mở đầu 2. Phần nội dung gdm các chương sau: Chương Một:Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc phát huy TTC học tập của HS trong day học TD ở lớp 2 Chương Hai: Phương hướng và một số biện pháp nhằm phát huy TTC học tập của HS trong phân mén TP ở lớp 2 Chương Ba: Thực nghiệm dạy học 3, Phần kết luận và để xuất o Phan phụ lục gồm; |. Phiếu nhận xét của GV 2, Mẫu phiếu nhận xét của HS 3. Bảng tổng kết phiếu nhận xét của HS 5VTH: Trịnh Thị Van Anh 7 Luận văn tốt nghiện GVHD: Th.S Hoàng Thị Tuyết PHẦN II: NỘI DUNG fe © -& Chương Một Cơ sở lí luận và thực tiễn của việc phát huy tính tích cực học tập của học sinh trong dạy học Tập đọc ở lớp 2 I.
Quan niệm về dạy học tích cực Nền giáo dục hiện đại không chấp nhận sự nhối nhét trí thức sẵn có cho trẻ bằng roi vot, cưỡng chế, hằng nuông chiếu, dễ đãi hoặc bằng phương thức thay truyền thụ, trò ghi nhớ thụ động mà giáo dục phải bằng cách tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn để trẻ tích cực hoạt động, tự giác chiếm lĩnh và làm chủ tri thức(A. Dạy học theo kiểu nội dung có sẵn. theo kiểu kinh nghiệm chủ nghĩa sẽ hình thành ở HS mẫu người nang vẻ ghi nhớ, tải tạo, kém phat triển tư duy sang tạo cũng như tinh nang động trong hoại động và cuộc sống. Để đảo tạo ra được những con người lao động mới, năng động, sáng tạo, thực sự làm chủ đất nước thì việc day học phải được tiến hành theo hướng phát huy TTC, khơi day, rèn luyện và phát triển khả năng suy nghĩ và làm việc một cách tự chủ, năng động và sáng tao của HS ngay trong học tập và lao động ở nhà trường.
Nhu vậy dạy học tích cực là một khía cạnh chung và chuẩn của nên giáo dục hiệu quả, là phương hướng cho việc đổi mới phương pháp đào tạo GV nói chung và việc dạy học ở nhà trường nói riêng. Trong day học tích cực, nhiệm vụ chủ yếu của người GV là thiết kế và tạo diéu kiện cho HS tích cực học tập trong một bối cảnh cụ thể. HS đẳng ¥ tham gia tích cực vào các hoạt động mở rộng kiến thức, kĩ nang thông qua một qui trình nắm bat và tổng hợp thông tin mới. Trang phương pháp dạy học tích cực, HS làm thành tế trung tâm trong quá trình học - dạy: HS tự phát hiện và chiếm lĩnh trí thức thông qua hoạt động tích cực cia bản than dưới sự hướng dẫn.
diéu khiển của G. HS «———+» GV (chủ đông) (chủ đạo] SVTH: Trịnh Thi Văn Anh 8 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.5 Hoàng Thị Tuyết 1. Bản chất của dạy học tích cực Bản chất của dạy học tích cực là một quá trình lam việc tích cực, sang tạo của thay và trò, thông qua đó người học xây dựng được mối quan hệ giữa thông tin mới với những kiến thức. ki năng có sẵn.
Diéu này có thể đạt được thông qua rất nhiều phương pháp dạy học hoặc các hoạt động học tập khác nhau, bao gồm các chiến lược, đổ dùng day học truyền thống và các chiến lược, đỗ dùng dạy học đổi mới. Sự lựa chọn một phương pháp hay hoạt động day học cụ thể phụ thuộc vào các mục tiêu cụ thể và kết quả mang muốn trong một nội dụng cụ thể. Những dấu hiệu đặc trưng cơ bản của phương pháp day học tích cực a) Day hoc thông qua tổ chức các hoạt động của HS Cơ sở tâm lí của việc dạy học thông qua tổ chức các hoạt động cho HS là sự khác nhau cơ bản giữa hoạt động dạy học với các hoạt động khác. Trong khi các hoạt động khác làm thay đổi đối tượng khách thể thì hoạt động hạc tập lại làm cho chính chủ thể hoạt động thay đổi.
HS là chủ thể hoạt động, chỉ có hoạt động HS mới có thể: tự phát hiện, tự chiếm lĩnh, tự giải quyết vấn để, Bằng hoạt động học tập tích cực, chủ động, mỗi HS tự hình thành nhân cách của mình. Học là hoạt động thay đổi từ cách nghĩ đến cách làm, cách sống. Nói về vai trò của hoạt động học tập, người Ấn Độ có câu: “Tôi nghe thì tôi quên, tôi nhìn thì tôi nhớ, tôi làm thì tôi hiểu”. Viện nghiên cứu quốc gia về phát triển kĩ năng của Thái Lan đã nêu vai trò của các hình thức hoạt động trong quá trình tiếp nhận thé giới xung quanh của con người như sau : ® Đọc thu nhặn được 10% Nghe thu nhận được 20% = WNhin thu nhận được 30 % « Nehe - nhìn thu nhận được 50% ® Ndi thu nhận được 80% ® Ndi - làm thu nhận được 90% Như vậy, dạy học theo cách tổ chức các hoạt động của HS không chỉ cung cấp tri thức ma còn phải hướng dẫn hành động, Khả năng hành động là yêu cau được đặt ra không phải chỉ đối với cá nhân ma ở cả cấp độ cộng đẳng, toàn XH, Vi thế trong phương pháp tích cực nhấn mạnh “học - lam”, học chữ và học làm gắn quyện vào nhau; không nên hiểu lam rằng phương pháp nãy coi trọng hoạt động chân tay, coi nhẹ hoạt động trí tuệ mà thực chất phương pháp tích cực luôn đòi hoi HS huy động những kiến thức và kinh nghiệm đã tích luỹ, yêu cầu suy nghĩ để điều chỉnh hành động.
Ngưỡi thấy phải làm thé nào để trong mỗi giờ học, HS được hoat động nhiều hơn, suy nghĩ nhiều hơn, thảo luận SVTH: Trịnh Thị Vẫn Anh 9 Luận van tốt nghiệp GVHD: Th.S Hoàng Thị Tuyết nhiều hin, thực hành nhiều hen, Day học tích cực đẳng nghĩa với việc tối đa hóa sự tham gia vua người hoe. tối thiểu hóa sự can thiệp, áp lực của người dạy, Tất cả đều nhằm đạt mục dich học tập :"Học để biết, hoe để làm, học để cùng chung sống và học dé làm người (UNESCO, 1999).12) b) Day hoc chủ trong rèn luyện phương pháp tự học Tự hye là tim tôi. tự đặt câu hỏi, tự tim hiểu để giải đáp. để hiểu sâu vấn dé.
Bửi vậy trong day học tích cực, việc rèn luyện phương pháp học tập cho HS không chỉ là biện pháp nẵng cau hiệu qua dạy học mã còn là mục tiêu dạy học. Trước sự hiến đổi nhanh của xã hội, với sự bùng nổ thông tin, khoa học công nghệ phát triển như vũ baw thì việc dạy phương pháp học được quan tim ngay từ đầu ở bậc tiểu học và cảng lên cao càng được coi trọng, Điểm vot lõi của việc dạy phương pháp học lập là phương pháp tự hoe. tức là dạy cho HS cách tiếp nhận và xử lí thông tin, cách tim tòi, khám phá tri thức mới, cách ghi nhớ và cúng cổ trì thức đã học, cách vận dụng tri thức vau cuộc sống ma đỉnh cao của nó là khả năng phát hiện và giải quyết những van để đãi ra. Vì điều quan trong không phải là chỉ dạy cho HS biết cái gi mà còn giún HS hiểu tại sao và bằng cách nào để biết được điều đó.
Bởi vậy dạy học tích cực đôi hỏi sự chuyển biến từ học tập thụ động sang tự học chủ động. Vị thé, cẩn phải chú trọng quan tâm tới việc phat triển tự học ngay từ trong tiết hoe ở trên lớn chứ không phải tự học ở had A.t2) c) Tăng cường học tập cá nhân phối hợp với học tập hợp tác cấp nhóm, tổ, lấp, tring Day hoe tích cực đôi hỏi sự cổ gắng wi tuệ và nghị lực cao của mỗi HS trong quá trình tự chiếm lĩnh trị thức, Nhưng trong một lớp. ý chi và nghị lực của mỗi HS không bao giờ đẳng nhất, vì vậy, GV phải chấp nhận sự phân hoá về cường độ, tiến độ hoan thành nhiệm vụ học tập. Nếu áp dụng phương pháp tích cực ở trình độ cao thì sự nhân hod cảng lớn.
Việc sử dụng rộng rãi các phiếu bài tập, phương tiện nghe nhìn, máy vi tinh sẽ dap ứng yêu cấu và năng lực của mỗi HS. Dạy học cá thể là điều kiện đắm bao chủ người học được tự giác, tự do và được đáp ứng nhu cau hứng thú cá nhãn. Tuy nhiên trong hoe tập không nhải moi tri thức, kĩ năng, thái độ đều được hình thành bằng con đường hoạt đông thuần tuý cá nhân. Lđp học là môi trường giao tiếp giữa thay - trò, trò - trù tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa cá nhân trên đường đi tới chin li, Trước day, chan lí thường đi từ thấy đến trò, phương pháp tích cực nổi lên mỗi quan hệ trò - trỏ thông qua thảo luận.
tranh luận trong tập thể nhóm nhỏ, nhóm lửn. Ở day, moi ý kiến của cá nhân đều được điều chỉnh, được khẳng định hay bác bỏ. Quá đó người hoe nâng mình lên một trình độ mới và hài học vận dung được vấn hiểu hiết. kinh nghiệm tích luỹ của mỗi cá nhân và của cả lớp.
SWVTH: Trinh Thi Vin Anh lũ Luận van tốt nghiệp GVHD: Th.S Hoang Thi Tuyết Trong hoạt động nhóm, người học sẽ quen dẫn với sự phân công hợp tác trong lao động xã hội, hiệu quả học tập sẽ tăng thêm nhất là những lúc phải giải quyết những vấn để gay can, lúc xuất hiện thực sự nhu cầu phối hợp giữa các cá nhân để hoàn thành công việc. Từ đó, tính cách và năng lực của mỗi cá nhãn được bộc 16, được diéu chính, tình bạn phát triển, có ý thức tổ chức kỉ luật cao, có tỉnh than tương trợ, có ý thức cộng đẳng,(A, |2) d) Kết hop đánh giá của thầy với tự đánh gid của trò Trong học tập, việc đánh giá HS không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trang và điều chỉnh cách dạy của thấy. Trước đây quan niệm về đánh giá còn phiến diện tức là GV độc quyền, còn HS là đổi tượng được đánh giá. Trong dạy học theo hướng phát huy tinh tích cực của người học khi người ta xem việc rên luyện phương pháp tự học để chuẩn bi cho HS khả năng tự học suốt đời như một mục tiêu giáo dục thì GV can hướng dẫn cho HS phát triển kĩ năng tự đánh giá để điều chỉnh cách học.
Như vậy, GV cần tạo điều kiện cho HS được tham gia đánh giá lẫn nhau. Các tiêu chuẩn chính của day học tích cực Dạy học được gọi là tích cực khi việc học tập của HS đạt được các tiêu chuẩn chính sau: tính tích cực, tính tự do và tính tự giác.12) a) Tinh tích cực Tích cực là phẩm chất vốn có của con người và nó được biểu hiện trong hoạt động.