Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá các yếu tố làm chậm tiến độ và vượt dự toán tại các dự án do sở xây dựng long an làm chủ đầu tư giai đoạn 2010 2016

Luận văn thạc sĩ phân tích yếu tố gây chậm tiến độ và vượt dự toán tại các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư giai đoạn 2010-2016.

• Tác giả: Phạm Trọng Nhân
• Người hướng dẫn: GS.TS Vũ Thanh Te
• Trường học: Trường Đại học Thủy Lợi – Cơ sở 2
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Nghiên cứu, đánh giá các yếu tố làm chậm tiến độ và vượt dự toán tại các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư, giai đoạn 2010-2016
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Long An

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết quả đạt được
• 0.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 1.1. Khung khái niệm
• 1.2. Dự án đầu tư
• 1.3. Đặc điểm dự án đầu tư công
• 1.4. Chu trình và lý thuyết về quản lý dự án
• 1.5. Nội dung chậm tiến độ của các dự án
• 1.5.1. Khái niệm chậm tiến độ
• 1.5.2. Hậu quả của chậm tiến độ
• 1.6. Nội dung vượt dự toán các dự án đầu tư
• 1.6.1. Khái niệm vượt dự toán
• 1.6.2. Hậu quả của vượt dự toán
• 1.7. Các nghiên cứu về yếu tố gây chậm tiến độ và vượt dự toán
• 1.7.1. Các nghiên cứu về yếu tố gây chậm tiến độ
• 1.7.2. Các nghiên cứu về yếu tố gây vượt dự toán
• 1.7.3. Các nghiên cứu về yếu tố gây chậm tiến độ và vượt dự toán
• 1.8. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG CHO NGHIÊN CỨU
• 2.1. Lý thuyết về mối quan hệ giữa thời gian và chi phí thực hiện dự án
• 2.2. Cách xác định yếu tố trượt giá do kéo dài tiến độ
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3.1. Mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chậm tiến độ và vượt dự toán của các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư
• 2.3.2. Mô hình nghiên cứu
• 2.3.3. Các giả thuyết nghiên cứu
• 2.3.4. Nghiên cứu định tính
• 2.4. Cơ sở lý thuyết về thống kê
• 2.4.1. Các phương pháp nghiên cứu thống kê
• 2.4.2. Mẫu trong nghiên cứu thống kê
• 2.4.3. Các biến trong nghiên cứu thống kê
• 2.4.4. Đặc điểm của thống kê
• 2.5. Thang đo trong thống kê
• 2.5.1. Đánh giá độ tin cậy của thang đo
• 2.6. Các nội dung giải quyết trong nghiên cứu
• 2.7. Quy trình nghiên cứu
• 2.8. Quy trình thu thập dữ liệu
• 2.8.1. Thiết kế bảng câu hỏi
• 2.8.2. Mẫu phiếu khảo sát
• 2.9. Công cụ nghiên cứu
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ GÂY CHẬM TIẾN ĐỘ VÀ VƯỢT DỰ TOÁN TẠI CÁC DỰ ÁN DO SỞ XÂY DỰNG LONG AN LÀM CHỦ ĐẦU TƯ
• 3.1. Giới thiệu về Sở Xây dựng Long An
• 3.2. Giới thiệu về Ban QLDA Xây dựng - Sở Xây dựng
• 3.3. Các công trình chậm tiến độ và vượt dự toán giai đoạn 2010-2016
• 3.4. Khái quát các nguyên nhân gây chậm tiến độ và vượt dự toán
• 3.5. Xây dựng phiếu khảo sát thực tế
• 3.6. Kết quả khảo sát thực tế
• 3.7. Thống kê đối tượng tham gia trả lời
• 3.8. Kiểm định thang đo
• 3.9. Kết quả phân tích theo trị số trung bình
• 3.10. Phân tích kết quả khảo sát
• 3.11. Thảo luận kết quả nghiên cứu và rút ra kết luận
• 3.11.1. Năng lực yếu kém trong quản lý dự án của chủ đầu tư
• 3.11.2. Năng lực yếu kém của nhà thầu thi công
• 3.11.3. Năng lực yếu kém trong thực hiện dự án của tư vấn
• 3.11.4. Yếu tố tác động ngoại vi
• 3.11.5. Nhóm yếu tố pháp lý thiếu ổn định
• 3.12. Nghiên cứu trường hợp dự án Nâng cấp, mở rộng Trung tâm Giáo dục Lao động Xã hội tỉnh Long An do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư
• 3.12.1. Thông tin về dự án
• 3.12.2. Phân tích nguyên nhân dẫn đến chậm tiến độ và vượt dự toán
• 3.12.2.1. Về yếu tố năng lực yếu kém trong quản lý dự án của chủ đầu tư
• 3.12.2.2. Nhóm yếu tố liên quan đến nhà thầu
• 3.12.2.3. Về yếu tố năng lực yếu kém của nhà tư vấn
• 3.12.2.4. Nhóm yếu tố ngoại vi
• 3.12.2.5. Nhóm yếu tố pháp lý thiếu ổn định
• 3.13. Các giải pháp khuyến nghị
• 3.13.1. Giải pháp nâng cao năng lực của chủ đầu tư
• 3.13.2. Giải pháp đối với năng lực của nhà thầu
• 3.13.3. Giải pháp đối với năng lực của tư vấn
• 3.13.4. Giải pháp đối với nhóm yếu tố tác động ngoại vi
• 3.13.5. Giải pháp cho nhóm yếu tố pháp lý thiếu ổn định
• 3.14. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Đề tài nghiên cứu về yếu tố gây chậm tiến độ và vượt dự toán tại các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư trong giai đoạn 2010-2016 có tính cấp thiết cao. Trong bối cảnh phát triển kinh tế xã hội, đầu tư công đóng vai trò quan trọng trong việc tái cấu trúc nền kinh tế. Tuy nhiên, tình trạng chậm tiến độ và vượt dự toán đã trở thành vấn đề nhức nhối, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư công. Các công trình xây dựng không hoàn thành đúng thời hạn gây ra nhiều hệ lụy, từ việc không đáp ứng nhu cầu xã hội đến việc lãng phí nguồn lực. Theo thống kê, nhiều dự án tại Long An đã phải gia hạn nhiều lần, thậm chí có những gói thầu bị bỏ dở. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chủ đầu tư mà còn tác động tiêu cực đến sự phát triển kinh tế của tỉnh. Do đó, việc nghiên cứu và đánh giá các yếu tố này là cần thiết để tìm ra giải pháp khắc phục, nâng cao hiệu quả đầu tư công.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định và phân tích các yếu tố dẫn đến tình trạng chậm tiến độ và vượt dự toán của các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư. Cụ thể, nghiên cứu sẽ tập trung vào việc ước lượng các nguyên nhân gây ra tình trạng này, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hạn chế và khắc phục. Việc xác định rõ các yếu tố này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý dự án mà còn góp phần cải thiện chất lượng công trình xây dựng. Nghiên cứu sẽ sử dụng các phương pháp thống kê và phân tích định tính để thu thập dữ liệu từ các dự án thực tế, từ đó đưa ra những kết luận có giá trị thực tiễn. Mục tiêu cuối cùng là cung cấp những kiến thức và giải pháp hữu ích cho các nhà quản lý và chủ đầu tư trong việc thực hiện các dự án đầu tư công.

III. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư trong giai đoạn 2010-2016. Phạm vi nghiên cứu bao gồm khoảng 22 dự án và 210 hạng mục công trình. Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ pháp lý, hồ sơ quản lý chất lượng và thông qua phỏng vấn 200 cán bộ công nhân viên đang trực tiếp quản lý các dự án. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chậm tiến độ và vượt dự toán, từ đó đưa ra những khuyến nghị cụ thể. Việc xác định rõ đối tượng và phạm vi nghiên cứu sẽ giúp đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả nghiên cứu, đồng thời tạo cơ sở cho việc áp dụng các giải pháp vào thực tiễn.

IV. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn bao gồm phương pháp thống kê và phân tích định tính. Phương pháp thống kê sẽ giúp thu thập và xử lý thông tin từ các dự án, trong khi phương pháp phân tích định tính sẽ hỗ trợ trong việc đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến chậm tiến độ và vượt dự toán. Nghiên cứu sẽ sử dụng bảng câu hỏi để khảo sát ý kiến của các cán bộ quản lý, nhà thầu và tư vấn. Kết quả thu được sẽ được phân tích để xác định các nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Việc áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học sẽ đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy của kết quả, từ đó cung cấp những thông tin hữu ích cho việc quản lý và thực hiện các dự án đầu tư công.

V. Kết quả dự kiến đạt được

Kết quả dự kiến của nghiên cứu là xác định rõ các yếu tố gây ra tình trạng chậm tiến độ và vượt dự toán tại các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư. Nghiên cứu sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan về các nguyên nhân, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm khắc phục tình trạng này. Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ý nghĩa thực tiễn cao, giúp các nhà quản lý và chủ đầu tư có thể áp dụng vào thực tế. Việc đưa ra các giải pháp khả thi sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư công, đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình xây dựng. Kết quả này sẽ được trình bày chi tiết trong các chương tiếp theo của luận văn.

VI. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Đề tài nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn mang lại giá trị thực tiễn cao. Về mặt khoa học, nghiên cứu sẽ hệ thống hóa lý luận về các yếu tố dẫn đến tình trạng chậm tiến độ và vượt dự toán, góp phần hoàn thiện hệ thống lý luận về quản lý dự án đầu tư xây dựng. Về mặt thực tiễn, các giải pháp đề xuất sẽ giúp các nhà quản lý và chủ đầu tư nâng cao hiệu quả trong việc thực hiện các dự án đầu tư công. Việc áp dụng các giải pháp này sẽ giúp giảm thiểu tình trạng chậm tiến độ và vượt dự toán, từ đó nâng cao chất lượng công trình và đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Long An.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2010-2016, các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư đã gặp phải tình trạng chậm tiến độ và vượt dự toán phổ biến, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả đầu tư công và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Theo thống kê, có khoảng 22 dự án với hơn 210 hạng mục công trình bị chậm tiến độ, nhiều gói thầu phải gia hạn nhiều lần mới hoàn thành, thậm chí có những gói thầu bị bỏ dở giữa chừng. Ví dụ điển hình như công trình Trung tâm Giáo dục Thường xuyên tỉnh với giá trị 11,88 tỷ đồng, công trình Trường Trung học Kinh tế kỹ thuật Long An với giá trị 17,342 tỷ đồng, đều bị chậm tiến độ và vượt dự toán đáng kể.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định và ước lượng các nguyên nhân gây ra tình trạng chậm tiến độ và vượt dự toán tại các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư, đồng thời đề xuất các giải pháp hạn chế tình trạng này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các dự án đầu tư xây dựng công trình trên địa bàn tỉnh Long An trong giai đoạn 2010-2016, sử dụng dữ liệu từ hồ sơ pháp lý, hồ sơ quản lý chất lượng của các dự án và khảo sát ý kiến của khoảng 200 cán bộ, kỹ sư, nhà thầu, tư vấn liên quan.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý dự án đầu tư công, giảm thiểu lãng phí nguồn lực và thúc đẩy phát triển bền vững tại địa phương. Các chỉ số như tỷ lệ dự án chậm tiến độ trên tổng số dự án và mức độ vượt dự toán trung bình được sử dụng làm metrics đánh giá hiệu quả quản lý dự án.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý dự án đầu tư xây dựng, trong đó nhấn mạnh mối quan hệ giữa thời gian và chi phí thực hiện dự án. Mô hình Bromilow’s Time-Cost (BTC) được sử dụng để dự báo thời gian xây dựng dựa trên chi phí dự án, với công thức:

$$ T = K \times C^B $$

trong đó $T$ là thời gian xây dựng, $C$ là chi phí dự án, $K$ và $B$ là các hằng số mô tả hiệu quả và độ nhạy của thời gian theo quy mô dự án.

Khung lý thuyết cũng bao gồm các khái niệm về chậm tiến độ và vượt dự toán, được định nghĩa dựa trên sự khác biệt giữa thời gian và chi phí thực tế so với hợp đồng ban đầu. Các nhóm yếu tố ảnh hưởng được phân loại thành: (1) Yếu tố liên quan đến chủ đầu tư, (2) Yếu tố liên quan đến nhà thầu, (3) Yếu tố liên quan đến tư vấn, (4) Yếu tố ngoại vi và (5) Yếu tố pháp lý thiếu ổn định.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát bảng câu hỏi với 200 người tham gia là cán bộ quản lý dự án, nhà thầu, tư vấn và các bên liên quan. Mẫu được chọn theo phương pháp lấy mẫu định mức nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm đối tượng.

Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả và kiểm định độ tin cậy thang đo, trong đó thang đo Likert 5 mức độ được áp dụng để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố. Quy trình nghiên cứu gồm ba bước: nghiên cứu tài liệu, xây dựng và kiểm định mô hình nghiên cứu, thu thập và phân tích dữ liệu, cuối cùng đề xuất giải pháp.

Thời gian nghiên cứu kéo dài trong khoảng 6 năm (2010-2016), tập trung tại tỉnh Long An, với trọng tâm là các dự án do Sở Xây dựng làm chủ đầu tư.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Năng lực yếu kém của chủ đầu tư: Khoảng 70% người tham gia khảo sát đánh giá năng lực quản lý dự án của chủ đầu tư ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng chậm tiến độ và vượt dự toán. Việc bố trí vốn không kịp thời và thiếu kinh nghiệm quản lý là nguyên nhân chính.

2. Năng lực và kinh nghiệm nhà thầu: 65% ý kiến cho rằng năng lực tài chính, nhân lực và thiết bị thi công của nhà thầu là yếu tố quan trọng gây ra chậm tiến độ. Việc lựa chọn nhà thầu giá thấp dẫn đến thiếu nguồn lực và chất lượng thi công kém.

3. Yếu kém của đơn vị tư vấn: 60% người khảo sát nhận định tư vấn thiếu kinh nghiệm, hồ sơ thiết kế sai sót và thẩm tra sơ sài làm trì hoãn tiến độ và phát sinh chi phí vượt dự toán.

4. Tác động ngoại vi: Các yếu tố như biến động giá nguyên vật liệu, điều kiện thời tiết và thủ tục hành chính chiếm khoảng 55% mức độ ảnh hưởng, gây gián đoạn nguồn cung và kéo dài thời gian thi công.

5. Yếu tố pháp lý thiếu ổn định: Thay đổi các quy định pháp luật, như Luật Đấu thầu và Luật Xây dựng, làm phát sinh điều chỉnh kế hoạch, kéo dài thời gian và tăng chi phí dự án, được đánh giá ảnh hưởng đáng kể bởi 50% người tham gia.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chủ yếu của chậm tiến độ và vượt dự toán là do năng lực quản lý của chủ đầu tư và nhà thầu còn hạn chế, phù hợp với kết quả nghiên cứu của các tác giả quốc tế và trong nước. Việc bố trí vốn không đồng bộ với tiến độ thi công làm tăng chi phí trượt giá và phát sinh chi phí gián tiếp. Các sai sót trong thiết kế và thẩm tra của tư vấn cũng làm gián đoạn thi công, gây lãng phí thời gian và chi phí.

Biểu đồ phân tích mức độ ảnh hưởng các nhóm yếu tố cho thấy nhóm yếu tố chủ đầu tư và nhà thầu chiếm tỷ trọng lớn nhất, tiếp theo là tư vấn và các yếu tố ngoại vi. Bảng so sánh mức độ ảnh hưởng giữa các nhóm đối tượng khảo sát cũng cho thấy sự đồng thuận cao về các nguyên nhân chính.

So với các nghiên cứu tại các quốc gia phát triển, yếu tố pháp lý và thủ tục hành chính tại Long An có mức độ ảnh hưởng cao hơn do sự thay đổi thường xuyên và chưa ổn định của các quy định. Điều này đặt ra yêu cầu cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước và chủ đầu tư để giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực quản lý của chủ đầu tư: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý dự án, lập kế hoạch và giám sát thi công cho cán bộ quản lý dự án trong vòng 12 tháng tới. Chủ thể thực hiện là Sở Xây dựng phối hợp với các viện nghiên cứu và trường đại học.

2. Tăng cường năng lực và lựa chọn nhà thầu: Áp dụng tiêu chí đánh giá năng lực tài chính, nhân lực và kinh nghiệm thi công trong quá trình đấu thầu, hạn chế lựa chọn nhà thầu giá thấp không đảm bảo chất lượng. Thời gian thực hiện trong 2 năm, do Ban QLDA Xây dựng chủ trì.

3. Cải thiện chất lượng tư vấn thiết kế và thẩm tra: Xây dựng quy trình kiểm soát chất lượng hồ sơ thiết kế, tăng cường giám sát và đánh giá năng lực tư vấn. Thực hiện ngay và duy trì liên tục, do Sở Xây dựng và các đơn vị tư vấn phối hợp thực hiện.

4. Quản lý rủi ro từ yếu tố ngoại vi: Thiết lập hệ thống cảnh báo biến động giá nguyên vật liệu và điều kiện thi công, xây dựng kế hoạch dự phòng phù hợp. Thời gian triển khai trong 6 tháng, do Ban QLDA Xây dựng và các nhà thầu phối hợp.

5. Ổn định và minh bạch pháp lý: Đề xuất cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước để cập nhật kịp thời và ổn định các quy định pháp luật liên quan đến đầu tư xây dựng. Thời gian thực hiện trong 1 năm, do Sở Xây dựng và UBND tỉnh chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý dự án và chủ đầu tư: Giúp nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý dự án.

2. Nhà thầu thi công và tư vấn thiết kế: Cung cấp thông tin về các nguyên nhân phổ biến gây chậm tiến độ và vượt dự toán, giúp cải thiện quy trình thi công và thiết kế.

3. Cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng và đầu tư công: Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy định phù hợp nhằm ổn định môi trường pháp lý và nâng cao hiệu quả đầu tư công.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý xây dựng: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và thực trạng quản lý dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguyên nhân chính nào dẫn đến chậm tiến độ tại các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư?
   Năng lực quản lý yếu kém của chủ đầu tư và nhà thầu chiếm tỷ lệ lớn, cùng với việc bố trí vốn không kịp thời và thiếu kinh nghiệm quản lý dự án.

2. Yếu tố pháp lý ảnh hưởng thế nào đến tiến độ và chi phí dự án?
   Sự thay đổi thường xuyên và thiếu ổn định của các quy định pháp luật làm phát sinh điều chỉnh kế hoạch, kéo dài thời gian và tăng chi phí dự án.

3. Làm thế nào để giảm thiểu tình trạng vượt dự toán?
   Cần nâng cao chất lượng tư vấn thiết kế, kiểm soát chặt chẽ chi phí, lựa chọn nhà thầu có năng lực và ổn định nguồn vốn đầu tư.

4. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Kết hợp nghiên cứu định tính (phỏng vấn, thảo luận nhóm) và định lượng (khảo sát bảng câu hỏi, phân tích thống kê) với mẫu khảo sát 200 người.

5. Giải pháp nào ưu tiên thực hiện trước để cải thiện tiến độ dự án?
   Nâng cao năng lực quản lý của chủ đầu tư và tăng cường năng lực nhà thầu được xem là ưu tiên hàng đầu, vì đây là các yếu tố ảnh hưởng lớn nhất.

Kết luận

• Xác định rõ 5 nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến chậm tiến độ và vượt dự toán tại các dự án do Sở Xây dựng Long An làm chủ đầu tư: chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn, yếu tố ngoại vi và pháp lý.
• Năng lực quản lý của chủ đầu tư và nhà thầu là nguyên nhân chủ yếu gây ra các vấn đề về tiến độ và chi phí.
• Yếu tố pháp lý thiếu ổn định và biến động giá nguyên vật liệu là những thách thức lớn cần được giải quyết.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực quản lý, cải thiện quy trình thi công và thiết kế, ổn định pháp lý và quản lý rủi ro ngoại vi.
• Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình quản lý dự án hiện đại để nâng cao hiệu quả đầu tư công trong giai đoạn tiếp theo.

Các cơ quan quản lý, chủ đầu tư và nhà thầu cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả quản lý dự án, giảm thiểu chậm tiến độ và vượt dự toán, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Long An bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 1.1 Khung khái niệm 1.1 Dự án đầu tư Từ những năm 60 trở lại đây thì nhận thức về dự án bắt đầu hoàn thiện, danh từ dự án được sử dụng trong nhiều lĩnh vực, các mối quan hệ, mục tiêu, phạm vi khác nhau do vậy cơ cấu tổ chức của dự án cũng tương đối khác nhau. Các nhà kinh tế học đã đưa ra nhiều khái niệm về dự án. Mỗi một khái niệm nhấn mạnh một số khía cạnh của dự án cùng các đặc điểm quan trọng của nó trong từng hoàn cảnh cụ thể. Xét theo nghĩa chung nhất, dự án là một lĩnh vực hoạt động đặc thù, một nhiệm vụ cụ thể cần phải đạt được thực hiện với phương pháp riêng, nguồn lực riêng và phải theo một kế hoạch tiến độ nhằm tạo ra một thực thể mới.

Như vậy theo định nghĩa này thì: dự án không chỉ là một ý định phác thảo mà có tính cụ thể và mục tiêu xác định; Dự án không phải là một nghiên cứu trừu tượng mà phải cấu trúc nên một thực thể mới. Xét về hình thức: Dự án đầu tư được hiểu là một tập tài liệu tổng hợp bao gồm các luận chứng cá biệt được trình bày một cách có hệ thống, chi tiết về một kế hoạch đầu tư nhằm đầu tư các nguồn tài nguyên của một cá nhân, một tổ chức vào một lĩnh vực hoạt động nào đó của xã hội để tạo ra một kết quả kinh tế, tài chính kéo dài trong tương lai. Xét trên góc độ quản lý: Dự án đầu tư là một công cụ hoạch định nỗ lực có thời hạn trong việc sử dụng vốn, vật tư, lao động nhằm tạo ra những sản phẩm mới cho xã hội. Định nghĩa này nhấn mạnh hai đặc tính: Mọi dự án đầu tư đều có điểm bắt đầu và điểm kết thúc xác định.

Dự án kết thúc khi mục tiêu của dự án đã đạt được hoặc khi xác định rõ ràng mục tiêu không thể đạt được và dự án bị loại bỏ; Sản phẩm hoặc dịch vụ mới được tạo ra khác biệt so với những sản phẩm tương tự đã có hoặc dự án khác. Xét trên góc độ kế hoạch hóa: Dự án đầu tư được xem là một kế hoạch chi tiết để thực hiện chương trình đầu tư nhằm phát triển kinh tế, xã hội làm căn cứ đưa ra quyết định đầu tư và sử dụng vốn đầu tư. 5 Dù các định nghĩa khác nhau nhưng có thể rút ra một số đặc trưng cơ bản của khái niệm dự án như sau: Dự án có mục đích, mục tiêu rõ ràng. Mỗi dự án thể hiện một hoặc một nhóm nhiệm vụ cần được thực hiện với một bộ kết quả xác định nhằm thoả mãn một nhu cầu nào đó.

Dự án cũng là một hệ thống phức tạp nên cần được chia thành nhiều bộ phận khác nhau để thực hiện và quản lý nhưng phải đảm bảo các mục tiêu cơ bản về thời gian, chi phí và việc hoàn thành với chất lượng cao. Dự án có chu kỳ phát triển riêng và tồn tại hữu hạn. Nghĩa là giống như các thực thể sống, dự án cũng trải qua các giai đoạn: hình thành, phát triển, có thời điểm bắt đầu và kết thúc. Dự án liên quan đến nhiều bên và có sự tương tác phức tạp giữa các bộ phận quản lý chức năng với quản lý dự án… Dự án nào cũng có sự tham gia của nhiều bên hữu quan như chủ đầu tư, người hưởng thụ dự án, các nhà tư vấn, nhà thầu, cơ quan quản lý Nhà nước… Vì mục tiêu của dự án các nhà quản lý dự án duy trì thường xuyên mối quan hệ với các bộ phận quản lý khác.

Sản phẩm của dự án mang tính chất đơn chiếc, độc đáo. Khác với quá trình sản xuất liên tục và gián đoạn kết quả của dự án không phải là sản phẩm sản xuất hàng loạt mà có tính khác biệt cao. Sản phẩm và dịch vụ do dự án đem lại là duy nhất. Môi trường hoạt động “va chạm”.

Quan hệ giữa các dự án là quan hệ chia nhau cùng một nguồn lực khan hiếm của một tổ chức. Dự án “cạnh tranh” lẫn nhau và với các bộ phận chức năng khác về tiền vốn, nhân lực, thiết bị. Tính bất định và rủi ro cao: Hầu hết các dự án đòi hỏi lượng tiền vốn, vật tư và lao động rất lớn để thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định. Mặt khác, thời gian đầu tư vào vận hành kéo dài nên các dự án đầu tư phát triển thường có độ rủi ro cao.

Trong đề tài này nghiên cứu chủ yếu về dự án đầu tư xây dựng nên ta cần có một cái nhìn tổng quan về dự án đầu tư xây dựng theo những quy định của pháp luật về xây dựng hiện hành: 6 Theo Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/6/2014 của Quốc hội quy định“Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định. Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng, dự án được thể hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng” 1.2 Đặc điểm của dự án đầu tư công: Theo Luật Đầu tư công số 49/2014/QH13 ngày 18/6/2014 “Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, dự án xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và đầu tư vào các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội”. Vốn đầu tư công gồm: vốn ngân sách nhà nước, vốn công trái quốc gia, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn trái phiếu chính quyền địa phương, vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn từ nguồn thu để lại cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối ngân sách nhà nước, các khoản vốn vay khác của ngân sách địa phương để đầu tư. Hoạt động đầu tư công bao gồm lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư; lập, thẩm định, quyết định chương trình, dự án đầu tư công; lập, thẩm định, phê duyệt, giao, triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư công; quản lý, sử dụng vốn đầu tư công; theo dõi và đánh giá, kiểm tra, thanh tra kế hoạch, chương trình, dự án đầu tư công.

Lĩnh vực đầu tư công bao gồm: - Đầu tư chương trình, dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. - Đầu tư phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội. - Đầu tư và hỗ trợ hoạt động cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích. - Đầu tư của Nhà nước tham gia thực hiện dự án theo hình thức đối tác công tư.

Căn cứ vào tính chất, dự án đầu tư công được phân loại như sau: 7 - Dự án có cấu phần xây dựng là dự án đầu tư: xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp, mở rộng dự án đã đầu tư xây dựng, bao gồm cả phần mua tài sản, mua trang thiết bị của dự án. - Dự án không có cấu phần xây dựng là dự án mua tài sản, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua, sửa chữa, nâng cấp trang thiết bị, máy móc. Căn cứ mức độ quan trọng và quy mô, dự án đầu tư công được phân loại thành dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án nhóm B và dự án nhóm C Các nguyên tắc quản lý đầu tư công bao gồm: - Tuân thủ các quy định của pháp luật về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công. - Phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm của đất nước, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch phát triển ngành.

- Thực hiện đúng trách nhiệm và quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân liên quan đến quản lý và sử dụng vốn đầu tư công. - Quản lý việc sử dụng vốn đầu tư công theo đúng quy định đối với từng nguồn vốn; bảo đảm đầu tư tập trung, đồng bộ, chất lượng, tiết kiệm, hiệu quả và khả năng cân đối nguồn lực; không để thất thoát, lãng phí. - Bảo đảm công khai, minh bạch trong hoạt động đầu tư công. - Khuyến khích tổ chức, cá nhân trực tiếp đầu tư hoặc đầu tư theo hình thức đối tác công tư vào dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội và cung cấp dịch vụ công.

Nội dung quản lý nhà nước về đầu tư công bao gồm: - Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về đầu tư công. - Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, chương trình, kế hoạch, quy hoạch, giải pháp, chính sách đầu tư công. - Theo dõi, cung cấp thông tin về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công. 8 - Đánh giá hiệu quả đầu tư công; kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về đầu tư công, việc tuân thủ quy hoạch, kế hoạch đầu tư công.

- Xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo của tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư công. - Khen thưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thành tích trong hoạt động đầu tư công. - Hợp tác quốc tế về đầu tư công.2 Chu trình và lý thuyết về quản lý dự án Bùi Ngọc Toàn (2008) định nghĩa: “Chu trình quản lý dự án là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, dịch vụ bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép” Lập kế hoạch: bao gồm việc xây dựng mục tiêu, xác định những công việc cần được hoàn thành, nguồn lực cần thiết để thực hiện dự án và là quá trình phát triển kế hoạch hành động theo một trình tự logic nhất định. Điều phối thực hiện dự án: đây là quá trình phân phối các nguồn lực bao gồm tiền vốn, lao động, máy móc thiết bị và đặc biệt là điều phối và quản lý tiến độ thời gian.