Mở đầu Chương 2: Tổng quan HVTH: Trần Minh Huy GVHD: TS. Đặng Ngọc Châu MSHV: 2370365 PGS. Đỗ Tiến Sỹ Đồ án tốt nghiệp 5 Ngành: Quản lý xây dựng Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Phân tích số liệu Chương 5: Xác định các yếu tố chính ảnh hưởng hiệu quả QLDA (phân tích nhân tố khám phá EFA) Chương 6: Kết luận và kiến nghị HVTH: Trần Minh Huy GVHD: TS. Đặng Ngọc Châu MSHV: 2370365 PGS.
Đỗ Tiến Sỹ Đồ án tốt nghiệp 6 Ngành: Quản lý xây dựng CHƯƠNG 2. Giới thiệu chương Nội dung Chương 2 sẽ đi vào 3 vấn đề chính: các khái niệm quan trọng của Đồ án; các nghiên cứu trong nước và thế giới liên quan đến chủ đề; và đồng thời xác định các yếu tố chính ảnh hưởng và tiêu chí đánh giá hiệu quả QLDA. Khái niệm QLDAXD QLDA là một quá trình khoa học và nghệ thuật nhằm kiểm soát, điều hành, phối hợp các tài nguyên và hướng dẫn thực hiện của các chủ thể cùng tham gia vào DA để đạt được mong muốn cụ thể trong khuôn khổ thời gian, ngân sách và tiêu chuẩn chất lượng đã định (Schwindt & Zimmermann, 2015). QLDA bao gồm các giai đoạn chính sau: Khởi đầu: Xác định nội dung công việc và mục tiêu của DA, sự cần thiết của DA, xác định các chủ thể sẽ tham gia và có ảnh hưởng đến DA.
Hoạch định: XD mục tiêu DA, xác định công việc, tài nguyên thiết yếu để hoàn thành DA và dự đoán rủi ro từ đó lập thành kế hoạch thực hiện chi tiết và có thể điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp với tiến trình thực hiện của DA. Thực thi: Triển khai lựa chọn các nhà thầu, thi công theo biện pháp đã được phê duyệt. Đây là giai đoạn đòi hỏi sự chung tay, nổ lực thực hiện của các các nhân tham gia thực hiện DA và đồng thời các nguồn lực phải được kiểm soát chặc chẽ. Theo dõi và kiểm soát: Đánh giá tiến độ và hiệu suất của DA so với kế hoạch đã đề ra và tùy vào tình hình thực thi công việc cần phải bổ sung, điều chỉnh kế hoạch để DA đạt được mục tiêu.
Kết thúc: Hoàn thành và đóng DA, bao gồm việc đưa vào sử dụng, bàn giao và việc tài liệu hóa các kết quả và lưu trữ hồ sơ. QLDA không chỉ giới hạn trong việc theo dõi tiến độ và ngân sách, mà còn bao gồm việc quản lý chất lượng, rủi ro, phạm vi, và sự thay đổi, đồng thời hạn chế tranh chấp giữa các chủ thể tham gia, tạo sự hài lòng chung khi DA hoàn thành. HVTH: Trần Minh Huy GVHD: TS. Đặng Ngọc Châu MSHV: 2370365 PGS.
Đỗ Tiến Sỹ Đồ án tốt nghiệp 7 Ngành: Quản lý xây dựng Hình 2.1 Các chu kỳ của DA ĐTXD. Nguồn diễn giải lại từ (Schwindt & Zimmermann, 2015) 2. Tác dụng của QLDAXD Để có được một DA XDCT thành công không chỉ phụ thuộc vào quy mô DA; đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, nguồn vốn dồi dào của CĐT; Kinh nghiệm, năng lực, sự chính xác của đội ngũ TVTK; Khả năng huy động vốn, kỹ năng, kinh nghiệm của Nhà thầu mà việc QLDA hiệu quả là nòng cốt của sự thành công. Để một DA hoàn thành như mong đợi cần có rất nhiều bên tham gia vào DA như đã nói ở trên, việc điều phối, kiểm soát, giải quyết xung đột, tranh chấp.cần một kế hoạch QLDA chuyên nghiệp (Silva, Warnakulasooriya, & Arachchige, 2016).
Vì vậy tác dụng của QLDA được hiểu cơ bản như sau: Đảm bảo DA hoàn thành đúng tiến độ, kinh phí trong giới hạn đã được phê duyệt. Việc này được thực hiện qua việc lập, kiểm soát tiến độ, kế hoạch giải ngân. Nâng cao chất lượng của DA: việc quản lý đảm bảo rằng các công việc được nghiệm thu đúng thiết kế, đúng các yêu cầu về kỹ thuật, phát hiện, loại bỏ, khắc phục sớm các sai sót từ đó làm tăng chất lượng của DA. HVTH: Trần Minh Huy GVHD: TS.
Đặng Ngọc Châu MSHV: 2370365 PGS. Đỗ Tiến Sỹ Đồ án tốt nghiệp 8 Ngành: Quản lý xây dựng Kiểm soát rủi ro: việc có quy trình QLDA phù hợp, các rủi ro được sớm nhận dạng, đánh giá và kiểm soát chúng tránh gây hậu quả nghiêm trọng cho DA. Phối hợp các bên liên quan: để hoàn thành 1 DA cần rất nhiều bên tham gia vào DA, vì vậy vai trò của tổ chức QLDA là hết sức quan trọng. Tối ưu hóa điểm mạnh của các bên tham gia, đồng thời giải quyết các tranh chấp kịp thời, tránh để tình trạng căng thẳng kéo dài giữa các bên làm tiến độ hoàn thành DA bị ảnh hưởng.
Tối ưu hóa nguồn lực, tài nguyên (nhân sự, máy móc, công nghệ thi công quản lý, tài chính.) để DA hoàn thành hiệu quả, tránh gây lãng phí. Chế độ báo cáo, kiểm soát: QLDA tổng hợp tổng thể tình hình thi công, giám sát, hoàn thiện bằng các báo cáo từ đó công việc được kiểm soát tốt hơn. Gia tăng việc tuân thủ pháp lý, công tác hậu kiểm (thanh tra, kiểm toán.): hầu hết các DA XD của nước ta hiện nay sẽ hậu kiểm về sau nên việc tuân thủ pháp lý, quản lý, lưu trữ hồ sơ tốt sẽ tránh được những rủi ro pháp lý về sau (Schwindt & Zimmermann, 2015; Silva et al.2 Các đơn vị tham gia vào DA (Nguồn inertet) HVTH: Trần Minh Huy GVHD: TS. Đặng Ngọc Châu MSHV: 2370365 PGS.
Đỗ Tiến Sỹ Đồ án tốt nghiệp 9 Ngành: Quản lý xây dựng 2. Tổng quan về công tác QLDA của nước ta hiện nay Công tác QLDA ở nước ta đang từng bước hoàn thiện và không ngừng cải tiến nhằm đảm bảo nhu cầu phát triển KT-XH của đất nước. Dưới đây là một số ưu nhược điểm trong công tác QLDA ở Việt Nam: 2. Về ưu điểm: - Chính sách và Pháp luật: nhằm tạo môi trường pháp lý trong sạch, dễ hiểu cho các nhà đầu tư, các chính sách này đang được nhà nước ban hành và cập nhật liên tục để nâng cao hiệu quả của DA.
- Đầu tư vào đào tạo chuyên nghiệp: Chú trọng việc nâng cao đào tạo nhân lực có chuyên môn, cấp chứng chỉ cho các QLDA, qua đó nâng cao chất lượng QLDA. - Ứng dụng công nghệ: QLDA cũng như mọi ngành nghề khác muốn phát triển nhanh theo xu thế công nghệ 4.0 thì việc đầu tư ứng dụng công nghệ là hết sức cấp thiết, có rất nhiều phần mềm QLDA cho đến các công cụ hỗ trợ như BIM giúp tăng hiệu quả QLDA, tiết kiệm nguồn tài nguyên về nhân lực. - Tinh thần làm việc nhóm và sự linh hoạt: Các đội ngũ QLDA tại Việt Nam thường có tinh thần làm việc nhóm cao, sự linh hoạt, đa năng,. điều này giúp các DA có thể đạt được mục tiêu tối ưu nhất.
Về nhược điểm: - Thủ tục, pháp lý, các quy định chồng chéo, phức tạp: Mặc dù đã có nhiều cải thiện, nhưng thủ tục, pháp lý vẫn còn nặng nề, khó hiểu, khó áp dụng dẫn đến DA bị trì trệ. - Thiếu kinh nghiệm quản lý DA quy mô lớn: Việt Nam vẫn còn thiếu các nhà QLDA có kinh nghiệm với các DA quy mô lớn, đặc biệt là DA có yêu cầu về công nghệ cao, vật liệu mới. - Vấn đề về minh bạch: Một số DA vẫn còn gặp phải vấn đề về minh bạch trong công tác đấu thầu, việc công khai nữa vời, tình trạng "trên trải thảm dưới rải đinh" vẫn khá phổ biến, dẫn đến sự thiếu tin cậy từ phía các nhà đầu tư và là rào cản các Nhà thầu có năng lực muốn tham gia vào DA. - Chênh lệch chất lượng giữa các khu vực: Sự chênh lệch trong kinh nghiệm và HVTH: Trần Minh Huy GVHD: TS.
Đặng Ngọc Châu MSHV: 2370365 PGS. Đỗ Tiến Sỹ Đồ án tốt nghiệp 10 Ngành: Quản lý xây dựng chất lượng QLDA giữa các khu vực vẫn còn lớn, làm cho chất lượng DA chưa thật sự đồng đều trên cả nước. Một số DA chưa đạt hiệu quả điển hình: - "Tuyến đường sắt đô thị số 1 TP.HCM: Thời gian thực hiện DA từ năm 2012 đến 2018 tuy nhiên đến cuối năm 2023 DA vẫn chưa hoàn thành và CĐT (UBND TP.HCM) đã gia hạn DA đến năm 2024. Qua nhiều lần gia hạn ngày hoàn thành, đến nay DA đã trễ tiến độ gần 6 năm so với kế hoạch ban đầu đề ra.
Chi phí thực hiện DA tăng 26,7 nghìn tỷ đồng (157%, chi phí ban đầu 17 nghìn tỷ đồng điều chỉnh tăng 43,7 nghìn tỷ đồng) " (Quân, 2024). - "Tuyến Metro số 2: được phê duyệt DA năm 2010, dự kiến đến 2025 mới được khởi công và hoàn thành trong năm 2030, so với kế hoạch ban đầu đã chậm 4 năm" (Khuê, 2024). - "Cao tốc Bến Lức - Long Thành: thời gian thực hiện từ 2014 đến 2019, DA phải lùi thời gian hoàn thành đến năm 2025 do vướng các thủ tục pháp lý và về thủ tục bố trí vốn cho DA" (Trang, 2022). Tóm lại, mặc dù có nhiều tiến bộ về công tác QLDA, thi công, các DA nước ta tự thực hiện ngày càng có quy mô lớn.
Tuy nhiên khá nhiều những DA XD nói chung và DA giao thông nói riêng vẫn chưa thành công như kỳ vọng. Do đó việc tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả QLDA là vô cùng cấp bách với ngành XD của nước ta hiện nay. Tổng quan tình hình nghiên cứu trên thế giới liên quan đến chủ đề Trên khắp thế giới, các nghiên cứu về QLDA XD có khá nhiều tài liệu, việc này đóng góp cho việc tối ưu hóa công tác QDLD, quy trình thực hiện và giảm thiểu rủi ro trong. Bên dưới là 1 số nghiên cứu điển hình về QLDA tác giả xin giới thiệu: Bảng 2.
Tổng quan các nghiên cứu trên thế giới liên quan đến bài nghiên cứu. Nghiên cứu (Tên đề tài, Mục tiêu nghiên Phương pháp STT Kết quả Mặt hạn chế tác giả, cứu thực nghiệm năm) "Factors Tìm ra những Thu thập dữ Các chuyên gia Dữ liệu thu 1 Influencing nhân tố ảnh liệu qua BCH, XD có thể tận thập giới hạn HVTH: Trần Minh Huy GVHD: TS. Đặng Ngọc Châu MSHV: 2370365 PGS. Đỗ Tiến Sỹ Đồ án tốt nghiệp 11 Ngành: Quản lý xây dựng Nghiên cứu (Tên đề tài, Mục tiêu nghiên Phương pháp STT Kết quả Mặt hạn chế tác giả, cứu thực nghiệm năm) Scheduling hưởng đến việc phân tích EFA dụng nghiên cứu ở các DA XD Activities of lập kế hoạch, thời để tìm ra nhân này lập kế hoạch của Indonesia Construction gian thi công tố ảnh hưởng tốt hơn và giảm Projects" (Hansen, trong các DA XD.
thiểu tranh chấp Fassa, & trong XD; những Wijaya, cải tiến như vậy 2023) cuối cùng sẽ dẫn đến thành công của DA.