Pháp Luật Về Kế Toán Doanh Nghiệp Từ Thực Tiễn Thành Phố Hà Nội

Khám phá pháp luật về kế toán doanh nghiệp tại Hà Nội, từ thực tiễn đến quy định, giúp doanh nghiệp tuân thủ và phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Kim Phượng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Tuyến
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Kế Toán Doanh Nghiệp Từ Thực Tiễn Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Pháp Luật Kế Toán Doanh Nghiệp Tại Hà Nội

Kế toán đóng vai trò then chốt trong mọi doanh nghiệp, bất kể quy mô hay quốc gia. Tại Việt Nam, đặc biệt là Hà Nội, pháp luật kế toán doanh nghiệp tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động kinh doanh minh bạch và hiệu quả. Hệ thống pháp luật này không chỉ quy định chi tiết về các thành phần kế toán mà còn xác định rõ trách nhiệm, đối tượng và yêu cầu đối với kế toán doanh nghiệp. Nhờ đó, các doanh nghiệp có thể tổ chức tốt công tác kế toán, đồng thời tạo điều kiện cho cơ quan nhà nước thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động tài chính kế toán. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những vướng mắc, bất cập cần được giải quyết để pháp luật kế toán phát huy tối đa hiệu quả. Theo Luật Kế toán Việt Nam 2015: “Kế toán là việc thu thập xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao động”.

1.1. Vai trò của kế toán trong quản lý doanh nghiệp

Kế toán là công cụ không thể thiếu trong hệ thống quản lý kinh tế, cả ở tầm vĩ mô của nền kinh tế quốc dân cũng như ở tầm vi mô của doanh nghiệp. Nó cung cấp thông tin quan trọng cho việc ra quyết định, kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động. Kế toán giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình tài chính, quản lý chi phí, và đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật. Việc áp dụng đúng đắn các nguyên tắc và chuẩn mực kế toán giúp doanh nghiệp xây dựng báo cáo tài chính minh bạch, đáng tin cậy, thu hút đầu tư và tạo dựng uy tín trên thị trường. Kế toán còn giúp doanh nghiệp dự báo và lập kế hoạch tài chính, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp.

1.2. Các loại hình kế toán doanh nghiệp phổ biến

Có nhiều cách phân loại kế toán, nhưng phổ biến nhất là kế toán tài chính và kế toán quản trị. Kế toán tài chính tập trung vào việc lập báo cáo tài chính cho các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp, như nhà đầu tư, ngân hàng, và cơ quan thuế. Kế toán quản trị cung cấp thông tin cho các nhà quản lý bên trong doanh nghiệp để ra quyết định. Ngoài ra, còn có kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết, kế toán thuế, và các loại hình kế toán khác tùy thuộc vào đặc thù của từng doanh nghiệp. Theo Luật kế toán 2015 nhà làm luật cũng quy định: “Khi thực hiện công việc kế toán tài chính và kế toán quản trị, đơn vị kế toán phải thực hiện kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết”. Mỗi loại hình kế toán có vai trò và chức năng riêng, nhưng đều hướng đến mục tiêu chung là cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho việc quản lý và điều hành doanh nghiệp.

II. Thực Trạng Tuân Thủ Pháp Luật Kế Toán Tại Hà Nội

Mặc dù pháp luật kế toán đã được hoàn thiện, thực tế tuân thủ tại các doanh nghiệp ở Hà Nội vẫn còn nhiều thách thức. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, gặp khó khăn trong việc áp dụng các quy định phức tạp, thiếu nguồn lực và kiến thức chuyên môn. Tình trạng gian lận, trốn thuế, và lập báo cáo tài chính không trung thực vẫn diễn ra, gây ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh và thất thu ngân sách nhà nước. Cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn để nâng cao ý thức tuân thủ và tăng cường kiểm tra, giám sát từ cơ quan chức năng. Theo nghiên cứu, nhiều doanh nghiệp vẫn chưa cập nhật kịp thời các thay đổi trong quy định pháp luật kế toán, dẫn đến sai sót và vi phạm.

2.1. Khó khăn của doanh nghiệp vừa và nhỏ DNNVV

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV) thường gặp khó khăn về nguồn lực tài chính và nhân sự để đầu tư vào hệ thống kế toán chuyên nghiệp. Họ cũng thiếu kiến thức và kinh nghiệm để áp dụng các quy định phức tạp của pháp luật kế toán. Điều này dẫn đến tình trạng tuân thủ không đầy đủ, sai sót trong báo cáo tài chính, và rủi ro pháp lý cao. Cần có các chương trình hỗ trợ, đào tạo, và tư vấn chuyên môn để giúp DNNVV nâng cao năng lực kế toán và tuân thủ pháp luật. Theo tài liệu gốc, pháp luật về kế toán vẫn còn tồn tại những vướng mắc, bất cập như thiếu tính đồng bộ, có nhiều vấn đề về nghiệp vụ chưa được hướng dẫn chi tiết, kịp thời.

2.2. Rủi ro pháp lý và gian lận kế toán

Việc không tuân thủ pháp luật kế toán có thể dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp, bao gồm bị phạt tiền, truy tố hình sự, và mất uy tín. Tình trạng gian lận kế toán, như khai khống chi phí, che giấu doanh thu, và lập báo cáo tài chính giả mạo, vẫn diễn ra ở một số doanh nghiệp. Điều này không chỉ gây thiệt hại cho nhà nước và các nhà đầu tư mà còn làm suy yếu môi trường kinh doanh lành mạnh. Cần có các biện pháp kiểm tra, giám sát chặt chẽ hơn để phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc.

2.3. Ảnh hưởng của thay đổi pháp luật kế toán

Các thay đổi trong pháp luật kế toán có thể gây ra nhiều khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong giai đoạn chuyển đổi. Doanh nghiệp cần phải cập nhật kiến thức, điều chỉnh quy trình, và đào tạo lại nhân viên để đáp ứng các yêu cầu mới. Việc không chuẩn bị kỹ lưỡng có thể dẫn đến sai sót và vi phạm. Cần có sự hướng dẫn và hỗ trợ từ cơ quan chức năng để giúp doanh nghiệp thích ứng với các thay đổi pháp luật một cách hiệu quả. Chính vì vậy, pháp luật về kế toán thời gian qua đã tạo điều kiện để các doanh nghiệp tổ chức tốt công tác kế toán của doanh nghiệp mình, đồng thời giúp các cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện tốt các chức năng thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động tài chính kế toán trong các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế.

III. Giải Pháp Nâng Cao Tuân Thủ Luật Kế Toán Tại Hà Nội

Để nâng cao hiệu quả tuân thủ pháp luật kế toán tại Hà Nội, cần có các giải pháp đồng bộ từ cơ quan nhà nước, hiệp hội nghề nghiệp, và bản thân các doanh nghiệp. Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường tuyên truyền, đào tạo, và hỗ trợ doanh nghiệp. Đồng thời, cần nâng cao năng lực kiểm tra, giám sát, và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách liên tục và có hệ thống để tạo ra sự thay đổi bền vững. Theo ý kiến của các chuyên gia, việc áp dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán cũng là một giải pháp quan trọng.

3.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật kế toán

Hệ thống pháp luật kế toán cần được rà soát và hoàn thiện để đảm bảo tính đồng bộ, rõ ràng, và phù hợp với thực tiễn. Cần có các hướng dẫn chi tiết và kịp thời về các vấn đề nghiệp vụ phức tạp. Đồng thời, cần đơn giản hóa các thủ tục hành chính để giảm gánh nặng cho doanh nghiệp. Việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế và áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế cũng là một hướng đi quan trọng. Pháp luật trong lĩnh vực này đã quy định cụ thể theo tất cả các thành phần kế toán; xác định rõ nhiệm vụ, đối tượng và các yêu cầu đối với kế toán doanh nghiệp…

3.2. Tăng cường đào tạo và tuyên truyền

Cần tăng cường các chương trình đào tạo và tuyên truyền về pháp luật kế toán cho các doanh nghiệp, đặc biệt là DNNVV. Các chương trình này cần được thiết kế phù hợp với từng đối tượng và cung cấp kiến thức thực tế, dễ áp dụng. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của các nhà quản lý và nhân viên kế toán về tầm quan trọng của việc tuân thủ pháp luật và đạo đức nghề nghiệp. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, hiệp hội nghề nghiệp, và các trường đại học, cao đẳng trong việc tổ chức các hoạt động đào tạo và tuyên truyền.

3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin vào kế toán

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán có thể giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả, giảm thiểu sai sót, và tiết kiệm chi phí. Các phần mềm kế toán hiện đại có thể tự động hóa nhiều quy trình, như nhập liệu, tính toán, và lập báo cáo. Đồng thời, công nghệ thông tin cũng giúp doanh nghiệp quản lý dữ liệu kế toán một cách an toàn và hiệu quả hơn. Cần có sự hỗ trợ từ nhà nước và các nhà cung cấp phần mềm để giúp doanh nghiệp, đặc biệt là DNNVV, tiếp cận và ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán.

IV. Ứng Dụng Pháp Luật Kế Toán Cho Doanh Nghiệp Tại Hà Nội

Việc áp dụng pháp luật kế toán vào thực tế hoạt động của doanh nghiệp tại Hà Nội đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về các quy định và khả năng vận dụng linh hoạt vào từng tình huống cụ thể. Các doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống kế toán phù hợp với quy mô và đặc thù hoạt động, đồng thời đảm bảo tuân thủ đầy đủ các yêu cầu của pháp luật. Việc thuê dịch vụ kế toán chuyên nghiệp hoặc sử dụng phần mềm kế toán cũng là những giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng công tác kế toán. Theo kinh nghiệm của nhiều doanh nghiệp, việc chủ động cập nhật kiến thức và tham gia các khóa đào tạo về kế toán là rất quan trọng.

4.1. Xây dựng hệ thống kế toán phù hợp

Mỗi doanh nghiệp cần xây dựng một hệ thống kế toán phù hợp với quy mô, ngành nghề, và đặc thù hoạt động. Hệ thống này cần bao gồm các quy trình, biểu mẫu, và phần mềm kế toán đáp ứng được yêu cầu quản lý và tuân thủ pháp luật. Việc tư vấn từ các chuyên gia kế toán có kinh nghiệm có thể giúp doanh nghiệp xây dựng một hệ thống kế toán hiệu quả và bền vững. Hệ thống kế toán cần được thường xuyên rà soát và cập nhật để đáp ứng các thay đổi của pháp luật và yêu cầu quản lý.

4.2. Sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp

Việc thuê dịch vụ kế toán chuyên nghiệp là một giải pháp hiệu quả cho các doanh nghiệp, đặc biệt là DNNVV, không có đủ nguồn lực để xây dựng và duy trì một bộ phận kế toán chuyên nghiệp. Các công ty dịch vụ kế toán có đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm và kiến thức chuyên môn, có thể giúp doanh nghiệp thực hiện các công việc kế toán một cách chính xác và kịp thời. Đồng thời, họ cũng có thể tư vấn cho doanh nghiệp về các vấn đề liên quan đến kế toán và thuế. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lựa chọn các công ty dịch vụ kế toán uy tín và có kinh nghiệm để đảm bảo chất lượng dịch vụ.

V. Kiến Nghị Hoàn Thiện Pháp Luật Kế Toán Doanh Nghiệp

Để pháp luật kế toán doanh nghiệp thực sự hiệu quả và hỗ trợ tốt nhất cho hoạt động kinh doanh, cần có những kiến nghị cụ thể và thiết thực. Các kiến nghị này cần tập trung vào việc đơn giản hóa quy trình, tăng cường tính minh bạch, và nâng cao năng lực thực thi. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, hiệp hội nghề nghiệp, và cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Theo kết quả khảo sát, nhiều doanh nghiệp mong muốn có sự hướng dẫn chi tiết hơn về các quy định mới.

5.1. Đơn giản hóa quy trình kế toán

Quy trình kế toán cần được đơn giản hóa để giảm gánh nặng cho doanh nghiệp, đặc biệt là DNNVV. Cần loại bỏ các thủ tục rườm rà và không cần thiết, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để tự động hóa các quy trình. Việc đơn giản hóa quy trình kế toán không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí mà còn giảm thiểu rủi ro sai sót và vi phạm.

5.2. Tăng cường tính minh bạch của thông tin kế toán

Tính minh bạch của thông tin kế toán là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự tin cậy của báo cáo tài chính và tạo dựng môi trường kinh doanh lành mạnh. Cần có các quy định rõ ràng và chặt chẽ về việc công khai thông tin kế toán, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát để phát hiện và xử lý các hành vi gian lận. Việc áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế cũng là một biện pháp quan trọng để tăng cường tính minh bạch của thông tin kế toán.

VI. Tương Lai Pháp Luật Kế Toán Doanh Nghiệp Tại Hà Nội

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, pháp luật kế toán doanh nghiệp tại Hà Nội cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng các yêu cầu mới. Cần có sự chủ động trong việc tiếp thu kinh nghiệm quốc tế, áp dụng các chuẩn mực kế toán tiên tiến, và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển bền vững. Đồng thời, cần chú trọng đến việc đào tạo nguồn nhân lực kế toán chất lượng cao, có khả năng đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Theo dự báo của các chuyên gia, công nghệ blockchain sẽ có tác động lớn đến ngành kế toán trong tương lai.

6.1. Hội nhập quốc tế và chuẩn mực kế toán

Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đòi hỏi pháp luật kế toán Việt Nam phải tiếp cận và áp dụng các chuẩn mực kế toán quốc tế. Việc áp dụng các chuẩn mực này giúp doanh nghiệp Việt Nam dễ dàng tiếp cận thị trường vốn quốc tế và thu hút đầu tư nước ngoài. Đồng thời, nó cũng giúp nâng cao tính minh bạch và so sánh được của báo cáo tài chính Việt Nam với các nước khác.

6.2. Đào tạo nguồn nhân lực kế toán chất lượng cao

Nguồn nhân lực kế toán chất lượng cao là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả của công tác kế toán và tuân thủ pháp luật. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu và cập nhật kiến thức thường xuyên cho các nhân viên kế toán. Đồng thời, cần khuyến khích các nhân viên kế toán tham gia các khóa đào tạo và chứng chỉ quốc tế để nâng cao trình độ chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP VÀ PHÁP LUẬT VỀ KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề lý luận về kế toán doanh nghiệp 1. Khái niệm, đặc trưng của kế toán và kế toán doanh nghiệp 1. Khái niệm kế toán và các loại hình kế toán Trong nền kinh tế hàng hóa vận hành theo cơ chế thị trường, các tài liệu kế toán được xác định như một tấm gương phản chiếu toàn bộ hoạt động kinh tế nói chung, quá trình sản xuất kinh doanh nói riêng.

Xét về phương diện lý thuyết, khái niệm “kế toán” có thể được tiếp cận và định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Dưới đây là một số định nghĩa tiêu biểu về “kế toán”: Trước đây, trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung, khái niệm “kế toán”được giải thích như sau: “Kế toán là công việc ghi chép, tính toán, phản ánh bằng con số một cách liên tục, toàn diện và hệ thống các loại vật tư, tiền vốn và mọi hoạt động kinh tế, qua đó mà giám đốc nắm được tình hình thực hiện kế hoạch nhà nước, tình hình bảo vệ tài sản XHCN” [8, tr7]. Trong pháp luật thực định trước đây, tại Điều lệ tổ chức kế toán Nhà nước ban hành theo NĐ số 25- HĐBT cũng có khẳng định: “Kế toán là công việc ghi chép tính toán bằng con số dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao động, chủ yếu dưới hình thức giá trị để phản ánh, kiểm tra tình hình vận động của các loại tài sản, quá trình và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, sử dụng vốn và kinh phí của Nhà nước cũng như của từng tổ chức xí nghiệp”. Theo Luật kế toán Việt Nam 2015: “Kế toán là việc thu thập xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao động” (Điều 3 Luật Kế toán số 88/2015/QH13).

Như vậy, từ những khái niệm về kế toán nêu trên, ta có thể thấy rằng quan niệm về kế toán là tương đối khác nhau tùy thuộc vào cách tiếp cận của người nghiên cứu. 5 Trước đây người ta thường hiểu công việc kế toán chỉ gồm các nhiệm vụ giữ sổ sách kế toán, ghi chép, phân loại và tổng hợp các nghiệp vụ kinh tế phát sinh. Mục đích của kế toán trong cơ chế kinh tế kế hoạch hoá tập trung là nhằm cung cấp thông tin cho Nhà nước để kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch. Chức năng của kế toán trong nền kinh tế kế hoạch hóa là phản ánh và giám đốc tài sản XHCN và các hoạt động kinh tế.

Hiện nay, công việc kế toán được hiểu rộng hơn nhiều. Kế toán là một hệ thống thông tin dùng để đo lường, xử lý và truyền đạt những thông tin về tài chính của một đơn vị kế toán. Thông tin này giúp người sử dụng có thể đưa ra các quyết định hợp lý cho mình. Vì vậy, người kế toán ngày nay không chỉ quan tâm đến việc giữ sổ sách mà phải quan tâm đến toàn bộ các hoạt động như: việc hoạch định chương trình và giải quyết vấn đề; hướng sự quan tâm của lãnh đạo đến những điều cần lưu tâm, đánh giá và duyệt xét các hoạt động của đơn vị kế toán, kiểm tra sổ sách… Kế toán bao gồm việc thiết kế một hệ thống thông tin đáp ứng được nhu cầu của người sử dụng thông tin về kế toán ở cả trong và ngoài đơn vị kế toán.

Trong nền kinh tế thị trường, các đơn vị kế toán đều bình đẳng, mối quan hệ kinh tế tài chính của các đơn vị kế toán được mở rộng. Mặt khác, với sự phát triển đa dạng của các nguồn tạo vốn từ bên ngoài đã làm cho đối tượng sử dụng thông tin kế toán trở nên đa dạng hơn. Mục đích của kế toán không chỉ cung cấp thông tin chủ yếu cho bản thân doanh nghiệp, cho Nhà nước, mà còn cung cấp thông tin cho các đối tượng như ngân hàng, các nhà đầu tư tương lai, nhà cung cấp, khách hàng… Tuy nhiên, cho dù có sự khác biệt trong nhận thức hay cách tiếp cận nhưng hầu hết các quan niệm về kế toán hiện nay đều thống nhất rằng bản chất của kế toán là hệ thống thông tin và kiểm tra về hoạt động kinh tế tài chính của một chủ thể nhất định. Do vậy, kế toán được xem là công cụ không thể thiếu trong hệ thống quản lý kinh tế, cả ở tầm vĩ mô của nền kinh tế quốc dân cũng như ở tầm vi mô của doanh nghiệp.

Về phương diện học thuật, kế toán có thể được phân loại theo các tiêu chí khác nhau. Điều này giúp cho việc nhận thức đầy đủ hơn về nội dung, mục đích, phạm vi của từng loại kế toán. Một cách khái quát, có thể hình dung rằng kế toán được phân loại dựa vào 6 các tiêu chí cơ bản sau đây: Thứ nhất, nếu dựa vào bản chất của hoạt động kế toán, có thể phân chia thành các hình thức kế toán sau đây: Kế toán tài chính là việc thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính bằng báo cáo tài chính cho các đối tượng sử dụng thông tin của đơn vị kế toán [8, tr. Kế toán tài chính phản ánh thực trạng và các biến động về vốn, tài sản của DN dưới dạng tổng quát hay phản ánh các dòng vật chất và dòng tiền tệ trong mối quan hệ giữu DN với môi trường kinh tế bên ngoài.

Kế toán tài chính cung cấp thông tin chủ yếu cho các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp, do đó để đảm bảo tính khách quan, thống nhất thì phải tuân thủ các nguyên tắc, chuẩn mực và chế độ hiện hành về kế toán của từng quốc gia. Kế toán tài chính mang tính pháp lệnh, nghĩa là nếu muốn được thừa nhận thì kế toán tài chính phải được tổ chức ở tất cả các đơn vị kế toán và hệ thống sổ ghi chép, trình bày và cung cấp thông tin đều phải tuân thủ các quy định thống nhất. Thông tin của kế toán tài chính cung cấp là những thông tin thực hiện về những hoạt động đã phát sinh, đã xảy ra mang tính tổng hợp thể hiện dưới hình thái giá trị. Báo cáo của kế toán tài chính là các BCTC tổng quát về sản lượng, kết quả hoạt động kinh doanh của DN trong một thời kỳ báo cáo được thực hiện theo định kỳ thường là hàng năm.

Các báo cáo này ngoài việc sử dụng cho ban lãnh đạo doanh nghiệp còn được cung cấp cho các đối tượng bên ngoài khác như: các nhà đầu tư, ngân hàng, các cơ quan tài chính, cơ quan thuế… Kế toán quản trị là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính trong nội bộ đơn vị kế toán [8, tr. Kế toán quản trị hay kế toán quản lý đưa ra tất cả các thông tin kinh tế, đặc biệt là các thông tin về thực trạng tài chính của DN. Qua đó giúp các nhà quản lý doanh nghiệp ra quyết định điều hành một cách tối ưu nhất. Xét theo nội dung các thông tin mà kế toán quản trị cung cấp, có thể khái quát kế toán quản trị bao gồm: 7 (i) Kế toán quản trị các yếu tố sản xuất kinh doanh (mua sắm, sử dụng các đối tượng lao động, hàng tồn kho, tư liệu lao động – TSCĐ, tuyển dụng và sử dụng lao động – lao động và tiền lương…); (ii) Kế toán quản trị về chi phí và giá thành sản phẩm (nhận diện sản phẩm, phân loại chi phí, lập dự toán chi phí, tập hợp, tính toán, phân bổ chi phí, giá thành, lập báo cáo phân tích chi phí theo bộ phận, theo các tình huống quyết định.); (iii) Kế toán quản trị về doanh thu và kết quả kinh doanh (phân loại doanh thu, xác định giá bán, lập dự toán, tính toán và hạch toán chi tiết doanh thu, phân bổ chi phí chung, xác định kết quả và lập báo cáo phân tích kết quả chi tiết theo bộ phận, theo các tình huống ra quyết định.); (iv) Kế toán quản trị các khoản nợ; (v) Kế toán quản trị các hoạt động đầu tư tài chính; (vi) Kế toán quản trị các hoạt động khác của doanh nghiệp.

Xét theo quá trình kế toán quản trị trong mối quan hệ với chức năng quản lý, kế toán quản trị bao gồm: (i) Chính thức hóa các mục tiêu của đơn vị thành các chỉ tiêu kinh tế; (ii) Lập dự toán chung và các dự toán chi tiết; (iii) Thu thập, cung cấp thông tin về kết quả thực hiện các mục tiêu; (iv) Soạn thảo báo cáo kế toán quản trị. Thông tin của kế toán quản trị không chỉ là thông tin quá khứ (thông tin thực hiện) mà còn bao gồm các thông tin về tương lai (kế hoạch, dự toán, dự tính…). Mặt khác, thông tin kế toán quản trị không chỉ là các thông tin về giá trị mà còn bao gồm các thông tin khác (hiện vật, thời gian lao động…). Thông tin của kế toán quản trị đặc biệt quan trọng trong vận hành doanh nghiệp, cụ thể như việc giúp ban lãnh đạo ra quyết định lựa chọn một trong những phương án có hiệu quả kinh tế cao nhất như phải sản xuất những sản phẩm nào, sản xuất bằng cách nào, bán các sản phẩm đó như thế nào, giá bao nhiêu, làm thế nào để sử dụng có hiệu quả các nguồn lực và phát triển khả năng sản xuất, đồng thời phục vụ việc kiểm soát và đánh giá doanh nghiệp đó.

Như vậy, giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị có những điểm giống 8 và khác nhau như sau: - Giống nhau: Kế toán quản trị và kế toán tài chính đều đề cấp đến các sự kiện kinh tế trong doanh nghiệp và đều quan tâm đến tài sản, nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí và kết quả hoạt động, quá trình lưu chuyển tiền tệ của doanh nghiệp. Một bên phản ảnh tổng quát, một bên phản ảnh cụ thể, chi tiết của sự tổng quát đó. Ngoài ra, kế toán quản trị và kế toán tài chính đều dựa trên những ghi chép ban đầu của kế toán; kế toán quản trị và kế toán tài chính đều biểu hiện trách nhiệm của người quản lý và đều là công cụ quản lý doanh nghiệp. - Khác nhau: Một là, về đối tượng sử dụng thông tin, đối tượng sử dụng thông tin của kế toán quản trị là các thành viên bên trong doanh nghiệp: Ban giám đốc, chủ sở hữu, Trưởng bộ phận.