Luận án tiến sĩ về quản lý môi trường học tập ở trường trung học cơ sở tại TP.HCM

Tổng hợp kiến thức Quản lý môi trường học tập tại trường trung học cơ sở TP.HCM, tiếp cận khoa học, hỗ trợ học tập và nghiên cứu hiệu quả trong môi

• Tác giả: Võ Cao Long
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Danh
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý môi trường học tập tại trường trung học cơ sở TP.HCM
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ QUẢN LÍ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các nghiên cứu về xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.3. Các nghiên cứu về quản lí xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.4. Nhận định tổng quan về nghiên cứu vấn đề
• 1.5. Môi trường
• 1.6. Môi trường học tập
• 1.7. Xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.8. Quản lí xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.9. Xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.10. Môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.11. Xây dựng môi trường vật chất và môi trường tinh thần cho học sinh học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.12. Các điều kiện xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.13. Quản lí xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.14. Tầm quan trọng của quản lí xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.15. Chức năng quản lí xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.16. Quản lí các điều kiện thực hiện xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.17. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở
• 1.17.1. Yếu tố khách quan
• 1.17.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.18. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÍ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TẠI TP. HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Khái quát về địa bàn nghiên cứu
• 2.2. Tình hình giáo dục cấp trung học cơ sở tại TP.
• 2.3. Tình hình xây dựng môi trường học tập cho học sinh tại các trường trung học cơ sở TP.
• 2.4. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.4.1. Mục đích khảo sát
• 2.4.2. Phương pháp khảo sát
• 2.4.3. Cách thức xử lí số liệu khảo sát
• 2.4.3.1. Đối với phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi (định lượng)
• 2.4.3.2. Đối với phương pháp phỏng vấn (định tính)
• 2.5. Thực trạng xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại TP.
• 2.6. Thực trạng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại TP.
• 2.7. Thực trạng quản lí xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại TP.
• 2.8. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của quản lí xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại TP.
• 2.9. Thực trạng lập kế hoạch xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại TP.
• 2.10. Thực trạng tổ chức thực hiện xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại TP.
• 2.11. Thực trạng lãnh đạo xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở TP.
• 2.12. Thực trạng kiểm tra xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại TP.
• 2.13. Thực trạng quản lí các điều kiện thực hiện xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại TP.
• 2.14. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở tại TP.
• 2.15. Đánh giá chung về thực trạng quản lí xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại TP.
• 2.16. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.17. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TẠI TP.
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và hiệu quả
• 3.2. Biện pháp quản lí xây dựng môi trường học tập các trường trung học cơ sở tại TP.
• 3.2.1. Nhóm biện pháp về quản lí xây dựng môi trường học tập các trường trung học cơ sở
• 3.2.2. Nhóm biện pháp tạo yếu tố thuận lợi cho quản lí xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở
• 3.2.3. Mối quan hệ của các biện pháp
• 3.2.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.2.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.2.4.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.2.4.3. Mẫu khảo nghiệm và địa bàn khảo nghiệm
• 3.2.4.4. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.2.4.5. Cách thức xử lí số liệu điều tra
• 3.2.5. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp quản lí xây dựng môi trường học tập các trường trung học cơ sở tại TP.
• 3.2.6. Nhóm biện pháp về quản lí xây dựng môi trường học tập các trường trung học cơ sở
• 3.2.7. Nhóm biện pháp tạo yếu tố thuận lợi cho quản lí xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở
• 3.2.8. Thực nghiệm biện pháp quản lí xây dựng môi trường học tập cho học sinh ở trường trung học cơ sở tại TP.
• 3.2.8.1. Mục đích thực nghiệm
• 3.2.8.2. Nội dung thực nghiệm
• 3.2.8.3. Phương pháp thực nghiệm
• 3.2.8.4. Thu thập số liệu thực nghiệm
• 3.2.8.5. Kết quả thực nghiệm
• 3.2.8.6. Đánh giá chung
• 3.3. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quản lý môi trường học tập

Quản lý môi trường học tập tại các trường trung học cơ sở TP.HCM đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển học sinh. Môi trường học tập không chỉ bao gồm cơ sở vật chất mà còn liên quan đến chất lượng giáo dục và sự tham gia của các bên liên quan như giáo viên, học sinh và phụ huynh. Theo nghiên cứu, một môi trường học tập tích cực giúp học sinh phát triển toàn diện về cả kiến thức và nhân cách. Việc xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh và thân thiện là điều cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh trong quá trình học tập. "Mỗi học sinh đều có gì đó để cống hiến, và mỗi học sinh đều xứng đáng được hưởng môi trường học tập được nuôi dưỡng tốt".

1.1. Tầm quan trọng của môi trường học tập

Môi trường học tập ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của học sinh. Một môi trường học tập tích cực không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng xã hội và cảm xúc. Theo các chuyên gia, môi trường học tập cần được xây dựng dựa trên các yếu tố như ánh sáng, không khí, và sự tương tác giữa giáo viên và học sinh. "Môi trường học tập là không gian diễn ra quá trình học tập, sáng tạo do con người tạo ra nhằm trao truyền thông tin, tri thức cho thế hệ trẻ".

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường học tập

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến môi trường học tập tại các trường trung học cơ sở. Các yếu tố này bao gồm cơ sở vật chất, chất lượng giáo dục, và sự tham gia của phụ huynh. Cơ sở vật chất cần được đầu tư đúng mức để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh. Chất lượng giáo dục cũng cần được nâng cao thông qua việc đổi mới phương pháp dạy học. "Việc giáo dục không chỉ chú trọng đến việc tạo ra những con người giỏi về nghề nghiệp mà còn phải hoàn thiện về nhân cách".

II. Thực trạng quản lý môi trường học tập tại TP

Thực trạng quản lý môi trường học tập tại các trường trung học cơ sở TP.HCM hiện nay đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện cơ sở vật chất và chất lượng giáo dục, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Theo khảo sát, nhiều học sinh vẫn cảm thấy môi trường học tập chưa thực sự an toàn và thân thiện. "Môi trường học tập không thể phát triển tích cực khi bị ám ảnh bởi các hành vi bạo lực, quấy rối". Điều này đòi hỏi sự chung tay từ các nhà trường, phụ huynh và cộng đồng để xây dựng một môi trường học tập an toàn và lành mạnh.

2.1. Đánh giá thực trạng môi trường học tập

Đánh giá thực trạng môi trường học tập cho thấy rằng nhiều trường trung học cơ sở vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu về an toàn và chất lượng. Các vấn đề như bạo lực học đường, thiếu sự quan tâm từ phụ huynh và sự tham gia của cộng đồng vẫn còn tồn tại. "Môi trường học tập cần được xây dựng dựa trên sự hợp tác giữa nhà trường, gia đình và xã hội".

2.2. Những thách thức trong quản lý môi trường học tập

Quản lý môi trường học tập tại TP.HCM đang đối mặt với nhiều thách thức như sự thay đổi trong chương trình giáo dục, áp lực từ việc thi cử và sự phát triển của công nghệ. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục mà còn đặt ra nhiều khó khăn cho môi trường học tập. "Việc thay đổi cách giảng dạy và phương pháp học tập cần phải linh hoạt và đa dạng để đáp ứng nhu cầu của học sinh".

III. Giải pháp nâng cao chất lượng môi trường học tập

Để nâng cao chất lượng môi trường học tập tại các trường trung học cơ sở TP.HCM, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giáo dục và tăng cường sự tham gia của phụ huynh. "Xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh, thân thiện là điều cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh". Việc áp dụng các phương pháp dạy học mới, khuyến khích sự sáng tạo và phát triển kỹ năng mềm cho học sinh cũng là những yếu tố quan trọng.

3.1. Cải thiện cơ sở vật chất

Cải thiện cơ sở vật chất là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng môi trường học tập. Các trường cần được đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị học tập hiện đại để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh. "Cơ sở vật chất tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh trong quá trình học tập".

3.2. Nâng cao chất lượng giáo dục

Nâng cao chất lượng giáo dục thông qua việc đổi mới phương pháp dạy học và tăng cường đào tạo giáo viên là rất cần thiết. Các trường cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên để họ có thể áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại. "Chất lượng giáo dục không chỉ phụ thuộc vào kiến thức mà còn vào cách thức truyền đạt kiến thức".

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ mang tên "Quản lí xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh" được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Võ Cao Long, bảo vệ tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 2024. Công trình thuộc ngành Khoa học Giáo dục, chuyên ngành Quản lí giáo dục (Mã số: 62 14 01 14), dưới sự hướng dẫn khoa học của tập thể cán bộ hướng dẫn gồm TS. Nguyễn Đức Danh và PGS. TS. Nguyễn Thị Thúy Dung.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Công tác xây dựng môi trường giáo dục (MTGD) và môi trường học tập (MTHT) giữ vai trò then chốt trong quá trình thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (CTGDPT 2018). MTHT không phải là yếu tố tự nhiên sẵn có mà đòi hỏi nhà trường và giáo viên phải chủ động thiết lập, duy trì và bồi dưỡng. Chủ trương này được cụ thể hóa thông qua hệ thống văn bản quy phạm pháp luật như Nghị định số 80/2017/NĐ-CP ngày 17/7/2017 của Chính phủ quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, phòng chống bạo lực học đường; Quyết định số 1299/QĐ-TTg ngày 03/10/2018 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018 - 2025"; và Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định quy tắc ứng xử trong các cơ sở giáo dục.

Cấp trung học cơ sở (THCS) là bậc học dành cho học sinh lứa tuổi từ 11 đến 15 tuổi (lớp 6 đến lớp 9). Đây là giai đoạn chuyển tiếp tâm sinh lí phức tạp, thường được giới tâm lí học mô tả là "tuổi khủng hoảng", "tuổi bất trị" hay "tuổi nổi loạn". Học sinh phải đối mặt với những biến đổi mạnh mẽ về mặt thể chất và thần kinh, kéo theo sự mất cân bằng tạm thời về mặt cảm xúc. Tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) – trung tâm kinh tế, văn hóa và giáo dục lớn nhất cả nước – các trường THCS đang phải chịu nhiều áp lực đan xen: đáp ứng mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học theo CTGDPT 2018, ngăn chặn các nguy cơ bạo lực học đường, và xử lí các thách thức phát sinh từ quá trình đô thị hóa cũng như hội nhập quốc tế.

Mặc dù thực tiễn đòi hỏi sự đổi mới toàn diện, các nghiên cứu trước đây thường tiếp cận MTHT một cách khái quát, hoặc chỉ giới hạn ở bậc tiểu học, trung học phổ thông, đại học, mà chưa đi sâu vào đặc thù quản lí toàn diện cả môi trường vật chất (MTVC) lẫn môi trường tinh thần (MTTT) theo các chức năng quản lí của người Hiệu trưởng trường THCS trong bối cảnh đô thị đặc thù. Đây chính là khoảng trống nghiên cứu mà luận án xác định giải quyết.

Mục đích, khách thể và đối tượng nghiên cứu

• Mục đích nghiên cứu: Hệ thống hóa cơ sở lí luận về xây dựng MTHT và quản lí xây dựng MTHT ở trường THCS; đánh giá thực trạng công tác này tại các trường THCS trên địa bàn TP.HCM; từ đó đề xuất các biện pháp quản lí cần thiết, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng MTHT cho học sinh.
• Khách thể nghiên cứu: Hoạt động xây dựng MTHT ở trường trung học cơ sở.
• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản lí xây dựng MTHT ở trường trung học cơ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận án xác định và giải quyết 3 nhiệm vụ khoa học chính:

1. Hệ thống hóa cơ sở lí luận về xây dựng MTHT và quản lí xây dựng MTHT ở trường THCS.
2. Đánh giá thực trạng xây dựng MTHT và thực trạng quản lí xây dựng MTHT ở các trường THCS tại TP.HCM.
3. Đề xuất, khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp quản lí và tiến hành thực nghiệm sư phạm một biện pháp quản lí xây dựng MTHT tại trường THCS.

Giả thuyết khoa học

Quản lí xây dựng MTHT tại các trường THCS tại TP.HCM đã đạt được một số mặt tích cực trong công tác lập kế hoạch và tổ chức thực hiện; tuy nhiên, công tác này vẫn còn bộc lộ hạn chế ở khâu chỉ đạo/lãnh đạo và kiểm tra. Nếu hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lí luận và đánh giá đúng thực trạng thì có thể đề xuất được các biện pháp quản lí có tính cần thiết và khả thi, góp phần cải tiến hiệu quả hoạt động quản lí xây dựng MTHT tại các trường THCS.

Phạm vi nghiên cứu

• Giới hạn nội dung: Nghiên cứu thực trạng và biện pháp quản lí xây dựng MTHT của chủ thể quản lí là Hiệu trưởng các trường THCS công lập.
• Giới hạn khách thể khảo sát: Khảo sát 966 người gồm Cán bộ quản lí (CBQL), Giáo viên (GV), Lực lượng khác trong nhà trường (LLKTNT) và Cha mẹ học sinh (CMHS) tại 12 trường THCS công lập.
• Giới hạn địa bàn nghiên cứu: 12 trường THCS công lập thuộc 6 quận, huyện của TP.HCM: Quận 1, Quận 3, Quận 10, Quận Phú Nhuận, Quận Tân Phú và Huyện Bình Chánh.
• Giới hạn thời gian thực nghiệm: Năm học 2021 - 2022.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu quốc tế

Tác giả luận án đã tổng thuật hệ thống nghiên cứu quốc tế liên quan đến môi trường học tập và quản lí trường học theo các nhóm trọng tâm:

• Cơ sở hành vi và phản xạ có điều kiện: Các công trình kinh điển của Pavlov và Skinner chỉ ra rằng môi trường được kiểm soát chặt chẽ có vai trò kích thích tính chủ động và hành vi sáng tạo của cá nhân.
• Mô hình sư phạm tương tác: Công trình của Dénommée và Roy chuyển đổi mô hình giáo dục truyền thống "Người dạy - Người học - Tri thức" thành mô hình "Người dạy - Người học - Môi trường", khẳng định môi trường là một tác nhân tham gia trực tiếp vào quá trình dạy học chứ không đơn thuần là không gian chứa đựng.
• Lớp học như một xã hội thu nhỏ: Durkheim (dẫn theo Phạm Hồng Quang, 2006) phân tích lớp học là một thiết chế xã hội có tính liên kết rộng lớn hơn gia đình, nơi các mối quan hệ tương tác giữa học sinh định hình chuẩn mực hành vi xã hội.
• Tổ chức không gian vật chất và lớp học: Grubaugh và Houston nghiên cứu việc thiết lập không gian và chuẩn sắp xếp bàn ghế theo hàng nhằm tối ưu tương tác; Suwanwong, Khamcot và Thepprasit chỉ ra các tiêu chuẩn về cảnh quan mát mẻ, an toàn, tài nguyên học thuật phù hợp lứa tuổi. Hood-Smith và Leffingwell (1983) cùng Visser (2001) nghiên cứu mối liên hệ giữa trật tự lớp học và việc giảm thiểu hành vi gây rối; Samani, Mott, Robinson, Burnette và Rutherfor chứng minh tác động trực tiếp của chất lượng chiếu sáng trong nhà đến hiệu suất học tập; Gaurdino và Fullerton làm rõ việc tái cấu trúc đồ đạc giúp tăng khả năng tập trung của học sinh.
• Môi trường tinh thần và văn hóa học đường: Krug, Marsh, Hoy và Hoy (tiếp cận vai trò người dạy là lãnh đạo chuyên môn - instructional leader), Marsh và Southworth (văn hóa nhà trường, tinh giản thủ tục giấy tờ), Dimmock và Walker, Hughes, Ginnett và Curphy, Jazzar và Algozzine (mối quan hệ hợp tác giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng). Lipnevich và Smith phân tích tác động của phản hồi tích cực từ giáo viên; nhóm tác giả Đại học Canyon và Yagcioglu chỉ ra vai trò của sự hài hước và bầu không khí vui vẻ trong việc giải tỏa căng thẳng học đường.
• Quản lí MTHT và vai trò của Hiệu trưởng: Engelsa, Hottona, Devosb, Bouckenoogheb và Aelterman điều tra mối quan hệ giữa văn hóa học đường và vai trò hiệu trưởng; Caganaga đề xuất khái niệm kỹ năng lãnh đạo hợp tác; Mejía khẳng định vai trò quyết định của hiệu trưởng trong việc kiến tạo môi trường lành mạnh; Wirussawa, Tesaputa và Duangpaeng phân tích hệ thống quản lí MTHT tại các trường trung học Thái Lan gồm 6 nội dung (môi trường bên trong lớp, môi trường bên ngoài lớp, công nghệ thông tin, không khí lớp học, tổ chức học tập - hướng dẫn, và chương trình giảng dạy).

Các hướng nghiên cứu trong nước

• Về môi trường học tập và trường học thân thiện: Bùi Thị Mùi (2013) nghiên cứu MTHT của sinh viên trong tiết lên lớp; Trần Đức Minh phân tích môi trường sư phạm tại trường cao đẳng sư phạm; Nguyễn Thị Tín và Phạm Duy Hưng nghiên cứu MTHT thân thiện tại tiểu học vùng khó khăn tỉnh Bắc Kạn; Kiều Thị Bích Thủy và Nguyễn Trí nhấn mạnh vai trò cải tạo môi trường giáo dục của giáo viên; Đặng Thị Thuý Hằng khảo sát việc xây dựng môi trường thân thiện cho học sinh THCS tại Quận 12, TP.HCM; tài liệu tập huấn của tổ chức SEAMEO (12/2017) định hướng phương pháp nuôi dưỡng MTHT tích cực.
• Về tương tác sư phạm trong lớp học: Vũ Thị Sơn (2004) mô hình hóa cấu trúc tương tác hai chiều giữa GV - HS và tương tác đồng đẳng giữa HS - HS thông qua nhiệm vụ học tập (NVHT).
• Về quản lí giáo dục và quản lí MTHT: Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2018) nghiên cứu vai trò của cán bộ quản lí giáo dục tại Hội thảo ở Quận Phú Nhuận, TP.HCM; các luận văn thạc sĩ của Trần Thị Ngọc Phương (2011 tại Quận 11, TP.HCM), Nguyễn Thị Hồng Phương (2014 tại Cầu Giấy, Hà Nội), Dương Thị Sim (2017 tại TP. Thái Nguyên); Lê Đức Quảng nghiên cứu quản lí lực lượng xây dựng MTHT ở bậc đại học, cao đẳng.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Tổng quan cho thấy phần lớn các công trình trước đây chỉ tiếp cận MTHT ở góc độ chung hoặc nghiên cứu tại bậc tiểu học, mầm non, đại học; rất ít công trình nghiên cứu chuyên sâu về cấp THCS. Nhiều nghiên cứu chỉ phân tích các yếu tố đơn lẻ (hoặc cơ sở vật chất, hoặc tâm lí học đường) mà chưa đặt việc xây dựng cả MTVC và MTTT thành một chỉnh thể hoàn chỉnh dưới góc độ khoa học quản lí giáo dục. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống này bằng cách nghiên cứu toàn diện việc quản lí xây dựng MTHT cấp THCS tại đô thị TP.HCM theo đầy đủ 4 chức năng quản lí cơ bản của người Hiệu trưởng (lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lí thuyết và các khái niệm công cụ

Luận án kế thừa và chuẩn hóa các khái niệm công cụ phục vụ nghiên cứu:

• Môi trường: Là tập hợp tất cả yếu tố tự nhiên và xã hội xung quanh con người, có ảnh hưởng tới con người và tác động qua lại với các hoạt động sống của con người (Trần Quốc Thành, Lê Huy Bá, Tyler, UNEP).
• Môi trường học tập (MTHT): Là toàn bộ các yếu tố vật chất, không gian và thời gian, tình cảm và tinh thần - nơi người học đang sinh sống và học tập, có ảnh hưởng trực tiếp, gián tiếp đến sự hình thành nhân cách của người học trong quá trình học tập.
• Học sinh THCS: Là học sinh lứa tuổi từ 11 đến 15 tuổi đang theo học từ lớp 6 đến lớp 9 tại trường THCS (theo Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT và Thông tư 19/2017/TT-BGDĐT).
• MTHT của học sinh ở trường THCS: Là toàn bộ các yếu tố vật chất, không gian và thời gian, tình cảm và tinh thần diễn ra bên trong nhà trường THCS tác động đến quá trình học tập của học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 theo chương trình giáo dục.
• Quản lí: Là hệ thống những tác động có ý thức của chủ thể quản lí đến đối tượng quản lí, thông qua lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra công việc của các thành viên trong tổ chức và sử dụng mọi nguồn lực sẵn có của tổ chức để đạt những mục tiêu của tổ chức (kế thừa các quan điểm của Hersey & Heard, Koontz, Mary Parker Follett, Stoner, Trần Kiểm, Nguyễn Quốc Chí & Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Lộc).
• Quản lí xây dựng MTHT ở trường THCS: Là hệ thống những tác động có ý thức của chủ thể quản lí trường THCS đến toàn bộ việc xây dựng MTHT cho học sinh trong trường, thông qua lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra công việc của các thành viên trong nhà trường và sử dụng mọi nguồn lực sẵn có của nhà trường để đạt được mục tiêu xây dựng MTHT.

Các quan điểm tiếp cận phương pháp luận

Luận án được triển khai dựa trên 5 quan điểm tiếp cận:

1. Tiếp cận hệ thống: Xem xét MTHT là một hệ thống toàn vẹn gồm hai thành tố chính là MTVC và MTTT, gắn kết mật thiết với hệ thống quản lí giáo dục quốc dân.
2. Tiếp cận phát triển: Xuất phát từ đặc điểm phát triển tâm - sinh lí lứa tuổi học sinh THCS và bối cảnh chuyển đổi của khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI).
3. Tiếp cận hoạt động: Vận dụng lí thuyết hoạt động để thiết kế quy trình quản lí theo các hành động cụ thể, logic.
4. Tiếp cận sư phạm tương tác: Dựa trên mô hình tương tác Người dạy - Người học - Môi trường của Dénommée & Roy và mô hình tương tác thông qua NVHT của Vũ Thị Sơn.
5. Tiếp cận theo chức năng quản lí: Tiếp cận tiến trình quản lí thông qua 4 chức năng cốt lõi: Lập kế hoạch, Tổ chức, Lãnh đạo và Kiểm tra.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  KHUNG TIẾP CẬN SƯ PHẠM TƯƠNG TÁC                       |
|                                                                         |
|                           [ Người dạy ]                                 |
|                               /   \                                     |
|                              /     \                                    |
|                             /  NVHT \                                   |
|                            /         \                                  |
|                 [ Người học ] <-----> [ Môi trường ]                    |
|                                                                         |
| * Tương tác GV - HS: Tác động qua lại thông qua Nhiệm vụ học tập (NVHT) |
| * Tương tác HS - HS: Tương tác đồng đẳng nhằm giải quyết NVHT           |
| * Tương tác với Môi trường: Thích nghi, tiếp nhận và cải biến           |
+-------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu và xử lí dữ liệu

Nghiên cứu phối hợp phương pháp định tính và định lượng:

• Phương pháp nghiên cứu lí luận: Thu thập, phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa tài liệu khoa học để xây dựng khung lí luận.
• Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Thực hiện khảo sát thực trạng và khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp quản lí trên mẫu 966 khách thể gồm CBQL, GV, LLKTNT và CMHS tại 12 trường THCS.
• Phương pháp phỏng vấn sâu: Thu thập thông tin định tính bổ sung từ CBQL, GV, LLKTNT tại 12 trường THCS và lãnh đạo các Phòng GD-ĐT quản lí trực tiếp các địa bàn nghiên cứu.
• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm biện pháp quản lí tại các trường THCS trong năm học 2021 - 2022 bằng cách đo lường trước và sau tác động thông qua bộ câu hỏi và phỏng vấn.
• Phương pháp xử lí dữ liệu:
  • Định lượng: Sử dụng phần mềm SPSS phiên bản 20.0 để tính toán điểm trung bình ($\bar{X}$), độ lệch chuẩn ($SD$), và phân tích sai biệt thống kê.
  • Định tính: Mã hóa đối tượng phỏng vấn, phân loại biên bản ghi chép, so sánh đối chiếu quan điểm giữa các nhóm khách thể.

Nhóm đối tượng khảo sát	Số lượng mẫu (người)	Phạm vi khảo sát
Cán bộ quản lí (CBQL)	Tổng hợp chung: 966	12 trường THCS công lập tại 6 quận/huyện:
Giáo viên (GV)		- Quận 1
Lực lượng khác trong trường (LLKTNT)		- Quận 3
Cha mẹ học sinh (CMHS)		- Quận 10
Lãnh đạo Phòng GD-ĐT	(Phỏng vấn bổ sung)	- Quận Phú Nhuận
		- Quận Tân Phú
		- Huyện Bình Chánh

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lí xây dựng môi trường học tập ở trường trung học cơ sở

Chương 1 thiết lập nền tảng lí luận về MTHT và quản lí xây dựng MTHT cấp THCS:

• Cấu trúc MTHT ở trường THCS: Gồm hai thành phần cốt lõi:
  • Môi trường vật chất (MTVC): Tòa nhà, sân bãi, cảnh quan sư phạm; phòng học, phòng chức năng, phòng bộ môn; hệ thống ánh sáng, âm thanh, nhiệt độ, không khí; thiết bị, phương tiện dạy học và các tiện ích học đường.
  • Môi trường tinh thần (MTTT): Mối quan hệ ứng xử giữa GV và HS, giữa các thành viên sư phạm với HS, giữa HS với HS, mối quan hệ giữa nhà trường với gia đình và xã hội; phong cách và phương pháp giảng dạy của GV; nhu cầu, động cơ, hứng thú và tính tích cực học tập của HS.
• Tác động của MTHT đối với học sinh THCS: MTHT tác động trực tiếp và gián tiếp lên 3 phương diện: (1) Hình thành mục đích và động cơ học tập (gồm động cơ hoàn thiện tri thức và động cơ quan hệ xã hội); (2) Định hình phương pháp học tập độc lập, tự giác; (3) Nâng cao kết quả học tập và phát triển nhân cách toàn diện.
• Nội dung và chức năng quản lí xây dựng MTHT của Hiệu trưởng:
  • Lập kế hoạch: Xác định mục tiêu, dự báo nguồn lực, xây dựng kế hoạch phát triển MTVC và MTTT.
  • Tổ chức thực hiện: Phân công trách nhiệm, bố trí nguồn lực, thiết lập cơ chế phối hợp giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường.
  • Lãnh đạo/Chỉ đạo: Động viên, hướng dẫn, tạo động lực cho GV và nhân viên, giải quyết xung đột, định hướng văn hóa ứng xử sư phạm.
  • Kiểm tra: Giám sát tiến độ, đánh giá chất lượng các tiêu chuẩn MTVC và MTTT, xử lí các sai lệch.
  • Quản lí các điều kiện thực hiện và kiểm soát yếu tố ảnh hưởng: Quản lí tài chính, nhân lực, cơ sở vật chất và xử lí các tác động từ môi trường kinh tế, xã hội, gia đình.

---

Chương 2: Thực trạng quản lí xây dựng môi trường học tập tại các trường trung học cơ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 2 trình bày kết quả khảo sát thực nghiệm tại 12 trường THCS thuộc 6 quận, huyện trên địa bàn TP.HCM:

• Thực trạng xây dựng MTHT:
  • Về MTVC: Các trường đã có nhiều nỗ lực cải tạo phòng học, trang bị bảng tương tác, máy tính, cây xanh và đảm bảo vệ sinh. Tuy nhiên, vẫn tồn tại tình trạng thiếu sân chơi, bãi tập đạt chuẩn, phòng thí nghiệm thực hành còn thiếu diện tích do mật độ học sinh đông tại khu vực nội thành.
  • Về MTTT: Mối quan hệ thầy - trò và quan hệ giữa các học sinh cơ bản lành mạnh, thân thiện. Tuy nhiên, áp lực học tập, hiện tượng bạo lực học đường (cả trực tiếp và trên không gian mạng), cùng các bất ổn tâm lí lứa tuổi thiếu niên vẫn diễn biến phức tạp.
• Thực trạng quản lí xây dựng MTHT của Hiệu trưởng:
  • Nhận thức: Đa số CBQL, GV, LLKTNT và CMHS nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xây dựng MTHT và công tác quản lí hoạt động này.
  • Thực hiện các chức năng quản lí:
    • Khâu Lập kế hoạch và Tổ chức thực hiện được đánh giá ở mức tương đối tốt; các trường có xây dựng kế hoạch năm học và phân công nhiệm vụ cụ thể.
    • Khâu Lãnh đạo/Chỉ đạo và Kiểm tra còn nhiều hạn chế. Việc chỉ đạo đổi mới phương pháp sư phạm nhằm cải thiện môi trường tinh thần chưa sâu sát; công tác kiểm tra, đánh giá thường mang tính định kì, hành chính, thiếu các tiêu chí định lượng cụ thể để đo lường chất lượng MTHT.
    • Khâu Quản lí các điều kiện còn gặp khó khăn do ngân sách nhà nước cấp có hạn, việc huy động các nguồn lực xã hội hóa giáo dục chưa đồng đều giữa các địa bàn quận và huyện.
• Nguyên nhân của hạn chế: Khối lượng công việc hành chính của CBQL quá tải; kỹ năng quản trị trường học và quản trị cảm xúc của một bộ phận giáo viên chưa đáp ứng yêu cầu; sĩ số học sinh trên lớp cao; sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình ở một số khu vực dân cư còn lỏng lẻo.

---

Chương 3: Biện pháp quản lí xây dựng môi trường học tập ở các trường trung học cơ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu lí luận và thực trạng, tác giả đề xuất hệ thống biện pháp quản lí:

Các nguyên tắc đề xuất biện pháp

1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích: Bám sát mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và chuẩn đầu ra của CTGDPT 2018.
2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn: Phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm giáo dục của TP.HCM.
3. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học: Tuân thủ các quy luật tâm - sinh lí lứa tuổi và khoa học quản lí giáo dục.
4. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ: Kết hợp chặt chẽ giữa MTVC và MTTT, giữa các chức năng quản lí và giữa các lực lượng giáo dục.
5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và hiệu quả: Biện pháp phải có khả năng áp dụng thực tế và mang lại chuyển biến rõ rệt.

Hệ thống các nhóm biện pháp

• Nhóm biện pháp về quản lí xây dựng MTHT ở các trường THCS:
  • Chỉ đạo quy hoạch, bảo trì, hiện đại hóa cơ sở vật chất, phòng học, phòng chức năng và thư viện.
  • Chỉ đạo xây dựng văn hóa học đường, bộ quy tắc ứng xử thân thiện, phòng chống bạo lực học đường.
  • Đổi mới phương pháp quản lí của Hiệu trưởng theo hướng tăng cường kiểm tra, đánh giá thực chất và phát huy vai trò tự chủ của tổ chuyên môn.
• Nhóm biện pháp tạo yếu tố thuận lợi cho quản lí xây dựng MTHT:
  • Nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm tương tác và quản lí cảm xúc cho đội ngũ cán bộ, giáo viên.
  • Đẩy mạnh công tác truyền thông, xã hội hóa giáo dục, huy động nguồn lực từ cha mẹ học sinh và các tổ chức xã hội.
  • Thiết lập kênh phối hợp thường xuyên, đồng bộ giữa gia đình - nhà trường - xã hội.

+-------------------------------------------------------------------------+
|                  HỆ THỐNG CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ XUẤT                         |
|                                                                         |
|  [ NGUYÊN TẮC: Mục đích - Thực tiễn - Khoa học - Đồng bộ - Khả thi ]    |
|                                  |                                      |
|         +------------------------+------------------------+             |
|         |                                                 |             |
|         v                                                 v             |
|  [ NHÓM BIỆN PHÁP TRỰC TIẾP ]              [ NHÓM BIỆN PHÁP BỔ TRỢ ]    |
|  * Quản lí xây dựng MTVC                   * Bồi dưỡng năng lực CBQL/GV |
|  * Quản lí xây dựng MTTT                   * Xã hội hóa nguồn lực       |
|  * Hoàn thiện 4 chức năng QL               * Phối hợp Nhà trường -      |
|    (Kế hoạch - Tổ chức -                     Gia đình - Xã hội          |
|     Lãnh đạo - Kiểm tra)                                                |
+-------------------------------------------------------------------------+

Khảo nghiệm và thực nghiệm sư phạm

• Kết quả khảo nghiệm: Khảo sát lấy ý kiến của CBQL, GV, LLKTNT và CMHS tại các trường nghiên cứu cho thấy các biện pháp đề xuất đều được đánh giá cao về mức độ cần thiết và mức độ khả thi, có mối tương quan thuận giữa tính cấp thiết và tính khả thi.
• Kết quả thực nghiệm: Triển khai thực nghiệm trong năm học 2021 - 2022 về biện pháp tác động vào các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí của Hiệu trưởng. Kết quả đo lường trước và sau thực nghiệm cho thấy sự chuyển biến tích cực, có ý nghĩa thống kê về nhận thức và hành vi quản lí MTHT của chủ thể quản lí và sự cải thiện trong tương tác sư phạm tại trường thực nghiệm.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lí luận

• Luận án đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ khung lí thuyết về MTHT và quản lí xây dựng MTHT cấp THCS dưới các góc độ tiếp cận hệ thống, tiếp cận sư phạm tương tác và tiếp cận theo chức năng quản lí.
• Xác định rõ cấu trúc hai thành tố không thể tách rời của MTHT cấp THCS gồm Môi trường vật chất và Môi trường tinh thần, gắn liền với các đặc trưng tâm sinh lí của lứa tuổi học sinh từ 11 đến 15 tuổi.
• Phân tích chi tiết quy trình 4 chức năng quản lí (lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra) của người Hiệu trưởng trường THCS đối với việc kiến tạo môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Phản ánh trung thực, khách quan bức tranh thực trạng xây dựng MTHT và quản lí xây dựng MTHT tại 12 trường THCS công lập thuộc 6 quận, huyện đại diện cho các khu vực nội thành và ngoại thành tại TP.HCM.
• Xác định rõ những khâu còn hạn chế trong công tác quản lí của Hiệu trưởng (đặc biệt là công tác lãnh đạo/chỉ đạo và công tác kiểm tra, đánh giá định lượng).
• Đề xuất hệ thống các biện pháp quản lí đồng bộ, có tính hệ thống và được kiểm chứng khoa học qua khảo nghiệm và thực nghiệm sư phạm trong năm học 2021 - 2022.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất

• Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM và các Phòng Giáo dục và Đào tạo quận, huyện: Cần xây dựng chuẩn hóa bộ tiêu chí đánh giá MTHT tại các trường THCS; tăng cường đầu tư ngân sách cho cơ sở vật chất, giảm tải sĩ số học sinh/lớp; tổ chức các chương trình bồi dưỡng chuyên đề về kỹ năng lãnh đạo hợp tác và quản lí văn hóa học đường cho Hiệu trưởng.
• Đối với các trường THCS và Hiệu trưởng: Cần chủ động chuyển đổi từ phong cách quản lí mệnh lệnh hành chính sang lãnh đạo phục vụ và hỗ trợ chuyên môn; chú trọng cải thiện môi trường tinh thần, xây dựng quy tắc ứng xử học đường; phát huy vai trò của tổ chức Đoàn, Đội, ban đại diện cha mẹ học sinh trong việc phối hợp kiến tạo MTHT an toàn, lành mạnh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

• Khách thể và địa bàn nghiên cứu mới chỉ tập trung khảo sát tại 12 trường THCS thuộc hệ thống công lập tại 6 quận, huyện trên địa bàn TP.HCM; chưa khảo sát các trường THCS thuộc khối ngoài công lập (tư thục, quốc tế).
• Mẫu thực nghiệm sư phạm được tiến hành trong phạm vi thời gian năm học 2021 - 2022, thời điểm chịu một số tác động nhất định từ giai đoạn phục hồi giáo dục sau đại dịch.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các loại hình trường THCS ngoài công lập và so sánh đối sánh giữa các vùng miền, đô thị khác trên cả nước.
• Nghiên cứu sâu hơn về tác động của chuyển đổi số, không gian học tập trực tuyến và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc xây dựng môi trường học tập thông minh (Smart Learning Environment) cấp THCS.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với Cán bộ quản lí giáo dục (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng các trường THCS): Luận án là tài liệu tham khảo trực tiếp giúp các nhà quản lí nhà trường nhận diện đầy đủ các thành tố của MTHT, từ đó vận dụng đồng bộ 4 chức năng quản lí nhằm khắc phục những điểm nghẽn trong công tác chỉ đạo và kiểm tra tại đơn vị.
• Đối với Giảng viên, Học viên cao học và Nghiên cứu sinh ngành Quản lí giáo dục: Cung cấp khung lí thuyết hoàn chỉnh về tiếp cận sư phạm tương tác trong quản lí trường học, tài liệu tham khảo về phương pháp luận kết hợp định tính - định lượng và quy trình xử lí dữ liệu điều tra bằng SPSS 20.0.
• Đối với các cơ quan quản lí nhà nước về giáo dục (Sở GD-ĐT, Phòng GD-ĐT): Cung cấp các cứ liệu thực tiễn tin cậy phục vụ công tác hoạch định chính sách, quy hoạch mạng lưới trường lớp và xây dựng tiêu chí trường học hạnh phúc, trường học thân thiện tại các đô thị lớn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án định nghĩa môi trường học tập của học sinh ở trường THCS như thế nào?

Luận án xác định MTHT của học sinh ở trường THCS là toàn bộ các yếu tố vật chất, không gian và thời gian, tình cảm và tinh thần diễn ra bên trong nhà trường THCS tác động đến quá trình học tập của học sinh – nơi học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 học tập với nội dung, phương pháp và hình thức được nhà trường tổ chức một cách chủ động, theo chương trình, phù hợp với lứa tuổi THCS.

2. Khảo sát thực trạng của luận án được thực hiện với quy mô mẫu và địa bàn ra sao?

Khảo sát thực trạng được tiến hành trên mẫu gồm 966 người (bao gồm Cán bộ quản lí, Giáo viên, Lực lượng khác trong nhà trường và Cha mẹ học sinh) tại 12 trường THCS công lập thuộc 6 quận, huyện của TP.HCM (Quận 1, Quận 3, Quận 10, Quận Phú Nhuận, Quận Tân Phú và Huyện Bình Chánh), kết hợp phỏng vấn sâu CBQL, giáo viên và lãnh đạo Phòng GD-ĐT.

3. Giả thuyết khoa học của luận án chỉ ra điểm hạn chế nào trong công tác quản lí của Hiệu trưởng?

Giả thuyết khoa học chỉ ra rằng công tác quản lí xây dựng MTHT tại các trường THCS tại TP.HCM đã đạt được một số mặt tích cực ở khâu lập kế hoạch và tổ chức thực hiện, nhưng vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế ở khâu chỉ đạo/lãnh đạo và khâu kiểm tra.

4. Luận án sử dụng những quan điểm tiếp cận phương pháp luận nào?

Luận án sử dụng 5 quan điểm tiếp cận chính: Tiếp cận hệ thống, Tiếp cận phát triển, Tiếp cận hoạt động, Tiếp cận sư phạm tương tác (mô hình Người dạy - Người học - Môi trường của Dénommée & Roy) và Tiếp cận theo 4 chức năng quản lí cơ bản (Lập kế hoạch, Tổ chức, Lãnh đạo, Kiểm tra).

5. Hệ thống biện pháp của luận án được xây dựng dựa trên những nguyên tắc nào?

Hệ thống biện pháp được xây dựng dựa trên 5 nguyên tắc: (1) Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích; (2) Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn; (3) Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học; (4) Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ; (5) Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Võ Cao Long đã giải quyết một cách có hệ thống vấn đề lí luận và thực tiễn về quản lí xây dựng môi trường học tập tại các trường THCS trên địa bàn TP.HCM trong bối cảnh thực hiện CTGDPT 2018. Thông qua việc tiếp cận sư phạm tương tác và chức năng quản lí, công trình đã làm rõ cấu trúc hai thành tố môi trường vật chất và môi trường tinh thần gắn với đặc thù tâm sinh lí học sinh lứa tuổi 11 - 15. Hệ thống các biện pháp quản lí do luận án đề xuất có cơ sở khoa học vững chắc, được kiểm chứng qua khảo nghiệm và thực nghiệm sư phạm, cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục và các nhà nghiên cứu trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại các trường trung học cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯äNG Đ¾I HâC S¯ PH¾M THÀNH PHæ Hè CHÍ MINH VÕ CAO LONG QUÀN LÍ XÂY DĂNG MÔI TR¯äNG HâC TÂP æ CÁC TR¯äNG TRUNG HâC C¡ Sæ T¾I THÀNH PHæ Hè CHÍ MINH LUÂN ÁN TI¾N SĨ KHOA HâC GIÁO DĀC Thành phç Hé Chí Minh - Nm 2024 Bà GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯äNG Đ¾I HâC S¯ PH¾M THÀNH PHæ Hè CHÍ MINH VÕ CAO LONG QUÀN LÍ XÂY DĂNG MÔI TR¯äNG HâC TÂP æ CÁC TR¯äNG TRUNG HâC C¡ Sæ T¾I THÀNH PHæ Hè CHÍ MINH Chuyên ngành: QuÁn lí giáo dāc Mã sç: 62 14 01 14 LUÂN ÁN TI¾N SĨ KHOA HâC GIÁO DĀC NG¯äI H¯âNG DÀN KHOA HâC: 1.TS NGUYÄN THà THÚY DUNG Thành phç Hé Chí Minh - Nm 2024 i LäI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện d°ới sự h°ớng d¿n khoa hác cāa tÁp thể giáo viên h°ớng d¿n là TS. Nguyễn Đức Danh và PGS. Nguyễn Thß Thúy Dung. Các số liệu và kết quÁ nghiên cứu trình bày trong luÁn án này ch°a đ°ợc công bố trong bất kỳ công trình nào.

Tác giÁ luÃn án Võ Cao Long ii MĀC LĀC LäI CAM ĐOAN. ii DANH MĀC CÁC CHĀ VI¾T TÄT. vii DANH MĀC CÁC BÀNG BIÂU. Tính cấp thiết cāa đề tài.

Mÿc đích nghiên cứu. Khách thể và đối t°ợng nghiên cứu. Ph¿m vi nghiên cứu. Nhiệm vÿ nghiên cứu.

GiÁ thuyết khoa hác. Ph°¢ng pháp luÁn và ph°¢ng pháp nghiên cứu. Đóng góp mới cāa luÁn án. LuÁn điểm bÁo vệ.

Cấu trúc, bố cÿc cāa luÁn án. C¡ Sæ LÍ LUÂN VÀ QUÀN LÍ XÂY DĂNG MÔI TR¯äNG HâC TÂP æ TR¯äNG TRUNG HâC C¡ Sæ. Lßch sử nghiên cứu vấn đề. Các nghiên cứu về xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá.

Các nghiên cứu về quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá. NhÁn đßnh tổng quan về nghiên cứu vấn đề. Môi tr°ßng. Môi tr°ßng hác tÁp.

Xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá. QuÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá. Xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá. Môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá.

Xây dựng môi tr°ßng vÁt chất và môi tr°ßng tinh thần cho hác sinh hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá. Các điều kiện xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá. QuÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá. Tầm quan tráng cāa quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá.

Chức năng quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá. QuÁn lí các điều kiện thực hiện xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá. Các yếu tố Ánh h°áng đến quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá. Yếu tố khách quan.

Các yếu tố chā quan .67 Kết luÁn Ch°¢ng 1. THĂC TR¾NG QUÀN LÍ XÂY DĂNG MÔI TR¯äNG HâC TÂP T¾I CÁC TR¯äNG TRUNG HâC C¡ Sæ T¾I TP. Khái quát về đßa bàn nghiên cứu. Tình hình giáo dÿc cấp trung hác c¢ sá t¿i TP.

Tình hình xây dựng môi tr°ßng hác tÁp cho hác sinh t¿i các tr°ßng trung hác c¢ sá TP. Tổ chức khÁo sát thực tr¿ng. Mÿc đích khÁo sát. Ph°¢ng pháp khÁo sát.

Cách thức xử lí số liệu khÁo sát. Đối với ph°¢ng pháp điều tra bằng phiếu hỏi (đßnh l°ợng). Đối với ph°¢ng pháp phỏng vấn (đßnh tính). Thực tr¿ng xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP.

Thực tr¿ng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP. Thực tr¿ng xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP. Thực tr¿ng quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP. Thực tr¿ng nhÁn thức về tầm quan tráng cāa quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP.

Thực tr¿ng lÁp kế ho¿ch xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP. Thực tr¿ng tổ chức thực hiện xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP. Thực tr¿ng lãnh đ¿o xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá TP. Thực tr¿ng kiểm tra xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP.

Thực tr¿ng quÁn lí các điều kiện thực hiện xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP. Thực tr¿ng các yếu tố Ánh h°áng đến quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP. Đánh giá chung về thực tr¿ng quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP. Nguyên nhân cāa h¿n chế .150 Kết luÁn ch°¢ng 2.

BIÆN PHÁP QUÀN LÍ XÂY DĂNG MÔI TR¯äNG HâC TÂP æ CÁC TR¯äNG TRUNG HâC C¡ Sæ T¾I TP. Nguyên tắc đề xuất biện pháp:. Nguyên tắc đÁm bÁo tính mÿc đích. Nguyên tắc đÁm bÁo tính thực tiễn.

Nguyên tắc đÁm bÁo tính khoa hác. Nguyên tắc đÁm bÁo tính đồng bá. Nguyên tắc đÁm bÁo tính khÁ thi và hiệu quÁ. Biện pháp quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP.

Nhóm biện pháp về quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp các tr°ßng trung hác c¢ sá. Nhóm biện pháp t¿o yếu tố thuÁn lợi cho quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá. Mối quan hệ cāa các biện pháp. KhÁo nghiệm tính cần thiết và tính khÁ thi cāa các biện pháp đề xuất.

Mÿc đích khÁo nghiệm. Nái dung khÁo nghiệm. M¿u khÁo nghiệm và đßa bàn khÁo nghiệm. Ph°¢ng pháp khÁo nghiệm.

Cách thức xử lí số liệu điều tra. Kết quÁ khÁo nghiệm tính cần thiết và khÁ thi cāa các biện pháp quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp các tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP. Nhóm biện pháp về quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp các tr°ßng trung hác c¢ sá. Nhóm biện pháp t¿o yếu tố thuÁn lợi cho quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp á các tr°ßng trung hác c¢ sá.

Thực nghiệm biện pháp quÁn lí xây dựng môi tr°ßng hác tÁp cho hác sinh á tr°ßng trung hác c¢ sá t¿i TP. Mÿc đích thực nghiệm. Nái dung thực nghiệm. Ph°¢ng pháp thực nghiệm.

Thu thÁp số liệu thực nghiệm. Kết quÁ thực nghiệm. Đánh giá chung.207 Kết luÁn ch°¢ng 3 .209 K¾T LUÂN VÀ KHUY¾N NGHà .211 DANH MĀC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG Bæ .216 TÀI LIÆU THAM KHÀO. PL1 vii DANH MĀC CÁC CHĀ VI¾T TÄT TT VI¾T TÄT VI¾T ĐÄY ĐĂ 1 CB Cán bá 2 CBQL Cán bá quÁn lí 3 CBQLGD Cán bá quÁn lí giáo dÿc 4 CMHS Cha mẹ hác sinh 5 CTGDPT Ch°¢ng trình giáo dÿc phổ thông 6 GD-ĐT Giáo dÿc và Đào t¿o 7 GV Giáo viên 8 HS Hác sinh 9 LLKTNT Lực l°ợng khác trong nhà tr°ßng 10 MT Môi tr°ßng 11 MTGD Môi tr°ßng giáo dÿc 12 MTHT Môi tr°ßng hác tÁp 13 MTTT Môi tr°ßng tinh thần 14 MTVC Môi tr°ßng vÁt chất 15 NVHT Nhiệm vÿ hác tÁp 16 QLGD QuÁn lí giáo dÿc 17 QTDH Quá trình d¿y hác 18 TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh 19 THCS Trung hác c¢ sá viii DANH MĀC CÁC BÀNG BIÂU BÁng 2.

Tổng hợp số liệu về số hác sinh, số lớp số tr°ßng, số giáo viên. Đái ngũ cán bá quÁn lí, giáo viên. Kết quÁ xếp lo¿i hác lực cāa HS trung hác c¢ sá. Kết quÁ h¿nh kiểm cāa HS trung hác c¢ sá.

M¿u khÁo sát bằng phiếu hỏi. Đßa bàn khÁo sát thực tr¿ng xây dựng MTHT và quÁn lí xây dựng MTHT t¿i các tr°ßng trung hác c¢ sá á TP. M¿u khÁo sát bằng phỏng vấn. Đánh giá đá tin cÁy cāa phiếu khÁo sát.

NhÁn thức cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về vai trò cāa MTHT đối với HS trung hác c¢ sá. Đánh giá cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về môi tr°ßng vÁt chất cho HS t¿i các tr°ßng trung hác c¢ sá. Đánh giá cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về. NhÁn thức cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về sự cần thiết cāa xây dựng MTHT t¿i tr°ßng trung hác c¢ sá.

Đánh giá cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về xây dựng môi tr°ßng vÁt chất t¿i các tr°ßng trung hác c¢ sá. Đánh giá cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về xây dựng môi tr°ßng tinh thần t¿i các tr°ßng trung hác c¢ sá. Đánh giá cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về các điều kiện. NhÁn thức cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về tầm quan tráng cāa quÁn lí xây dựng MTHT t¿i các tr°ßng trung hác c¢ sá.

Thực tr¿ng lÁp kế ho¿ch xây dựng môi tr°ßng vÁt chất t¿i các tr°ßng trung hác c¢ sá. Thực tr¿ng Hiệu tr°áng lÁp kế ho¿ch xây dựng môi tr°ßng tinh thần t¿i các tr°ßng trung hác c¢ sá. Thực tr¿ng tổ chức thực hiện xây dựng môi tr°ßng vÁt chất t¿i các tr°ßng trung hác c¢ sá. Thực tr¿ng tổ chức thực hiện xây dựng môi tr°ßng tinh thần.

Thực tr¿ng Hiệu tr°áng lãnh đ¿o xây dựng môi tr°ßng vÁt chất. Thực tr¿ng lãnh đ¿o xây dựng môi tr°ßng tinh thần. Thực tr¿ng kiểm tra xây dựng môi tr°ßng vÁt chất. Thực tr¿ng kiểm tra xây dựng môi tr°ßng tinh thần.

QuÁn lí các điều kiện thực hiện xây dựng MTHT. Các yếu tố Ánh h°áng đến quÁn lí xây dựng MTHT. Đßa bàn khÁo nghiệm biện pháp quÁn lí xây dựng MTHT t¿i các tr°ßng trung hác c¢ sá á TP. M¿u khÁo nghiệm bằng phiếu hỏi.

Tổng hợp ý kiến cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về mức đá 174 BÁng 3. Tổng hợp ý kiến cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về. Tổng hợp ý kiến cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về. Tổng hợp ý kiến cāa CBQL, GV, LLKTNT và CMHS về.

Kết quÁ thực nghiệm nhÁn thức về MTHT á tr°ßng trung hác c¢ sá. Kết quÁ thực nghiệm nhÁn thức về xây dựng MTHT á. Kết quÁ thực nghiệm nhÁn thức về quÁn lí xây dựng MTHT á tr°ßng trung hác c¢ sá. T°¢ng tác GV - HS trong khi thực hiện nhiệm vÿ hác tÁp.

T°¢ng tác HS - HS trong khi thực hiện nhiệm vÿ hác tÁp. Mối t°¢ng tác giữa các tác nhân. Quá trình d¿y hác t°¢ng tác trong hác tÁp. Tác đáng đa chiều cāa môi tr°ßng hác tÁp.

S¢ đồ mối quan hệ giữa các biện pháp .