CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. Khái niệm văn hóa doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp (VHDN) còn được biết đến với rất nhiều cái tên như văn hóa công ty, văn hóa tổ chức. Và cũng tương tự như cái tên, khái niệm về thuật ngữ VHDN cũng khá phong phú. VHDN như một tấm áo để nhận diện của một doanh nghiệp đối với bên ngoài, giúp doanh nghiệp có đặc sắc riêng và đây cũng là lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
Theo Mullins [1], văn hóa doanh nghiệp thể hiện qua việc doanh nghiệp tư duy. giải quyết các vấn đề xảy ra trong công ty. Và tất cả các thành viên mới đều phải học tập và thích nghi để trở thành một phần của công ty. Được thể hiện ở 2 trạng thái: - Trạng thái hữu hình: Là những giá trị nhận diện của thương hiệu như đồng phục, logo, sản phẩm, hoạt động.
- Trạng thái vô hình: Là những giá trị trừu tượng hơn như tư tưởng, thái độ, giá trị, phong cách lãnh đạo. Các yếu tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp được tạo nên từ 6 yếu tố cơ bản: - Tầm nhìn: Kim chỉ nam cho mọi hành động và quyết định của doanh nghiệp. - Giá trị cốt lõi: Thước đo tiêu chuẩn những hành vi, quan điểm. - Con người: Ý thức và năng lực của nguồn nhân lực.
- Thực tiễn: Tôn trọng các giá trị của doanh nghiệp. - Câu chuyện lịch sử: Sự sáng tạo văn hóa. - Môi trường làm việc “mở”: Tăng hiệu suất công việc. 10 Văn Hóa Doanh Nghiệp 231_71CULT30302_01 Cụ thể hơn trong chính nghiên cứu của Denison [2], văn hóa doanh nghiệp được cấu thành bởi những giá trị ngầm định, niềm tin và các nguyên tắc cơ bản, tất cả đều được xem là nền tảng của hệ thống quản lý doanh nghiệp, kỹ năng quản trị và hành vi.
Các mô hình văn hóa doanh nghiệp Theo Kim Cameron và Robert Quin, có 4 loại mô hình văn hóa doanh nghiệp - Văn hóa gia đình (Clan culture) - Văn hóa thứ bậc (Hierarchy culture) - Văn hóa thị trường (Market culture) - Văn hóa sáng tạo (Adhocracy culture) 4. Các thước đo giá trị văn hóa Qua 2 phương thức: - Khảo sát - Đo lường qua các chỉ số: eNPS, ESI và ETR. 11 Văn Hóa Doanh Nghiệp 231_71CULT30302_01 CHƯƠNG 2: THÔNG TIN DOANH NGHIỆP, VĂN HÓA DOANH NGHIỆP VÀ TRIẾT LÝ KINH DOANH CỦA TRUNG NGUYÊN LEGEND 1. Giới thiệu về Trung Nguyên Legend Hnh 1.
Hnh ảnh Logo của Trung Nguyên Legend Tập đoàn Trung Nguyên Legend là một trong những Tập đoàn thương mại và sản xuất lớn nhất ở thị trường Việt Nam, với vốn điều lệ lên đến 150 tỷ đồng. [3] Ông Đặng Lê Nguyên Vũ - Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend, người đã sáng lập thương hiệu cà phê Trung Nguyên với khát vọng về sự công bằng cho ngành cà phê Việt Nam vào năm 1996. Đây là một trong những doanh nghiệp ra đời đầu tiên nhằm một sứ mệnh nâng tầm cà phê Việt. Bên cạnh đó, Trung Nguyên đã tạo được hệ thống hơn 1000 cửa hàng nhượng quyền và trung tâm phân phối G7Mart trên khắp mọi nơi.
Tính đến thời điểm hiện tại, Trung Nguyên Legend có khoảng 3000 nhân sự cùng chung tay phục vụ cho công tác phát triển ngành cà phê nước nhà, đóng góp và công cuộc đẩy mạnh vị thế thương hiệu cà phê Việt Nam trên đấu trường quốc tế. Bên cạnh đó, Trung Nguyên Legend có hai lĩnh vực hoạt động chủ yếu: 12 Văn Hóa Doanh Nghiệp 231_71CULT30302_01 - Kinh doanh và sản xuất cà phê Trung Nguyên là một tập đoàn hoạt động trong ngành sản xuất và kinh doanh cà phê với các lĩnh vực hoạt động là trồng, sản xuất, chế biến, kinh doanh và xuất khẩu cà phê và trà. Tuy nhiên, mặt hàng cà phê vẫn là lĩnh vực được Trung Nguyên chú trọng nhất. Trung Nguyên đã tạo ra một chuỗi sản phẩm đa dạng được thể hiện ở ba dòng sản phẩm riêng biệt là sản phẩm phổ thông, trung cấp và cao cấp.
- Nhượng quyền thương hiệu Trung Nguyên thành công trong việc lần lượt thiết lập các chuỗi quán nhượng quyền trên các quốc gia. Là doanh nghiệp đi tiên phong áp dụng mô hình kinh doanh nhượng quyền tại Việt Nam. Năm 2011, Công ty cổ phần Trung Nguyên Franchising được thành lập. [4] Vào năm 2017, hệ thống chi nhánh đầu tiên đã được khai trương ở Thượng Hải, tính tới thời điểm hiện tại Trung Nguyên đã có hơn 1000 cửa hàng trong nước và tại 21 quốc gia trên thế giới.
Văn hóa doanh nghiệp của Trung Nguyên Legend Văn hóa doanh nghiệp là những yếu tố văn hóa được Trung Nguyên lựa chọn, tạo ra và sử dụng, thể hiện trong suốt toàn bộ quá trình hoạt động tạo nên bản sắc đặc trưng. - Đối với khách hàng: Chất lượng sản phẩm đạt tiêu chuẩn, phong phú, đáp ứng nhu cầu khách hàng và cách kinh doanh của doanh nghiệp sáng tạo đã chinh phục được thị trường trong nước và nước ngoài một cách thuyết phục. Trung Nguyên ban đầu xây dựng thương hiệu doanh nghiệp thông qua nhãn hiệu thể hiện chính nét truyền thống trong văn hóa Việt Nam. Không những vậy, doanh nghiệp đã tận dụng triệt để hình ảnh, logo, xây dựng thương hiệu ngay tại những con phố sầm uất để thu hút sự chú ý của khách hàng.
Ngoài ra, doanh nghiệp còn đầu tư xây dựng những Quỹ học bổng, Quỹ đầu tư, nhằm đánh vào tâm lý cộng đồng, thu hút sự quan tâm lớn của người dùng. Việc xây dựng hình ảnh bản thân với thương hiệu như một chìa khóa chiếm lòng tin của mọi người và giúp họ tăng trưởng doanh thu. - Đối với nhân viên: 13 Văn Hóa Doanh Nghiệp 231_71CULT30302_01 Văn hóa doanh nghiệp luôn “Đoàn kết như một gia đình”, khuyến khích quá trình đổi mới, sáng tạo của nhân viên, từ đó tạo nên lực hướng tâm cho toàn doanh nghiệp. Với quan điểm “Nhân viên là động lực tạo sự phát triển”, “Nhân viên là tài sản tốt nhất của công ty” đã mang lại môi trường làm việc hoàn toàn đảm bảo cho đời sống cho nhân viên.
Tạo động lực cho nhân viên luôn tích cực, gắn bó với doanh nghiệp. Văn hóa doanh nghiệp giúp Trung Nguyên tạo sự khác biệt giữa muôn ngàn thương hiệu cà phê khác, tạo nên phong thái của một doanh nghiệp. Triết lý kinh doanh 3. Logo và các loại sản phẩm của Trung Nguyên Legend 3.
Hnh ảnh Logo của Trung Nguyên Legend Mặt trời ở trung tâm với 8 tia sáng mặt trời, tượng trưng cho 8 yếu tố cơ bản trong vũ trụ như Trời, Đầm, Lửa, Sấm, Gió, Nước, Núi, Đất. Các biểu tượng nhật nguyệt và trái tim: Vị trí ứng với 8 tia sáng mặt trời, tượng trưng cho sự vận động và hòa hợp của quy luật vũ trụ và quy luật tình cảm. Với biểu tượng chiếc mũi tên hướng lên phía trên: Thể hiện được tinh thần phấn đấu, ý chí và khát vọng vươn lên của Tập đoàn. Ngoài ra, chiếc mũi tên còn tượng trưng cho căn nhà rông - đặc trưng của vùng Tây Nguyên, là chiếc nôi khởi nguồn của Trung Nguyên Legend.
Với 3 chiếc vạch trắng chính là bậc thang của căn nhà, màu trắng tinh khiết và mỗi bậc thang đều tượng trưng cho yếu tố thiên - địa - nhân. 14 Văn Hóa Doanh Nghiệp 231_71CULT30302_01 3. Các loại sản phẩm Cà phê chuyên biệt Trung Nguyên: là dòng được đánh giá ngon nhất vì được chọn lọc một cách tỉ mỉ và trải qua một quá trình siêu tiệt trùng. Sản phẩm cà phê chuyên biệt của Trung Nguyên Trung Nguyên: là dòng được làm trên dây chuyền hiện đại, cà phê được sấy lạnh trước khi đóng gói, tạo ra bước đột phá.
Sản phẩm cà phê Special Hnh 5. Sản phẩm cà phê dòng Sáng Tạo 15 Văn Hóa Doanh Nghiệp 231_71CULT30302_01 3. Nguyên tắc Tinh thần Phụng Sự, “kinh bang tế thế”, “kinh doanh không chỉ vì lợi nhuận thuần túy, lợi nhuận chỉ là hệ quả của quá trình phụng sự cộng đồng”. Đây là triết lý kinh doanh mà Trung Nguyên đã theo đuổi hơn hai thập niên qua.
Giá trị cốt lõi Khơi nguồn sáng tạo: Giá trị cốt lõi đầu tiên mà Trung Nguyên muốn hướng tới. Với mong muốn này thương hiệu không chỉ là cà phê hay nước giải khát mà còn phải thể hiện được nét văn hoá đặc sắc, triết lý sống, nghệ thuật, tinh thần,… qua đó có thể khơi dậy nguồn cảm hứng và ý tưởng sáng tạo của con người Việt Nam từ mỗi địa điểm và sản phẩm của thương hiệu. Phát triển và bảo vệ thương hiệu: Là một doanh nghiệp lớn Trung Nguyên mong muốn mỗi thành viên trong công ty đều phải có tinh thần trách nhiệm trong việc bảo vệ và phát triển thương hiệu. Xây dựng phong cách Trung Nguyên: Phong cách Trung Nguyên xây dựng mang đậm nét đặc trưng của bản sắc văn hoá Tây Nguyên và hội tụ một phần tinh thần dân tộc, chúng ta có thể thấy ở chuỗi cửa hàng cà phê của Trung Nguyên Legend, trên bộ đồng phục luôn có họa tiết khăn rằn.
Lấy người tiêu dùng làm tâm: Sự hài lòng của người tiêu dùng là mục tiêu hướng đến của mọi doanh nghiệp, hỗ trợ cho sự phát triển trong tương lai. Gây dựng sự thành công cùng đối tác: “Thành công của đối tác cũng chính là sự thành công của Trung Nguyên” hướng đến quan điểm này Trung Nguyên đặc biệt coi trọng sự hợp tác bình đẳng với tinh thần tin tưởng và trách nhiệm. Phát triển nguồn lực mạnh: Trung Nguyên chú trọng đào tạo và tạo cơ hội phát triển tốt nhất cho nhân viên, mang đến cho nhân viên và doanh nghiệp những lợi ích vật chất và tinh thần. Góp phần xây dựng cộng đồng: Mong muốn đóng góp trong việc xây dựng một cộng đồng tốt đẹp, đây cũng là giá trị cốt lõi cuối cùng trong 7 giá trị mà Trung Nguyên muốn xây dựng.
16 Văn Hóa Doanh Nghiệp 231_71CULT30302_01 3. Tầm nhìn - Sứ mạng Trong suốt những năm hoạt động, họ đã ba lần đưa ra những tầm nhìn và sứ mệnh phù hợp theo từng giai đoạn sau: Năm 2003-2014: - Tầm nhìn: “Trở thành một Tập đoàn thúc đẩy sự trỗi dậy của nền kinh tế Việt Nam, giữ vững sự tự chủ về kinh tế quốc gia và khơi dậy, chứng minh cho một khát vọng Đại Việt khám phá và chinh phục”. - Sứ mạng: “Tạo dựng thương hiệu hàng đầu qua việc mang lại cho người thưởng thức cà phê nguồn cảm hứng sáng tạo và niềm tự hào phong cách Trung Nguyên đậm đà văn hoá Việt Nam”. Với tầm nhìn của Trung Nguyên Legend, ta có thể thấy rõ được sự khát vọng khơi dậy nền kinh tế của dân tộc, chứng minh cho mọi người thấy được họ dám khám phá và chinh phục.