phần mở đầu, phần kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phục lục, luận văn được cấu trúc thành 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên Trường Cán bộ trong hệ thống giáo dục quốc dân. Chƣơng 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên của Trường Cán bộ HTX & DNN. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 3: Những biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên của Trường Cán bộ HTX & DNN trong giai đoạn hiện nay. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƢỜNG CÁN BỘ TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN 1. SƠ LƢỢC TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ X đã đề ra mục tiêu tổng quát của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của nước ta từ 2001 – 2010 là: “Đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ rệt đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của nhân dân; tạo nền tảng đến năm 2020 nước ra cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại” [15, tr105]. Sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước chỉ có thể thành công khi chúng ta có được một nguồn lực người có chất lượng. Đầu tư cho việc phát triển nguồn nhân lực có chất lượng được coi là đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội.
Chính vì vậy, việc nghiên cứu để có được cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển nguồn nhân lực nói chung và phát triển ĐNGV trong các trường nói riêng được nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước rất quan tâm. Ở Việt Nam có nhiều công trình nghiên cứu như luận văn thạc sĩ, các đề tài khoa học, các đề án…về phát triển đội ngũ giáo viên trong các cơ sở giáo dục nói chung. Các sản phẩm nghiên cứu đó đã được ứng dụng rất nhiều trong thực tế như đã được chuyển thành sách, giáo trình giảng dạy ở các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng. Những công trình tiêu biểu nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên điển hình như: - Dự án quốc gia nghiên cứu tổng thể về giáo dục – đào tạo và phân tích nguồn nhân lực, mã số ViE/89/022 (gọi tắt là dự án tổng thể về giáo dục) Mục tiêu của dự án này là: +) Đánh giá hiệu quả trong và hiệu quả ngoài của hệ thống giáo dục; 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com +) Đề xuất chiến lược dài hạn thích nghi với yêu cầu đang thay đổi của xã hội và sự hạn chế về tài chính.
- Bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ nhân lực trong điều kiện mới (Đề tài khoa học mã số KX – 07, năm 2006) Mục tiêu của dự án này là đánh giá thực trạng về tình hình bồi dưỡng và đào tạo lại các loại hình lao động hiện nay để đề xuất với Nhà nước một số nội dung, chính sách, giải pháp thúc đẩy việc bồi dưỡng và đào tạo lại các loại hình lao động một cách có hiệu quả, đáp ứng nhu cầu nhân lực cho phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trong điều kiện mới. Trần Khánh Đức đã nghiên cứu về “Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ XXI”, Nxb giáo dục Việt Nam, năm 2010 Ngoài ra còn có một số đề án, đề tài thạc sỹ khác như: - Đề án xây dựng và nâng cao đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005 – 2010; - Đề án đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục Đại học Việt Nam giai đoạn 2006 – 2020; - Đề tài luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục “Các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên Trường Cao đẳng cộng đồng Hà Nội hiện nay” của tác giả Hoàng Ngọc Hiền, năm 2007; - Đề tài luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục “Phát triển đội ngũ Giáo viên Trường Trung cấp Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Trần Trang Nhung, 2009. Tóm lại, những kết quả nghiên cứu về phát triển nhân lực nói chung, phát triển ĐNGV nói riêng được các công trình khoa học nêu trên là những cơ sở về lý luận, thực tiễn và những kinh nghiệm để giúp chúng tôi tham khảo trong quá trình nghiên cứu đề tài này. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1. Quản lý Quản lý hình thành cùng với sự xuất hiện của xã hội loài người. Sự phát triển của xã hội loài người dựa vào nhiều yếu tố trong đó có ba yếu tố cơ bản là: tri thức, lao động và quản lý. Trong đó, quản lý là sự kết hợp giữa tri thức với lao động.
Khái niệm quản lý đã xuất hiện từ lâu và ngày càng được hoàn thiện cùng với lịch sử hình thành và phát triển của xã hội loài người. Có nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm quản lý. Dưới đây là một số quan niệm chủ yếu Theo Đại bách khoa toàn thư: “Quản lý là chức năng của những hệ thống có tổ chức và bản chất khác nhau (xã hội, sinh vật, kỹ thuật), nó bảo toàn cấu trúc xác định của chúng, suy trì chế độ hoạt động, thực hiện những chương trình, mục đích hoạt động” [35, tr5]. Theo từ điển tiếng Việt (Viện ngôn ngữ học – NXB Đà Nẵng 2002) giải thích: quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt động hoặc trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định.
Nhiều nhà khoa học của Việt Nam, xuất phát từ cái góc độ khác nhau cũng đưa ra những khái niệm quản lý: Theo PGS.TS Đặng Quốc Bảo “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể (người quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tượng quản lý) về các mặt chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế, … bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng” [2,tr7].TSKH Vũ Ngọc Hải “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra” [21,tr1]. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xuất phát từ những loại hình hoạt động quản lý, các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí cho rằng “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra” [3,tr1]. TayLor (1856-1915) nhà lý luận quản lý Mỹ cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.Koontz khẳng định: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó bảo đảm phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức). Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất.” Trong giáo trình: Khoa học quản lý (Tập 1.
NXB Khoa học kỹ thuật. 1999) đã ghi rõ: “Quản lý là các hoạt động được thực hiện nhằm bảo đảm sự hoàn thành công việc qua những nỗ lực của người khác.” Dù có những góc độ nhìn nhận khác nhau về quản lý nhưng tất cả các tác giả đều thống nhất cơ bản về khái niệm quản lý, đó là trả lời câu hỏi: Ai quản lý? (chủ thể quản lý); quản lý ai?(khách thể quản lý)? quản lý cái gì (nội dung quản lý); quản lý như thế nào? (phương thức quản lý); Quản lý bằng cái gì? (Công cụ quản lý); Quản lý để làm gì? (mục tiêu quản lý). Từ đó chúng ta có thể khái quát về quản lý như sau: Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng, có mục đích, có kế hoạch của Chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý để chỉ huy, điều khiển, liên kết các yếu tố tham gia vào hoạt động thành một chỉnh thể thống nhất, điều hoà hoạt động của các khâu một cách hợp qui luật nhằm đạt đến mục tiêu xác định trong điều kiện biến động của môi trường. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Quản lý Giáo dục Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, bản chất của nó là truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử – xã hội của các thế hệ loài người, nhờ có giáo dục mà các thế hệ nối tiếp nhau phát triển, tinh hoa văn hoá dân tộc, nhân loại được kế thừa, bổ sung và trên cơ sở đó không ngừng tiến lên. Quản lý giáo dục là một chuyên ngành của khoa học quản lý nói chung và là một khoa học tương đối độc lập. Cũng như quản lý xã hội, QLGD là hoạt động có ý thức của con người nhằm đạt được những mục đích giáo dục đã đề ra. Chỉ có con người mới có khả năng khách thể hóa mục đích, nghĩa là biến cái hình mẫu ý tưởng của đối tượng trong tương lai, mà ta gọi là mục đích trạng thái thành hiện thực.
Mục đích của giáo dục nằm trong mục đích của quản lý giáo dục. Theo giáo sư Nguyễn Ngọc Quang, quản lý giáo dục là một khái niệm đa cấp (bao hàm cả quản lý hệ giáo dục quốc gia và quản lý các bộ phận của nó, đặc biệt là trường học). Ông đưa ra khái niệm: “Quản lý giáo dục (và nói riêng quản lý trường học) là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [29, tr35]. Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục theo định nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành phối hợp các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội” [1,tr31].
Kôndakôp:“Quản lý giáo dục là tập hợp các biện pháp (tổ chức, phương pháp, cán bộ, giáo dục, kế hoạch hoá, tài chính .) 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.