Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam chi nhánh Nam Thăng Long.

• Trường học: Trường Đại học Kinh tế quốc dân
• Chuyên ngành: Tín dụng
• Đề tài: Phát Triển Cho Vay Tiêu Dùng Tại Vietinbank: Cơ Hội Và Thách Thức
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm cho vay tiêu dùng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH NAM THĂNG LONG
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH NAM THĂNG LONG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển cho vay tiêu dùng tại Vietinbank

Hoạt động cho vay tiêu dùng tại Vietinbank đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển của ngân hàng. Với sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng của người dân, Vietinbank đã nhận thức được tầm quan trọng của việc cung cấp các sản phẩm cho vay tiêu dùng. Điều này không chỉ giúp ngân hàng mở rộng thị phần mà còn đáp ứng nhu cầu tài chính của khách hàng cá nhân.

1.1. Định nghĩa và vai trò của cho vay tiêu dùng

Cho vay tiêu dùng là hình thức cấp tín dụng cho cá nhân và hộ gia đình nhằm tài trợ cho các nhu cầu chi tiêu như mua sắm nhà cửa, phương tiện đi lại. Vai trò của nó không chỉ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn thúc đẩy nền kinh tế phát triển.

1.2. Tình hình phát triển cho vay tiêu dùng tại Vietinbank

Vietinbank đã phát triển nhiều sản phẩm cho vay tiêu dùng như cho vay mua nhà, mua xe, và hỗ trợ tài chính du học. Tuy nhiên, sự phát triển này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của ngân hàng.

II. Thách thức trong phát triển cho vay tiêu dùng tại Vietinbank

Mặc dù Vietinbank đã có những bước tiến trong việc phát triển cho vay tiêu dùng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng là những yếu tố chính ảnh hưởng đến sự phát triển này.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng của các ngân hàng thương mại khác, đặc biệt là các ngân hàng nước ngoài, đã tạo ra áp lực lớn lên Vietinbank trong việc thu hút khách hàng cho vay tiêu dùng.

2.2. Thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

Khách hàng ngày càng đòi hỏi nhiều hơn về chất lượng dịch vụ và sản phẩm. Vietinbank cần phải nắm bắt kịp thời những thay đổi này để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

III. Phương pháp phát triển cho vay tiêu dùng hiệu quả tại Vietinbank

Để phát triển cho vay tiêu dùng một cách hiệu quả, Vietinbank cần áp dụng các phương pháp và chiến lược phù hợp. Việc cải tiến quy trình xét duyệt vay và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng là rất quan trọng.

3.1. Cải tiến quy trình xét duyệt vay

Quy trình xét duyệt vay cần được đơn giản hóa và nhanh chóng hơn để thu hút khách hàng. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình này sẽ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.

3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Đào tạo nhân viên để nâng cao kỹ năng giao tiếp và phục vụ khách hàng là rất cần thiết. Khách hàng sẽ cảm thấy hài lòng hơn khi được phục vụ tận tình và chuyên nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cho vay tiêu dùng tại Vietinbank

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển cho vay tiêu dùng tại Vietinbank đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Số lượng khách hàng và doanh thu từ cho vay tiêu dùng đã tăng lên đáng kể trong những năm qua.

4.1. Kết quả đạt được từ hoạt động cho vay tiêu dùng

Sự gia tăng số lượng khách hàng và doanh thu từ cho vay tiêu dùng đã chứng minh rằng Vietinbank đang đi đúng hướng trong việc phát triển sản phẩm này.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc lắng nghe ý kiến khách hàng và cải tiến sản phẩm liên tục là rất quan trọng để duy trì sự phát triển bền vững.

V. Kết luận và tương lai của cho vay tiêu dùng tại Vietinbank

Phát triển cho vay tiêu dùng tại Vietinbank không chỉ là một mục tiêu ngắn hạn mà còn là một chiến lược dài hạn. Với những cơ hội và thách thức hiện tại, Vietinbank cần có những bước đi chiến lược để phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tương lai của cho vay tiêu dùng tại Vietinbank

Vietinbank cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và cải tiến dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng.

5.2. Định hướng phát triển trong thời gian tới

Định hướng phát triển cần tập trung vào việc mở rộng sản phẩm và dịch vụ, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng để giữ vững vị thế cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính tiêu dùng tại Việt Nam chứng kiến bước chuyển mình mạnh mẽ sau hơn 9 năm gia nhập WTO với quy mô dân số vượt mốc 90 triệu người. Tốc độ đô thị hóa nhanh chóng cùng sự gia tăng tầng lớp trung lưu đã thúc đẩy nhu cầu vốn phục vụ sinh hoạt cá nhân như mua sắm nhà ở, xe cộ, trang thiết bị gia đình và tài trợ học tập. Tuy nhiên, hoạt động cấp tín dụng tại nhiều ngân hàng thương mại nhà nước trong giai đoạn trước đây chủ yếu tập trung vào phân khúc bán buôn và các doanh nghiệp lớn, khiến mảng cho vay tiêu dùng cá nhân chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết bài toán phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng theo hướng vừa mở rộng quy mô, vừa nâng cao chất lượng tín dụng trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân và tổ chức tài chính nước ngoài. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng tiêu dùng, phân tích thực trạng hoạt động giai đoạn 2011 - 2015 tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam (Vietinbank) - Chi nhánh Nam Thăng Long, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính khả thi cao nhằm gia tăng thị phần bán lẻ và tối ưu hóa lợi nhuận.

Nghiên cứu được giới hạn không gian tại địa bàn thành phố Hà Nội thông qua đầu mối hoạt động của Vietinbank Chi nhánh Nam Thăng Long với mốc thời gian phân tích chuyên sâu từ năm 2011 đến năm 2015. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc xây dựng định hướng phát triển cân bằng, hướng tới mục tiêu nâng tỷ trọng dư nợ cho vay tiêu dùng trong tổng dư nợ lên mức 25% - 30%, đồng thời duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng an toàn 2% trên nền tảng nguồn vốn huy động đạt trên 13.000 tỷ đồng của đơn vị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết chu kỳ đời sống thu nhập (Life-Cycle Hypothesis) để luận giải hành vi tiêu dùng vượt trước thu nhập hiện tại của các hộ gia đình. Tín dụng tiêu dùng đóng vai trò cầu nối tài chính giúp khách hàng tối ưu hóa mức thỏa dụng bằng cách chuyển dịch thu nhập kỳ vọng tương lai về phục vụ chi tiêu hiện tại. Bên cạnh đó, luận văn kế thừa các mô hình kinh tế lượng quốc tế tiêu biểu như mô hình xác suất Probit của Hawley và Fujii (1991), mô hình Tobit của Chien và DeVaney (2001) trên mẫu 4.305 cá nhân, mô hình lựa chọn hai bước Heckman của Kim và DeVaney (2001) trên 3.376 cá nhân, và mô hình Logit của Zhu và De'Armond (2005) khảo sát 7.579 đối tượng để xác định các nhân tố tác động đến khả năng tiếp cận và lượng vốn vay tiêu dùng.

Bốn khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

• Cho vay tiêu dùng cư trú và phi cư trú: Hình thức tài trợ vốn cho mục đích mua sắm, cải tạo bất động sản nhà ở hoặc chi trả sinh hoạt thường nhật, phương tiện đi lại, giáo dục, y tế.
• Mở rộng quy mô cho vay tiêu dùng: Sự gia tăng về doanh số giải ngân, tổng dư nợ cho vay và số lượng khách hàng cá nhân tiếp cận dịch vụ qua các kỳ kinh doanh.
• Chất lượng tín dụng tiêu dùng: Mức độ đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn với chi phí hợp lý, đảm bảo khả năng thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi đúng hạn.
• Rủi ro tín dụng tiêu dùng: Nguy cơ tổn thất tài chính phát sinh do thông tin bất cân xứng, rủi ro đạo đức hoặc biến cố thu nhập đột ngột của người vay, dẫn đến nợ quá hạn và nợ xấu thuộc các nhóm 3, 4 và 5.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp hài hòa giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên, số liệu thống kê tín dụng của Vietinbank Chi nhánh Nam Thăng Long từ năm 2011 đến năm 2015, cùng hệ thống văn bản pháp quy từ Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính. Dữ liệu sơ cấp được tạo lập thông qua khảo sát bảng hỏi trực tiếp với cỡ mẫu 250 khách hàng cá nhân và cán bộ tín dụng trên địa bàn. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng theo nhóm thu nhập và độ tuổi nhằm đảm bảo tính đại diện cao.

Phương pháp phân tích chủ đạo gồm thống kê mô tả, so sánh đối chiếu chỉ số tài chính, phương pháp diễn giải - quy nạp và phân tích đồ thị bảng biểu. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ yêu cầu đánh giá toàn diện cả chiều rộng lẫn chiều sâu: vừa làm rõ tốc độ tăng trưởng quy mô dư nợ, vừa phản ánh thực chất chất lượng danh mục tín dụng qua các tỷ lệ sinh lời, nợ xấu và hiệu suất sử dụng vốn. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu được triển khai liên tục và hoàn thiện trong giai đoạn 2015 - 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu hoạt động kinh doanh giai đoạn 2011 - 2015 của Vietinbank Chi nhánh Nam Thăng Long làm nổi bật 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn và dư nợ chung tăng trưởng vượt bậc nhưng tỷ trọng cho vay tiêu dùng còn khiêm tốn. Khởi điểm năm 2001 với vốn huy động 128 tỷ đồng và dư nợ 250 tỷ đồng, đến hết tháng 10/2015 nguồn vốn huy động đã đạt trên 13.000 tỷ đồng, hoàn thành 116% kế hoạch năm và tăng 2.867 tỷ đồng so với cuối năm 2014. Tổng dư nợ cho vay nền kinh tế đạt 3.525 tỷ đồng, đạt 109% kế hoạch. Dù vậy, tỷ trọng dư nợ tín dụng tiêu dùng chỉ chiếm khoảng 18% tổng dư nợ, chưa phát huy hết tiềm năng của một chi nhánh tại trung tâm đô thị.

Thứ hai, cơ cấu sản phẩm cho vay tiêu dùng có sự lệch pha rõ rệt. Dư nợ chủ yếu tập trung vào các gói vay mua và sửa chữa nhà ở, đặc biệt là chương trình hỗ trợ nhà ở theo Thông tư 11/2013/TT/NHNN giúp 1.375 khách hàng an cư, cùng các khoản vay mua ô tô thế chấp bằng chính tài sản hình thành từ vốn vay. Các sản phẩm cho vay tín chấp tiêu dùng, thấu chi và thẻ tín dụng chỉ chiếm tỷ trọng dưới 15% danh mục bán lẻ.

Thứ ba, cơ sở mạng lưới và chất lượng nhân lực là điểm tựa vững chắc. Mạng lưới đã mở rộng từ 1 phòng giao dịch ban đầu lên 1 trụ sở chính và 16 phòng giao dịch trải rộng khắp thủ đô. Đội ngũ nhân sự gồm 83 cán bộ nhân viên, trong đó 61 người có trình độ đại học (tương đương 73%), 10 người có trình độ thạc sĩ (tương đương 12%) và 12 người có trình độ cao đẳng, trung cấp (tương đương 15%).

Thứ tư, công tác quản trị rủi ro kiểm soát nợ xấu ở mức an toàn dưới 2,5% tổng dư nợ tiêu dùng, nhưng chi phí vận hành trên một đồng vốn cho vay bán lẻ vẫn cao hơn 30% so với cho vay bán buôn do quy trình kiểm tra sau giải ngân còn phụ thuộc nhiều vào nhân lực thủ công.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của việc tỷ trọng cho vay tiêu dùng chưa đạt mức kỳ vọng bắt nguồn từ định hướng truyền thống của chi nhánh khi tập trung phần lớn nguồn lực vào các hợp đồng tín dụng doanh nghiệp lớn, tiêu biểu như tài trợ 545 tỷ đồng cho Dự án Thủy điện Sơn Trà 1 hay 331 tỷ đồng cho Dự án Nhà máy Gạch Hoàng Hà. Tâm lý ưu tiên khách hàng tổ chức đã tạo ra độ trễ nhất định trong việc chuyển dịch sang bán lẻ.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu của Lê Minh Sơn (2011) và báo cáo của Lê Thị Kim Huệ (2013), khẳng định các ngân hàng thương mại quốc doanh thường phản ứng chậm hơn khối ngân hàng cổ phần tư nhân trong việc thiết kế sản phẩm may đo cho từng nhóm khách hàng cá nhân.

Để minh họa trực quan, các dữ liệu nghiên cứu có thể được thể hiện qua biểu đồ cột kép so sánh tốc độ tăng trưởng nguồn vốn và dư nợ qua 5 năm, kết hợp biểu đồ tròn biểu diễn cơ cấu dư nợ tiêu dùng theo sản phẩm (cho vay nhà ở chiếm 62%, mua xe ô tô chiếm 23%, tín chấp và thẻ chiếm 15%), cùng bảng ma trận đối chiếu thời gian xử lý hồ sơ và tỷ lệ nợ quá hạn giữa các nhóm khách hàng. Phân tích trực quan cho thấy tiềm năng sinh lời của tín dụng tiêu dùng là rất lớn nếu ngân hàng chuẩn hóa được quy trình xét duyệt.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy mạnh hoạt động cho vay tiêu dùng tại Vietinbank Chi nhánh Nam Thăng Long, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm tín dụng tiêu dùng cá nhân: Thiết kế thêm các gói vay thấu chi tín chấp linh hoạt từ 20 triệu đến 100 triệu đồng cho cán bộ công nhân viên nhận lương qua tài khoản, gói vay tiêu dùng xanh lãi suất ưu đãi cho thiết bị tiết kiệm điện. Mục tiêu nâng tỷ trọng dư nợ cho vay tiêu dùng đạt 25% - 30% tổng dư nợ cá nhân trong lộ trình 2016 - 2018. Chủ thể thực hiện: Phòng Khách hàng Bán lẻ phối hợp cùng Ban Giám đốc chi nhánh.

• Tái cấu trúc và số hóa quy trình thẩm định tín dụng: Ứng dụng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động dựa trên dữ liệu Trung tâm thông tin tín dụng quốc gia (CIC) và lịch sử giao dịch thẻ, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ từ 2 - 5 ngày xuống còn tối đa 24 - 48 giờ làm việc. Kế hoạch triển khai hoàn tất trong năm 2016. Chủ thể thực hiện: Phòng Quản lý rủi ro và Tổ Công nghệ thông tin.

• Mở rộng mạng lưới đối tác liên kết bán chéo sản phẩm: Tận dụng ưu thế 16 phòng giao dịch để ký kết hợp tác toàn diện với hơn 50 chủ đầu tư bất động sản, showroom ô tô và chuỗi bán lẻ điện máy trên địa bàn Hà Nội. Mục tiêu tăng trưởng dư nợ bán lẻ bình quân 15% mỗi năm. Chủ thể thực hiện: Bộ phận Tiếp thị và Phát triển sản phẩm.

• Nâng cao năng lực chuyên môn và văn hóa phục vụ của cán bộ tín dụng: Định kỳ tổ chức 4 khóa đào tạo kỹ năng thẩm định thực địa, tư vấn giải pháp tài chính và đạo đức nghề nghiệp mỗi năm cho toàn bộ 83 cán bộ nhân viên, gắn kết quả bán chéo với hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI). Mục tiêu kéo giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới mức 1,5% toàn danh mục. Chủ thể thực hiện: Phòng Tổ chức Hành chính và Ban Điều hành chi nhánh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và cán bộ tín dụng các ngân hàng thương mại: Khai thác khung phân tích thực chứng và các giải pháp đa dạng hóa sản phẩm để ứng dụng trực tiếp vào chiến lược chuyển dịch kinh doanh bán lẻ, quản trị rủi ro và phân tán danh mục cho vay.

• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu định lượng, cách thức thu thập và xử lý số liệu tín dụng thực tế tại một chi nhánh ngân hàng cụ thể.

• Chuyên viên nghiên cứu thị trường và hoạch định chính sách tài chính: Tham khảo dữ liệu đánh giá tác động thực tiễn của các chính sách vĩ mô như Thông tư 11/2013/TT/NHNN đối với khả năng tiếp cận vốn nhà ở của người dân đô thị.

• Khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh: Nắm rõ quy trình 8 bước cấp tín dụng tiêu dùng, các tiêu chí thẩm định về tài sản đảm bảo, thu nhập và uy tín tín dụng để chủ động lập hồ sơ vay vốn tối ưu.

Câu hỏi thường gặp

Điểm nghẽn lớn nhất trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại Vietinbank Nam Thăng Long giai đoạn 2011 - 2015 là gì? Điểm nghẽn then chốt là cơ cấu danh mục chưa cân đối khi quá phụ thuộc vào phân khúc doanh nghiệp lớn, trong khi sản phẩm bán lẻ mới tập trung ở mảng vay mua nhà ở và ô tô. Tỷ trọng cho vay tiêu dùng chỉ chiếm khoảng 18% tổng dư nợ tín dụng của chi nhánh.

Chính sách hỗ trợ nhà ở theo Thông tư 11/2013/TT/NHNN đã mang lại kết quả thực tế nào tại chi nhánh? Thông tư đã tạo động lực tăng trưởng tín dụng bán lẻ rất rõ nét, giúp chi nhánh giải ngân cho 1.375 khách hàng tiếp cận nguồn vốn lãi suất ưu đãi để mua nhà ở, đóng góp hàng trăm tỷ đồng vào tăng trưởng dư nợ an toàn giai đoạn 2013 - 2015.

Tại sao quy trình thẩm định cho vay tiêu dùng lại có chi phí vận hành trên mỗi món vay cao hơn cho vay thương mại? Khoản vay tiêu dùng có giá trị nhỏ nhưng số lượng món vay phát sinh rất lớn. Ngân hàng phải bố trí nhiều nhân lực cho công tác tiếp nhận, xác minh thực địa nơi cư trú và kiểm tra sao kê nguồn thu nhập phân tán của từng cá nhân.

Ngân hàng kiểm soát rủi ro thông tin bất cân xứng từ phía khách hàng cá nhân bằng cách nào? Cán bộ tín dụng thực hiện tra cứu lịch sử quan hệ tín dụng qua hệ thống CIC, thẩm định thực tế nơi cư trú, đánh giá dòng tiền thu nhập ròng ổn định và áp dụng biện pháp bảo đảm bằng tài sản nhà đất hoặc phương tiện vận tải.

Giải pháp nào giúp rút ngắn thời gian phê duyệt khoản vay từ 2 - 5 ngày xuống dưới 48 giờ? Chi nhánh cần áp dụng mô hình chấm điểm tín dụng nội bộ tự động, phân quyền phê duyệt hạn mức tín chấp theo cấp bậc quản lý và điện tử hóa việc luân chuyển hồ sơ giữa phòng kinh doanh và phòng thẩm định rủi ro.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận và các mô hình kinh tế lượng thực chứng về phát triển cho vay tiêu dùng trong hệ thống ngân hàng thương mại hiện đại.
• Phân tích chi tiết bức tranh kinh doanh của Vietinbank Chi nhánh Nam Thăng Long giai đoạn 2011 - 2015 với nguồn vốn huy động đạt trên 13.000 tỷ đồng và dư nợ nền kinh tế đạt 3.525 tỷ đồng.
• Nhận diện chính xác khoảng cách giữa tiềm năng thị trường bán lẻ tại thủ đô và tỷ trọng dư nợ tiêu dùng thực tế mới đạt khoảng 18% tại đơn vị.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi gồm đa dạng hóa gói sản phẩm, số hóa quy trình thẩm định, mở rộng liên kết bán hàng và đào tạo đội ngũ 83 cán bộ nhân viên.
• Xác lập mục tiêu đưa tỷ trọng cho vay tiêu dùng đạt mức 25% - 30% trong lộ trình 2016 - 2020 gắn liền với tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5%.

Công trình là tài liệu khoa học hữu ích hỗ trợ đắc lực cho các nhà quản trị ngân hàng trong việc định hình chiến lược bán lẻ bền vững. Quý độc giả và các chuyên gia tài chính hãy liên hệ tham khảo toàn văn nghiên cứu để tiếp cận trọn vẹn mô hình phân tích và bộ dữ liệu khảo sát thực chứng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm cho vay tiêu dùng Theo Nguyễn Văn Tiến (2009), cho vay tiêu dùng là hình thức cấp tín dụng của ngân hàng cho các khách hàng là cá nhân, hộ gia đình nhằm tài trợ cho các nhu cầu chi tiêu như: mua sắm nhà cửa, các phương tiện đi lại, trang thiết bị và các nhu cầu chi tiêu cho y tế, giáo dục,v.v… nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của các cá nhân, gia đình. Ngân hàng sẽ chuyển cho khách hàng (cá nhân hay hộ gia đình) quyền sử dụng một lượng gía trị (tiền) trong một khoảng thời gian nhất định, với những điều kiện mà hai bên đã thảo thuận (về số tiền cấp, thời gian cấp, lãi suất phải trả) nhằm giúp người tiêu dùng có thể sử dụng hàng hóa và dịch vụ trước khi họ có khả năng chi trả, tạo điều kiện cho họ có thể hưởng một mức sống cao hơn.

Phân loại cho vay tiêu dùng Có nhiều cách phân loại cho vay tiêu dùng, nhưng chủ yếu tập trung vào 6 cách như sau: 1. Theo mục đích vay Cho vay tiêu dùng được phân loại thành cho vay tiêu dùng cư chú và phi cư trú: CVTD cư trú: CVTD cư trú là các khoản cho vay nhằm tài trợ cho nhu cầu mua sắm, xây dựng hoặc cải tạo nhà ở của KH là cá nhân hoặc hộ gia đình. CVTD phi cư trú: CVTD phi cư trú là các khoản cho vay tài trợ cho việc trang trải các chi phí mua săm xe cộ, đồ dùng gia đình, chi phí học hành, giải trí và du lịch,v. Theo phương thức hoàn trả Một là, CVTD trả góp đây là hình thức cho vay trong đó người đi vay trả nợ (gồm cả tiền gốc và lãi) cho NH nhiều lần, theo những kỳ hạn nhất định trong thời hạn cho vay.

Phương thức này thường được áp dụng cho các khoản vay có giá trị Luan van lớn hoặc thu nhập từng định kỳ của người đi vay không đủ khả năng thanh toán hết một lần số nợ vay. Hai là, CVTD phi trả góp. Theo phương thức này tiền vay được KH thanh toán cho NH chỉ một lần khi đến hạn. Thường thì các khoản CVTD phi trả góp chỉ được cấp cho các khoản vay có giá trị nhỏ với thời hạn không dài.

Ba là, CVTD tuần hoàn là các khoản CVTD trong đó NH cho KH sử dụng thẻ tín dụng hoặc phát hành loại séc được phép thấu chi dựa trên tài khoản vãng lai. Theo phương pháp này, trong thời hạn tín dụng được thoả thuận trước, căn cứ vào nhu cầu chi tiêu và thu nhập kiếm được từng kỳ, KH được NH cho phép thực hiện việc vay và trả nợ nhiều kỳ một cách tuần hoàn, theo một hạn mức tín dụng. Theo nguồn gốc của khoản nợ Một là, CVTD gián tiếp: CVTD gián tiếp là hình thức cho vay trong đó NH mua các khoản nợ phát sinh do những công ty bán lẻ đã bán chịu hàng hoá hay dịch vụ cho NTD. Hai là, CVTD trực tiếp: Là các khoản CVTD trong đó NH trực tiếp tiếp xúc và cho KH vay cũng như trực tiếp thu nợ từ người nay.

Theo hình thức đảm bảo tiền vay Một là, CVTD đảm bảo tiền vay bằng tài sản: khi có nhu cầu vay vốn NH, KH có thể dùng tài sản là nhà đất, ô tô, hay các phương tiện máy móc được NH chấp nhận, hoặc dùng uy tín của cá nhân, tổ chức để bảo lãnh cho việc vay vốn đó. Sự bảo đảm này là căn cứ pháp lý để NH có thêm một nguồn thứ hai, bổ sung cho nguồn thu nợ thứ nhất thiếu chắc chắn. Hai là, CVTD không có bảo đảm tiền vay bằng tài sản: trong trường hợp này KH được vay vốn dựa trên quy mô hoạt động lớn, năng lực tài chính tốt, tư cách cá nhân trong sạch mà không cần sử dụng đến TSĐB khi NH cấp tín dụng. Theo thời hạn cho vay Một là, CVTD ngắn hạn: là hình thức cấp tín dụng có thời hạn từ 12 tháng trở xuống được sử dụng để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của các cá nhân hoặc để bổ sung vào tài sản lưu động của các doanh nghiệp bởi vì tài sản lưu động Luan van thường có vòng quay trên 1 vòng thấp hơn 1 năm.

Do vậy, trong một năm doanh nghiệp có thể hoàn trả được số tiền vay ở NH. Hai là, CVTD trung hạn: là hình thức cấp tín dụng từ 1 năm đến 5 năm. Hình thức cho vay này được sử dụng chủ yếu để đầu tư sửa chữa, đổi mới thiết bị, phương tiện sản xuất, phương tiện vận tải…. các trang thiết bị nhanh hao mòn hay xây dựng các dự án mới có quy mô nhỏ và thời gian thu hồi vốn nhanh từ 1 năm đến 5 năm.

Ba là, CVTD dài hạn: là hình thức cấp tín dụng trên 5 năm. Mục đích của hình thức cho vay này nhằm đáp ứng nhu cầu dài hạn như xây dựng nhà xưởng, mua sắm máy móc, thiết bị công nghiệp nặng, xây dựng cầu đường,v. những công trình lớn, thu hồi vốn lâu từ 5 năm đến 10 năm có khi lên đến 20 năm. Phân loại các khoản vay theo thời hạn có ý nghĩa quan trọng đối với NHTM.

Nó phản ánh khả năng hoàn trả, độ rủi ro cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến tính an toàn và sinh lợi của một NHTM. Theo phương thức CVTD Một là, cho vay từng lần: là hình thức cấp tín dụng cho KH khi khách hàng lập hồ sơ vay vốn theo đúng quy định của NH. Vay bao nhiêu lần thì KH lập hồ sơ bấy nhiêu lần. Hai là, cho vay theo hạn mức tín dụng: là phương thức cấp tín dụng của NH cho KH vay theo quy định mức tín dụng đã thỏa thuận trước giữa NH và KH.

Phương thức cho vay này NH thường áp dụng với những khoản chi thường xuyên của các tổ chức kinh doanh để chi cho các khoản chi phí thường xuyên. Ba là, cho vay thấu chi: là phương thức cấp tín dụng của NH cho KH trên tài khoản thanh toán. KH được phép chi vượt số dư trên tài khoản thanh toán trong một thời gian nhất định với số tiền thấu chi có giới hạn với sự thỏa thuận trước giữa NH và KH. Đặc điểm cho vay tiêu dùng Luan van Một là: Quy mô mỗi khoản vay nhỏ nhưng số lượng các khoản vay lớn.

Các KH khi tìm đến NH với mục đích vay tiêu dùng thường có nhu cầu vồn không cao vì nhu cầu của NTD đối với các loại hàng hóa xa xỉ là không cao hoặc đã có tích lũy từ trước đối với những tài sản có giá trị lớn. Mặt khác, do CVTD có độ rủi ro cao hơn nên NH cũng thường thận trọng việc quyết định số tiền vay căn cứ vào khả năng trả nợ và TSĐB của KH. Song nếu xét về quy mô thì nhu cầu vay tiêu dùng là khá lớn do đối tượng của loại hình cho vay này là mọi cá nhân trong xã hội, từ những người có thu nhập trung bình và thấp với nhiều nhu cầu phong phú và đa dạng. Khi chất lượng cuộc sống và trình độ dân trí được nâng cao, người dân càng có nhu cầu vay NH để cải thiện và nâng cao mức sống.

Do đó, nền kinh tế càng phát triển, số lượng các khoản vay tiêu dùng sẽ càng nhiều. Hai là: Các khoản vay tiêu dùng có lãi suất cao ít được điều chỉnh. Không như hầu hết các khoản vay kinh doanh, lãi suất có thể thay đổi tùy theo điều kiện thị trường, các khoản vay tiêu dùng thường có lãi suất cố định, đặc biệt là trong CVTD trả góp. Ngay khi quan hệ tín dụng được xác lập thì mức lãi suất đã được ấn định và duy trì trong suốt thời hạn vay.

Mặt khác, khi vay tiền NTD thường không quan tâm nhiều đến lãi suất mà họ chỉ quan tâm tới khoản tiền phải trả hàng kỳ, thời gian giải ngân và khả năng trả nợ của mình bởi vì NTD thường coi vay mượn là công cụ để đạt được một cuộc sống thoải mái hơn chứ không phải là một lựa chọn dùng trong tình trạng khẩn cấp hoặc để tạo ra lợi nhuận. Ngoài ra, do quy mô của từng khoản vay thường nhỏ, dẫn đến chi phí tổ chức cho vay cao, vì vậy lãi suất CVTD thường cao hơn so với lãi suất của các loại cho vay khác trong lĩnh vực thương mại và công nghiệp. Ba là: Các khoản CVTD thường có độ rủi ro cao. Vì đối tượng của hoạt động CVTD là các cá nhân, hộ gia đình nên hoạt động này không chỉ chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố chủ quan của NTD mà còn chịu tác động từ các yếu tố khách quan từ bên ngoài.

Ta có thể thấy một số nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng này là: Luan van + Thông tin tài chính của cá nhân và hộ gia đình thường khó đầy đủ và rõ ràng như thông tin về doanh nghiệp (công khai thông qua báo cáo tài chính), dẫn đến rủi ro đạo đức và rủi ro thông tin không cân xứng. Các cá nhân có thể tìm cách trốn tránh không trả các khoản vay cho dù có khả năng thanh toán; + Nguồn trả nợ chủ yếu là từ thu nhập ổn định tại thời điểm hiện tại của người vay. Do vậy, nếu người vay gặp vấn đề về sức khỏe, mất việc làm hay gặp các biến cố bất ngờ ảnh hưởng đến thu nhập hàng tháng, NH sẽ gặp khó khăn trong thu hồi nợ. Đây là rủi ro khó lường trước, khác với món vay kinh doanh ta có thể hạn chế được thông qua nâng cao chất lượng thẩm định dự án; + CVTD có tính nhạy cảm theo chu kì kinh tế.

Khi nền kinh tế mở rộng, người dân lạc quan về tương lai thì họ sẽ vay NH nhiều hơn, và khi nền kinh tế suy thoái, tình trạng thất nghiệp tăng thì họ sẽ hạn chế vay mượn NH. Bốn là: Các khoản CVTD có chi phí trên một đồng vốn vay khá lớn. Do số lượng món vay tiêu dùng nhiều, KH đông và đa dạng nhưng số lượng mỗi khoản vay lại nhỏ, NH phải huy động nhiều nhân lực cho hoạt động cho vay, giải ngân cũng như kiểm soát và thu nợ đối với KH sau khi cho vay. Mặt khác, NH cũng gặp không ít khó khăn để quản lý các khoản vay tiêu dùng với giá trị nhỏ nhưng số lượng lớn hơn do đối với KHCN, thông tin về tình hình tài chính thường không công khai minh bạch như ở các công ty lớn.