Luận văn thạc sĩ quản lý xây dựng phân tích các nguyên nhân điều chỉnh thiết kế tác động đến hiệu quả quản lý tiến độ dự án xây dựng đường dây truyền tải điện

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu quản lý xây dựng phân tích các nguyên nhân điều chỉnh thiết kế tác động đến hiệu quả quản lý tiến, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Công Bằng
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Hải Chiến
• Trường học: Đại học Bách Khoa - Đại học Quốc Gia TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Phân Tích Nguyên Nhân Điều Chỉnh Thiết Kế Trong Quản Lý Tiến Độ Dự Án Xây Dựng Đường Dây Truyền Tải Điện
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Nguyên nhân điều chỉnh thiết kế

Việc xác định nguyên nhân điều chỉnh thiết kế là bước đầu tiên trong phân tích tác động đến quản lý tiến độ dự án xây dựng đường dây truyền tải điện. Nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều yếu tố dẫn đến việc điều chỉnh thiết kế, bao gồm các nguyên nhân liên quan đến chủ đầu tư, đội ngũ thiết kế, và các quy định của cơ quan nhà nước. Đặc biệt, các nguyên nhân này có thể gây ra sự chậm trễ trong tiến độ thực hiện dự án. Theo một nghiên cứu, sai sót trong thiết kế chiếm khoảng 78% tổng số sai lệch, cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý chất lượng thiết kế ngay từ đầu. Việc phân tích các nguyên nhân ảnh hưởng này không chỉ giúp nhận diện các vấn đề mà còn tạo điều kiện cho việc đề xuất các giải pháp cải thiện chất lượng thiết kế và giảm thiểu điều chỉnh không cần thiết.

1.1. Các nguyên nhân liên quan đến chủ đầu tư

Chủ đầu tư đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định thiết kế và tiến độ dự án. Các quyết định của chủ đầu tư có thể dẫn đến việc thay đổi thiết kế, từ đó ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Theo nghiên cứu, các nguyên nhân chủ yếu từ phía chủ đầu tư bao gồm yêu cầu thay đổi về kỹ thuật hoặc điều kiện tài chính không ổn định. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý dự án mà còn có thể dẫn đến việc gia tăng chi phí và thời gian thực hiện. Để giảm thiểu các vấn đề này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư và các bên liên quan từ giai đoạn lập kế hoạch cho đến khi hoàn thành dự án.

1.2. Các nguyên nhân liên quan đến đội ngũ thiết kế

Đội ngũ thiết kế có trách nhiệm chính trong việc phát triển hồ sơ thiết kế và đảm bảo rằng các yêu cầu kỹ thuật được đáp ứng. Tuy nhiên, sự thiếu sót trong quá trình thiết kế hoặc sự không đồng bộ giữa các bộ phận có thể dẫn đến việc phải điều chỉnh thiết kế. Nghiên cứu cho thấy, việc không cập nhật thông tin kịp thời giữa các kỹ sư thiết kế và các bên liên quan có thể gây ra những sai sót lớn. Do đó, việc cải thiện quy trình giao tiếp và chia sẻ thông tin trong đội ngũ thiết kế là rất cần thiết để hạn chế các điều chỉnh không cần thiết và đảm bảo tiến độ dự án.

1.3. Các nguyên nhân liên quan đến quy định của cơ quan nhà nước

Các quy định pháp lý và quy trình phê duyệt từ cơ quan nhà nước cũng có ảnh hưởng lớn đến việc điều chỉnh thiết kế. Nhiều dự án xây dựng đường dây truyền tải điện phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt, và bất kỳ sự thay đổi nào trong quy định có thể dẫn đến việc phải điều chỉnh thiết kế. Việc không nắm rõ các yêu cầu pháp lý có thể gây ra sự chậm trễ trong phê duyệt và ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án. Để giải quyết vấn đề này, các bên liên quan cần thường xuyên cập nhật thông tin về quy định và có kế hoạch dự phòng cho các thay đổi pháp lý.

II. Tác động của điều chỉnh thiết kế đến quản lý tiến độ

Việc điều chỉnh thiết kế không chỉ gây ra sự chậm trễ trong tiến độ thi công mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ quy trình quản lý dự án. Mỗi lần điều chỉnh thiết kế đều có thể dẫn đến việc phải xem xét lại các kế hoạch và lịch trình đã được lập trước đó. Theo số liệu thống kê, các dự án có nhiều thay đổi thiết kế thường gặp phải tình trạng vượt ngân sách và kéo dài thời gian hoàn thành. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý tiến độ mà còn làm giảm uy tín của các bên liên quan. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, để nâng cao hiệu quả quản lý tiến độ, các bên cần có những biện pháp cụ thể nhằm kiểm soát và giảm thiểu tối đa việc điều chỉnh thiết kế trong quá trình thực hiện dự án.

2.1. Ảnh hưởng đến chi phí

Các điều chỉnh thiết kế thường dẫn đến việc gia tăng chi phí dự án do phải thực hiện các thay đổi trong thi công, mua sắm vật liệu mới hoặc thuê thêm nhân lực. Theo nghiên cứu, chi phí phát sinh do điều chỉnh thiết kế có thể chiếm tới 12,4% tổng chi phí dự án. Điều này gây áp lực lớn lên ngân sách và có thể dẫn đến việc thiếu hụt tài chính trong quá trình thực hiện. Do đó, cần có các biện pháp kiểm soát chi phí chặt chẽ và dự báo các chi phí phát sinh từ việc điều chỉnh thiết kế.

2.2. Ảnh hưởng đến chất lượng công trình

Chất lượng công trình cũng bị ảnh hưởng bởi các điều chỉnh thiết kế. Khi thiết kế thay đổi, các kỹ sư và nhà thầu phải điều chỉnh lại quy trình thi công, điều này có thể dẫn đến việc không đảm bảo chất lượng trong một số trường hợp. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc không kiểm soát tốt các thay đổi thiết kế có thể dẫn đến các lỗi kỹ thuật nghiêm trọng, ảnh hưởng đến độ bền và an toàn của công trình. Do đó, việc quản lý chất lượng trong quá trình điều chỉnh thiết kế là rất quan trọng để đảm bảo rằng các yêu cầu chất lượng được đáp ứng.

2.3. Ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng

Sự hài lòng của khách hàng là một yếu tố quan trọng trong bất kỳ dự án nào. Các điều chỉnh thiết kế không chỉ làm chậm tiến độ mà còn có thể dẫn đến sự không hài lòng từ phía khách hàng. Theo khảo sát, nhiều khách hàng cảm thấy không hài lòng khi dự án không hoàn thành đúng thời hạn hoặc không đạt yêu cầu chất lượng. Để cải thiện sự hài lòng của khách hàng, các bên liên quan cần đảm bảo rằng mọi thay đổi thiết kế đều được thông báo kịp thời và có sự đồng thuận từ phía khách hàng.

III. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tiến độ

Để nâng cao hiệu quả quản lý tiến độ trong các dự án xây dựng đường dây truyền tải điện, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể nhằm kiểm soát và hạn chế việc điều chỉnh thiết kế. Đầu tiên, cần tăng cường công tác lập kế hoạch và dự báo trước các khả năng phát sinh thay đổi thiết kế. Việc này có thể được thực hiện thông qua việc xây dựng các kịch bản và phương án dự phòng cho từng giai đoạn của dự án. Thứ hai, cần cải thiện quy trình giao tiếp giữa các bên liên quan để đảm bảo rằng mọi thông tin liên quan đến thiết kế đều được cập nhật kịp thời và chính xác. Cuối cùng, việc đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ thiết kế và quản lý dự án cũng là yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu các thay đổi không cần thiết và nâng cao hiệu quả quản lý tiến độ.

3.1. Lập kế hoạch dự phòng

Việc lập kế hoạch dự phòng giúp các bên liên quan có thể phản ứng nhanh chóng với các thay đổi không mong muốn. Đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng, các yếu tố như thời tiết, tình trạng địa hình, và yêu cầu từ chủ đầu tư có thể thay đổi bất ngờ. Do đó, việc xây dựng các kịch bản dự phòng sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo tiến độ dự án.

3.2. Cải thiện giao tiếp

Giao tiếp hiệu quả giữa các bên liên quan là yếu tố then chốt trong việc quản lý tiến độ. Cần thiết lập một hệ thống thông tin rõ ràng để đảm bảo rằng mọi thay đổi trong thiết kế đều được thông báo kịp thời và đầy đủ. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu sự hiểu lầm mà còn tạo điều kiện cho việc phối hợp giữa các bộ phận được tốt hơn.

3.3. Đào tạo đội ngũ

Đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ thiết kế và quản lý dự án sẽ giúp họ có khả năng xử lý các vấn đề phát sinh một cách hiệu quả hơn. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào việc nâng cao kỹ năng giao tiếp, quản lý thời gian và giải quyết vấn đề, từ đó giúp giảm thiểu các điều chỉnh thiết kế không cần thiết và nâng cao hiệu quả quản lý tiến độ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong bối cảnh “Quy hoạch Điện VIII” vừa được phê duyệt tại Quyết định số 500/QĐ-TTg ngày 15/5/2023 [2], đặt ra nhu cầu cấp thiết phát triển mạnh các dự án xây dựng nguồn điện và năng lượng tái tạo. Đây là cơ hội để ngành xây dựng điện phục hồi sau khoảng thời gian thị trường bị bão hòa, đặc biệt là lĩnh vực xây dựng lưới điện truyền tải để đảm bảo kết nối các nguồn điện mới, nguồn điện năng lượng tái tạo với lưới điện chính cũng như mở rộng kết nối mạng lưới điện với các nước trong khu vực. Bên cạnh đó cũng đặt ra những thách thức nhất định đối với các công ty xây dựng điện và tiến độ là một trong những tiêu chí quan trọng hàng đầu cần đáp ứng để đảm bảo uy tín, lợi nhuận cũng như năng lực cạnh tranh trong thị trường ngày càng đa dạng. Bản chất của ngành xây dựng là sự phức tạp và không chắc chắn vì các công ty khác nhau tham gia từ giai đoạn khởi động đến giai đoạn vận hành.

Trong đó, các sai sót trong thiết kế là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc phải ĐCTK hoặc làm lại thiết kế, gây trì hoãn tiến độ và vượt quá ngân sách trong các dự án thiết kế và xây dựng [3]. Trong quá trình thiết kế, thường xảy ra nhiều thay đổi do nhiều nguyên nhân khác nhau (ví dụ: thay đổi thông số kỹ thuật hoặc yêu cầu mới từ khách hàng). Việc quản lý những thay đổi này trở nên quan trọng vì chúng có thể ảnh hưởng đến các bộ môn khác nhau. Ví dụ, một thay đổi về thông số dây dẫn do kỹ sư thiết kế điện đưa ra có thể ảnh hưởng đến thiết kế cột móng của kỹ sư xây dựng.Tuy nhiên, việc truyền đạt thay đổi một cách thủ công giữa các bên thường tốn thời gian, tốn kém và không hiệu quả.

Trong một số trường hợp, nhà thiết kế có thể quên thông báo thay đổi hoặc sai lầm khi nhận định rằng các bộ môn khác không bị ảnh hưởng. Kết quả là các tài liệu thiết kế không thống nhất, có xung đột, mâu thuẫn và không khớp. Hậu quả của hầu hết các vấn đề phối hợp thiết kế không được phát hiện cho đến khi xây dựng. Một số trong những hệ lụy này bao gồm các đơn đặt hàng thay đổi và thỏa thuận hợp đồng, chậm tiến độ, dẫn đến vượt chi phí và thường là sự không hài lòng của khách hàng [4].

Một nghiên cứu của Burati và các cộng sự [5] chỉ ra rằng những sai lệch trong dự án chiếm trung bình 12,4% tổng chi phí dự án, và sai lệch về thiết kế chiếm khoảng SVTH : Nguyễn Công Bằng MSHV : 2070531 LUẬN VĂN THẠC SĨ 6 78% tổng số sai lệch, 79% tổng chi phí sai lệch và 9,5% tổng chi phí dự án. Do đó, việc đánh giá các nguyên nhân ĐCTK và tác động của chúng đến tiến độ dự án là cơ sở để chủ đầu tư (CĐT) cải thiện mô hình QLDA, QLTĐ, các đơn vị tư vấn thiết kế (TVTK) nâng cao chất lượng quản lý cũng như chất lượng hồ sơ thiết kế (HSTK) đảm bảo tiến độ, chi phí và chất lượng dự án. Vấn đề xác định các nguyên nhân ĐCTK tác động đến hiệu quả QLTĐ dự án xây dựng đường dây TTĐ sẽ là vấn đề được nguyên cứu trong đề tài này.3 Mục tiêu nghiên cứu Từ các vấn đề nêu trên, luận văn hướng đến việc giải quyết các vấn đề sau:  Xác định các nguyên nhân ĐCTK gây chậm trễ tiến độ các dự án xây dựng đường dây TTĐ.  Phân loại và xếp hạng các nguyên nhân, kết hợp xây dựng mô hình hồi quy tuyến tính phân tích, đánh giá sự tương quan và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến hiệu quả QLTĐ dự án xây dựng đường dây TTĐ.

 Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng thiết kế, hạn chế các thay đổi làm ảnh hưởng đến tiến độ dự án.4 Phạm vi đề tài Không gian và đối tượng nghiên cứu: các nguyên nhân gây ĐCTK, các dự án xây dựng đường dây TTĐ. Thời gian thực hiện: 6 tháng. Đối tượng khảo sát: những cá nhân có kinh nghiệm thực hiện các dự án xây dựng điện: CĐT, TVTK, TVGS, NTTC.5 Ý nghĩa học thuật và thực tiễn Về mặt học thuật, nghiên cứu xác định các nhân tố gây ra sự thay đổi thiết kế trong các dự án xây dựng đường dây TTĐ và ảnh hướng của chúng đến tiến độ dự án. Xây dựng được mô hình đánh giá, phân tích sự tương quan và tầm quan trọng của các nhân tố, từ đó đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề.

SVTH : Nguyễn Công Bằng MSHV : 2070531 LUẬN VĂN THẠC SĨ 7 Về mặt thực tiễn, nghiên cứu góp phần giúp các nhà quản lý của CĐT, TVTK có cái nhìn rõ hơn về các nguyên nhân gây ra sự thay đổi trong thiết kế, sự xung đột về thiết kế giữa các bộ phận, đơn vị khác nhau trong quá trình thực hiện dự án. Đề xuất các giải pháp hạn chế hoặc kiểm soát các thay đổi, điều hòa các xung đột gây ra sự sai khác trong quá trình phối hợp giữa các bên, qua đó, góp phần kiểm soát tiến độ chung của dự án. SVTH : Nguyễn Công Bằng MSHV : 2070531 LUẬN VĂN THẠC SĨ 8 CHƯƠNG 2. Khái niệm về dự án Dự án là một quá trình diễn ra một lần duy nhất, với tập hợp các công việc được phối hợp và kiểm soát, có ngày khởi đầu và hoàn tất rõ ràng, được tiến hành để đạt được các mục tiêu cụ thể, bao gồm về những hạn chế cả về thời gian, lẫn ngân sách và nguồn lực [6].

Dự án đầu tư xây dựng là một tập hợp các phương án liên quan đến việc sử dụng nguồn vốn để thực hiện các hoạt động làm mới, sửa chữa hoặc cải tạo công trình xây dựng nhằm duy trì, phát triển và tăng chất lượng của công trình hoặc sản phẩm, trong một khoảng thời gian và mức chi phí cụ thể [7]. Theo Albert [6], một dự án có điểm khởi đầu và điểm hoàn thành xác định và phải đám ứng một số mục tiêu nhất định. Ba tiêu chí cơ bản:  Dự án phải hoàn tất đúng hạn.  Dự án phải được hoàn tất trong mức kinh phí dự kiến.

 Dự án phải đảm bảo chỉ tiêu về chất lượng theo quy định. Cũng theo Albert [6], định nghĩa về QLDA là việc lập kế hoạch, theo dõi và kiểm soát mọi khía cạnh của dự án xây dựng và tạo động lực cho tất cả những người tham gia, nhằm đạt được mục tiêu của dự án trong phạm vi thời gian, chi phí và chất lượng đã thỏa thuận. Đặc điểm của dự án xây dựng đường dây truyền tải điện Dự án xây dựng đường dây truyền tải: là dự án xây dựng các tuyến đường dây TTĐ cao áp thông qua xây dựng các tháp thép để cố định dây dẫn và giữ khoảng cách từ dây dẫn điện đến mặt đất đảm bảo một khoảng an toàn, dùng để truyền tải lượng công suất lớn từ các nguồn điện đến các hệ thống phân phối. Theo Wuller et al.

[8], dựa trên chức năng, đường dây TTĐ được định nghĩa là một hệ thống dùng để cung cấp năng lượng điện từ nhà máy điện đến trạm biến áp cao SVTH : Nguyễn Công Bằng MSHV : 2070531 LUẬN VĂN THẠC SĨ 9 áp hoặc siêu cao áp thông qua dây dẫn một cách an toàn và hiệu quả. Công trình đường dây mang tính chất tuyến tính, thường trải dài qua nhiều địa phương, đa dạng về địa hình, sự thay đổi phức tạp về địa chất, đồng thời phải đảm bảo tính phù hợp về giao thông, quy hoạch sử dụng đất và các ảnh hưởng đến môi trường xung quanh. Khái niệm về tiến độ Tiến độ dự án xây dựng được đo lường bằng thời gian thực tế hoàn thành từng hạng mục, công việc của dự án, từ khi có chủ trương đầu tư đến khi toàn bộ công trình được hoàn thành. Theo Xu et al.

[9], QLTĐ dự án đề cập đến việc QLTĐ của từng giai đoạn và thời hạn hoàn thành cuối cùng của dự án trong suốt quá trình thực hiện dự án. QLTĐ dự án là một khía cạnh quan trọng của QLDA, và nó là một trong những tiêu chí quan trọng để đảm bảo rằng dự án được hoàn thành đúng lịch trình hoặc sắp xếp hợp lý việc cung cấp tài nguyên và tiết kiệm chi phí dự án. Theo Saleh [10], tất cả các bên tham gia vào bất kỳ dự án nào đều cần lập tiến độ dự án để:  Tính ngày hoàn thành dự án.  Tính toán thời điểm bắt đầu hoặc kết thúc một hoạt động cụ thể.

 Hợp tác giữa các bên liên quan, các bộ môn, các nhà thầu, đồng thời chỉ ra và giải quyết các xung đột.  Dự đoán và tính toán dòng tiền.  Nâng cao, thúc đẩy hiệu suất công việc.  Phục vụ như một công cụ QLDA hiệu quả.

 Đánh giá tác động của những thay đổi  Chứng minh khiếu nại, giải trình về sự chậm trễ. Các khái niệm về điều chỉnh, thay đổi thiết kế Tính chất không ổn định và phức tạp của xây dựng đã làm tăng mức độ không SVTH : Nguyễn Công Bằng MSHV : 2070531 LUẬN VĂN THẠC SĨ 10 chắc chắn, không rõ ràng liên quan đến các giai đoạn lập kế hoạch và tiến hành thực hiện. Không giống như sản xuất, xây dựng thường tách biệt quy hoạch và thiết kế khỏi quy trình xây dựng dẫn đến một số sự thay đổi liên quan đến vấn đề phạm vi và thiết kế trong quá trình thực hiện xây dựng. Sự tách biệt giữa thiết kế và xây dựng là nguyên nhân gây ra những vấn đề nghiêm trọng, trong đó các thiết kế được xuất bản mà không quan tâm đến khả năng xây dựng hoặc hiệu quả kinh tế mang lại, do đó ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất của dự án.

Ảnh hưởng của những thay đổi này đã dẫn đến các vấn đề vượt chi phí, chậm trễ lịch trình và giảm năng suất. Sự kết hợp của những đề cập ở trên có ảnh hưởng bất lợi đến chi phí tổng thể của dự án [11]. Theo Burati et al. [5], thay đổi về thiết kế là một hoạt động bổ sung, sửa đổi hoặc loại bỏ các yêu cầu, giải pháp đã được thống nhất trước đó.

Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến các yêu cầu về cơ sở thiết kế, phạm vi hợp đồng và yêu cầu kỹ thuật đã được phê duyệt.