệu trưởng đạt loại Xuất sắc chỉ chiếm 15,8% (3 người), loại Khá chiếm 68,4% (13 người), và loại Trung bình chiếm 15,8% (3 người).

Thứ tư, về công tác phát triển đội ngũ của Phòng Giáo dục và Đào tạo: Khảo sát nhận thức chỉ ra rằng 57,9% ý kiến đánh giá công tác quy hoạch dự nguồn chưa đồng bộ, tỷ lệ cán bộ quản lý người dân tộc thiểu số tại chỗ còn thấp (dưới 20%), và các khóa bồi dưỡng định kỳ chưa sát với nhu cầu quản trị thực tế ở trường dân tộc bán trú.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế xuất phát từ điều kiện địa bàn vùng cao đặc biệt khó khăn, khoảng cách giao thông giữa các điểm trường cách xa trung tâm huyện tới 50-70 km, gây cản trở lớn cho việc tham gia các khóa đào tạo nâng cao. Bên cạnh đó, công tác đánh giá cán bộ quản lý tại một số đơn vị còn mang tính hình thức, nể nang, chưa phản ánh đúng thực chất mức độ hoàn thành nhiệm vụ theo quy định chuẩn.

Khi so sánh với các nghiên cứu tương đồng tại huyện Mê Linh (tỉnh Vĩnh Phúc) hay huyện Yên Sơn (tỉnh Tuyên Quang), hiện tượng "chuẩn hóa bằng cấp nhưng thiếu hụt kỹ năng quản trị chiến lược" là rào cản chung của cán bộ quản lý cấp huyện. Tuy nhiên, huyện Tuần Giáo còn chịu thêm áp lực lớn từ rào cản ngôn ngữ dân tộc và bài toán quản lý mô hình học sinh bán trú dân nuôi.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa hiệu quả qua các biểu đồ cột so sánh điểm trung bình giữa 3 nhóm tiêu chuẩn và bảng ma trận tương quan giữa tính cần thiết (điểm trung bình 4,45/5,0) và tính khả thi (điểm trung bình 4,12/5,0). Hệ số tương quan Pearson đạt r = 0,86 khẳng định tính cấp thiết và mức độ phù hợp cao của các biện pháp được đề xuất đối với thực tiễn vùng cao Điện Biên.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 6 biện pháp đồng bộ nhằm phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường trung học cơ sở huyện Tuần Giáo theo Chuẩn hiệu trưởng:

Biện pháp 1: Cụ thể hóa các tiêu chuẩn hiệu trưởng và quán triệt sâu rộng. Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tuần Giáo chủ trì biên soạn sổ tay hướng dẫn minh chứng cho 23 tiêu chí chuẩn, phù hợp với đặc thù trường phổ thông dân tộc bán trú; tổ chức hội nghị tập huấn định kỳ 1 năm 2 lần cho 100% cán bộ quản lý và giáo viên cốt cán, hoàn thành trong quý 1 hàng năm.

Biện pháp 2: Xây dựng quy hoạch chức danh hiệu trưởng gắn với chiến lược phát triển giáo dục địa phương. Phòng Nội vụ phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo rà soát quy hoạch dự nguồn giai đoạn 5 năm, bảo đảm mỗi vị trí lãnh đạo có từ 2 đến 3 cán bộ kế cận; nâng tỷ lệ cán bộ quản lý là người dân tộc thiểu số lên tối thiểu 35% vào năm 2020.

Biện pháp 3: Đổi mới quy trình tuyển chọn, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại và luân chuyển cán bộ. Áp dụng quy trình 5 bước công khai, minh bạch, kết hợp sát hạch kiến thức quản lý và bảo vệ đề án phát triển nhà trường trước hội đồng tuyển chọn; tỷ lệ phiếu tín nhiệm đạt từ 80% trở lên là điều kiện tiên quyết để bổ nhiệm.

Biện pháp 4: Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực quản trị theo nhu cầu thực tế. Phối hợp với các trường đại học sư phạm thiết kế các module bồi dưỡng chuyên sâu về quản lý tài chính công, chuyển đổi số, và kỹ năng giao tiếp song ngữ (tiếng Thái, tiếng Mông); cam kết 100% hiệu trưởng hoàn thành chứng chỉ quản lý giáo dục tiên tiến trước năm 2018.

Biện pháp 5: Sử dụng Chuẩn hiệu trưởng làm công cụ đánh giá, xếp loại khách quan và thực chất. Triển khai quy trình đánh giá đa chiều kết hợp tự đánh giá, tập thể sư phạm đánh giá và cấp quản lý trực tiếp kiểm tra thực tế định kỳ vào tháng 5 hàng năm; kiên quyết miễn nhiệm hoặc điều chuyển vị trí đối với cán bộ xếp loại chưa đạt chuẩn trong 2 năm liên tiếp.

Biện pháp 6: Bảo đảm chế độ chính sách đãi ngộ thỏa đáng và xây dựng môi trường làm việc động lực. Ủy ban nhân dân huyện Tuần Giáo tham mưu thực hiện đầy đủ phụ cấp thu hút, hỗ trợ nhà công vụ, trang thiết bị làm việc cho hiệu trưởng công tác tại 15 xã đặc biệt khó khăn, đồng thời trích ngân sách khen thưởng định kỳ 1 năm 1 lần cho cán bộ quản lý có sáng kiến đổi mới xuất sắc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm cán bộ quản lý tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên và các Phòng Giáo dục và Đào tạo vùng Tây Bắc: Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo thực tiễn để xây dựng đề án quy hoạch, bồi dưỡng và luân chuyển cán bộ quản lý trường học phù hợp với bối cảnh địa phương khó khăn.

Đội ngũ Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở: Nắm bắt phương pháp tự đánh giá theo 23 tiêu chí chuẩn, nhận diện điểm mạnh và khoảng trống năng lực cá nhân, từ đó chủ động lập kế hoạch tự học tập và rèn luyện kỹ năng quản trị trường học.

Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Khai thác khung lý thuyết, công cụ bảng hỏi khảo sát gồm 156 mẫu, phương pháp xử lý số liệu thống kê và cấu trúc đề xuất giải pháp có kiểm định tương quan khoa học.

Lãnh đạo Huyện ủy và Ủy ban nhân dân cấp huyện tại các tỉnh miền núi: Có thêm căn cứ khoa học và cơ sở thực tiễn để ban hành các chính sách thu hút nhân tài, đầu tư cơ sở vật chất, và bố trí nguồn kinh phí đào tạo cán bộ ngành giáo dục một cách hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Chuẩn hiệu trưởng trường trung học cơ sở theo Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT gồm những nội dung cốt lõi nào? Bộ chuẩn gồm 3 tiêu chuẩn và 23 tiêu chí với thang điểm 230: phẩm chất chính trị đạo đức nghề nghiệp (5 tiêu chí), năng lực chuyên môn nghiệp vụ sư phạm (5 tiêu chí), và năng lực quản lý nhà trường (13 tiêu chí). Đây là thước đo pháp lý để đánh giá, bổ nhiệm và bồi dưỡng cán bộ quản lý.

Thực trạng nổi bật nhất của đội ngũ hiệu trưởng trung học cơ sở huyện Tuần Giáo giai đoạn 2010 – 2015 là gì? Đội ngũ có lập trường chính trị vững vàng với 89,5% xếp loại tốt về phẩm chất, 85,2% có bằng đại học. Tuy nhiên, điểm hạn chế lớn là chỉ có 36,8% được bồi dưỡng quản lý trước bổ nhiệm; năng lực ứng dụng công nghệ thông tin và sử dụng tiếng dân tộc thiểu số còn yếu (63,2% gặp khó khăn).

Quy trình đánh giá, xếp loại hiệu trưởng theo chuẩn được thực hiện qua những bước nào? Quy trình thực hiện qua 2 giai đoạn: Giai đoạn 1 tại trường gồm hiệu trưởng tự đánh giá, cán bộ giáo viên bỏ phiếu kín và cấp ủy tổng hợp niêm phong hồ sơ. Giai đoạn 2 tại Phòng Giáo dục và Đào tạo do Trưởng phòng chủ trì kết hợp thẩm định thực tế để ra quyết định xếp loại chính thức.

Tại sao công tác phát triển hiệu trưởng tại Tuần Giáo cần gắn liền với việc học tiếng dân tộc thiểu số? Huyện Tuần Giáo có trên 91,44% dân số là người dân tộc thiểu số (chủ yếu là dân tộc Thái và Mông). Hiệu trưởng nắm vững tiếng địa phương sẽ nâng cao hiệu quả vận động học sinh đến lớp, quản lý tốt mô hình bán trú và tăng cường gắn kết giữa nhà trường với gia đình học sinh.

Giải pháp nào mang tính đột phá nhất trong hệ thống 6 biện pháp được đề xuất? Đổi mới quy trình tuyển chọn, bổ nhiệm thông qua sát hạch đề án phát triển nhà trường là biện pháp đột phá nhất. Cơ chế này loại bỏ tính cảm tính, chọn đúng người có năng lực quản trị thực tế, tạo động lực cạnh tranh lành mạnh và nâng cao tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường trung học cơ sở bám sát Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.
• Luận văn phản ánh chính xác thực trạng của 19 hiệu trưởng tại huyện Tuần Giáo qua mẫu khảo sát 156 người, chỉ ra khoảng trống về kỹ năng quản trị chiến lược và năng lực thích ứng văn hóa bản địa.
• Đóng góp khoa học then chốt là hệ thống 6 nhóm giải pháp đồng bộ có mối quan hệ hữu cơ chặt chẽ, được kiểm chứng đạt mức độ cần thiết (Mean = 4,45) và tính khả thi cao (Mean = 4,12).
• Kế hoạch triển khai kiến nghị lộ trình 2 giai đoạn: giai đoạn 2016 – 2018 tập trung chuẩn hóa 100% chứng chỉ bồi dưỡng quản lý; giai đoạn 2018 – 2020 nâng tỷ lệ hiệu trưởng xuất sắc lên trên 35%.
• Các cấp quản lý giáo dục địa phương cần nhanh chóng thể chế hóa các biện pháp của đề tài thành kế hoạch hành động cụ thể để nâng cao toàn diện chất lượng giáo dục vùng cao Điện Biên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày theo 3 chương: 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS ở cấp huyện theo chuẩn hiệu trưởng Chƣơng 2: Thực trạng đội ngũ và phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS tại huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên Chƣơng 3: Các biện pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS tại huyện Tuần Giáo tỉnh Điện Biên theo chuẩn Hiệu trưởng 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG THCS THEO CHUẨN HIỆU TRƢỞNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu ngoài nước Vào giữa thế kỷ 18, các nhà khoa học Robert Owen (1771-1858), Charles Babbage (1792-1871) và Andrew Ure (1778-1875) đã bắt đầu đưa ra ý tưởng: Muốn tăng năng xuất lao động, cần tập trung giải quyết một số yếu tố chủ yếu là tạo ra phúc lợi công cộng, tìm giải pháp giám sát công nhân, quan tâm đến mối quan hệ giữa người quản lý với người bị quản lý và nâng cao trình độ quản lý cho các nhà quản lý. Đến đầu thập niên 60 của thế kỷ XX, khi xã hội công nghiệp có dấu hiệu của sự bùng nổ thông tin và dần chuyển thành xã hội thông tin, các nhà khoa học nghiên cứu về quản lý đã có công trình nghiên cứu về quản lý trong môi trường luôn luôn biến đổi, quản lý theo quan điểm hệ thống, quản lý tình huống, và từ đây, vấn đề chất lượng của người quản lý thực sự đã được đề cập tới những yêu cầu và cách thức nâng cao chất lượng đội ngũ đó.

Cụ thể, công trình của ba tác giả: Harold Koontz, Cyril Odonnell, Heinz Weihrich với các tác phẩm nổi tiếng là cuốn “Những vấn đề cốt yếu của quản lý” (NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội - 1992). Công trình này đã đề cập nhiều hơn về các yêu cầu chất lượng của người quản lý. Ngoài ra, đứng ở góc độ nghiên cứu lý luận giáo dục học, hầu hết các công trình nghiên cứu các tác giả Liên Xô (cũ) đã đề cập tới lực lượng giáo dục; trong đó có nêu lên vai trò, vị trí, chức năng của cán bộ quản lý nhà trường. Đó là các công trình tiêu biểu như: Ilina.V với tác phẩm Giáo dục học.

Năm 1991, tổ chức UNESCO đã cho xuất bản cuốn La Gestion adminstraive et Pésdagogique des escoles (Quản lý hành chính và sư phạm trong các nhà trường tiểu học) của Jean Valérine. Thông qua việc giới thiệu một số modun về vai trò, chức năng và nhiệm vụ của người hiệu trưởng 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trường tiểu học; tác giả đã bày tỏ quan điểm về vai trò, trách nhiệm và yêu cầu chất lượng của người hiệu trưởng tiểu học. Hiện nay nền giáo dục các nước đang phát triển theo hướng hiện đại hóa hội nhập với xu hướng phát triển chung của thế giới. Nền giáo dục tốt sẽ đào tạo ra nguồn nhân lực tốt, nâng cao vị thể quốc gia.

Trong báo cáo phát triển con người VNDP năm 2008 đã cho thấy phần lớn các quốc gia có chỉ số HDI (Chỉ số phát triển con người) cao là những nước có hệ thống giáo dục vào loại tốt nhất thế giới như: Nauy, Ailen, Ôxtrâylia, Canada, Thụy Điển, Hà Lan. hoặc các nước trong khu vực Châu Á có trình độ phát triển nhanh như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore. Để có một nền giáo dục tốt như vậy các nước đã rất coi trọng sự phát triển đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý. Vấn đề đào tạo phát triển đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên được các nước tiên tiến hết sức coi trọng dựa trên hệ thống chuẩn giáo viên và chuẩn hiệu trưởng.

Các nghiên cứu trong nước Từ năm 1986 cả nước bước vào thời kỳ đổi mới toàn diện để thực hiện mục tiêu CNH-HĐH Đảng và Nhà nước đã hết sức coi trọng phát triển giáo dục nhằm tạo động lực phát triển kinh tế xã hội. Trước hết phải nói đến tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ. Trong tác phẩm sửa đổi lề lối làm việc Người đã khẳng định: "Cán bộ là gốc của mọi công việc", "Mọi việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém", "Có cán bộ tốt thì việc gì cũng xong". Kế thừa và dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác-Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh, công tác cán bộ nói chung, cán bộ ngành GD&ĐT nói riêng luôn được Đảng, Nhà nước và các cấp quản lý đặc biệt quan tâm, thể hiện qua các văn kiện Đại hội Đảng các cấp.

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã thông qua chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020 trong đó đã định hướng: "Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt”. Về mặt lý luận, mấy năm gần đây, có nhiều công trình nghiên cứu, bài viết của các tác giả bàn về vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung và CBQLGD nói riêng, như: Đặng Quốc Bảo (2006) “Hoạt động quản lý và sự vận dụng vào quản lý nhà trường phổ thông”; Trần Kiểm (2012) – “Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục”; Trần Kiểm (2010)- "Khoa học tổ chức và tổ chức giáo dục”; Chu Mạnh Nguyên - Giáo trình Bồi dưỡng Hiệu trưởng trường THCS (NXB Hà Nội - 2005). Các công trình nghiên cứu này là cẩm nang cho các nhà QLGD các cấp trong lý luận cũng như trong thực tiến QLGD và quản lý nhà trường.

Trong các công trình nghiên cứu, bài viết đó; các tác giả đã đề cập đến vai trò của đội ngũ nhà giáo và CBQLGD; đưa ra một số giải pháp để xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo và CBQLGD. Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009 của Bộ GD&ĐT chuẩn Hiệu trưởng trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học nhằm đưa ra những định hướng trong công tác quy hoạch, chuẩn mực đánh giá, bồi dưỡng đội ngũ hiệu trưởng. Đây là cơ sở cho các cấp quản lý giáo dục, các cơ sở giáo dục phổ thông nghiên cứu, áp dụng trong việc quy hoạch, dự nguồn, đào tạo bồi dưỡng và đánh giá hiệu trưởng nhằm mục đích nâng cao hiệu quả công tác phát triển đội ngũ CBQL giáo dục. Một số tác giả của luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Khoa học quản lý Giáo dục đã nghiên cứu đến nội dung phát triển CBQL như: Đề tài: “Một số biện pháp bồi dưỡng đội ngũ hiệu trưởng trường THCS tại huyện Mê Linh tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Phùng Quang Thơm (2005).

Đề tài: “Quy hoạch xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý các trường THCS huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang” của tác giả Lưu Bích Thuận 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến vấn đề quy hoạch và phát triển, tìm hiểu phân tích đánh giá và xây dựng các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL nhằm thực hiện mục tiêu đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên đội ngũ cán bộ QLGD về kiến thức, kỹ năng quản lý một cách bài bản, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng được yêu cầu phát triển của sự nghiệp giáo dục. Tuy nhiên phạm vi và mức độ thực hiện các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý còn chưa phù hợp với thực tiễn từng địa phương nên chất lượng đội ngũ CBQL còn chưa cao. Trên địa bàn huyện Tuần Giáo chưa có đề tài nào nghiên cứu về việc phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS theo Chuẩn hiệu trưởng.

Hiện nay việc đánh giá và xếp loại hiệu trưởng hàng năm Phòng GD&ĐT Tuần Giáo dựa trên Chuẩn hiệu trưởng, nhưng việc phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS theo Chuẩn chưa được xây dựng hoàn chỉnh trên cơ sở lý luận khoa học. Do vậy trong luận văn này tôi đã khảo sát thực trạng phát triển đội ngũ CBQL trường THCS của Phòng GD&ĐT huyện Tuần Giáo từ đó có cơ sở khoa học để đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường THCS tại huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên theo Chuẩn hiệu trưởng. Một số khái niệm cơ bản có liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1. Quản lý Quản lý là một hoạt động xuất phát từ khi xã hội loại người hình thành các tổ chức như một nhu cầu tất yếu khách quan.

Đến nay quản lý đã trở thành một hoạt động phổ biến, diễn ra trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, mọi cấp độ xã hội. Trong nghiên cứu khoa học có rất nhiều quan niệm về quản lý, theo những cách tiếp cận khác nhau. Quản lý là cai quản, chỉ huy, lãnh đạo chỉ đạo theo góc độ tổ chức. Theo góc độ điều khiển thì quản lý là điều khiển, điều chỉnh.

Theo cách tiếp cận hệ thống thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm tổ chức, phối hợp hoạt động của con người để 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đạt được mục đích đã định. Quản lý là một hoạt động thiết yếu, đảm bảo phối hợp hoạt động của mỗi cá nhân nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức. Trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội con người muốn tồn tại và phát triển đều phải dựa vào nỗ lực của mỗi cá nhân mỗi tổ chức. Các-Mác nói đến sự cần thiết của quản lý, coi quản lý là một đặc điểm vốn có bất biến về mặt lịch sử của đời sống xã hội.

Ông viết: "Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có một nhạc trưởng".