Công Tác Kế Toán Bán Hàng và Phân Tích Hiệu Quả Kinh Doanh Tại Doanh Nghiệp Tư Nhân Nguyễn Danh

Phân tích hiệu quả kinh doanh là một trong những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tư nhân Nguyễn Danh xác định được tình… 107 trang · Đại học Huế · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Ngân
• Người hướng dẫn: Th.S. Phạm Thị Hồng Quyên
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Phân Tích Hiệu Quả Kinh Doanh Tại Doanh Nghiệp Tư Nhân Nguyễn Danh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU MẪU
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của khóa luận
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG, XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH VÀ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP
• 2.1.1. Tổng quan về kế toán bán hàng
• 2.1.2. Khái niệm kế toán bán hàng
• 2.1.3. Vai trò của kế toán bán hàng
• 2.1.4. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng
• 2.1.5. Nội dung công tác kế toán bán hàng
• 2.1.5.1. Kế toán doanh thu bán hàng
• 2.2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH VÀ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI DNTN NGUYỄN DANH
• 2.3. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC KẾ TOÁN VÀ ĐƯA RA GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN BÁN HÀNG XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI DNTN NGUYỄN DANH
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phân tích hiệu quả kinh doanh tại DNTN Nguyễn Danh

Phân tích hiệu quả kinh doanh là một trong những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp tư nhân Nguyễn Danh xác định được tình hình tài chính và hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp đánh giá được hiệu quả hoạt động mà còn đưa ra những chiến lược kinh doanh phù hợp. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc phân tích hiệu quả kinh doanh trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Khái niệm và vai trò của phân tích hiệu quả kinh doanh

Phân tích hiệu quả kinh doanh là quá trình đánh giá các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính để xác định mức độ thành công của doanh nghiệp. Điều này giúp doanh nghiệp nhận diện được điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động kinh doanh.

1.2. Tầm quan trọng của phân tích hiệu quả tại DNTN Nguyễn Danh

Tại DNTN Nguyễn Danh, phân tích hiệu quả kinh doanh không chỉ giúp tối ưu hóa lợi nhuận mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc duy trì và phát triển bền vững.

II. Những thách thức trong phân tích hiệu quả kinh doanh tại DNTN Nguyễn Danh

DNTN Nguyễn Danh đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc phân tích hiệu quả kinh doanh. Những thách thức này bao gồm việc thu thập dữ liệu chính xác, phân tích thông tin và đưa ra quyết định kịp thời. Đặc biệt, sự biến động của thị trường và nhu cầu khách hàng cũng ảnh hưởng lớn đến hiệu quả kinh doanh.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu

Việc thu thập dữ liệu chính xác là một trong những thách thức lớn nhất. DNTN Nguyễn Danh cần có hệ thống quản lý thông tin hiệu quả để đảm bảo dữ liệu được cập nhật và chính xác.

2.2. Biến động thị trường và nhu cầu khách hàng

Sự thay đổi nhanh chóng của thị trường và nhu cầu khách hàng đòi hỏi DNTN Nguyễn Danh phải linh hoạt trong việc điều chỉnh chiến lược kinh doanh để duy trì hiệu quả.

III. Phương pháp phân tích hiệu quả kinh doanh tại DNTN Nguyễn Danh

Để phân tích hiệu quả kinh doanh, DNTN Nguyễn Danh áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm phân tích SWOT, phân tích tài chính và phân tích thị trường. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm riêng, giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về hiệu quả hoạt động.

3.1. Phân tích SWOT trong đánh giá hiệu quả

Phân tích SWOT giúp DNTN Nguyễn Danh nhận diện được điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong hoạt động kinh doanh. Điều này hỗ trợ trong việc xây dựng chiến lược phát triển.

3.2. Phân tích tài chính để đánh giá hiệu quả

Phân tích tài chính cung cấp thông tin về tình hình tài chính của doanh nghiệp, từ đó giúp DNTN Nguyễn Danh đưa ra quyết định đúng đắn trong việc đầu tư và quản lý tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phân tích hiệu quả kinh doanh tại DNTN Nguyễn Danh

Phân tích hiệu quả kinh doanh không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng tại DNTN Nguyễn Danh. Qua việc áp dụng các phương pháp phân tích, doanh nghiệp đã có những cải tiến đáng kể trong hoạt động sản xuất và kinh doanh.

4.1. Cải tiến quy trình sản xuất

Nhờ vào phân tích hiệu quả, DNTN Nguyễn Danh đã cải tiến quy trình sản xuất, giảm thiểu chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.2. Tăng cường quản lý tài chính

Phân tích hiệu quả kinh doanh giúp DNTN Nguyễn Danh quản lý tài chính tốt hơn, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro tài chính.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho DNTN Nguyễn Danh

Phân tích hiệu quả kinh doanh là một công cụ quan trọng giúp DNTN Nguyễn Danh phát triển bền vững. Trong tương lai, doanh nghiệp cần tiếp tục cải tiến quy trình phân tích và áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

DNTN Nguyễn Danh cần xây dựng chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào việc nâng cao hiệu quả kinh doanh và tối ưu hóa lợi nhuận.

5.2. Ứng dụng công nghệ trong phân tích

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong phân tích hiệu quả kinh doanh sẽ giúp DNTN Nguyễn Danh nâng cao độ chính xác và tốc độ phân tích, từ đó đưa ra quyết định kịp thời.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập và phát triển, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trên thị trường diễn ra ngày càng gay gắt. Để đứng vững và khẳng định vị thế, các doanh nghiệp phải nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh và tối đa hóa lợi nhuận. Trong chu trình hoạt động của các đơn vị sản xuất kinh doanh, bán hàng là khâu then chốt nhằm đưa sản phẩm ra thị trường, chuyển hóa tài sản từ hình thái vật chất sang hình thái tiền tệ và tạo ra doanh thu. Để điều hành hoạt động kinh doanh thuận lợi, bộ máy kế toán giữ vai trò công cụ quản trị trọng yếu; trong đó, kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh giúp ban quản lý nắm bắt tình hình doanh thu, chi phí, sản phẩm tiêu thụ, cân đối giữa thu mua và dự trữ. Đồng thời, việc phân tích chính xác hiệu quả hoạt động doanh nghiệp cung cấp căn cứ thực tiễn để nhà quản lý nhận diện thực trạng tài chính và hoạch định chiến lược kinh doanh. Xuất phát từ thực tế đó tại Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) Nguyễn Danh – đơn vị hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh, gia công các sản phẩm kim khí, tôn, thép tại tỉnh Quảng Trị, tác giả Nguyễn Thị Kim Ngân đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài: "Công tác kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh và phân tích hiệu quả hoạt động tại Doanh nghiệp tư nhân Nguyễn Danh".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể:

1. Mục tiêu chung: Tìm hiểu và phản ánh công tác kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh và phân tích hiệu quả hoạt động tại Doanh nghiệp tư nhân Nguyễn Danh.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh và hiệu quả hoạt động trong doanh nghiệp.
   • Phản ánh thực trạng công tác kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh và phân tích hiệu quả hoạt động tại Doanh nghiệp tư nhân Nguyễn Danh.
   • Đưa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh và nâng cao hiệu quả hoạt động cho đơn vị.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh và hiệu quả hoạt động tại DNTN Nguyễn Danh. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn như sau:

• Phạm vi không gian: Thực hiện tại Doanh nghiệp tư nhân Nguyễn Danh (Số 114 Lê Duẩn, khu phố 2, phường 1, thị xã Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị).
• Phạm vi thời gian: Số liệu trên Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và tình hình lao động được thu thập trong giai đoạn 3 năm (2018 – 2020); các mẫu biểu chứng từ, sổ cái và sổ chi tiết minh họa cho nghiệp vụ kế toán được trích xuất trong năm tài chính 2020.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các phần hành gồm kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, kế toán giá vốn hàng bán, kế toán doanh thu hoạt động tài chính, kế toán chi phí quản lý kinh doanh, kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và kế toán xác định kết quả kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và giáo trình học thuật chuyên ngành kế toán, tài chính doanh nghiệp:

• Hệ thống văn bản pháp lý: Áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, bao gồm Điều 57 (nguyên tắc ghi nhận doanh thu bán hàng với 5 điều kiện và doanh thu dịch vụ với 4 điều kiện), Điều 58 (kế toán doanh thu hoạt động tài chính), Điều 62 (kế toán giá vốn hàng bán), Điều 64 (kế toán chi phí quản lý kinh doanh), Điều 67 (kế toán chi phí thuế TNDN) và Điều 68 (kế toán xác định kết quả kinh doanh). Ngoài ra, văn bản tham chiếu Điều 96 Thông tư số 200/2014/TT-BTC về kết quả kinh doanh và Khoản 2 Điều 4 Thông tư số 96/2015/TT-BTC về các khoản chi phí được trừ khi xác định nghĩa vụ thuế TNDN.
• Khung lý thuyết phân tích hiệu quả hoạt động: Vận dụng tài liệu của TS. Trương Bá Thanh (2009) và TS. Nguyễn Năng Phúc (2003) để thiết lập hệ thống 10 chỉ tiêu định lượng chia thành ba nhóm:
  • Nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng tài sản: Số vòng quay của tài sản (Doanh thu thuần / Tài sản bình quân), Suất hao phí của tài sản so với doanh thu thuần (Tài sản bình quân / Doanh thu thuần), Sức sản xuất của tài sản cố định (Doanh thu thuần / TSCĐ bình quân).
  • Nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn: Số vòng quay của vốn chủ sở hữu (Doanh thu thuần / VCSH bình quân), Suất hao phí của vốn chủ sở hữu so với doanh thu thuần (VCSH bình quân / Doanh thu thuần), Suất hao phí của vốn chủ sở hữu so với lợi nhuận sau thuế (VCSH bình quân / Lợi nhuận sau thuế).
  • Nhóm chỉ tiêu khả năng sinh lời: Lợi nhuận gộp biên ((Doanh thu thuần – Giá vốn hàng bán) / Doanh thu thuần), Tỷ suất lợi nhuận của tài sản ROA (Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản bình quân), Lợi nhuận ròng biên ROS (Lợi nhuận sau thuế / Doanh thu thuần), Tỷ suất sinh lời của vốn chủ sở hữu ROE (Lợi nhuận sau thuế / VCSH bình quân).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được triển khai đồng bộ qua hai nhóm phương pháp:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Phương pháp tham khảo tài liệu: Thu thập cơ sở lý thuyết, quy định pháp luật và tổng quan các công trình nghiên cứu trước đó.
  • Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ và hạch toán kế toán tại phòng kế toán DNTN Nguyễn Danh.
  • Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn nhân viên kế toán nhằm tìm hiểu thông tin tổng quan, tổ chức bộ máy và quản lý lao động.
  • Phương pháp thu thập số liệu: Trích xuất báo cáo tài chính giai đoạn 2018 – 2020 và các chứng từ, sổ sách kế toán phát sinh năm 2020.
• Phương pháp phân tích số liệu:
  • Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel tính toán chênh lệch tuyệt đối, tỷ lệ phần trăm biến động và các chỉ số hiệu quả tài chính.
  • Phương pháp so sánh: So sánh ngang và so sánh dọc các chỉ tiêu kinh tế qua các năm 2018, 2019 và 2020 để nhận định xu hướng vận động của tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu là các tài liệu thứ cấp được cung cấp chính thức bởi Phòng Kế toán DNTN Nguyễn Danh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận công tác kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh và phân tích hiệu quả hoạt động doanh nghiệp

Chương này chuẩn hóa các định nghĩa chuyên môn và quy trình hạch toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

• Kế toán bán hàng: Xác định nguyên tắc ghi nhận doanh thu theo 5 điều kiện bán hàng và 4 điều kiện cung ứng dịch vụ. Trình bày nội dung tài khoản phản ánh: TK 511 (có 4 tài khoản cấp hai: 5111, 5112, 5113, 5118); tài khoản giá vốn hàng bán TK 632 và 3 phương pháp tính giá trị thực tế xuất kho (thực tế đích danh, bình quân gia quyền cả kỳ, nhập trước – xuất trước FIFO).
• Kế toán xác định kết quả kinh doanh: Hệ thống hóa hạch toán doanh thu hoạt động tài chính (TK 515), chi phí quản lý kinh doanh (TK 642 gồm hai tài khoản cấp hai: TK 6421 – Chi phí bán hàng và TK 6422 – Chi phí quản lý doanh nghiệp), chi phí thuế TNDN (TK 821) và tài khoản tổng hợp xác định kết quả kinh doanh (TK 911).
• Cơ sở phân tích hiệu quả hoạt động: Thiết lập các công thức đo lường hiệu quả sử dụng tài sản, vốn chủ sở hữu và khả năng sinh lời (biên lợi nhuận gộp, ROA, ROS, ROE).
• Tổng quan nghiên cứu: Đánh giá ba khóa luận tốt nghiệp tiền nhiệm gồm nghiên cứu của Vũ Thị Ngọc Ánh (2013) tại Công ty TNHH Quốc tế Trung Tín, Phạm Thị Thanh Tâm (2021) tại Công ty TNHH TM&DV Truyền thông Phú Mạnh và Vương Thị Hoàng Nhi (2017) tại DNTN Phúc Long; qua đó rút ra khoảng trống cần kết hợp giữa thực trạng hạch toán kế toán và phân tích hiệu quả tài chính.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh và phân tích hiệu quả hoạt động tại DNTN Nguyễn Danh

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm đơn vị và phân tích thực trạng số liệu kinh tế qua các giai đoạn:

• Tổng quan doanh nghiệp: DNTN Nguyễn Danh thành lập ngày 01/01/2009 theo giấy phép của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị; người đại diện pháp luật là Giám đốc Lê Anh Vũ; vốn pháp định đăng ký 3.000.000.000 đồng; trụ sở tại thị xã Quảng Trị. Ngành nghề kinh doanh gồm: buôn bán các loại tôn (tôn lạnh màu, tôn kẽm, tôn cách nhiệt), thép (thép hộp mạ kẽm, thép cán nguội), rèn, dập, cán, tráng phủ kim loại, vận tải hàng hóa đường bộ và vật liệu xây dựng.
• Tình hình lao động giai đoạn 2018 – 2020:

Chỉ tiêu	Năm 2018 (Người)	Năm 2019 (Người)	Năm 2020 (Người)	So sánh 2019/2018 (%)	So sánh 2020/2019 (%)
Tổng lao động	29	32	38	+10,34	+18,75
1. Theo giới tính:
- Lao động nam	17	18	23	+3,45	+15,63
- Lao động nữ	12	14	15	+6,90	+3,13
2. Theo tính chất công việc:
- Lao động trực tiếp	19	20	25	+3,45	+15,63
- Lao động gián tiếp	10	12	13	+6,90	+3,13
3. Theo trình độ học vấn:
- Cao đẳng, trung cấp	4	4	4	0,00	0,00
- Đại học	10	12	14	+6,90	+6,25

Lao động nam và lao động trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn (trên 50% đến 70%) nhằm phục vụ công đoạn cán, gia công cơ khí nặng.

• Biến động tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2018 – 2020:

Chỉ tiêu	Tỷ trọng 2018 (%)	Tỷ trọng 2019 (%)	Tỷ trọng 2020 (%)	Biến động 2019/2018 (%)	Biến động 2020/2019 (%)
TÀI SẢN
- Tiền và tương đương tiền	1,67	1,83	1,66	+10,02	-8,11
- Các khoản phải thu	12,68	28,51	-	+125,58	-46,55
- Hàng tồn kho	67,28	50,05	66,50	-25,34	+34,55
- Tài sản cố định	-	-	-	+7,18	-14,13
- Tài sản khác	-	-	-	+3,14	+106,16
Tổng tài sản	100,00	100,00	100,00	+0,36	+1,27
NGUỒN VỐN
- Nợ phải trả	85,46	85,60	85,32	+0,53	+0,94
- Vốn chủ sở hữu	14,54	14,40	14,68	-0,63	+3,28
Tổng nguồn vốn	100,00	100,00	100,00	+0,36	+1,27

Tổng tài sản và nguồn vốn tăng nhẹ qua các năm (+82.633 đồng năm 2019 và +294.179 đồng năm 2020). Tài sản tập trung chủ yếu ở hàng tồn kho (luôn chiếm 50% - 67,28%). Nguồn vốn có tỷ lệ nợ phải trả rất cao, chiếm trên 85% tổng nguồn vốn.

• Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2018 – 2020:

Chỉ tiêu	Biến động 2019/2018 (đồng)	Biến động 2019/2018 (%)	Biến động 2020/2019 (đồng)	Biến động 2020/2019 (%)
Doanh thu bán hàng và CCDV	+1.237	+5,31	-3.195	-14,11
Các khoản giảm trừ doanh thu	0	0	0	0
Doanh thu thuần	+1.237	+5,31	-3.195	-14,11
Giá vốn hàng bán	+1.913	+5,44	-3.995	-15,05
Lợi nhuận gộp	-	-	+1.800	+9,46
Doanh thu hoạt động tài chính	+22.010	+9,40	-5.790	-2,26
Chi phí quản lý kinh doanh	-	-	+855.165	+11,24
Lợi nhuận thuần từ HĐKD	-	-	-150.155	-0,02
Tổng lợi nhuận kế toán trước thuế	-	-	-150.155	-0,02
Chi phí thuế TNDN	-	-	-30.031	-0,02
Lợi nhuận sau thuế TNDN	-	-	-120.124	-0,02

Năm 2019 doanh thu thuần tăng 5,31%, nhưng đến năm 2020 sụt giảm 14,11%. Doanh nghiệp không phát sinh giảm trừ doanh thu. Giá vốn hàng bán năm 2020 giảm 15,05%. Do chi phí quản lý kinh doanh năm 2020 tăng 11,24% (+855.165 đồng) nên lợi nhuận sau thuế năm 2020 giảm 120.124 đồng (-0,02%).

• Tổ chức công tác kế toán: Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán trên máy tính theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Các nghiệp vụ thực tế năm 2020 được phản ánh qua các chứng từ và sổ kế toán:
  • Doanh thu bán hàng: Hạch toán qua TK 51111 (doanh thu bán hàng hóa), sử dụng Phiếu xuất kho, Hóa đơn GTGT, Giấy đề nghị nộp tiền, Phiếu thu tiền mặt và Sổ cái TK 51111.
  • Giá vốn hàng bán: Hạch toán qua TK 632 trên cơ sở Phiếu xuất kho và Sổ cái TK 632.
  • Doanh thu tài chính: Hạch toán qua TK 515 (lãi tiền gửi ngân hàng), căn cứ Giấy báo có, Sao kê tài khoản và Sổ cái TK 515.
  • Chi phí quản lý kinh doanh: Theo dõi trên TK 6421 (chi phí bán hàng) và TK 6422 (chi phí quản lý doanh nghiệp), chứng từ minh họa gồm Bảng lương, Giấy đề nghị thanh toán và Sổ cái tương ứng.
  • Thuế TNDN và xác định kết quả: Sử dụng TK 821, TK 911 và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh để kết chuyển doanh thu, giá vốn, chi phí cuối kỳ.

Chương 3: Đánh giá công tác kế toán và đưa ra giải pháp hoàn thiện kế toán bán hàng xác định kết quả kinh doanh và hiệu quả hoạt động tại DNTN Nguyễn Danh

• Đánh giá tổng quát: Doanh nghiệp đã tuân thủ chế độ kế toán hiện hành, tổ chức bộ máy tinh giản, ghi chép và kết chuyển số liệu phục vụ nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, đơn vị bộc lộ nhược điểm: công tác quản lý công nợ chưa chặt chẽ khiến các khoản phải thu chiếm dụng vốn tăng cao; hàng tồn kho chiếm tỷ trọng quá lớn (>50% tổng tài sản) gây ứ đọng vốn; cơ cấu nguồn vốn mất cân đối khi nợ phải trả vượt quá 85%, làm tăng chi phí lãi vay và rủi ro thanh khoản; việc theo dõi chi phí quản lý kinh doanh chưa được bóc tách định mức chi tiết.
• Đề xuất giải pháp:
  • Đối với công tác kế toán: Hoàn thiện quy trình lập và kiểm soát luân chuyển chứng từ; bóc tách hạch toán chi tiết chi phí bán hàng (TK 6421) và chi phí quản lý (TK 6422) theo từng khoản mục để kiểm soát biến động chi phí; tăng cường cập nhật sổ sách chi tiết doanh thu theo từng mặt hàng (tôn kẽm, tôn màu, thép hộp).
  • Đối với hiệu quả hoạt động: Thắt chặt chính sách bán chịu, đôn đốc thu hồi công nợ để giảm rủi ro bị chiếm dụng vốn; tối ưu hóa quản trị kho hàng nhằm giảm hệ số tồn kho, giải phóng dòng tiền; từng bước bổ sung vốn chủ sở hữu nhằm giảm dần hệ số nợ phải trả, giảm thiểu gánh nặng chi phí tài chính.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể gắn liền với số liệu thực tế tại DNTN Nguyễn Danh:

• Phản ánh trung thực thực trạng tài chính và kinh doanh giai đoạn 2018 – 2020: Xác lập được bức tranh tài chính với sự gia tăng nhẹ của tổng tài sản (+0,36% năm 2019 và +1,27% năm 2020); chỉ rõ quy mô lao động mở rộng từ 29 người lên 38 người. Làm rõ sự đảo chiều kết quả kinh doanh năm 2020 khi doanh thu bán hàng giảm 14,11% (giảm 3.195 đồng) kéo theo giá vốn giảm 15,05% (giảm 3.995 đồng), trong khi chi phí quản lý kinh doanh tăng 11,24% (tăng 855.165 đồng) khiến lợi nhuận sau thuế giảm nhẹ 0,02% (giảm 120.124 đồng).
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận chỉ ra thực trạng cơ cấu nguồn vốn có tỷ lệ nợ phải trả cao (chiếm trên 85%) và hàng tồn kho chiếm tỷ trọng lớn (tới 66,50% năm 2020). Từ đó, tác giả đưa ra các giải pháp có tính ứng dụng trực tiếp tại đơn vị nhằm tối ưu hóa chi phí bán hàng, quản lý dòng tiền và hoàn thiện việc tổ chức tài khoản kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: So với các công trình của Vũ Thị Ngọc Ánh (2013) hay Phạm Thị Thanh Tâm (2021) vốn chỉ tập trung thuần túy vào quy trình hạch toán kế toán hoặc mô tả phương thức bán hàng, khóa luận này đã kết hợp phương pháp hạch toán thực tế với việc tính toán hệ số biến động và phân tích hệ thống chỉ tiêu hiệu quả tài chính (tài sản, vốn, khả năng sinh lời) tại một doanh nghiệp tư nhân sản xuất kim khí đặc thù.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Hạn chế: Đề tài chỉ khảo sát dữ liệu tổng hợp trong chu kỳ 3 năm (2018 – 2020) và trích xuất mẫu chứng từ chi tiết trong năm 2020 tại một đơn vị duy nhất (DNTN Nguyễn Danh). Nội dung chỉ giới hạn ở kế toán bán hàng, chi phí quản lý kinh doanh và xác định kết quả kinh doanh thương mại; chưa đi sâu vào kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành chi tiết cho các phân xưởng gia công rèn, dập kim loại.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng sang công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm hoàn chỉnh cho các mặt hàng tôn cán và kết cấu thép; đồng thời nghiên cứu xây dựng mô hình kế toán quản trị phân tích điểm hòa vốn và định mức tồn kho an toàn cho doanh nghiệp trong các chu kỳ kinh doanh tiếp theo.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện đồ án, khóa luận tốt nghiệp về đề tài kế toán tiêu thụ hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Người làm công tác kế toán tại các doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực gia công, buôn bán vật liệu xây dựng, cơ khí: Tham khảo quy trình tổ chức chứng từ, mẫu sổ cái (TK 51111, 632, 515, 6421, 6422, 821, 911) và trình tự xử lý số liệu kế toán máy theo Thông tư 133/2016/TT-BTC kết hợp kỹ thuật phân tích biến động báo cáo tài chính bằng Excel.

Câu hỏi thường gặp

1. DNTN Nguyễn Danh đang áp dụng chế độ kế toán nào và hạch toán thuế GTGT theo phương pháp gì?

Doanh nghiệp áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC, tổ chức công tác kế toán trên máy tính, sử dụng các tài khoản như TK 511 (chi tiết 51111), TK 632, TK 642 (6421, 6422), TK 821 và TK 911; đồng thời áp dụng tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ (sử dụng Hóa đơn GTGT, tài khoản thuế GTGT đầu ra 3331).

2. Tỷ trọng nợ phải trả và hàng tồn kho của doanh nghiệp giai đoạn 2018 – 2020 có đặc điểm gì nổi bật?

Nợ phải trả luôn chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp qua 3 năm, lần lượt là 85,46% (năm 2018), 85,60% (năm 2019) và 85,32% (năm 2020). Trong cơ cấu tài sản, hàng tồn kho luôn chiếm vị trí cao nhất, chiếm 67,28% (năm 2018), 50,05% (năm 2019) và 66,50% (năm 2020).

3. Biến động doanh thu thuần và lợi nhuận sau thuế của đơn vị năm 2020 diễn ra như thế nào?

Năm 2020, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ giảm 3.195 đồng (-14,11%) so với năm 2019. Cùng với sự gia tăng của chi phí quản lý kinh doanh thêm 11,24% (+855.165 đồng), lợi nhuận sau thuế TNDN năm 2020 đã giảm 120.124 đồng (-0,02%) so với năm 2019.

4. Doanh nghiệp theo dõi chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp trên tài khoản nào?

Theo quy định của Thông tư 133/2016/TT-BTC áp dụng tại đơn vị, doanh nghiệp sử dụng tài khoản 642 (Chi phí quản lý kinh doanh) và chi tiết thành hai tài khoản cấp hai: TK 6421 dùng để phản ánh chi phí bán hàng và TK 6422 dùng để phản ánh chi phí quản lý doanh nghiệp, cuối kỳ kết chuyển toàn bộ vào TK 911.

5. Cơ cấu lao động tại DNTN Nguyễn Danh có sự thay đổi ra sao qua 3 năm khảo sát?

Tổng số lao động của doanh nghiệp tăng đều từ 29 người (2018) lên 32 người (2019) và đạt 38 người (2020). Trong đó, lao động nam luôn chiếm ưu thế (23 người năm 2020) và lao động trực tiếp chiếm tỷ trọng chủ đạo (25 người năm 2020) nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất, gia công kim loại và vận tải hàng hóa.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Kim Ngân đã phản ánh toàn diện thực trạng công tác kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh và phân tích hiệu quả hoạt động tại Doanh nghiệp tư nhân Nguyễn Danh giai đoạn 2018 – 2020 theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Thông qua hệ thống số liệu tài chính thực tế, tác giả đã chỉ rõ các điểm nghẽn về mức độ phụ thuộc nợ phải trả, tỷ lệ hàng tồn kho cao và sự gia tăng của chi phí quản lý kinh doanh làm ảnh hưởng đến lợi nhuận ròng. Các nhóm giải pháp hoàn thiện quy trình ghi nhận chứng từ và kiểm soát chỉ tiêu tài chính được đề xuất có giá trị thực tiễn đối với công tác điều hành tại đơn vị cũng như cung cấp tài liệu tham khảo bổ ích cho sinh viên khối ngành kinh tế - kế toán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG, XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH VÀ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về kế toán bán hàng 1. Khái niệm kế toán bán hàng Bán hàng là khâu cuối cùng của hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp, đây là quá trình chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa giữa người mua và doanh nghiệp thu tiền về hoặc được quyền thu tiền. Xét góc độ về kinh tế: Bán hàng là quá trình hàng hóa của doanh nghiệp chuyển từ hình thái vật chất sang hình thái tiền tệ.

Quá trình bán hàng ở các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp thương mại nói riêng có những đặc điểm sau: + Có sự trao đổi thỏa thuận giữa người mua và người bán, người bán đồng ý bán, người mua đồng ý mua, họ trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền. + Có sự thay đổi quyền sở hữu về hàng hóa: Người bán mất quyền sở hữu, người mua có quyền sở hữu về hàng hóa đã mua bán. Trong quá trình tiêu thụ hàng hóa, các doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng một khối lượng hàng hóa và nhận lại của khách hàng một khoản gọi là doanh thu bán hàng. Số doanh thu này là cơ sở để doanh nghiệp xác định kết quả kinh doanh của mình.

Kế toán bán hàng ( Sales Accountant ) là vị trí có nhiệm vụ quản lý, ghi chép tất cả các công việc liên quan đến nghiệp vụ bán hàng của doanh nghiệp từ ghi hóa đơn bán hàng, ghi sổ chi tiết doanh thu hàng bán, ghi thuế GTGT phải nộp, ghi sổ chi tiết hàng hóa, thành phẩm xuất bán đến xử lý hóa đơn chứng từ, lập báo cáo bán hàng theo quy định. Vai trò của kế toán bán hàng Với sự hỗ trợ của kế toán bán hàng doanh nghiệp sẽ hạn chế được sự thất thoát hàng hóa, phát hiện được những hàng hóa luân chuyển chậm để có biện pháp xử lý thích hợp, đẩy nhanh quá trình tuần hoàn vốn. Các số liệu mà kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cung cấp giúp cho doanh nghiệp nắm bắt được mức độ hoàn chỉnh về tình hình bán hàng, từ đó tìm những thiếu sót trong quá trình thu mua, bán, dự trữ hàng hóa để đưa ra những phương án, điều chỉnh nhằm thu được lợi nhuận cao nhất. Từ các số liệu trên báo cáo mà kế toán cung cấp, Nhà nước nắm được tình hình kinh doanh và tài chính của doanh nghiệp, từ đó thực hiện chức năng quản lý, kiểm soát vĩ mô nền kinh tế, kiểm tra việc thực hiện chính sách và nghĩa vụ của doanh nghiệp với Nhà nước.

Thông qua các báo cáo mà kế toán bán hàng cung cấp các đối tác sẽ nắm được tình hình kinh doanh, khả năng cung ứng hàng hóa của doanh nghiệp để quyết định đầu tư và hợp tác kinh doanh. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng Kế toán bán hàng được sử dụng như một công cụ đắc lực không thể thiếu đối với mỗi doanh nghiệp, cũng như đối với sự quản lý vĩ mô của nhà nước. Chính vì vậy kế toán bán hàng thực hiện một số nhiệm vụ cơ bản sau đây: + Ghi chép đầy đủ kịp thời khối lượng hàng hóa bán ra và tiêu thụ nội bộ, tính đúng giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và các chi phí khác để hướng đến xác định kết quả kinh doanh + Kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện, kế hoạch bán hàng, phân phối lợi nhuận, kỷ thuật thanh toán, làm tròn nghĩa vụ đối với Nhà nước. + Đôn đúc thanh toán, thu hồi tiền bán hàng cho doanh nghiệp + Cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ trung thực về tình hình bán hàng, xác định kết quả để đi đến lập báo cáo tài chính và đưa ra chiến lược kinh doanh cho doanh nghiệp 6 1.

Nội dung công tác kế toán bán hàng 1. Kế toán doanh thu bán hàng a) Khái niệm - Doanh thu bán hàng là toàn bộ số tiền sẽ thu được từ các hoạt động giao dịch như bán sản phẩm hàng hóa cho khách hàng bao gồm các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán ( nếu có ). b) Nguyên tắc ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Việc ghi nhận doanh thu phải tuân thủ đúng những nguyên tắc mà nhà nước quy định tùy thuộc từng lĩnh vực mà có nguyên tắc khác nhau cụ thể như sau: Theo điều 57 của thông tư 133/2016/TT-BTC - Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thõa mãn tất cả (5) điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn + Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng + Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng - Doanh thu cung cấp dịch vụ được ghi nhận khi đảm bảo các yếu tố sau: + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn + Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó + Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo 7 + Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. c) Chứng từ sổ sách Hóa đơn GTGT Hóa đơn bán hàng Phiếu xuất kho Phiếu thu, giấy báo có Bảng kê hàng bán Sổ cái tài khoản doanh thu bán hàng hóa Sổ nhật ký chung Sổ quỹ tiền mặt Sổ chi tiết tiền gửi ngân hàng d) Tài khoản sử dụng và kết cấu tài khoản  Tài khoản sử dung: Tài khoản 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ.

Tài khoản này có 4 tài khoản cấp 2 5111: Doanh thu bán hàng hóa 5112: Doanh thu bán thành phẩm 5113: Doanh thu cung cấp dịch vụ 5118: Doanh thu khác  Kết cấu tài khoản 511 Bên nợ - Các khoản thuế gián thu phải nộp ( GTGT, TTĐB, XK, BVMT ) - Các khoản giảm trừ doanh thu - Kết chuyển doanh thu thuần vào TK 911 “ Xác định kết quả kinh doanh’’ Bên có: 8 - Doanh thu bán sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư và cung cấp dịch vụ doanh nghiệp thực hiện trong kỳ kế toán Tài khoản 511 không có số dư cuối kỳ e) Phương pháp hạch toán TK 521 TK 511 TK 111,112,131 Kết chuyển các khoản giảm trừ Doanh thu bán hàng TK 3332,3333 Thuế TTĐB, XK TK 911 Kết chuyển DTBH TK 3331 Thuế GTGT đầu ra Sơ đồ 1.1 – Sơ đồ kế toán doanh thu bán hàng theo phương thức bán trực tiếp TK 511 TK 111,112,131 Doanh thu bán hàng TK 3331 Thuế GTGT đầu ra TK 515 TK 3387 Kết chuyển thu nhập tài chính Tiền lãi Sơ đồ 1.2 – Sơ đồ kế toán doanh thu bán hàng theo phương thức bán trả góp 9 TK 111,112,131 TK 511 TK 641 Doanh thu bán hàng Tiền hoa hồng TK 3331 TK 1331 Thuế GTGT đầu ra Thuế GTGT được khấu trừ Sơ đồ 1.3 – Sơ đồ kế toán doanh thu bán hàng tại đơn vị giao đại lý 1. Kế toán giá vốn hàng bán a) Khái niệm Theo điều 62 Thông tư 133/2016/TT-BTC Giá vốn hàng bán dùng để phản ánh trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bất động sản đầu tư, giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp (đối với doanh nghiệp xây lắp) bán trong kỳ. Ngoài ra tài khoản này còn dùng để phản ánh các chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư như: chi phí khấu hao, chi phí sửa chữa, chi phí cho thuê BĐS theo phương thức cho thuê hoạt động, chi phí nhượng bán, thanh lý BĐSĐT… b)Chứng từ sổ sách - Phiếu nhập kho, phiếu xuất kho - Hóa đơn GTGT - Biên bản giao nhận hàng hóa - Sổ cái tài khoản giá vốn hàng bán c) Tài khoản sử dụng và kết cấu tài khoản Tài khoản sử dụng: Tài khoản 632 – Giá vốn hàng bán Kết cấu tài khoản 632 10 Bên nợ: - Trị giá vốn của sản phẩm, hàng hóa đã bán trong kỳ - Chi phí nguyên liệu, vật liệu, chi phí nhân công vượt trên mức bình thường và chi phí sản xuất khung cố định không phân bổ được tính vào giá vốn hàng bán trong kỳ - Các khoản hao hụt, mất mát của hàng tồn kho sau khi trừ phần bồi thường do trách nhiệm cá nhân gây ra - Số trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho ( chênh lệch giữa số dự phòng giảm giá HTK phải lập năm nay lớn hơn số dự phòng đã lập năm trước chưa sử dụng hết ) Bên có: - Kết chuyển giá vốn của sản phẩm hàng hóa, dịch vụ đã bán trong kỳ sang TK 911 ( xác định kết quả kinh doanh ) - Khoản hoàn nhập dự phòng giảm giá HTK cuối năm tài chính - Trị giá hàng bán bị trả lại Tài khoản 632 không có số dư cuối kỳ d)Phương pháp tính giá trị thực tế xuất kho • Phương pháp thực tế đích danh: Phương pháp tính theo giá đích danh được áp dụng dựa trên giá trị thực tế của từng thứ hàng hoá mua vào, từng thứ sản phẩm sản xuất ra nên chỉ áp dụng cho các doanh nghiệp có ít mặt hàng hoặc mặt hàng ổn định và nhận diện được. Đây là phương án tốt nhất, nó tuân thủ nguyên tắc phù hợp của kế toán: chi phí thực tế phù hợp với doanh thu thực tế.

Giá trị hàng xuất kho đem bán phù hợp với doanh thu nó tạo ra. Không những thế, giá trị hàng tồn kho được phản ánh đúng theo giá trị thực tế của nó. • Phương pháp bình quân gia quyền: giá trị của từng loại hàng tồn kho được tính theo giá trị trung bình của từng loại hàng tồn kho đầu kỳ và giá trị từng loại 11 hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất trong kỳ. Giá trị trung bình có thể được tính theo từng kỳ hoặc sau từng lô hàng nhập về, phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của mỗi doanh nghiệp.