đặt vấn đề tiếp cận quản lý theo quan điểm hệ thống, quản lý tình huống. Từ đây, đặt ra vấn đề cần phải có các biện pháp, giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng của đội ngũ cán bộ quản lý. Tác phẩm "Những vấn đề cốt yếu của quản lý" (NXB Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội- 1992) của ba tác giả Harold Koontz, Cyril Odonnell, Heinz Weihrich, đã đề cập nhiều nội dung về các yêu cầu chất lƣợng của ngƣời quản lý. Tác giả Vƣơng Lạc Thu và Tƣởng Nguyệt Thần với công trình khoa học lãnh đạo hiện đại (NXB chính trị quốc gia, hà Nội- 2000), đã dành hẳn một chƣơng nêu lên vấn đề chất lƣợng của đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý.
Đứng ở góc độ nghiên cứu về lý luận giáo dục học, nhiều công trình nghiên cứu các tác giả Liên Xô (cũ) đã đề cập tới lực lƣợng giáo dục, tiêu biểu 9 nhƣ: Tác phẩm Giáo dục học của Ilina.V, năm 1991; tác phẩm La Gestion administraive et PÐdagogique des Ðcoles (Quản lý hành chính và sƣ phạm trong các nhà trƣờng tiểu học) của JeanValérine. Các tác phẩm đã nêu lên vai trò, vị trí, chức năng của cán bộ quản lý nhà trƣờng. Thông qua việc giới thiệu một số modul về vai trò, chức năng và nhiệm vụ của ngƣời hiệu trƣởng trƣờng tiểu học; tác giả đã nêu lên các quan điểm về vai trò, trách nhiệm và yêu cầu chất lƣợng của ngƣời hiệu trƣởng trƣờng tiểu học. Ở Việt Nam Trƣớc hết phải nói đến tƣ tƣởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-1969) về công tác cán bộ.
Trong tác phẩm sửa đổi lề lối làm việc, khi bàn về công tác cán bộ Ngƣời khẳng định: “Cán bộ là gốc của mọi công việc”, "Cán bộ là tiền vốn của đoàn thể", “Mọi việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”, “Có cán bộ tốt thì việc gì cũng xong” [9]. Đảng và Nhà nƣớc ta khẳng định: Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và Công nghệ là quốc sách hàng đầu, trong đó luôn đặc biệt quan tâm đến phát triển giáo dục đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa. Muốn thực hiện đƣợc đƣờng lối phát triển giáo dục nêu trên, đòi hỏi phải tăng cƣờng xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là ngƣời dân tộc một cách toàn diện, nhất là ở cấp tiểu học, nơi quyết định trực tiếp đến chất lƣợng nguồn nhân lực cho xã hội. Kế thừa, phát triển cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, công tác cán bộ nói chung, cán bộ ngành giáo dục và đào tạo nói riêng luôn đƣợc Đảng, Nhà nƣớc và các cấp quản lý đặc biệt quan tâm, Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc khóa XI đã nêu rõ: "Quan tâm hơn tới phát triển giáo dục, đào tạo ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.
Đảm bảo công bằng trong giáo dục; thực hiện tốt chính sách ƣu đãi, hỗ trợ đối với ngƣời và gia đình có công, đồng bào dân tộc thiểu số, học sinh giỏi, học sinh nghèo, học sinh khuyết tật, giáo viên công tác ở vùng sâu, vùng xa, vùng có nhiều khó khăn" 10 [30. Về mặt nghiên cứu lý luận, những năm gần đây đã có nhiều công trình nghiên cứu đi sâu bàn về vấn đề xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung và cán bộ quản lý giáo dục nói riêng nhƣ: Tác phẩm "Hoạt động quản lý và sự vận dụng vào quản lý nhà trƣờng phổ thông" của tác giả Đặng Quốc Bảo; tác phẩm "Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục", tác phẩm "Khoa học tổ chức và tổ chức giáo dục" của tác giả Trần Kiểm.Trong các công trình nghiên cứu nói trên các tác giả đã đề cập khá chi tiết đến vai trò của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; đƣa ra một số giải pháp nhằm mục đích xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục. Các công trình nghiên cứu nói trên thực sự là một lài liệu lý luận và thực tiễn hết sức quan trọng và quý báu đối với các nhà quản lý giáo dục trong hoạt động quản lý giáo dục và quản lý nhà trƣờng. Ngày 08/4/2011, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tƣ số 14/2011/TT-BGDĐT quy định Chuẩn hiệu trƣởng trƣờng tiểu học nhằm đƣa ra những định hƣớng trong công tác quy hoạch; chuẩn mực đánh giá, bồi dƣỡng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục.
Đây là cơ sở để Ủy ban nhân dân huyện, Phòng Giáo dục và Đào tạo, các trƣờng tiểu học nghiên cứu, áp dụng trong việc tạo nguồn, quy hoạch, đào tạo bồi dƣỡng và đánh giá hiệu trƣởng, phú hiệu trƣởng nhằm mục đích nâng cao hiệu quả công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng tiểu học. Nghị định số 05/2011/NĐ-CP, ngày 14 tháng 01 năm 2011 của Chính phủ về công tác dân tộc, tại Điều 11 quy định về Chính sách cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số đã nêu rõ: "Cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số có năng lực và đủ tiêu chuẩn phù hợp quy định của pháp luật, đƣợc bổ nhiệm vào các chức danh cán bộ chủ chốt, cán bộ quản lý các cấp. Ở các địa phƣơng vùng dân tộc thiểu số, nhất thiết phải có cán bộ chủ chốt ngƣời dân tộc thiểu số. Đảm bảo tỷ lệ hợp lý cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số, ƣu tiên cán bộ nữ, cán bộ trẻ tham gia vào các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị các cấp" [25.
Nghị 11 quyết số 29-NQ/TW, ngày 04 tháng 11 năm 2013 Nghị quyết hội nghị lần thứ VIII, Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, đã xác định: "Ƣu tiên đầu tƣ phát triển giáo dục và đào tạo đối với các vùng đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa và các đối tƣợng chính sách. Thực hiện dân chủ hóa, xã hội hóa giáo dục và đào tạo…"; "Xây dựng quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng và hội nhập quốc tế. Thực hiện chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo theo từng cấp học và trình độ đào tạo. Tiến tới tất cả các giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, giáo viên, giảng viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải có trình độ từ đại học trở lên, có năng lực sƣ phạm… Cán bộ quản lý giáo dục các cấp học phải qua đào tạo về nghiệp vụ quản lý…" [14.
Chiến lƣợc về công tác dân tộc đến năm 2020 ban hành kèm theo Quyết định số 449/QĐ-TTg ngày 12 tháng 3 năm 2013 của Chính phủ đã xác định một trong các biện pháp đó là: "Xây dựng đội ngũ cán bộ ngƣời dân tộc thiểu số. Làm tốt công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dƣỡng, sử dụng, đãi ngộ cán bộ là ngƣời dân tộc thiểu số. Hình thành đội ngũ cán bộ lãnh đạo là ngƣời dân tộc thiểu số có năng lực, trình độ, trí tuệ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới" [27. Một số tác giả luận văn thạc sỹ chuyên ngành khoa học quản lý giáo dục đã nghiên cứu đến nội dung phát triển cán bộ quản lý trƣờng tiểu học nhƣ: - Đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay ở quận Hồng Bàng thành phố Hải Phòng" của tác giả Hoàng Trúc Long.
- Đề tài: “Biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng tiểu học ở huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam" của tác giả Nguyễn Thúy Hƣờng. 12 - Chuyên đề nghiên cứu: "Một số giải pháp quy hoạch, đào tạo và bố trí, sử dụng cán bộ dân tộc thiểu số tại chỗ cấp xã ở các tỉnh Tây Nguyên" của tác giả Nguyễn Văn Quý. Các đề tài nêu trên đã đề cập đến vấn đề quy hoạch và phát triển đội ngũ quản lý giáo dục trƣờng tiểu học nói chung và tại các địa phƣơng cụ thể ở thành phố và vùng đồng bằng, nơi có điều kiện kinh tế - xã hội phát triển, các điều kiện cơ sở vật chất và nguồn lực con ngƣời phục vụ cho việc phát triển giáo dục và đào tạo có nhiều thuận lợi; quan điểm chỉ đạo và một số biện pháp đào tạo; phát triển cán bộ ngƣời dân tộc cấp xã. Chƣa có các đề tài, chuyên đề nghiên cứu đi sâu đánh giá việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng tiểu học là ngƣời dân tộc, ở vùng sâu, vùng xa, nơi có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Cho đến thời điểm này, tại tỉnh Phú Thọ và huyện Yên Lập chƣa có công trình nghiên cứu vấn đề phát triển đội ngũ quản lý giáo dục ngƣời dân tộc nói chung, trƣờng tiểu học nói riêng, đặt biệt trong giai đoạn huyện Yên Lập đang trong quá trình thực hiện đổi mới nhằm mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, thu hẹp khoảng cách với các địa phƣơng khác trong tỉnh. Trong khi đó, yêu cầu thực tiễn giáo dục và đào tạo và công tác dân tộc của huyện đang đặt ra những vấn đề quan trọng cần thiết phải đƣợc xem xét, giải quyết; trong đó có công tác quản lý giáo dục ngƣời dân tộc thiểu số trƣờng tiểu học trƣớc hết là yêu cầu xây dùng quy hoạch, phát triển bảo đảm về quy mô, cơ cấu dựa trên các phƣơng pháp dự báo phù hợp. Vì vậy, việc nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ quản lý giáo dục ngƣời dân tộc trƣờng tiểu học huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ là rất cần thiết. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1.
Khái niệm “Biện pháp” "Cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể" [35]. Khái niệm “Phát triển” "Là biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp; ví dụ sản xuất phát triển, phát triển văn hóa" [35]. 13 Trong xã hội hiện đại hiện nay, thuật ngữ "phát triển" đang đƣợc các nhà quản lý, lãnh đạo và các cơ quan thông tin sử dụng một cách khá phổ biến; ví dụ: Phát triển nhanh và bền vững, tăng trƣởng gắn liền với phát triển. trong kinh tế chính trị học có một chuyên đề "kinh tế phát triển".
