chương 1, tác giả đã phân tích những lý luận cơ bản về HĐLĐ và cham đút HĐLĐ nhằm dua ra cái nhìn bao quát về pháp luật châm đút HĐLĐ. Thông qua những phân tích trên, có thé thay HĐLĐ và cham đứt HDLD có sự tác đông qua lại với nhau. Có giao kết HĐLĐ thi co cham đứt HĐLĐ là điều tất yêu. Châm đút HĐLĐ là sự kiên pháp lý quan trong, ảnh hưởng trực tiếp tới quyền và lợi ích của các bên.
Quy dinh về châm đút HĐLĐ có ý ngiĩa quan trong trong khoa học pháp ly cũng như trong thực tiễn cuộc sông, Tuy theo quan điểm, cách tiệp cận, mục đích nghién cứu mà có nhiều cách tiếp cận khác nhau về cham dứt HĐLĐ, nhưng dù đứng dưới góc độ nhau thì về đảm bảo cân bằng giữa quyền lợi và nghia vụ của NLD và NSDLD. Tuy nhiên, do bên NLD nhìn chung được đánh giá là bên yêu thé, nên pháp luật lao động nói chung và pháp luật về châm đứt HĐLĐ nói riêng đều quy định theo xu hướng bảo vệ NLD nhiều hơn Đây cũng được coi là tinh thân chung của BLLĐ năm 2019. Hiện nay, BLLĐ năm 2019 đã quy định những nội dung pháp lý liên quan dén cham dứt HDLD bao gồm cắn cứ châm đút HĐLĐ, thủ tục phải thực hiện khi cham đút HDLD và hau quả pháp ly của cham đút HDLD Nội dung của Chương | sẽ là cơ sở lý luận quan trong, tạo nên tảng để tiệp cận và triển khai nội dung ở Chương2 và Chương 3. 18 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUAT VE CHAM DỨT HỢP ĐỌNG LAO ĐỌNG VÀ THỰC TIEN THỰC HIEN 2.
Thục trạng quy định pháp luat vé chấm đứt hop đồng ho động 2. — Căn cứchấm ditt hop đồng ho động 2. Cham dứt hợp đồng ho động do ý chí của hai bên Cham đút HĐLĐ do ý chí của hai bên được hiểu là trường hợp cham chit HĐLĐ mà cả NLD và NSDLD thông nhật với nhau, đông thuận và cùng nhất trí về việc châm đứt QHLD. Căn cứ vào Điều 34 BLLĐ năm 2019, pháp luật lao đông quy định về các căn cứ cham dứt HDLD có sự thông nhật ý chí của hai bên bao gồm các khoản 1, 2, 3 như sau: Thứ nhất, hột hen HĐLĐ trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 177 BLLD nam 2019 Thời han hop dong là nội dung quan trọng được các bên thỏa thuận va ghi nhận trong HĐLĐ.
BLDS năm 2015 quy định: “Thời han là một khoảng thời gian được xác định từ thời điểm này dén thời điểm khác”. Dựa vào khái niệm thời hạn. của BLDS, có thé hiểu thời hạn của hợp dong là khoảng thời gian được xác định dé các bên thực hiên quyền và nghiia vụ theo HDLD. Khi giao kết HĐLĐ, các bên thöa thuận với nhau về thời hạn của hợp đồng (có thé là hop đồng 1 năm, 2 năm, 3 năm.
Vi vậy, thông thường khi hết thời han nay, HDLD sẽ châm đút trừ trường hop đặc biệt nlwr hai bên gia hạn HDLD hoặc ky kêt HDLD mới. Tuy nhiên theo BLLD năm 2019, quy định này tôn tại một ngoại lệ. Đó là trường hợp được quy dinh tại khoản4 Điều 177 BLLD năm 2019: “Phái gia han hop đồng lao động đã giao kết đến hết nhiém kỳ cho người lao động là thành viên ban lãnh đạo cũa té chức đại điện người lao động tại cơ sở dang trong nhiệm hy? mà hết hạn hợp đồng lao động”. Day là trường hợp thời han HĐLĐ của thênh viên ban lãnh đạo tổ chức đại diện NLD phụ thuộc vào nhiệm ky của ho, nên HDLD có thé được phép gia hạn nhiêu lan Quy định này nhằm hướng đến bảo đảm hoạt động cho tổ chức đại điện NLD.
Tuy nhiên, có thể thay, quy định này có tính ràng buộc với NSDLĐ, nhưng không có tinh bat buộc đối với bản thin NLD * Khoản 1 Điều ‡ Bo hút Dân srnim 2015 19 Thứ hai, đã hoàn thành công việc trong hợp đông, Đây là trường hợp khi giao kêt HDLD, các bên đã xác đính và thông nhật trước công việc ma NLD phải hoàn thành theo hợp đông Khi tham gia vào QHLD, NLĐ có nghĩa vụ phải thực hiện công việc theo thỏa thuận trước đó với NSDLĐ và được ghi nhận trong HĐLĐ. Khi công việc đã thỏa thuận trong HĐLĐ được hoàn thành thìHĐLĐ cũng châm đút Thứ ba, hei bên thỏa thuận châm dứt HĐLĐ. Hai bên thỏa thuận châm dứt HĐLĐ được hiểu là trường hop HĐLĐ tuy đang còn thời hạn nhung các bên thỏa thuận với nhau châm đút hợp đồng Do HDLD được ký kết dua trên cơ sỡ tự do thöa thuận giữa NLD và NSDLD nên pháp luật luôn thie nhân và tên trong quyền của các bên trong việc châm dứt HDLD. Bởi vay, trong quá trình thực hiện hợp đồng vì mét ly do nao đó NLD và NSDLĐ hoàn toàn có quyên thỏa thuận về việc châm dứt HDLD.
Nếu hei bên thống nhất được với nhau về việc châm đứt hợp đồng thì đâu được coi là phương án hải hòa nhật với cả hai bên. Từ đó, các bên vừa được đảm bảo quyên lợi của mình vừa có thé cham dứt HDLD theo đúng mong muốn. Chấm dứt hợp đồng lao động do ý chi đơn phương của người lao động Khi giao kết hop đồng, các bên đã thöa thuận với nhau về thời hạn thực hién hop đồng V nguyên tắc, các bên phải thực hiên đúng cam kết cho đền khi hết thời hen của hop đồng, Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện hop đồng, vì nhiêu lý do khác nhau có thê đến dén việc NLD đơn phương châm đứt HDLD đôi với NSDLĐ. Vé căn cứ đề NLD đơn phương châm ditt HĐLĐ BLLĐ năm 2012 quy định việc đơn phương châm dit HĐLĐ của NLD sẽ được căn cứ vào loa HDLD Đổi với HDLD xác định thời han, HĐLĐ theo mùa vu hoặc theo công việc nhật định có thời hạn đưới 12 tháng NLĐ muốn chấm đứt phải vừa đảm bảo căn cứ châm đút, vừa tuân thủ nghĩa vụ báo trước.
Còn đối với HDLD không xác định thời han, NLD không cân đưa re lý do châm đút ma chỉ cân tuân thủ ngiữa vụ báo trước. Tuy nhiên, đến BLLĐ nam 2019, pháp luật quy định NLD có quyền đơn phương cham đút HDLD không cần lý do, chỉ cần tuân thủ nghia vụ báo trước cho NSDLĐ. Như vậy, chỉ cần xuất phát từ mong muốn châm đứt QHLD của 20 NLD, di NSDLĐ không có bat kỳ hành vi vi pham pháp luật hoặc cam kết trong HĐLĐ, NLD vẫn có thé đơn phương cham dứt HĐLĐ, miễn là tuân thủ quy định về thời han báo trước. Đây là sự thay đổi mang tính đột phá trong BLLĐ năm 2019? Thêm nữa, thực tiễn thực thi BLLD năm 2012 cho thay ở một số dia phương, di có nhiều NLD đơn phương chấm đút HĐLĐ nhưng chỉ có số ít thực hiện đơn phương cham đứt HDLD đúng luật, còn hau hết là trái pháp luật, biéu hiện phố biên qua việc tuý nghĩ việc, không thông báoŸ.
Dac biệt ở các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài khi áp lực công việc cao, thời gian làm việc dai, kỉ luật lao động siét chất., khi không chiu được áp lực công việc, NLD thường thông báo với người quản lí trực tiếp và nghỉ việc luôn. Điều nay dẫn đến tinh trạng các doanh nghiệp thường xuyên bị động trong việc sử dung lao động”. Đối với BLLĐ năm 2012, NLD chỉ được tự ý châm đút HĐLĐ trước thời han khi có một trong các căn cứ quy định tai khoản 1 Điều 37 và tuân thủ các điều kiện theo quy đính tại khoản2 Điều 37 Tuy nhiên, ở BLLĐ năm 2019, việc bảo vệ NLĐ đã được ưu tiên hơn so với bảo vệ các cam kết, nguyên tắc thực hiện hợp đồng, Cơ sở của việc quy định NLD có quyền đơn phương châm đút hop đồng không cân lý do xuất phát từ quyên tự do lựa chọn việc làm và tránh tình trạng về cưỡng bức lao động (tức là NLD không muốn làm việc nhưng không có lý do thi không thé châm dút HĐLĐ, vẫn phải tiếp tục làm việc cho NSDLĐ))9. TỶ thú tục đơn phương chấm đứt HDLD do ÿ chỉ của NLD Khi đơn phương châm đút HDLD, NLD phải thực hiện ngiữa vụ báo trước đôi với NSDLĐ dé NSDLĐ chủ động tim kiếm nhén lực thay thé, đảm bão su én đính cho hoạt đông sản xuat.
Thời hạn báo trước được BLLĐ quy đính khác nhau tùy thuộc vào loại HĐLĐ xác định thời hạn hay không xác dinh thời hạn Căn cứ theo khoản 1 Điều 35 BLLĐ năm 2019, tùy theo tùng loai HĐLĐ, NLD don phương châm đứt HĐLĐ với NSDLD không cân ly do phải báo trước với NSDLD với thời hạn báo trước như sau: ` Bộ Tư pháp, Tạp chí Dân chi và Pháp hiật, Trấn khai thi hành Bộ uit Lao đồng năm 2019, Nxd. * Bio cáo tổng kết thí hình Bỏ hắt Lao đồng năm 2012 của thừa Binh Phước ,2019,tr 9. ˆ Bio cáo tong kết thi hành Bộ bắt Lao đồng nim 2012 của tith Thái Nguyên, 2018,tr. 10, Trin Thi Thủy Lim vì Trin Minh Tiên: Chi dinh Hop dong ho động trong Bộ Mật Lao động nim 2019, Tap du Din chủ vì Pháp Init, Trên khai thi hành Bộ hut lao dong nim 2019, NXB Tư Phip tư 36.
21 - Ít nhật 45 ngày đôi với HĐLĐ không xác định thời hạn. - Ít nhật 30 ngày đôi với HĐLĐ xác định thời hạn từ 12 tháng dén 36 tháng. - Ít nhật 03 ngày làm việc đối với HĐLĐ xác định thời hạn có thời hạn dưới 12 tháng Đối với một sô ngành, nghề, công việc đặc thù “thi thời hạn báo trước được thực hiện theo quy định tại Điều7 Nghị định 145/2020/NĐ-CP - Ít nhất 120 ngày đối với HĐLĐ không xác dinh thời hạn hoặc HĐLĐ xác định thời han từ 12 tháng trở lên - Ít nhật bằng một phân tư thời hạn của HĐLĐ đổi với HĐLĐ có thời hạn dưới 12 tháng Việc quy định về thủ tục báo trước đối với NLĐ là hợp lý, xuất phát từ lợi ích kinh tê của NSDLĐ đồng thời dam bảo sự hài hòa giữa quyền và lợi ích của các chủ thé trong các quan hệ pháp luật. Việc NLD đơn phương cham dit HDLD ma không báo trước hoặc báo trước nhung không đúng, đủ thời hạn theo quy định của pháp luật sẽ day NSDLĐ vào thé bi động không có thời gian chuẩn bị, khó khăn trong việc tim NLD thay thé, ảnh hưởng tới hoạt đông sản xuất, kinh doanh Vi vậy, vi pham nghifa vụ báo trước khi châm dit HDLD cũng là vi phem pháp luật về cham đứt HDLD.