Đề án thạc sĩ kế toán doanh thu, chi phí và KQKD tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần

Phân tích kế toán doanh thu và chi phí là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. 116 trang · Trường Đại Học Kinh Tế · 2023.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Phân Tích Kế Toán Doanh Thu và Chi Phí tại Công Ty TNHH Thương Mại Sơn Cần
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ KQKD TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái quát chung về doanh thu, chỉ phí và KQKD trong doanh nghiệp
• 1.2. Khái niệm và phân loại doanh thu
• 1.3. Khái niệm và nội dung kết quả kinh doanh
• 1.4. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ của kế toán doanh thu, chỉ phí và kết quả kinh doanh
• 1.5. Nội dung kế toán doanh thu, chỉ phí và kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI SƠN CẦN
• 2.1. Tổng quan về Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty
• 2.3. Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và tổ chức bộ máy quản lý của Công ty
• 2.4. Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần
• 2.5. Đánh giá thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI SƠN CẦN
• 3.1. Định hướng phát triển và yêu cầu hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần
• 3.2. Một số giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần
• 3.3. Đánh giá tính khả thi và hiệu quả dự kiến của đề án
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân tích kế toán doanh thu và chi phí tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần

Phân tích kế toán doanh thu và chi phí là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần, việc này không chỉ giúp đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho các quyết định quản lý. Doanh thu và chi phí là hai yếu tố chính ảnh hưởng đến lợi nhuận của công ty. Việc hiểu rõ về chúng sẽ giúp công ty tối ưu hóa quy trình hoạt động và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái niệm và vai trò của doanh thu trong doanh nghiệp

Doanh thu được định nghĩa là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được từ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tài chính cho các hoạt động khác của doanh nghiệp, từ việc trả lương cho nhân viên đến việc đầu tư vào phát triển sản phẩm mới.

1.2. Chi phí và ảnh hưởng của nó đến kết quả kinh doanh

Chi phí là các khoản tiền mà doanh nghiệp phải chi ra để duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc quản lý chi phí hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận. Tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần, việc phân tích chi phí giúp xác định các khoản chi không cần thiết và cải thiện hiệu suất hoạt động.

II. Vấn đề và thách thức trong phân tích kế toán doanh thu và chi phí

Mặc dù việc phân tích kế toán doanh thu và chi phí mang lại nhiều lợi ích, nhưng Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần cũng gặp phải một số thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của báo cáo tài chính và quyết định quản lý.

2.1. Khó khăn trong việc ghi nhận doanh thu

Một trong những thách thức lớn nhất là việc ghi nhận doanh thu đúng thời điểm. Nếu doanh thu không được ghi nhận chính xác, điều này có thể dẫn đến sai lệch trong báo cáo tài chính và ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

2.2. Quản lý chi phí chưa hiệu quả

Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần cũng gặp khó khăn trong việc kiểm soát chi phí. Việc không theo dõi chi phí một cách chặt chẽ có thể dẫn đến lãng phí và giảm lợi nhuận. Cần có các biện pháp quản lý chi phí hiệu quả hơn để cải thiện tình hình tài chính.

III. Phương pháp phân tích kế toán doanh thu và chi phí hiệu quả

Để cải thiện phân tích kế toán doanh thu và chi phí, Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần cần áp dụng các phương pháp phân tích hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp nâng cao độ chính xác mà còn tối ưu hóa quy trình làm việc.

3.1. Sử dụng phần mềm kế toán hiện đại

Việc áp dụng phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp tự động hóa quy trình ghi nhận doanh thu và chi phí. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình nhập liệu.

3.2. Phân tích dữ liệu tài chính định kỳ

Công ty cần thực hiện phân tích dữ liệu tài chính định kỳ để theo dõi xu hướng doanh thu và chi phí. Việc này giúp phát hiện sớm các vấn đề và điều chỉnh kịp thời để tối ưu hóa lợi nhuận.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc phân tích kế toán doanh thu và chi phí đã mang lại nhiều lợi ích cho Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần. Những thông tin này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả kinh doanh mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược.

4.1. Cải thiện hiệu quả kinh doanh

Nhờ vào việc phân tích chính xác doanh thu và chi phí, Công ty đã có thể cải thiện hiệu quả kinh doanh. Doanh thu tăng lên trong khi chi phí được kiểm soát tốt hơn, dẫn đến lợi nhuận cao hơn.

4.2. Đưa ra quyết định chiến lược đúng đắn

Thông tin từ phân tích kế toán đã giúp ban lãnh đạo Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần đưa ra các quyết định chiến lược đúng đắn, từ việc đầu tư vào sản phẩm mới đến việc mở rộng thị trường.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của phân tích kế toán tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần

Phân tích kế toán doanh thu và chi phí là một phần không thể thiếu trong quản lý tài chính của Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần. Để tiếp tục phát triển, công ty cần không ngừng cải thiện quy trình phân tích và áp dụng các công nghệ mới.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao khả năng phân tích tài chính. Điều này sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh trên thị trường.

5.2. Tăng cường quản lý rủi ro tài chính

Công ty cũng cần chú trọng đến việc quản lý rủi ro tài chính thông qua việc phân tích sâu hơn về doanh thu và chi phí. Việc này sẽ giúp công ty giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa lợi nhuận.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh là hạt nhân trong hệ thống thông tin quản trị tài chính, chi phối trực tiếp đến hiệu quả hoạt động và sự sống còn của doanh nghiệp thương mại - xây dựng. Trong bối cảnh ngành vật liệu xây dựng và thi công hạ tầng đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt cùng biên độ dao động chi phí nguyên vật liệu đầu vào từ 15% đến 20%, việc hạch toán chính xác và minh bạch trở thành yêu cầu cấp thiết. Đề tài tập trung nghiên cứu thực tiễn tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần – doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh Nghệ An với doanh thu bình quân hàng chục tỷ đồng mỗi năm.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý luận theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, phân tích toàn diện thực trạng công tác hạch toán doanh thu, giá vốn, chi phí quản lý và chi phí tài chính trong giai đoạn 2021 - 2023, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp ứng dụng cho giai đoạn 2024 - 2028. Phạm vi dữ liệu chuyên sâu được thu thập và phân tích thực tế từ tháng 12/2023 đến tháng 04/2024. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, hướng đến mục tiêu giảm thiểu 100% các sai sót về thời điểm ghi nhận hóa đơn, kiểm soát 100% các khoản giảm trừ doanh thu bất thường và tiết giảm từ 5% đến 10% chi phí quản lý doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết kế toán dồn tích (Accrual Basis Accounting) và nguyên tắc phù hợp (Matching Principle) theo quy chuẩn của Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 - Chuẩn mực chung). Luận văn tích hợp các chuẩn mực chuyên ngành gồm: VAS 14 về Doanh thu và thu nhập khác nhằm định hình 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng và hợp đồng xây dựng; VAS 02 về Hàng tồn kho để quản trị giá vốn xuất kho; VAS 16 về Chi phí đi vay phục vụ việc vốn hóa hoặc hạch toán chi phí tài chính định kỳ; và VAS 17 về Thuế thu nhập doanh nghiệp.

Các khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa theo Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính:

• Doanh thu thuần: Tổng lợi ích kinh tế thu được từ bán hàng, cung cấp dịch vụ sau khi loại trừ các khoản giảm trừ doanh thu (chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại).
• Giá vốn hàng bán (TK 632): Toàn bộ trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và chi phí xây lắp xuất bán trong kỳ.
• Chi phí thời kỳ (TK 641, TK 642, TK 635): Các hao phí phát sinh liên quan đến tiêu thụ, quản lý điều hành và huy động nguồn vốn tín dụng.
• Kết quả kinh doanh thuần (TK 911): Số chênh lệch giữa tổng doanh thu thuần, doanh thu tài chính, thu nhập khác với tổng giá vốn và toàn bộ chi phí hợp lý.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài kết hợp đồng bộ nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp để bảo đảm tính khách quan và chiều sâu thực chứng:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu chuyên gia có chủ đích (Purposive Sampling) với cỡ mẫu gồm 8 đối tượng chủ chốt, bao gồm Ban Giám đốc, Kế toán trưởng, kế toán tổng hợp, kế toán kho và kế toán công nợ. Việc chọn mẫu có định hướng giúp tiếp cận trực tiếp các khúc mắc trong hạch toán nghiệp vụ và kiểm soát dòng tiền.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp thu thập từ hệ thống báo cáo tài chính, bảng cân đối số phát sinh, sổ cái và sổ chi tiết các tài khoản từ loại 5 đến loại 9 giai đoạn 2021 - 2023. Dữ liệu sơ cấp được trích xuất qua hồ sơ chứng từ gốc thực tế (hợp đồng thi công, hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, biên bản đối trừ thiệt hại) từ tháng 12/2023 đến tháng 04/2024.
• Phương pháp phân tích: Phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh định lượng được thực hiện trên phần mềm Microsoft Excel. Phương pháp này được lựa chọn vì tính linh hoạt, trực quan, cho phép đối chiếu tỷ lệ biến động qua các quý, bóc tách chính xác nguyên nhân dẫn đến chênh lệch giữa giá trị dự toán và chi phí thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng hạch toán tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần ghi nhận 4 phát hiện quan trọng:

• Hạch toán doanh thu xây lắp chưa bám sát tiến độ: Hợp đồng thi công hạ tầng kỹ thuật Dự án Nhà chế biến (HĐ số 08062023/HĐXD) trị giá 560.270.000 đồng ghi nhận doanh thu đợt 1 là 458.130.000 đồng (thuế GTGT 45.813.000 đồng) theo hóa đơn số 0000117 và đợt cuối là 50.570.000 đồng (thuế GTGT 5.657.000 đồng) theo hóa đơn số 0000125. Tuy nhiên, thời điểm xuất hóa đơn và phản ánh vào sổ cái TK 511 bị trễ từ 5 đến 7 ngày so với biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành.
• Phát sinh giảm trừ doanh thu lớn do chất lượng công trình và vật tư: Trong quý IV/2023, tổng giá trị ghi giảm doanh thu trên TK 521 lên tới 298.000.000 đồng. Con số này bao gồm 144.000.000 đồng (tiền hàng 131.000.000 đồng, VAT 13.000.000 đồng) bị đối trừ theo Biên bản xác định thiệt hại công trình số 02/BB-MĐ với đối tác An Tâm, và 154.000.000 đồng (tiền hàng 140.000.000 đồng, VAT 14.000.000 đồng) do đối tác Minh Anh trả lại 1.000 m3 cát nền không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.
• Cơ cấu giá vốn và chi phí chiếm tỷ trọng cao: Giá vốn hàng bán (TK 632) chiếm tỷ lệ áp đảo trên 88% tổng doanh thu thuần, xuất phát từ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (cát, đất mỏ) và chi phí máy thi công. Chi phí tài chính (TK 635) quý IV/2023 ghi nhận 32.500.000 đồng hoàn toàn là lãi vay vốn lưu động ngân hàng; chi phí bán hàng (TK 641) phát sinh 9.455.000 đồng và chi phí quản lý (TK 642) ghi nhận 11.987.000 đồng.
• Xác định kết quả kinh doanh và nghĩa vụ thuế: Cuối năm tài chính 2023, tài khoản 911 tổng hợp kết chuyển doanh thu, chi phí và xác định tổng lợi nhuận trước thuế đạt 1.335.000.000 đồng. Chi phí thuế TNDN hiện hành phải nộp là 267.000.000 đồng (tương ứng thuế suất 20%), lợi nhuận sau thuế đạt 1.068.000.000 đồng.

Thảo luận kết quả

Các số liệu phân tích chứng minh nguyên nhân của việc giảm trừ doanh thu 298.000.000 đồng xuất phát từ khâu giám sát thi công và kiểm định chất lượng vật tư đầu vào lỏng lẻo, tạo ra rủi ro pháp lý và tổn thất tài chính trực tiếp. Tình trạng luân chuyển chứng từ từ công trường về phòng kế toán mất từ 5 đến 10 ngày khiến việc lập báo cáo doanh thu bị gián đoạn.

Khi trực quan hóa bằng biểu đồ hình tròn (Pie chart) về cơ cấu chi phí, giá vốn chiếm tới 88,5%, chi phí thuế TNDN chiếm 3,5%, chi phí tài chính chiếm 2,2%, trong khi lợi nhuận ròng chỉ đạt khoảng 5,8% trên tổng doanh thu. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu gần đây về các doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa và nhỏ tại Việt Nam, nơi công tác quản trị định mức vật tư và tối ưu chi phí vay vốn đóng vai trò then chốt quyết định biên lợi nhuận ròng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên thực trạng tài chính, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính ứng dụng cao:

• Chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ và số hóa hóa đơn điện tử: Kế toán trưởng chủ trì ban hành quy chế luân chuyển chứng từ điện tử nội bộ, rút ngắn thời gian xử lý biên bản nghiệm thu và xuất hóa đơn GTGT từ 5-7 ngày xuống dưới 24 giờ. Mục tiêu đạt 100% chứng từ hạch toán đúng kỳ kế toán, thực hiện từ Quý I/2024.
• Kiểm soát chặt chẽ tiêu chuẩn vật tư nhằm triệt tiêu các khoản giảm trừ doanh thu: Ban Giám đốc phối hợp Bộ phận Kỹ thuật và Kế toán kho thiết lập biên bản kiểm định 2 bước đối với cát, đất mỏ và bê tông trước khi xuất bán hoặc thi công. Mục tiêu kéo giảm tỷ lệ hàng bán bị trả lại và giảm trừ doanh thu xuống dưới 0,5% tổng doanh thu trong giai đoạn 2024 - 2025.
• Tối ưu hóa giá vốn hàng bán và định mức chi phí công trình: Bộ phận Kế toán chi phí xây dựng hệ thống định mức tiêu hao nguyên vật liệu cho từng hạng mục công trình, phân bổ chính xác chi phí máy thi công và nhân công trực tiếp (TK 154). Mục tiêu tiết giảm 3% đến 5% giá vốn hàng bán mỗi năm trong giai đoạn 2024 - 2026.
• Tự động hóa công tác kết chuyển và lập báo cáo quản trị định kỳ: Ban Quản trị doanh nghiệp đầu tư nâng cấp phần mềm kế toán tích hợp phân hệ quản trị dự án, tự động hóa các bút toán kết chuyển cuối kỳ (TK 511, 632, 642, 635 sang TK 911). Đảm bảo cung cấp báo cáo kết quả kinh doanh trước ngày mùng 5 hàng tháng cho ban lãnh đạo trong giai đoạn 2024 - 2028.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Giám đốc và Nhà quản trị doanh nghiệp xây dựng - thương mại: Cung cấp bức tranh toàn diện về kiểm soát dòng tiền, quản trị chi phí giá vốn và ngăn chặn rò rỉ lợi nhuận từ các khâu nghiệm thu, bàn giao.
• Kế toán trưởng và Chuyên viên kế toán tài chính: Tham khảo phương pháp thiết lập hệ thống sổ cái, sổ chi tiết (TK 511, TK 521, TK 632, TK 911) và quy trình xử lý giảm trừ doanh thu theo chuẩn mực Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Học viên cao học và Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Làm tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu đề án thạc sĩ định hướng ứng dụng, có đầy đủ minh chứng chứng từ và số liệu thực tế.
• Chuyên viên kiểm toán và Tư vấn thuế: Nhận diện các điểm rủi ro kế toán phổ biến như thời điểm ghi nhận doanh thu công trình xây lắp, tính hợp lý của chi phí lãi vay và căn cứ khấu trừ thuế TNDN.

Câu hỏi thường gặp

Đề án áp dụng khung pháp lý và chế độ kế toán nào?
Nghiên cứu áp dụng toàn diện hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS 01, VAS 02, VAS 14, VAS 16, VAS 17) và Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính, kết hợp với các quy định tại Luật Xây dựng hiện hành.

Tại sao doanh nghiệp phát sinh khoản giảm trừ doanh thu lớn trong quý IV/2023?
Doanh nghiệp phát sinh 298.000.000 đồng giảm trừ trên TK 521 do bị đối tác An Tâm phạt trừ 144.000.000 đồng vì bê tông không đạt chất lượng cam kết theo HĐ số 08062023/HĐXD và đối tác Minh Anh trả lại 1.000 m3 cát nền trị giá 154.000.000 đồng.

Điểm yếu lớn nhất trong công tác kế toán doanh thu tại Công ty Sơn Cần là gì?
Đó là sự chậm trễ trong luân chuyển chứng từ từ hiện trường công trình về bộ phận kế toán (chậm từ 5 đến 7 ngày), dẫn đến việc xuất hóa đơn và ghi nhận doanh thu trên TK 511 không phản ánh kịp thời thời điểm chuyển giao rủi ro.

Kế toán giá vốn hàng bán tại công ty được hạch toán theo phương pháp nào?
Công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên, hạch toán giá vốn qua TK 632. Chi phí thi công công trình được tập hợp qua TK 154 rồi kết chuyển sang TK 632 khi hoàn thành bàn giao từng hạng mục theo biên bản nghiệm thu.

Giải pháp nào giúp doanh nghiệp cắt giảm chi phí hiệu quả nhất giai đoạn 2024 - 2028?
Giải pháp xây dựng định mức tiêu hao nguyên vật liệu kết hợp số hóa quy trình kiểm định chất lượng 2 bước, giúp doanh nghiệp tiết kiệm 3-5% giá vốn hàng bán và triệt tiêu các khoản chi phí thiệt hại đền bù hợp đồng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại - xây dựng.
• Phân tích chi tiết thực trạng tài chính quý IV/2023 và giai đoạn 2021 - 2023 tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần, bóc tách cụ thể các khoản doanh thu xây lắp, giá vốn và chi phí tài chính.
• Chỉ rõ các nút thắt thực tế: việc luân chuyển chứng từ chậm trễ và phát sinh 298 triệu đồng giảm trừ doanh thu do lỗi chất lượng vật tư, thi công.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi với lộ trình rõ ràng từ năm 2024 đến năm 2028 nhằm số hóa quy trình chứng từ, kiểm soát định mức giá vốn và tối ưu hóa lợi nhuận.
• Các doanh nghiệp ngành thương mại - xây lắp cần chủ động áp dụng ngay lộ trình chuẩn hóa quy trình kế toán này để nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm an toàn tài chính bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

lời mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, để án có kết cầu gồm 3 phần: Phần 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu, chi phí và KQKD trong doanh nghiệp. Phần 2: Thực trạng kế toán doanh thu, chi phi va KQKD tai Cong ty TNHH Thương mại Sơn Cần Phan 3: Giải pháp hoàn thiện kế toán doanh thu, chi phí và KQKD tại Công ty TNHH Thương mại Sơn Cần CHUONG 1. CO SO LY LUAN VE KE TOAN DOANH THU, CHI PHi VA KQKD TRONG DOANH NGHIEP 1. Khái quát chung về doanh thu, chỉ phí và KQKD trong doanh nghiệp 1.

Khái niệm và phân loại doanh thu 1.1 Khai niém Doanh thu có ý nghĩa rất lớn đối với toàn bộ hoạt động của DN. Trước hết doanh thu là nguồn tài chính quan trọng đề đảm bảo trang trải các khoản chỉ phí hoạt động kinh doanh, đảm bảo cho DN có thê tái sản xuất đơn giản cũng như tải sản xuất mở rộng, là nguồn để trang trải các khoản chỉ phí về tư liệu lao động đối tượng lao động đã hao phí trong quá trình sản xuất kinh doanh. để trả lương, thưởng cho người lao động, trích Bảo hiểm xã hội, nộp thuế theo luật định, là nguồn đề có thể tham gia góp vốn cô phần, tham gia liên doanh liên kết đối với các đơn vị khác. Trường hợp doanh thu không thể đảm bảo các khoản chỉ phí đã bỏ ra thì DN sẽ gặp khó khăn về tài chính.

Hiện tại có nhiều quan niệm khác nhau về doanh thu như: Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 14— Doanh thu va thu nhập khác Ban hành và công bố theo Quyết định số 165/2002/QD-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ tài chính thì “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế DN thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của DN, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu ”. Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 định nghĩa: “Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chủ sở hữu của DN ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghỉ nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyên nhận không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền”. Như vậy, qua các khái niệm khác nhau về doanh thu, có thể hiểu “Doanh thu chỉ bao gồm tổng giá trị của các lợi ích kinh tế DN đã thu được hoặc sẽ thu được.

Các khoản thu hộ bên thứ ba không phải là nguồn lợi ích kinh tế, không làm tăng vốn chủ sở hữu của DN sẽ không được coi là doanh thu. Các khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không là doanh thu”. Doanh thu đóng vai trò quan trọng, là nguồn bù đắp các khoản chi phí mà DN đã chỉ ra đồng thời làm tăng vốn chủ sở hữu. Việc hạch toán đúng doanh thu sẽ tạo điều kiện cho DN xác định đúng đắn KQKD.

Ngoài ra, dựa trên đặc điểm hàng hóa — dịch vụ cung ứng, khi tìm hiểu về đoanh thu cần quan tâm tới các khái niệm như sau: - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh như bán sản phẩm, hàng hoá; cung cấp dịch vụ cho khách hàng.bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). - Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ: là khoản doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ sau khi đã trừ các khoản giảm trừ (thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu, các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, doanh thu hàng bán bị trả lại, thuế GTGT của DN nộp theo phương pháp trực tiếp) trong kỳ kế toán, là căn cứ tính kết quả hoạt động kinh doanh của DN. - Các khoản giảm trừ doanh thu, gôm: Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu (đoạn 03 VAS 14). Giá trị hàng ban bi tra lai: La gia tri khéi lượng hàng ban đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán (đoạn 03 VAS 14).

Chiết khấu thương mại: Là khoản DN bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn (đoạn 03 VAS 14). - Thu nhập khác: là những khoản góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu (đoạn 03 VAS 14). Phân loại doanh thu Đề thuận tiện cho công tác quản lý và kế toán doanh thu, doanh thu có thể được phân loại theo những tiêu thức khác nhau tùy theo mục đích, yêu cầu của quản lý và kế toán. Một vài cách phân loại: (4) Phân loại theo hoạt động kinh doanh, doanh thu được chia thành hai loại: - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là toàn bộ doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của DN trong kỳ bao gồm: doanh thu bán buôn, doanh thu bán lẻ, doanh thu gửi bán đại lý.

- Doanh thu hoạt động tài chính: Là toàn bộ doanh thu phát sinh từ hoạt động đầu tư tài chính như tiền lãi, tiền bản quyền, cỗ tức và lợi nhuận được chia. Cách phân loại này giúp nhà quản trị DN xác định được tỷ trọng của từng loại doanh thu, xác định tổng mức lưu chuyên hàng hoá theo từng loại, từ đó hoạch định được mức luân chuyên hàng hoá, xây dựng mức dự trữ hàng hóa cần thiết, tránh được tình trạng ứ đọng hoặc thiếu hàng gây ảnh hưởng không tốt cho quá trình hoạt động KD của doanh nghiệp. (b) Phân theo phương thức thanh toán tiền hàng doanh thu được chia thành doanh thu thu tiền ngay, doanh thu trả chậm, doanh thu nhận trước. Phân loại theo phương thức thanh toán giúp quản lý rõ ràng việc thu tiền từ khách hang, dé dàng theo dõi lượng doanh thu thu được từ các nguồn khác nhau và đảm bảo kiểm soát tốt hơn về tài chính của doanh nghiệp.

(c) Phân loại theo mỗi quan hệ với điểm hoà vốn doanh thu được chia thành. - Doanh thu hoà vốn: Là doanh thu của khối lượng bán ở điểm hoà vốn - Doanh thu an toàn: Phần chênh lệch của doanh thu thực hiện được với đoanh thu hoà vốn Phân loại theo mỗi quan hệ với điểm hoà vốn giúp đánh giá sự an toàn và hiệu quả của doanh thu, phân biệt giữa doanh thu từ các sản phẩm đã hoà vốn và phần chênh lệch giữa doanh thu thực hiện được và điểm hoà vốn. (4) Phân loại theo mối quan hệ với hệ thông tổ chức kinh doanh của DN, doanh thu được chia thành - Doanh thu từ bên ngoài: Là toàn bộ doanh thu củakhối lượng hàng hoá, dịch vụ bán ra thực tế của DN cho khách hàng, hay doanh thu từ các hoạt động đầu tư tài chính thu được từ bên ngoài hệ thống tổ chức kinh doanh của DN - Doanh thu nội bộ: Là doanh thu của khối lượng hàng bán trong nội bộ hay doanh thu từ các hoạt động tài chính thu được từ hệ thống tổ chức kinh đoanh của DN như các giao dịch giữa các đơn vị trực thuộc trong cùng một công ty, tong công ty. Ngoài các cách phân loại trên doanh thu còn được phân loại theo nhiều tiêu thức khác.

Nhìn chung mỗi cách phân loại đều có ý nghĩa nhất định với công tác quản trị DN. Khai niệm và phân loại chỉ phí 1. Khai niém Quá trình sản xuất là quá trình kết hợp ba yếu tố là tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động để tạo ra các loại sản phẩm lao vụ và dịch vụ. Sự tiêu hao các yếu tố nay trong quá trình SXKD đã tạo ra các chỉ phí tương ứng, đó là các chỉ phí về tư liệu lao động, chi phi về đối tượng lao động và chỉ phí về lao động sóng.

Chỉ phí được hiểu là toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các hao phí cần thiết khác mà DN đã chỉ ra trong quá trình sản xuất, biểu hiện bằng tiền và tính cho một thời kỳ nhất định. Theo chuẩn mực kế toán quốc tế và theo chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 0I- Chuẩn mực chung “Chỉ phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chỉ ra, các khoản khẩu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu ”. Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014 thì: “C7 phí là những khoản làm giảm lợi ích kinh tế, được ghỉ nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh hoặc khi có khả năng tương đối chắc chắn sẽ phát sinh trong tương lai không phân biệt đã chỉ tiền hay chưa ”. Các cách phát biểu khác nhau nhưng đều cho thấy bản chất của chỉ phí là toàn bộ những khoản chỉ phí làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán của DN.

Chi phí gắn liền với hoạt động SXKD, được tài trợ từ vốn kinh doanh và được bù đắp từ thu nhập hoạt động SXKD. Phân loại chỉ phí Chi phi cua DN phat sinh tir nhiéu loai hoat động khác nhau. Tùy thuộc vào mục đích sử dụng thông tin, chỉ phí của DN có thể được phân loại theo các cách khác nhau: * Phân loại theo chức năng hoạt động: Theo cách phân loại này, toàn bộ chi phí được chia thành 2 loại: Chi phi san xuất là toàn bộ chỉ phí liên quan đến chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ trong một thời kỳ nhất định. Chỉ phí sản xuất được chia thành ba khoản mục: + Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là biểu hiện bằng tiền những nguyên vật liệu chủ yếu tạo thành thực thể vật chất của sản phẩm.

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp được hạch toán trực tiếp vào đối tượng chịu chỉ phí. + Chỉ phí nhân công trực tiếp là tiền lương chính, lương phụ, các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN và các khoản trả khác cho công nhân trực tiếp sản xuất. + Chi phí sản xuất chung là những chỉ phi dé sản xuất ra sản phẩm (không kể chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chỉ phí nhân công trực tiếp). Chỉ phí ngoài sản xuất là những chỉ phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ sản phẩm và quản lý chung toàn DN.