Phân tích hiệu quả kinh doanh hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà

Khóa luận hiệu quả kinh doanh xuất khẩu may mặc tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà 2020-2022

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Minh Hiền
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Phân tích hiệu quả kinh doanh hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan hiệu quả xuất khẩu may mặc tại Vinatex Hương Trà

Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà là doanh nghiệp dệt may trực thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam, đặt trụ sở tại thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp chuyên sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm may mặc sang thị trường quốc tế. Trong giai đoạn 2020-2022, nền kinh tế thế giới biến động mạnh do dịch bệnh và gián đoạn chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, đơn vị vẫn duy trì nhịp độ sản xuất ổn định. Hoạt động xuất khẩu đóng vai trò huyết mạch đối với nguồn thu và giải quyết việc làm cho lao động địa phương. Đánh giá hiệu quả xuất khẩu giúp xác định rõ năng lực cạnh tranh và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Nguồn thu từ xuất khẩu tạo điều kiện tái đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật. Quy mô đơn hàng tăng trưởng đều đặn qua các năm khẳng định vị thế của công ty trong chuỗi cung ứng dệt may miền Trung. Doanh nghiệp không ngừng chuẩn hóa quy trình quản lý chất lượng để đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe từ các đối tác nước ngoài. Kết quả xuất khẩu tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển dài hạn.

1.1. Khái niệm và vai trò của hiệu quả xuất khẩu hàng may mặc

Hiệu quả xuất khẩu may mặc là thước đo tương quan giữa kết quả kinh doanh đạt được và chi phí bỏ ra trong hoạt động ngoại thương. Chỉ số này phản ánh khả năng khai thác nguồn lực nội bộ và tận dụng thời cơ thị trường. Đối với May Vinatex Hương Trà, nâng cao hiệu quả xuất khẩu mang ý nghĩa sống còn. Doanh thu ngoại tệ giúp đơn vị bảo đảm dòng tiền thanh toán và mua sắm máy móc hiện đại. Hoạt động này tạo thu nhập ổn định cho hàng nghìn công nhân may tại địa phương. Sự tăng trưởng xuất khẩu khẳng định uy tín thương hiệu trên trường quốc tế. Việc quản trị tốt chi phí sản xuất thúc đẩy tỷ suất sinh lời ròng của doanh nghiệp tăng cao.

1.2. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xuất khẩu dệt may

Đánh giá hiệu quả xuất khẩu cần dựa trên hệ thống chỉ tiêu định lượng và định tính chặt chẽ. Nhóm chỉ tiêu tuyệt đối bao gồm kim ngạch xuất khẩu, tổng doanh thu và lợi nhuận gộp sau thuế. Nhóm chỉ tiêu tương đối gồm tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu xuất khẩu, năng suất lao động bình quân và hiệu suất sử dụng vốn lưu động. Bên cạnh đó, tốc độ tăng trưởng kim ngạch qua các năm phản ánh độ mở rộng thị trường. Tỷ lệ sản phẩm hỏng và tỷ lệ giao hàng đúng hẹn là thước đo chuẩn xác về năng lực điều hành sản xuất. Sự kết hợp các chỉ số này cung cấp bức tranh toàn diện về sức mạnh thương mại quốc tế của doanh nghiệp.

II. Thực trạng hiệu quả xuất khẩu may mặc của Vinatex Hương Trà

Trong giai đoạn 2020-2022, Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà ghi nhận nhiều nỗ lực duy trì sản xuất xuất khẩu. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu tập trung chủ yếu vào áo jacket và áo choàng dài. Hai nhóm sản phẩm này chiếm tỷ trọng áp đảo trong tổng cơ cấu doanh thu. Ngược lại, các sản phẩm như quần và áo ghile chiếm tỷ lệ rất nhỏ và thiếu sự đột phá. Về hình thức kinh doanh, doanh nghiệp thực hiện 100% theo phương thức gia công xuất khẩu thuần túy. Đối tác nước ngoài cung cấp toàn bộ nguyên phụ liệu, tài liệu kỹ thuật và mẫu thiết kế. Công ty chỉ đảm nhận công đoạn cắt may, hoàn thiện sản phẩm và kiểm tra chất lượng qua bộ phận KCS. Mô hình gia công CMT này khiến giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị sản phẩm rất thấp. Công ty rơi vào thế bị động khi phụ thuộc hoàn toàn vào đơn giá gia công từ khách vị thế lớn. Thị trường xuất khẩu phụ thuộc lớn vào Anh, Mỹ và New Zealand. Khi các thị trường này siết chặt chi tiêu, biên lợi nhuận của doanh nghiệp lập tức chịu áp lực nặng nề.

2.1. Hạn chế từ mô hình gia công thuần túy và cơ cấu sản phẩm

Hình thức gia công xuất khẩu hoàn toàn đặt doanh nghiệp trước nhiều rủi ro cố hữu. Doanh nghiệp không chủ động được nguồn cung nguyên phụ liệu và phụ thuộc vào lịch trình giao hàng từ đối tác. Khi chuỗi cung ứng quốc tế đứt gãy, nhà máy phải đối mặt với tình trạng chờ nguyên liệu gây lãng phí giờ công. Đồng thời, danh mục hàng hóa thiếu cân bằng làm giảm sức bật kim ngạch. Áo jacket và áo choàng mang tính mùa vụ cao, khiến sản xuất biến động theo chu kỳ thời tiết các nước nhập khẩu. Đơn hàng quần và ghile chưa được đầu tư mở rộng đúng mức, gây lãng phí năng lực chuyền may sẵn có.

2.2. Áp lực cạnh tranh quốc tế và biến động chi phí vận tải

Khoảng cách địa lý xa xôi đến các thị trường Anh, Mỹ và New Zealand đẩy chi phí logistics lên mức cao. Sự cố vận tải đường biển và tình trạng thiếu vỏ container làm kéo dài thời gian hoàn thành đơn hàng. Ngoài ra, rào cản kỹ thuật và các quy chuẩn lao động khắt khe từ đối tác phương Tây tạo gánh nặng chi phí tuân thủ. Các nước đối thủ như Bangladesh hay Campuchia có lợi thế giá nhân công rẻ và thuế quan ưu đãi. Thực tế này đe dọa trực tiếp đến thị phần đơn hàng gia công của May Vinatex Hương Trà. Biên độ lợi nhuận ròng chịu sức ép kép từ cước tàu và giá gia công giảm.

III. Giải pháp tăng hiệu quả xuất khẩu may mặc tại Vinatex Hương Trà

Nhằm cải thiện hiệu quả xuất khẩu, Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp chiến lược. Bước đi tiên quyết là tái cơ cấu sản phẩm xuất khẩu theo hướng cân bằng và đa dạng hóa. Công ty cần chủ động chào hàng các mẫu quần, ghile và trang phục thể thao bên cạnh áo jacket truyền thống. Về phương thức sản xuất, doanh nghiệp phải từng bước chuyển dịch từ gia công cắt may CMT sang phương thức FOB và ODM. Việc tự chủ tìm kiếm nguồn nguyên phụ liệu nội địa giúp giữ lại phần giá trị gia tăng cao hơn. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh đầu tư hệ thống máy may tự động, phần mềm giác sơ đồ vi tính và công nghệ tự động hóa khâu cắt vải. Đổi mới công nghệ giúp giảm hao hụt nguyên liệu, rút ngắn chu kỳ sản xuất và hạ giá thành đơn vị. Bên cạnh đó, công tác đào tạo công nhân kỹ thuật cao cần được duy trì thường xuyên nhằm giảm tỷ lệ hàng lỗi trước khâu kiểm hóa KCS.

3.1. Chuyển đổi phương thức xuất khẩu từ CMT sang FOB

Chuyển dịch sang phương thức FOB là chìa khóa then chốt để nâng cao biên lợi nhuận cho Vinatex Hương Trà. Doanh nghiệp cần tận dụng mạng lưới nhà cung cấp sợi, dệt và nhuộm sẵn có trong Tập đoàn Dệt May Việt Nam. Việc chủ động mua nguyên vật liệu trong nước giúp đáp ứng quy tắc xuất xứ từ các hiệp định thương mại như EVFTA hay CPTPP. Đội ngũ nhân viên xuất nhập khẩu cần trau dồi nghiệp vụ đàm phán hợp đồng, phân tích biến động giá nguyên liệu thế giới và quản trị rủi ro thanh toán quốc tế. Năng lực tự chủ vật tư sẽ nâng tầm vị thế công ty từ nhà máy gia công thuần túy lên đối tác sản xuất trọn gói đáng tin cậy.

3.2. Hiện đại hóa quy trình sản xuất và mở rộng thị trường

Doanh nghiệp cần áp dụng các công cụ quản lý sản xuất tinh gọn Lean để loại bỏ lãng phí trên chuyền may. Việc ứng dụng hệ thống số hóa giúp ban lãnh đạo theo dõi tiến độ đơn hàng theo thời gian thực. Doanh nghiệp cũng cần duy trì các chứng chỉ quốc tế về trách nhiệm xã hội và môi trường như WRAP hay BSCI để tạo lợi thế cạnh tranh. Về mặt thị trường, công ty cần đa dạng hóa đối tác ngoại thương nhằm tránh rủi ro tập trung. Các thị trường tiềm năng như Nhật Bản, Hàn Quốc và Canada cần được khai thác tích cực thông qua các hội chợ xúc tiến thương mại dệt may quốc tế thường niên.

IV. Triển vọng và hiệu quả xuất khẩu may mặc tại Vinatex Hương Trà

Nâng cao hiệu quả xuất khẩu hàng may mặc giữ vai trò quyết định đối với tương lai phát triển của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà. Bài học từ giai đoạn 2020-2022 cho thấy doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược thích ứng linh hoạt trước mọi biến động ngoại cảnh. Sự kết hợp giữa nâng cao chất lượng chuyền may và chuyển dịch chuỗi giá trị là hướng đi tất yếu. Khi triển khai đồng bộ các giải pháp công nghệ và nhân lực, công ty sẽ giải quyết triệt để bài toán biên lợi nhuận mỏng của gia công thuần túy. Hiệu quả kinh tế tăng cao tạo tiền đề cải thiện thu nhập cho người lao động Thừa Thiên Huế. Đây cũng là đóng góp thiết thực cho kim ngạch dệt may quốc gia trong kỷ nguyên hội nhập kinh tế toàn cầu. Thực tiễn vận hành tại đơn vị mang lại bài học kinh nghiệm sâu sắc cho nhiều doanh nghiệp may mặc cùng quy mô tại khu vực miền Trung. Doanh nghiệp vững vàng tự tin vươn xa trên bản đồ xuất khẩu quốc tế.

4.1. Bài học kinh nghiệm thực tiễn cho ngành may mặc địa phương

Mô hình phát triển của May Vinatex Hương Trà mang lại nhiều giá trị tham chiếu cho các cơ sở sản xuất dệt may tại miền Trung. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát chặt chẽ chi phí vận hành và tỷ lệ hao phí nguyên vật liệu ngay từ xưởng cắt. Việc đầu tư vào tay nghề thợ may và đội ngũ kỹ thuật chuyền đóng vai trò bảo đảm chất lượng thành phẩm. Doanh nghiệp không nên thỏa mãn với các hợp đồng gia công giá rẻ mà cần tích cực đàm phán nâng đơn giá CMPT. Việc kết nối chặt chẽ với chuỗi giá trị của tập đoàn mẹ tạo điểm tựa tài chính vững vàng trong giai đoạn thị trường gặp khủng hoảng.

4.2. Định hướng ứng dụng dài hạn nhằm phát triển bền vững

Về dài hạn, doanh nghiệp cần gắn liền hoạt động xuất khẩu với các tiêu chí sản xuất xanh và phát triển bền vững. Xu hướng thị trường toàn cầu đòi hỏi nhà máy dệt may phải tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải carbon và sử dụng vật liệu tái chế. Doanh nghiệp cần từng bước trang bị hệ thống điện mặt trời mái nhà và quy chuẩn xử lý nước thải đạt chuẩn. Đồng thời, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong kiểm soát lỗi vải và quản trị kho hàng giúp giảm chi phí tồn trữ. Chiến lược chuyển đổi số toàn diện sẽ đưa May Vinatex Hương Trà trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng thời trang xanh quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hóa thương mại, xuất khẩu đóng vai trò là động lực chủ chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, gia tăng nguồn thu ngoại tệ và chuyển dịch cơ cấu sản xuất theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Ngành dệt may Việt Nam từ lâu đã xác lập vị thế là ngành sản xuất mũi nhọn, đóng góp tỷ trọng đáng kể vào tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước. Dù được xếp vào nhóm hàng tiêu dùng không thiết yếu, nhu cầu đối với hàng may mặc vẫn duy trì ở mức cao và không ngừng biến đổi theo thị hiếu và sự phát triển của thương mại điện tử.

Tuy nhiên, giai đoạn cuối năm 2019 và năm 2020, ngành may mặc Việt Nam đối mặt với nhiều biến động nghiêm trọng do đại dịch Covid-19. Chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu đầu vào bị đứt gãy, nhiều thị trường nhập khẩu lớn áp dụng lệnh phong tỏa, dẫn đến sự sụt giảm mạnh về nhu cầu tiêu thụ. Bước sang năm 2021 và 2022, mặc dù tình hình dịch bệnh dần được kiểm soát và kim ngạch xuất khẩu ngành may mặc phục hồi tích cực (đạt 37,6 tỷ USD vào năm 2022), các doanh nghiệp tiếp tục chịu sức ép từ tình hình lạm phát toàn cầu, bất ổn địa chính trị và sự cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ trong và ngoài nước.

Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà là doanh nghiệp chuyên sản xuất và gia công hàng may mặc xuất khẩu tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Sau 10 năm hoạt động, công ty đã xây dựng được uy tín nhất định đối với các đối tác nước ngoài. Dù vậy, những tác động tiêu cực của dịch bệnh cùng áp lực cạnh tranh đã ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và lợi nhuận của đơn vị. Để duy trì sự phát triển bền vững và khai thác tối đa nguồn lực sẵn có, việc phân tích và đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động kinh doanh xuất khẩu của công ty là yêu cầu cấp thiết. Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài: "Phân tích hiệu quả kinh doanh hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của công ty trong giai đoạn 2020-2022, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh hoạt động xuất khẩu của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà trong thời gian tới.
2. Mục tiêu cụ thể:

• Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu hàng hóa.
• Phân tích, đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020-2022.
• Định hướng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh xuất khẩu hàng may mặc của doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động kinh doanh xuất khẩu của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà (Lô CN3 cụm công nghiệp Tứ Hạ, phường Tứ Hạ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Tập trung thu thập và phân tích dữ liệu trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2020 đến năm 2022.
• Phạm vi nội dung: Đánh giá thực trạng, cơ cấu lao động, cơ cấu mặt hàng, kim ngạch và các chỉ tiêu hiệu quả hoạt động kinh doanh xuất khẩu hàng may mặc của doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và các công trình nghiên cứu về thương mại quốc tế:

• Khái niệm xuất khẩu hàng hóa được xác định theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại số 36/2005/QH11, kết hợp với các luận điểm của La Văn Thái (2013) và Lê Ngọc Hải (2013) về bản chất kinh tế của hoạt động xuất khẩu trong phân công lao động quốc tế.
• Khái niệm và đặc điểm hàng may mặc theo Võ Thùy Trâm (2015), nhấn mạnh 4 đặc thù cơ bản: tính thời trang cao, chu kỳ sống ngắn, tính thời vụ phụ thuộc vào khí hậu và sự phân tầng chất lượng phục vụ các tầng lớp xã hội khác nhau.
• Các hình thức xuất khẩu theo Võ Thanh Thu (2011), bao gồm: xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu ủy thác, tạm nhập tái xuất, xuất khẩu gia công, xuất khẩu tại chỗ, xuất khẩu theo nghị định thư và buôn bán đối lưu (với các biến thể: hàng đổi hàng, mua đối lưu, mua lại sản phẩm, trao đổi bù trừ, chuyển nợ, giao dịch bồi hoàn).
• Quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu gồm 11 bước căn cứ theo giáo trình của Nguyễn Thị Diệu Linh (2008): Xin giấy phép xuất khẩu; Ký kết hợp đồng xuất khẩu; Kiểm tra L/C; Chuẩn bị hàng hóa; Kiểm nghiệm hàng hóa; Ủy thác thuê tàu; Làm thủ tục hải quan; Giao hàng lên tàu; Mua bảo hiểm; Làm thủ tục thanh toán; Giải quyết tranh chấp.
• Khung phân tích các nhân tố ảnh hưởng theo Nguyễn Khắc Hoàn (2002), phân chia thành hai nhóm: môi trường vĩ mô (kinh tế, văn hóa - xã hội, chính trị - pháp luật, tự nhiên, công nghệ) và môi trường bên trong (năng lực tài chính, nguồn cung ứng đầu vào, cơ sở vật chất, lực lượng lao động, năng lực sản xuất kinh doanh).
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu theo Bùi Xuân Lưu và Nguyễn Hữu Khải (2006):
  • Nhóm tỷ suất lợi nhuận: Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (ROS = Lợi nhuận sau thuế / Tổng doanh thu × 100); Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí (Lợi nhuận sau thuế / Tổng chi phí × 100).
  • Nhóm hiệu quả sử dụng vốn: Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE = Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu × 100); Tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA = Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản × 100); Tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu (Tổng chi phí xuất khẩu / Tổng thu ngoại tệ xuất khẩu).
  • Nhóm hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực: Doanh thu bình quân trên một lao động; Kết quả kinh doanh trên một đồng chi phí tiền lương; Lợi nhuận bình quân trên một lao động.

Về phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Sử dụng dữ liệu thứ cấp thu thập từ các phòng ban chức năng của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà (Phòng Kế toán, Phòng Kế hoạch – Xuất nhập khẩu, Phòng Hành chính – Nhân sự) bao gồm báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng thống kê kim ngạch xuất khẩu, cơ cấu thị trường, cơ cấu lao động giai đoạn 2020-2022. Bên cạnh đó, tác giả sử dụng số liệu ngành dệt may cả nước từ Báo cáo xuất nhập khẩu Việt Nam (Bộ Công Thương) các năm 2020, 2021 và 2022.
• Phương pháp phân tích dữ liệu:
  • Phương pháp thống kê mô tả: Tính toán các chỉ tiêu tần suất, tỷ lệ phần trăm và giá trị trung bình để mô tả quy mô và cơ cấu của các đại lượng nghiên cứu.
  • Phương pháp so sánh: So sánh số liệu tuyệt đối và số liệu tương đối theo chuỗi thời gian qua các bảng biểu, phản ánh xu hướng tăng giảm của các chỉ tiêu hiệu quả kinh doanh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn về vấn đề nghiên cứu

Chương 1 làm rõ vai trò của hoạt động xuất khẩu đối với doanh nghiệp (mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả vốn, tiếp cận công nghệ) và đối với nền kinh tế quốc gia (tạo nguồn vốn nhập khẩu, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm). Tác giả hệ thống hóa đầy đủ lý luận về các hình thức ngoại thương, quy trình 11 bước thực hiện hợp đồng và các chỉ tiêu đánh giá tài chính - lao động.

Về mặt thực tiễn, chương này tổng hợp bức tranh xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam và tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2020-2022:

• Tình hình xuất khẩu dệt may Việt Nam: Năm 2020, tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành dệt may đạt khoảng 35 tỷ USD (-9,8%), riêng hàng may mặc đạt 29,8 tỷ USD (-9,2% so với 2019). Đến năm 2021, xuất khẩu hàng may mặc phục hồi lên 32,8 tỷ USD (+9,9%). Năm 2022, con số này đạt 37,6 tỷ USD (+14,7% so với 2021). Mỹ luôn duy trì vị trí thị trường lớn nhất (chiếm 46% - 49% tổng kim ngạch), tiếp theo là EU, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Thị trường chủ yếu	Năm 2020 (Tỷ USD)	Tỷ trọng 2020 (%)	Năm 2021 (Tỷ USD)	Tỷ trọng 2021 (%)	Năm 2022 (Tỷ USD)	Tỷ trọng 2022 (%)
Mỹ	13,98	46,92	16,09	49,13	17,35	46,20
EU	3,08	10,32	3,25	9,93	4,38	11,67
Nhật Bản	3,53	11,85	3,24	9,90	4,07	10,84
Hàn Quốc	2,86	9,58	2,95	9,01	3,30	8,81
Khác	6,35	21,33	7,27	22,03	8,50	31,48
Tổng cộng	29,80	100,00	32,80	100,00	37,60	100,00

• Thực tiễn tại Thừa Thiên Huế: Năm 2020, các doanh nghiệp trên địa bàn thích ứng thông qua việc xuất khẩu khẩu trang và đồ bảo hộ y tế. Năm 2021, hoạt động sản xuất phục hồi với các đơn hàng ổn định từ các công ty lớn (Scavi Huế, HBI, Dệt may Huế, Vinatex Hương Trà), song song với quy hoạch trung tâm logistics kết nối Cảng Chân Mây và Sân bay Phú Bài. Năm 2022, các doanh nghiệp đối mặt với khó khăn mới từ xung đột Nga - Ukraine và lạm phát tại các thị trường chủ lực Bắc Mỹ và Châu Âu.

Chương 2: Phân tích hiệu quả hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà

Chương 2 trình bày tổng quan về đơn vị nghiên cứu và phân tích sâu thực trạng hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp:

• Giới thiệu chung: Tiền thân là Nhà máy may Vinatex Hương Trà thành lập năm 2013 từ sự hợp tác giữa Công ty CP Đầu tư phát triển Vinatex (VINATEX IDC) và Công ty CP Dệt may Huế. Công ty sở hữu diện tích 66.000 m², trang bị 900 máy móc thiết bị, năng lực sản xuất đạt 1,4 - 1,8 triệu sản phẩm/năm, chuyên sản xuất áo choàng, áo jacket, quần và ghile.
• Cơ cấu tổ chức: Bộ máy quản lý gồm Giám đốc, Phó Giám đốc và các phòng ban trực thuộc: Kế hoạch – Xuất nhập khẩu, Hành chính – Nhân sự, Kỹ thuật, Kế toán, Kiểm tra chất lượng sản phẩm (KCS).
• Tình hình lao động giai đoạn 2020-2022: Quy mô nhân sự biến động không ổn định do tác động của dịch bệnh và tình hình đơn hàng. Năm 2020 có 474 lao động; năm 2021 tăng lên 622 lao động (+31,2%); năm 2022 giảm xuống còn 482 lao động (-22,5%).

Chỉ tiêu phân loại	Năm 2020 (Người)	Cơ cấu 2020 (%)	Năm 2021 (Người)	Cơ cấu 2021 (%)	Năm 2022 (Người)	Cơ cấu 2022 (%)
Tổng lao động bình quân	474	100,0	622	100,0	482	100,0
Theo giới tính:
- Nam	73	15,5	101	16,3	71	15,8
- Nữ	401	84,5	521	83,7	411	84,2
Theo quan hệ sản xuất:
- Lao động gián tiếp	134	30,2	208	33,5	148	30,8
- Lao động trực tiếp	340	69,8	414	66,5	334	69,2
Theo trình độ chuyên môn:
- Đại học và trên đại học	101	21,3	108	17,4	99	20,6
- Cao đẳng, trung cấp	90	18,9	125	20,1	93	19,3
- Phổ thông	283	59,8	389	62,5	290	60,1
Theo độ tuổi:
- Từ 18 đến 25 tuổi	236	49,8	328	52,7	241	50,0
- Từ 26 đến 35 tuổi	143	30,1	201	32,2	146	30,3
- Từ 36 đến 45 tuổi	95	20,1	93	15,0	95	19,7

Đặc trưng nhân sự: Lao động nữ chiếm đa số tuyệt đối (trên 83%); lao động trực tiếp chiếm hơn 2/3 tổng số nhân sự; lao động phổ thông chiếm tỷ lệ xấp xỉ 60%; nhóm tuổi trẻ từ 18-25 tuổi chiếm tỷ trọng cao nhất (khoảng 50% - 52,7%).

• Phân tích cơ cấu mặt hàng và kim ngạch xuất khẩu:
  • Về hình thức: Công ty thực hiện 100% xuất khẩu theo hình thức gia công cho các đối tác truyền thống tại Anh, Mỹ và New Zealand. Công ty nhận nguyên phụ liệu, mẫu mã, quy cách kỹ thuật từ đối tác và thực hiện các công đoạn cắt, may, hoàn thiện.
  • Về cơ cấu mặt hàng: Áo choàng và áo jacket là hai mặt hàng xuất khẩu chủ lực, chiếm phần lớn kim ngạch.

Mặt hàng xuất khẩu	Năm 2020 (Tỷ đồng)	Cơ cấu 2020 (%)	Năm 2021 (Tỷ đồng)	Cơ cấu 2021 (%)	Năm 2022 (Tỷ đồng)	Cơ cấu 2022 (%)
Áo choàng	34,9	60,6	32,1	49,1	35,5	54,5
Áo jacket	15,6	27,1	23,2	35,5	14,7	22,5
Quần	2,9	5,1	7,1	10,9	13,4	20,6
Ghile	4,1	7,2	2,9	4,4	1,5	2,4
Tổng kim ngạch	57,6	100,0	65,4	100,0	65,2	100,0

Tổng giá trị sản phẩm may mặc xuất khẩu tăng từ 57,6 tỷ đồng năm 2020 lên 65,4 tỷ đồng năm 2021 (+13,5%), sau đó giữ mức ổn định 65,2 tỷ đồng năm 2022 (-0,3%). Trong đó, áo choàng duy trì tỷ trọng áp đảo (từ 49,1% đến 60,6%). Mặt hàng quần có tốc độ tăng trưởng liên tục (từ 2,9 tỷ đồng năm 2020 lên 13,4 tỷ đồng năm 2022), trong khi mặt hàng ghile giảm mạnh từ 4,1 tỷ đồng xuống 1,5 tỷ đồng.

• Đánh giá chung: Khóa luận chỉ ra rằng hoạt động kinh doanh xuất khẩu của công ty giai đoạn 2020-2022 có sự cải thiện rõ nét trong hai năm 2021-2022 so với năm 2020. Dù vậy, hoạt động này vẫn còn những mặt tồn tại cần khắc phục, đặc biệt là sự lệ thuộc vào các đơn hàng gia công truyền thống và sự biến động nhân sự.

Chương 3: Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà

Chương 3 đề xuất định hướng phát triển xuất khẩu của công ty và xây dựng 7 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Đẩy mạnh công tác duy trì và mở rộng thị trường quốc tế: Củng cố quan hệ với khách hàng tại Anh, Mỹ, New Zealand; tìm kiếm thêm các thị trường tiềm năng mới.
2. Đẩy mạnh hoạt động marketing: Tăng cường quảng bá thương hiệu, tham gia xúc tiến thương mại quốc tế.
3. Nâng cao chất lượng sản phẩm và đẩy mạnh công tác thiết kế sản phẩm: Cải tiến quy trình kiểm soát KCS, nâng cao tay nghề hoàn thiện sản phẩm.
4. Đầu tư vào nguồn nhân lực: Đào tạo kỹ năng may công nghiệp, chính sách đãi ngộ nhằm ổn định lực lượng lao động trẻ.
5. Tiết kiệm chi phí: Tối ưu hóa định mức nguyên phụ liệu trong khâu gia công cắt may, giảm thiểu chi phí quản lý doanh nghiệp.
6. Tạo và sử dụng nguồn vốn hiệu quả: Cân đối dòng tiền phục vụ sản xuất gia công và hiện đại hóa thiết bị.
7. Giải pháp về khoa học kỹ thuật - công nghệ: Đổi mới máy móc chuyên dụng nhằm tăng năng suất của các chuyền may.

Phần III của đề tài đưa ra các kiến nghị đối với Ban Giám đốc Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà và các kiến nghị đối với Nhà nước (về chính sách hỗ trợ vốn, cải cách thủ tục hải quan và logistics).

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu và đóng góp thực tiễn sau:

• Khái quát thực trạng hoạt động xuất khẩu gia công: Làm rõ quy mô xuất khẩu thực tế của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020-2022 với tổng kim ngạch xuất khẩu đạt đỉnh vào năm 2021 (65,4 tỷ đồng) và duy trì ở mức 65,2 tỷ đồng vào năm 2022, vượt qua giai đoạn khó khăn năm 2020 (57,6 tỷ đồng).
• Phân tích chi tiết cơ cấu mặt hàng: Chứng minh tính chuyên môn hóa cao của doanh nghiệp vào hai sản phẩm may mặc cốt lõi là áo choàng (giá trị từ 32,1 đến 35,5 tỷ đồng, chiếm 49,1% - 60,6%) và áo jacket (giá trị từ 14,7 đến 23,2 tỷ đồng, chiếm 22,5% - 35,5%), đồng thời ghi nhận sự vươn lên của mặt hàng quần (đạt 13,4 tỷ đồng năm 2022, chiếm 20,6%).
• Xác lập đặc điểm phương thức xuất khẩu: Văn bản chỉ rõ công ty thực hiện 100% bằng phương thức xuất khẩu gia công cho 3 thị trường là Anh, Mỹ và New Zealand; hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn nguyên phụ liệu và thiết kế do đối tác nước ngoài cung cấp.
• Minh chứng thực nghiệm về biến động nguồn nhân lực may mặc địa phương: Cung cấp chuỗi số liệu chi tiết về biến động nhân sự ngành may tại Thừa Thiên Huế dưới tác động của dịch bệnh và khủng hoảng kinh tế toàn cầu (dao động từ 474 người lên 622 người rồi hạ xuống 482 người).
• Đóng góp giải pháp: Đề xuất hệ thống 7 nhóm giải pháp có tính hệ thống, gắn liền với thực tiễn sản xuất gia công của doanh nghiệp tại cụm công nghiệp Tứ Hạ, hỗ trợ ban lãnh đạo công ty định hướng kế hoạch sản xuất kinh doanh trong các năm tiếp theo.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phạm vi thời gian nghiên cứu giới hạn trong 3 năm (2020-2022), đây là giai đoạn có nhiều biến động bất thường do dịch bệnh Covid-19 và bất ổn kinh tế thế giới, chưa phản ánh được chu kỳ kinh doanh dài hạn của doanh nghiệp.
• Mô hình xuất khẩu của doanh nghiệp thuần túy là gia công quốc tế (CMT), do đó các phân tích về giá trị gia tăng, thiết kế và phát triển thị trường chủ động còn bị giới hạn bởi tính chất phụ thuộc vào khách hàng đặt may.
• Nghiên cứu chủ yếu dựa trên các báo cáo thứ cấp nội bộ từ các phòng ban của một doanh nghiệp duy nhất, chưa tiến hành điều tra khảo sát định lượng trực tiếp từ phía người lao động hay khách hàng nước ngoài.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng giai đoạn phân tích dữ liệu sang các năm sau 2022 để đánh giá khả năng thích ứng dài hạn của doanh nghiệp dệt may trong bối cảnh các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (như EVFTA, CPTPP) có hiệu lực toàn diện.
• Nghiên cứu lộ trình và điều kiện để chuyển đổi phương thức sản xuất từ gia công đơn thuần sang các hình thức có giá trị gia tăng cao hơn như FOB (mua đứt bán đoạn), ODM (tự thiết kế và sản xuất) hoặc OBM (sản xuất dưới thương hiệu riêng).

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo phù hợp cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Thương mại quốc tế, Kinh doanh thương mại và Quản trị kinh doanh khi thực hiện đồ án, khóa luận tốt nghiệp về đề tài phân tích hoạt động xuất nhập khẩu tại các doanh nghiệp sản xuất cụ thể.
• Các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý đang tìm kiếm dữ liệu thực tế về thực trạng sản xuất, biến động lao động và kim ngạch gia công may mặc tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn dịch Covid-19 và hậu dịch bệnh.
• Nội dung đáng tham khảo nhất của văn bản là phần hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu (11 bước), phương pháp phân loại lao động may công nghiệp, và phương pháp thu thập, phân tích cơ cấu mặt hàng xuất khẩu gia công.

Câu hỏi thường gặp

Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà thực hiện xuất khẩu theo hình thức nào và cho những thị trường nào?
Công ty thực hiện 100% theo hình thức xuất khẩu gia công. Toàn bộ nguyên phụ liệu, mẫu mã và yêu cầu kỹ thuật do đối tác cung cấp, công ty chịu trách nhiệm cắt, may và hoàn thiện sản phẩm. Các đối tác nhập khẩu chính của công ty đến từ 3 thị trường: Anh, Mỹ và New Zealand.

Những mặt hàng may mặc nào chiếm tỷ trọng lớn nhất trong kim ngạch xuất khẩu của công ty giai đoạn 2020-2022?
Áo choàng và áo jacket là hai mặt hàng chủ lực. Trong đó, áo choàng luôn chiếm tỷ trọng cao nhất, dao động từ 49,1% đến 60,6% tổng kim ngạch (đạt giá trị cao nhất 35,5 tỷ đồng vào năm 2022). Áo jacket đứng thứ hai, chiếm từ 22,5% đến 35,5% tổng kim ngạch (đạt giá trị cao nhất 23,2 tỷ đồng vào năm 2021).

Quy mô và cơ cấu lao động của công ty có đặc điểm gì nổi bật trong giai đoạn nghiên cứu?
Tổng số lao động biến động mạnh: từ 474 người năm 2020 tăng lên 622 người năm 2021 do phục hồi đơn hàng, sau đó giảm còn 482 người năm 2022 do lạm phát và sụt giảm đơn hàng thế giới. Về cơ cấu, lao động nữ chiếm áp đảo từ 83,7% đến 84,5%; lao động trực tiếp chiếm 66,5% đến 69,8%; lao động phổ thông chiếm khoảng 60% và nhóm tuổi 18-25 chiếm tỷ lệ cao nhất (xấp xỉ 50% - 52,7%).

Tác giả đã sử dụng những hệ thống chỉ tiêu nào để đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp?
Căn cứ vào lý thuyết của Bùi Xuân Lưu và Nguyễn Hữu Khải (2006), tác giả sử dụng 3 nhóm chỉ tiêu: nhóm chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận (ROS, lợi nhuận trên chi phí); nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn (ROE, ROA, tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu); và nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực (doanh thu bình quân/lao động, kết quả kinh doanh/chi phí tiền lương, lợi nhuận bình quân/lao động).

Năng lực sản xuất và quy mô cơ sở vật chất ban đầu của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà là bao nhiêu?
Công ty có trụ sở tại Lô CN3 cụm công nghiệp Tứ Hạ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế, với tổng diện tích 66.000 m², trang bị 900 máy móc thiết bị và năng lực sản xuất đạt từ 1,4 đến 1,8 triệu sản phẩm/năm.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thu Thủy đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về thương mại quốc tế và phản ánh trung thực thực trạng hoạt động xuất khẩu gia công hàng may mặc của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020-2022. Công trình cung cấp chuỗi số liệu cụ thể về cơ cấu lao động, cơ cấu mặt hàng và kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp trong giai đoạn chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19 và biến động kinh tế toàn cầu. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp may mặc quy mô vừa tại địa bàn miền Trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn về vấn đề nghiên cứu Chương 2: Phân tích hiệu quả hoạt động xuất khN u hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà Chương 3: Định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh xuất khN u hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà Phần 3: Kết luận và kiến nghị 4 PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: TỔ G QUA CƠ SỞ LÝ LUẬ VÀ THỰC TIỄ VỀ VẤ ĐỀ GHIÊ CỨU 1.1 Khái niệm về xuất khhu, hoạt động xuất khhu “Xuất khN u hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt N am hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt N am được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật” (Theo quy định tại điều 28 Luật Thương mại số 36/2005/QH11). Xuấu khN u là việc bán hàng hóa và dịch vụ dựa trên cơ sở thanh toán bằng tiền tệ của 1 trong 2 quốc gia, hoặc sẽ lấy đồng tiền của bên thứ 3 làm căn cứ xác định. N ói tóm lại xuất khN u là một hình thức bán hàng cho nước ngoài để thu về lợi nhuận cho doanh nghiệp và quốc gia (Xuất khN u là gì? Ưu nhược điểm của xuất khN u). “N ếu xem xét dưới góc độ hình thức kinh doanh quốc tế thì xuất khN u là hình thức cơ bản đầu tiên mà các doanh nghiệp áp dụng khi bước vào lĩnh vực kinh doanh quốc tế.

Mọi công ty luôn hướng tới xuất khN u những sản phN m và dịch vụ của mình ra nước ngoài. Do vậy mà xuất khN u được xem như chiến lược kinh doanh quan trọng của công ty” (La Văn Thái, 2013). Hoạt động xuất khN u hàng hoá là việc bán hàng hoá và dịch vụ cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiên thanh toán, với mục tiêu là lợi nhuận. Tiền tệ ở đây có thể là ngoại tệ đối với một quốc gia hoặc với cả hai quốc gia.

Mục đích của hoạt động này là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Khi việc trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia đều có lợi thì các quốc gia đều tích cực tham gia mở rộng hoạt động này (Lê N gọc Hải, 2013). Hoạt động xuất khN u là hoạt động xuất hiện từ rất lâu đời và ngày càng phát triển. Đây là hình thức cơ bản của hoạt động ngoại thương.

Diễn ra trên mọi lĩnh vực và trong mọi điều kiện kinh tế. Không những thế hoạt động xuất khN u còn diễn ra rất rộng về cả không gian và thời gian. Cho nên mục đích của hoạt động xuất khN u là đem lại lợi ích cho quốc gia nói chung và các doanh nghiệp tham gia nói riêng (Xuất khN u là gì? Ưu nhược điểm của xuất khN u).2 Vai trò của hoạt động xuất khhu 5 1.1 Vai trò của hoạt động xuất kh u đối với doanh nghiệp Xuất khN u giúp các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia và tiếp cận vào thị trường thế giới. Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ sản phN m mà doanh nghiệp sản xuất ra.

N hờ đó mà tên tuổi của doanh nghiệp được quảng bá rộng rãi trên thị trường quốc tế. Xuất khN u nâng cao hiệu quả kinh doanh tạo nguồn ngoại tệ cho các doanh nghiệp, tăng ngân sách dự trữ nâng cao khả năng nhập khN u, thay thế, bổ sung, đổi mới máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu… phục vụ cho quá trình phát triển.