Thực trạng xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Huế (Hudatex)

Khóa luận thực trạng xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Huế (Hudatex) 2021-2023

• Tác giả: Đỗ Nhật Minh
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Bùi Dũng Thể
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Logistics và quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Thực trạng xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Huế (Hudatex)
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty May Xuất khẩu Huế

Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Huế (Hudatex) là đơn vị sản xuất dệt may uy tín tại miền Trung. Doanh nghiệp sở hữu hệ thống nhà xưởng hiện đại và lực lượng lao động tay nghề cao. Giai đoạn 2021-2023 đánh dấu nhiều chuyển dịch quan trọng trong hoạt động thương mại quốc tế của công ty. Thị trường may mặc toàn cầu đối mặt với nhiều biến động kinh tế sâu sắc. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn giữ vững năng lực vận hành và vị thế cung ứng. Năng lực tài chính vững mạnh giúp công ty bảo đảm nguồn vốn lưu động cho các đơn hàng lớn. Hệ thống quản trị nội bộ hoạt động hiệu quả và kỷ luật. Doanh nghiệp chủ động liên kết với nhiều đối tác nhập khẩu từ các thị trường truyền thống. Các quy trình logistics được giám sát chặt chẽ nhằm tối ưu hóa thời gian giao hàng. Công nghệ thông tin hỗ trợ kiểm soát chuỗi cung ứng minh bạch và chính xác. Doanh thu xuất khẩu vẫn duy trì ổn định qua từng năm. Ban lãnh đạo công ty kịp thời điều chỉnh kế hoạch kinh doanh theo diễn biến thị trường. Những yếu tố này tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động xuất khẩu phát triển bền vững.

1.1. Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức của Hudatex

Hudatex trải qua nhiều năm xây dựng và phát triển vững mạnh. Bộ máy quản trị của công ty được thiết kế tinh gọn và linh hoạt. Các phòng ban chuyên môn liên kết chặt chẽ trong từng quy trình tác nghiệp. Đội ngũ cán bộ kỹ thuật có chuyên môn sâu và giàu kinh nghiệm sản xuất. Công nhân may mặc được đào tạo bài bản về an toàn và kỹ năng vận hành máy móc. Doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp và kỷ luật cao. Hạ tầng kỹ thuật không ngừng được nâng cấp theo tiêu chuẩn quốc tế. Nhờ vậy, năng suất lao động của các dây chuyền luôn giữ mức cao. Cơ cấu tổ chức hợp lý tạo đòn bẩy thúc đẩy năng lực hoàn thành các hợp đồng xuất khẩu.

1.2. Định hướng và thị trường xuất khẩu mục tiêu

Hudatex tập trung mở rộng xuất khẩu tại các thị trường trọng điểm thế giới. Hoa Kỳ, Liên minh Châu Âu và Nhật Bản là những đối tác chiến lược hàng đầu. Doanh nghiệp nghiên cứu kỹ lưỡng thị hiếu tiêu dùng tại từng quốc gia nhập khẩu. Các dòng sản phẩm may mặc xuất khẩu đa dạng về mẫu mã và chủng loại. Tiêu chuẩn chất lượng được kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu nguyên liệu. Công ty tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do để hưởng ưu đãi thuế quan. Hoạt động xúc tiến thương mại được triển khai chủ động và thường xuyên. Doanh nghiệp tham gia các hội chợ quốc tế nhằm tìm kiếm đơn hàng mới. Mục tiêu dài hạn là xây dựng thương hiệu may mặc miền Trung vươn tầm toàn cầu.

II. Phân tích xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty May Xuất khẩu Huế

Giai đoạn 2021-2023 mang lại nhiều thử thách cho hoạt động xuất khẩu của Hudatex. Năm 2021, giá vốn bán hàng ghi nhận 443.023 triệu đồng. Con số này tăng mạnh lên 789.601 triệu đồng vào năm 2022, tương ứng mức tăng 78,23%. Bước sang năm 2023, giá vốn giảm xuống còn 699.545 triệu đồng, giảm 11,41%. Sự biến động mạnh của giá vốn ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Bên cạnh giá vốn, chi phí bán hàng và chi phí quản lý cũng có nhiều biến chuyển. Lạm phát toàn cầu khiến sức mua tại các thị trường trọng điểm suy giảm đáng kể. Đơn hàng xuất khẩu có xu hướng thu hẹp về số lượng và quy mô. Doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ các quốc gia xuất khẩu dệt may khác. Chi phí vận chuyển quốc tế biến động khó lường tạo thêm rào cản logistics. Tuy nhiên, công ty vẫn nỗ lực duy trì sản xuất và bảo đảm việc làm cho người lao động. Năng lực tự chủ nguồn nguyên liệu còn hạn chế vẫn là nút thắt lớn cần sớm tháo gỡ.

2.1. Biến động doanh thu và cơ cấu chi phí sản xuất

Doanh thu xuất khẩu của công ty ghi nhận sự biến động rõ rệt giữa các năm. Giá vốn hàng bán chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng cơ cấu chi phí. Năm 2022 chứng kiến mức tăng chi phí đầu vào kỷ lục do đứt gãy chuỗi cung ứng. Giá nguyên phụ liệu nhập khẩu tăng cao làm giảm hiệu quả sinh lời. Đến năm 2023, doanh thu có sự chững lại do các đối tác ngoại giảm bớt đơn đặt hàng. Chi phí tài chính và lãi vay ngân hàng cũng gây sức ép lên dòng tiền hoạt động. Ban điều hành đã chủ động cắt giảm các khoản chi phí quản trị không thiết yếu. Doanh nghiệp nỗ lực kiểm soát định mức tiêu hao nguyên liệu trên từng chuyền may để cân bằng chi phí.

2.2. Những rào cản từ thị trường quốc tế và chuỗi cung ứng

Thị trường thời trang quốc tế đặt ra nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe. Các yêu cầu về chứng chỉ xanh và trách nhiệm xã hội ngày càng nghiêm ngặt. Khách hàng ngoại quốc đòi hỏi quy trình sản xuất phải minh bạch nguồn gốc nguyên liệu. Tình hình xung đột địa chính trị làm tăng thời gian vận chuyển đường biển và giá cước tàu. Sự phụ thuộc vào nguồn vải nhập khẩu khiến công ty bị động trước tiến độ đơn hàng. Biến động tỷ giá hối đoái cũng mang lại rủi ro đáng kể cho doanh thu thực nhận. Ngoài ra, sự vươn lên của các đối thủ cạnh tranh giá rẻ tạo sức ép lớn về đơn giá gia công xuất khẩu.

III. Giải pháp xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty May Xuất khẩu Huế

Doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp chiến lược để vượt qua thách thức. Thứ nhất, tối ưu hóa nguồn cung ứng đầu vào là nhiệm vụ then chốt hàng đầu. Công ty cần đa dạng hóa các nhà cung ứng vải và phụ liệu trong nước và quốc tế. Việc đàm phán hợp đồng cung ứng dài hạn giúp cố định giá thành và giảm thiểu rủi ro biến động giá. Thứ hai, nâng cấp công nghệ sản xuất đóng vai trò quyết định đến năng suất lao động. Đầu tư hệ thống máy cắt tự động và chuyền may thông minh giúp giảm tỷ lệ lỗi sản phẩm. Thứ ba, công ty cần đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số trong quản lý chuỗi cung ứng. Ứng dụng phần mềm hoạch định nguồn lực doanh nghiệp giúp kiểm soát hàng tồn kho và tiến độ đơn hàng chính xác. Đào tạo nâng cao tay nghề cho công nhân may tạo ra các sản phẩm đạt tiêu chuẩn kỹ thuật cao. Doanh nghiệp cũng cần chủ động tìm kiếm các thị trường ngách có tiềm năng tăng trưởng tốt. Việc đổi mới mô hình từ gia công thuần túy sang tự thiết kế và sản xuất mang lại giá trị gia tăng cao hơn.

3.1. Tối ưu chi phí giá vốn và đa dạng hóa nguồn cung

Hudatex cần xây dựng mạng lưới nhà cung ứng nguyên phụ liệu dệt may uy tín và bền vững. Việc chủ động tìm kiếm các nguồn cung nội địa giúp giảm phụ thuộc vào hàng nhập khẩu. Doanh nghiệp cần thành lập bộ phận chuyên trách thẩm định giá thành và chất lượng nguyên vật liệu. Áp dụng mô hình thu mua tập trung giúp nâng cao năng lực đàm phán chiết khấu số lượng lớn. Quản lý kho nguyên liệu theo phương pháp tinh gọn giúp hạn chế lãng phí và tồn kho ứ đọng. Kiểm soát tốt giá vốn bán hàng sẽ cải thiện trực tiếp biên lợi nhuận của từng đơn hàng may mặc xuất khẩu.

3.2. Đổi mới công nghệ và phát triển tiêu chuẩn sản xuất xanh

Doanh nghiệp cần đẩy mạnh chuyển dịch sang mô hình sản xuất bền vững và thân thiện môi trường. Việc lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà giúp tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải carbon. Công ty đầu tư trang thiết bị tiết kiệm nước và hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn quốc tế. Doanh nghiệp cần tích cực đăng ký các chứng chỉ xanh quốc tế như OEKO-TEX hoặc Bluesign. Đây là tấm vé thông hành bắt buộc để tiếp cận các thị trường khó tính như Liên minh Châu Âu. Đổi mới công nghệ máy móc giúp tối ưu năng suất lao động và giảm thiểu lỗi kỹ thuật trên sản phẩm.

IV. Kết luận xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty May Xuất khẩu Huế

Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Hudatex giai đoạn 2021-2023 khẳng định bản lĩnh kiên cường của doanh nghiệp. Mặc dù bối cảnh thương mại toàn cầu gặp nhiều khó khăn, công ty vẫn duy trì được nhịp độ sản xuất ổn định. Những bài học về quản trị giá vốn và điều hành chuỗi cung ứng đem lại giá trị thực tiễn sâu sắc. Doanh nghiệp cần kiên định theo đuổi định hướng phát triển bền vững trong dài hạn. Khả năng thích ứng linh hoạt trước biến động thị trường quyết định sự sống còn của doanh nghiệp may mặc. Hudatex đã chứng minh được năng lực tự đổi mới thông qua việc tái cấu trúc chi phí và nâng cao tay nghề lao động. Sự phối hợp chặt chẽ giữa hệ thống quản lý logistics và năng lực sản xuất giúp giữ vững uy tín đối tác quốc tế. Khi áp dụng các giải pháp công nghệ và mở rộng thị trường, doanh nghiệp sẽ tạo ra bước đột phá mới. Nghiên cứu thực trạng giai đoạn 2021-2023 cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng cho các định hướng chiến lược tương lai.

4.1. Đánh giá tổng kết kết quả hoạt động thương mại

Giai đoạn 2021-2023 đã minh chứng cho năng lực ứng phó khủng hoảng hiệu quả của công ty may mặc Huế. Doanh nghiệp bảo vệ thành công các thị trường xuất khẩu truyền thống trước làn sóng cạnh tranh gay gắt. Hệ thống kiểm soát giá vốn và chi phí điều hành từng bước đi vào ổn định nề nếp. Mối quan hệ với các khách hàng quốc tế được thắt chặt qua từng hợp đồng xuất khẩu uy tín. Dù kim ngạch xuất khẩu chịu áp lực sụt giảm chung, công ty vẫn giữ vững dòng tiền và năng lực thanh toán an toàn. Đây là tiền đề thuận lợi để bứt phá tăng trưởng trong chu kỳ kinh tế tiếp theo.

4.2. Tiềm năng ứng dụng và tầm nhìn chiến lược tương lai

Kết quả nghiên cứu thực trạng cung cấp bài học thực tiễn giá trị cho ngành dệt may khu vực miền Trung. Doanh nghiệp cần nhanh chóng hoàn thiện chuỗi cung ứng khép kín từ khâu thiết kế đến xuất khẩu thành phẩm. Nâng cao hàm lượng công nghệ và áp dụng tự động hóa là con đường tất yếu để tăng năng suất. Doanh nghiệp cũng cần tận dụng tối đa các hiệp định EVFTA và CPTPP để bứt phá doanh thu. Tầm nhìn chiến lược hướng tới phát triển bền vững sẽ giúp công ty củng cố vị thế trên bản đồ dệt may toàn cầu. Sự đổi mới liên tục sẽ bảo đảm thành công dài hạn cho thương hiệu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành dệt may là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, đóng vai trò chủ lực trong hoạt động ngoại thương và giải quyết việc làm tại Việt Nam. Theo thống kê được tác giả trích dẫn từ Tổng cục Thống kê, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam trong năm 2024 đạt 405,53 tỷ USD, tăng 14,3% so với năm 2023. Trong đó, có 37 mặt hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD (chiếm 94,3% tổng kim ngạch) và 8 mặt hàng vượt ngưỡng 10 tỷ USD (chiếm 69%). Theo Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS), xuất khẩu dệt may năm 2024 đạt khoảng 44 tỷ USD, đưa Việt Nam giữ vị trí top 3 quốc gia xuất khẩu hàng may mặc lớn nhất thế giới, xếp sau Trung Quốc và Bangladesh.

Tuy nhiên, trong giai đoạn 2022–2023, thị trường dệt may toàn cầu và trong nước phải đối mặt với nhiều biến động bất lợi. Tình trạng lạm phát leo thang tại các thị trường tiêu thụ chủ lực như Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU) làm suy giảm sức mua, dẫn tới sụt giảm đơn hàng nghiêm trọng, lãi suất vay vốn tăng cao và tỷ giá hối đoái biến động phức tạp. Bên cạnh đó, các hệ lụy kéo dài từ đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của toàn ngành.

Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Huế (Hudatex), thành lập từ năm 2005 tại tỉnh Thừa Thiên Huế, là đơn vị chuyên sản xuất và xuất khẩu hàng may mặc sang nhiều thị trường quốc tế. Dù đã có bề dày hoạt động và đạt được nhiều kết quả nhất định, Hudatex vẫn gặp khó khăn khi số lượng đơn hàng tại các thị trường trọng điểm như Hoa Kỳ, Đài Loan, Hàn Quốc và Mexico có xu hướng suy giảm. Hoạt động xuất khẩu của công ty bộc lộ tính thiếu ổn định do phụ thuộc lớn vào biến động kinh tế thế giới. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả Đỗ Nhật Minh đã lựa chọn đề tài nghiên cứu thực trạng xuất khẩu của công ty nhằm xác định những tồn tại và tìm kiếm giải pháp cải thiện.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài gồm:

• Mục tiêu chung: Trên cơ sở đánh giá thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Hudatex trong giai đoạn 2021–2023, đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của công ty trong thời gian tới.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại doanh nghiệp.
  2. Đánh giá thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Hudatex trong giai đoạn 2021–2023.
  3. Đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh xuất khẩu hàng may mặc tại Hudatex trong thời gian tới (định hướng đến năm 2030).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Huế (Hudatex).
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Huế, địa chỉ số 71 Phan Đình Phùng, phường Vĩnh Ninh, thành phố Huế.
• Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu thực tế giai đoạn 2021–2023; đề xuất định hướng và giải pháp áp dụng đến năm 2030.
• Phạm vi nội dung: Phân tích thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh, cơ cấu tổ chức, tình hình tài chính, biến động lao động và các chỉ tiêu kinh tế phản ánh hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và tài liệu học thuật chuyên ngành ngoại thương:

• Căn cứ pháp lý: Khái niệm xuất khẩu hàng hóa theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005; khái niệm gia công thương mại theo Điều 178 Luật Thương mại năm 2005; khái niệm doanh nghiệp theo Khoản 1 Điều 4 Luật Doanh nghiệp năm 2005.
• Khung lý thuyết chuyên ngành: Trích dẫn lý thuyết của Võ Thanh Thu (2011) về vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế và doanh nghiệp; 6 hình thức xuất khẩu cơ bản (xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu tại chỗ, xuất khẩu gia công, buôn bán đối lưu, xuất khẩu theo nghị định thư, tạm nhập tái xuất); nội dung quy trình xuất khẩu gồm nghiên cứu thị trường, tìm kiếm khách hàng, lập phương án kinh doanh, giao dịch, đàm phán (hỏi hàng, chào hàng tự do/cố định, đặt hàng) và ký kết hợp đồng.
• Các nhân tố ảnh hưởng: Vận dụng mô hình phân tích của Nguyễn Khắc Hoàng (2002) bao gồm nhóm nhân tố vĩ mô (môi trường kinh tế, văn hóa - xã hội, chính trị - pháp luật, công nghệ và tự nhiên, cơ sở hạ tầng giao thông - cảng biển) và nhóm nhân tố vi mô (năng lực tài chính, nguồn cung ứng đầu vào, cơ sở vật chất kỹ thuật, lực lượng lao động, năng lực sản xuất kinh doanh).
• Hệ thống chỉ tiêu kinh tế:
  • Kim ngạch xuất khẩu và công thức đo lường tốc độ tăng trưởng: $\Delta M = M_t - M_0$ và $g(%) = \frac{\Delta M}{M_0} \times 100%$.
  • Cơ cấu hàng may mặc xuất khẩu: $R(A) = \frac{M(A)}{M} \times 100%$.
  • Các chỉ tiêu lợi nhuận: Lợi nhuận trước thuế ($EBT = TR - TC$), Lợi nhuận sau thuế ($NI = EBT - TI$).
  • Các chỉ tiêu hiệu quả tài chính: Tỷ suất sinh lời trên doanh thu ($ROS$), Tỷ suất sinh lời trên tài sản ($ROA$), Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu ($ROE$).
  • Tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu: $\text{Tỷ suất ngoại tệ} = \left(\frac{\text{Tổng chi phí VNĐ}}{\text{Doanh thu xuất khẩu USD}}\right) \times 100$.
  • Chỉ tiêu hiệu quả sử dụng lao động: Năng suất lao động bình quân và Suất sinh lời của một lao động.
• Tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định quốc tế: Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008, Tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội SA-8000, chứng nhận WRAP, chương trình chống khủng bố của Hải quan Hoa Kỳ (C-TPAT), cùng các điều kiện thương mại quốc tế Incoterms 2010 (FOB, CIF, FCA).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai cụ thể:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Tiếp cận và thu thập số liệu nội bộ giai đoạn 2021–2023 từ các bộ phận thuộc Hudatex, bao gồm Phòng Hành chính (dữ liệu nhân sự, cơ cấu lao động), Phòng Tài chính - Kế toán (bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh), Phòng Xuất nhập khẩu và Bộ phận Thương mại (dữ liệu hợp đồng, thị trường và quy trình xuất khẩu). Dữ liệu ngành được trích xuất từ báo cáo của Tổng cục Thống kê và VITAS.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả nhằm lượng hóa quy mô lao động, tài sản, doanh thu; phương pháp so sánh (tuyệt đối và tương đối) qua các năm 2022/2021 và 2023/2022 để chỉ ra xu hướng biến động; kết hợp phương pháp tổng hợp và phân tích kinh tế để làm rõ nguyên nhân của các biến động chỉ tiêu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về xuất khẩu hàng may mặc tại doanh nghiệp

Chương này trình bày toàn diện các khái niệm, đặc điểm và quy định pháp lý điều chỉnh hoạt động xuất khẩu. Tác giả làm rõ vai trò của xuất khẩu trong việc tạo nguồn thu ngoại tệ, mở rộng quy mô sản xuất và thúc đẩy tiếp cận công nghệ hiện đại. Nội dung chương phân tích cụ thể 6 phương thức xuất khẩu, chi tiết hóa 4 nội dung cốt lõi của hoạt động xuất khẩu từ khâu nghiên cứu dung lượng thị trường, lựa chọn đối tác, thẩm định giá cả, lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế (chuyển tiền, nhờ thu, CAD, L/C), đến các hình thức tìm kiếm khách hàng qua Internet, hội chợ triển lãm và khảo sát thực địa.

Về mặt thực tiễn, chương 1 phản ánh tổng quan bức tranh ngành dệt may Việt Nam năm 2024. Với kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 44 tỷ USD, ngành dệt may duy trì thị trường tiêu thụ chính tại Hoa Kỳ (chiếm trên 40% kim ngạch), EU, Nhật Bản và Hàn Quốc. Tác giả phân tích các lợi thế của ngành may mặc Việt Nam như lực lượng lao động dồi dào, tay nghề cao, chi phí cạnh tranh, cùng lợi ích cắt giảm thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (EVFTA, CPTPP, RCEP) và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng theo chiến lược "Trung Quốc + 1". Đồng thời, tác giả cũng chỉ rõ những điểm nghẽn thực tiễn: nguồn nguyên phụ liệu (bông, sợi, vải) phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu từ Trung Quốc; rào cản kỹ thuật khắt khe về xuất xứ, lao động và chuyển đổi xanh từ EU, Hoa Kỳ; cùng áp lực cạnh tranh gay gắt về giá nhân công từ Bangladesh và Ấn Độ.

Chương 2: Đánh giá thực trạng xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần may Xuất khẩu Huế

Chương 2 tập trung phân tích hồ sơ doanh nghiệp và thực trạng hoạt động xuất khẩu tại Hudatex. Doanh nghiệp có năng lực sản xuất đạt 3,5 triệu sản phẩm/năm với hơn 200 lao động. Danh mục sản phẩm chủ lực gồm áo choàng, đồ lót, quần áo thể thao và hàng thời trang xuất khẩu sang các thị trường chính tại châu Âu (Pháp, Anh) và Hoa Kỳ. Công ty áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng và trách nhiệm xã hội quốc tế (ISO 9001:2008, SA-8000, WRAP, C-TPAT) phục vụ các đối tác lớn như Perry Ellis, Sears, Hansae, Li & Fung, JC Penny, Kohn, Valley View, Regatta. Bộ máy vận hành được chuyên môn hóa cao, tiêu biểu là Bộ phận Thương mại được tách thành nhóm MDS (phát triển thị trường, phân tích mẫu, báo giá) và nhóm MS (quản lý nguyên phụ liệu, giám sát tiến độ đơn hàng), cùng Bộ phận kiểm tra chất lượng độc lập AQL.

Về quy mô và cơ cấu lao động, số liệu từ Phòng Hành chính cho thấy tổng số lao động có sự sụt giảm liên tục qua 3 năm:

Chỉ tiêu phân loại	Năm 2021 (Người)	Tỷ trọng 2021 (%)	Năm 2022 (Người)	Tỷ trọng 2022 (%)	Năm 2023 (Người)	Tỷ trọng 2023 (%)	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng số lao động	237	100,00	218	100,00	203	100,00	-8,02	-6,88
1. Theo giới tính
- Nam	80	33,76	72	33,03	63	31,03	-10,00	-12,50
- Nữ	157	66,24	146	66,97	140	68,97	-7,01	-4,11
2. Theo trình độ
- Đại học, trên ĐH	46	19,41	42	19,27	40	19,70	-8,70	-4,76
- Cao đẳng, trung cấp	12	5,06	11	5,05	11	5,42	-8,33	0,00
- Lao động phổ thông	179	75,53	165	75,69	152	74,88	-7,82	-7,88
3. Theo tính chất
- Lao động trực tiếp	175	73,84	162	74,31	155	76,35	-7,43	-4,32
- Lao động gián tiếp	62	26,16	56	25,69	48	23,65	-9,68	-14,29

Về tài chính và tài sản, tổng tài sản của công ty biến động không ổn định: năm 2021 đạt 9.661 triệu đồng, tăng lên 11.285 triệu đồng năm 2022, sau đó giảm 23,75% xuống mức 8.605 triệu đồng năm 2023. Tài sản ngắn hạn chiếm tỷ trọng chi phối khoảng 70% tổng tài sản. Trong đó, hàng tồn kho chiếm tỷ trọng lớn nhất (41,04% năm 2021; 48,49% năm 2022; 40,84% năm 2023). Tiền và các khoản tương đương tiền sụt giảm mạnh từ 1.865 triệu đồng (2021) xuống 599 triệu đồng (2022, giảm 67,87%), trước khi phục hồi lên 1.547 triệu đồng (2023). Các khoản phải thu ngắn hạn tăng đột biến lên 2.159 triệu đồng năm 2022 do đối tác thanh toán chậm, sau đó giảm về 529 triệu đồng năm 2023. Nợ phải trả chiếm khoảng 70% tổng nguồn vốn, trong đó nợ ngắn hạn chiếm khoảng 80% nợ phải trả. Vốn chủ sở hữu chiếm khoảng 30% tổng nguồn vốn, đạt 2.090 triệu đồng vào năm 2023.

Về kết quả sản xuất kinh doanh, số liệu trích xuất từ Báo cáo tài chính phản ánh qua bảng tổng hợp sau:

Chỉ tiêu kinh doanh	Năm 2021 (Triệu đồng)	Năm 2022 (Triệu đồng)	Năm 2023 (Triệu đồng)	So sánh 2022/2021 (%)	So sánh 2023/2022 (%)
Doanh thu bán hàng & CCDV	522.620	855.645	761.020	+63,71	-11,06
Các khoản giảm trừ doanh thu	0	958	0	-	-100,00
Giá vốn hàng bán	443.023	789.601	699.545	+78,23	-11,41
Thu nhập khác	281	472	1.155	+67,97	+144,70
Chi phí khác	82	27	23	-67,07	-14,81
Lợi nhuận khác	199	445	1.132	+123,62	+154,38

Doanh thu tăng mạnh vào năm 2022 nhờ việc tìm kiếm thêm đơn hàng trong giai đoạn phục hồi sau dịch, nhưng giảm 11,06% trong năm 2023 do thị trường Mỹ và EU sụt giảm sức mua. Giá vốn hàng bán chiếm tỷ lệ rất cao trong tổng doanh thu. Lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp trong năm 2023 sụt giảm 39,95% so với năm 2022.

Đánh giá tổng quát cho thấy Hudatex đã nỗ lực đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, bước đầu tiếp cận các thị trường mới như Hàn Quốc, UAE, Chile, Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu vẫn còn nhiều hạn chế: phụ thuộc lớn vào một số thị trường truyền thống, chi phí nguyên vật liệu và cước phí logistics tăng cao, năng lực đàm phán hợp đồng hạn chế, và doanh nghiệp chưa đầu tư thêm trang thiết bị công nghệ mới do áp lực tài chính.

Chương 3: Định hướng và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần may Xuất khẩu Huế

Trên cơ sở phân tích thực trạng, tác giả xây dựng định hướng phát triển đến năm 2030 và đề xuất 7 nhóm giải pháp vi mô đối với Hudatex:

1. Giải pháp cắt giảm chi phí sản xuất xuất khẩu hàng may mặc: Tối ưu hóa định mức tiêu hao nguyên phụ liệu trong khâu cắt may, giảm thiểu lãng phí và kiểm soát chặt chẽ chi phí lưu kho.
2. Giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu mới: Tiếp tục khai thác sâu các thị trường tiềm năng đã bước đầu thâm nhập như Hàn Quốc, UAE, Chile, Thổ Nhĩ Kỳ; tận dụng các ưu đãi thuế quan từ các FTA để phân tán rủi ro tập trung thị trường.
3. Giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm hàng may mặc xuất khẩu: Giám sát chặt chẽ quy trình công nghệ theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008 và duy trì tính độc lập, nghiêm ngặt của bộ phận kiểm tra chất lượng AQL trước khi xuất xưởng.
4. Giải pháp nâng cao năng lực công nhân viên: Đào tạo tay nghề may cho lực lượng lao động trực tiếp; bồi dưỡng nghiệp vụ ngoại thương, kỹ năng đàm phán quốc tế và trình độ ngoại ngữ cho đội ngũ thương mại và xuất nhập khẩu.
5. Giải pháp đầu tư thêm công nghệ, cơ sở vật chất phục vụ sản xuất xuất khẩu: Lập kế hoạch từng bước thay thế, nâng cấp máy móc chuyên dùng hiện đại nhằm gia tăng năng suất và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật phức tạp từ đối tác nước ngoài.
6. Giải pháp nâng cao vị thế trong đàm phán đơn hàng xuất khẩu: Tăng cường năng lực của nhóm MDS trong nghiên cứu mẫu mã, chủ động xây dựng phương án chào hàng cạnh tranh thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào điều kiện của khách hàng.
7. Giải pháp khắc phục tình trạng chi phí nguyên vật liệu và logistics tăng cao: Đa dạng hóa nhà cung cấp nguyên phụ liệu nội địa và khu vực nhằm giảm sự phụ thuộc nhập khẩu; thương thảo các điều kiện giao hàng và phương thức vận tải tối ưu nhằm giảm chi phí giao dịch.

Tại Phần III của khóa luận, tác giả mở rộng các kiến nghị vĩ mô: đề nghị Bộ Công Thương và các cơ quan Trung ương hỗ trợ xúc tiến thương mại và cập nhật cảnh báo rào cản kỹ thuật; kiến nghị UBND tỉnh Thừa Thiên Huế tạo điều kiện về mặt bằng sản xuất và thủ tục hành chính; kiến nghị Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) tăng cường vai trò cầu nối thông tin thị trường; và kiến nghị ban lãnh đạo Hudatex sớm phê duyệt kế hoạch tài chính để đổi mới công nghệ.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và công bố hệ thống dữ liệu thực tế về hoạt động sản xuất kinh doanh và xuất khẩu của Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Huế (Hudatex) trong giai đoạn 2021–2023:

• Xác lập bức tranh tài chính chi tiết: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ năm 2021 đạt 522.620 triệu đồng, tăng lên 855.645 triệu đồng năm 2022 trước khi giảm xuống 761.020 triệu đồng vào năm 2023. Giá vốn hàng bán chiếm tỷ trọng lớn nhất trong chi phí, tương ứng qua các năm là 443.023 triệu đồng (2021), 789.601 triệu đồng (2022) và 699.545 triệu đồng (2023). Lợi nhuận sau thuế năm 2023 giảm 39,95% so với năm 2022.
• Làm rõ sự biến động nhân sự: Lực lượng lao động giảm từ 237 người năm 2021 xuống 218 người năm 2022 và 203 người năm 2023. Nữ giới chiếm tỷ lệ áp đảo từ 66,24% đến 68,97%; lao động phổ thông chiếm xấp xỉ 75%; lao động trực tiếp sản xuất chiếm từ 73,84% đến 76,35%.
• Đánh giá cơ cấu vốn và tài sản: Tài sản ngắn hạn chiếm khoảng 70% tổng tài sản, trong đó hàng tồn kho chiếm tỷ trọng cao (từ 40,84% đến 48,49% tài sản ngắn hạn); nợ phải trả chiếm khoảng 70% nguồn vốn, chủ yếu là nợ ngắn hạn (chiếm 80% tổng nợ).
• Ghi nhận nỗ lực thâm nhập thị trường: Phản ánh tín hiệu tích cực khi Hudatex tiếp cận các thị trường mới gồm Hàn Quốc, UAE, Chile, Thổ Nhĩ Kỳ bên cạnh các thị trường truyền thống như Pháp, Anh, Hoa Kỳ, Mexico và Đài Loan.
• Đóng góp thực tiễn: Đề xuất hệ thống 7 giải pháp vi mô đồng bộ bám sát chuỗi hoạt động từ cung ứng nguyên phụ liệu, đàm phán hợp đồng thương mại đến quản lý chất lượng và nhân lực, cung cấp căn cứ thực tế cho ban lãnh đạo công ty xây dựng chiến lược sản xuất xuất khẩu giai đoạn đến năm 2030.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi và điều kiện nghiên cứu thực tế:

• Tác giả tự nhận định kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn còn giới hạn nên bài nghiên cứu khó tránh khỏi những thiếu sót trong phân tích chuyên sâu.
• Phạm vi dữ liệu chỉ giới hạn trong giai đoạn 3 năm (2021–2023) tại một doanh nghiệp may mặc duy nhất (Hudatex), chưa bao quát được toàn diện biến động của toàn ngành trên địa bàn miền Trung.
• Phương pháp xử lý dữ liệu chủ yếu dựa trên thống kê mô tả, tổng hợp và so sánh số liệu thứ cấp; chưa thực hiện khảo sát sơ cấp định lượng đối với đối tác nhập khẩu nước ngoài và người lao động, chưa ứng dụng mô hình kinh tế lượng để kiểm định tác động của các nhân tố vi mô, vĩ mô đến kim ngạch xuất khẩu.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng thu thập số liệu giai đoạn 2024–2025 nhằm đánh giá mức độ phục hồi của doanh nghiệp sau khủng hoảng đơn hàng.
• Nghiên cứu chi tiết hơn tác động của các rào cản kỹ thuật xanh (chứng chỉ ESG, tái chế, chuỗi cung ứng bền vững) tại thị trường EU và Hoa Kỳ đối với quy trình sản xuất hàng may mặc của công ty.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn:

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên chuyên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh doanh quốc tế, Kinh tế phát triển và Quản trị kinh doanh đang nghiên cứu về quy trình xuất nhập khẩu, thực hiện hợp đồng ngoại thương và quản trị chi phí logistics tại các doanh nghiệp may mặc.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Bảng số liệu chi tiết phản ánh biến động cơ cấu tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh thực tế qua 3 năm của một doanh nghiệp may mặc quy mô vừa.
  • Mô hình tổ chức phân cấp quản lý đơn hàng chuyên biệt giữa giai đoạn phát triển thị trường (nhóm MDS) và giai đoạn sản xuất (nhóm MS) tại Bộ phận Thương mại.
  • Quy trình vận hành kiểm định chất lượng sản phẩm xuất khẩu theo tiêu chuẩn AQL độc lập và các tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế (SA-8000, WRAP, ISO 9001:2008, C-TPAT).

Câu hỏi thường gặp

1. Hudatex sở hữu năng lực sản xuất và quy mô nhân sự như thế nào trong giai đoạn nghiên cứu?
Công ty có năng lực sản xuất đạt khoảng 3,5 triệu sản phẩm mỗi năm. Về quy mô nhân sự, tổng số lao động giảm dần từ 237 người năm 2021 xuống 218 người năm 2022 và 203 người năm 2023. Trong đó, lao động trực tiếp chiếm trên 73%–76%, lao động nữ chiếm áp đảo từ 66,24% đến 68,97%, và lao động phổ thông chiếm khoảng 75%.

2. Kết quả doanh thu và giá vốn hàng bán của Hudatex biến động ra sao trong giai đoạn 2021–2023?
Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ năm 2021 đạt 522.620 triệu đồng, tăng lên 855.645 triệu đồng vào năm 2022 (tăng 63,71%), sau đó giảm xuống 761.020 triệu đồng vào năm 2023 (giảm 11,06%). Giá vốn hàng bán chiếm tỷ trọng chi phối trong chi phí, lần lượt đạt 443.023 triệu đồng (2021), 789.601 triệu đồng (2022) và 699.545 triệu đồng (2023). Lợi nhuận sau thuế năm 2023 giảm 39,95% so với năm 2022.

3. Công ty đang áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng và tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội nào?
Hudatex áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008, tiêu chuẩn Trách nhiệm tuân thủ các tiêu chuẩn xã hội trong sản xuất hàng may mặc SA-8000, chứng nhận của tổ chức WRAP và tham gia chương trình hợp tác chống khủng bố của Hải quan Hoa Kỳ và Hiệp hội Thương mại (C-TPAT).

4. Khách hàng quốc tế và thị trường xuất khẩu chính của công ty gồm những đối tác nào?
Sản phẩm của công ty xuất khẩu chủ yếu sang châu Âu (đặc biệt là Pháp và Anh), cùng các thị trường Hoa Kỳ, Đài Loan, Hàn Quốc, Mexico. Công ty sản xuất cho nhiều khách hàng lớn tại Mỹ như Perry Ellis, Sears, Hansae, Li & Fung, JC Penny, Kohn, Valley View, Regatta. Trong giai đoạn 2021–2023, công ty đã mở rộng tiếp cận các thị trường mới gồm UAE, Chile và Thổ Nhĩ Kỳ.

5. Cơ cấu tổ chức của Bộ phận Thương mại tại Hudatex được phân chia như thế nào để phục vụ xuất khẩu?
Bộ phận Thương mại được chia thành 2 nhóm chuyên trách: Nhóm MDS (Market Development Stage) phụ trách phát triển đơn hàng, phân tích mẫu, xử lý tài liệu kỹ thuật để ước lượng giá thành và hoàn thiện sản phẩm trước khi sản xuất hàng loạt; Nhóm MS (Manufacturing Stage) phụ trách tiếp nhận đơn đặt hàng, thống nhất thời gian xuất hàng, quản lý nguyên phụ liệu và giám sát tiến độ sản xuất.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Nhật Minh đã phản ánh chi tiết thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần May Xuất khẩu Huế (Hudatex) trong giai đoạn 2021–2023 thông qua nguồn dữ liệu thứ cấp từ các phòng ban chức năng. Nghiên cứu chỉ ra những chuyển biến về doanh thu và nỗ lực đa dạng hóa thị trường sang Hàn Quốc, UAE, Chile, Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời phân tích rõ các áp lực về suy giảm đơn hàng, chi phí nguyên vật liệu - logistics tăng cao và sụt giảm lợi nhuận trong năm 2023. Hệ thống 7 giải pháp vi mô được đề xuất có tính liên kết chặt chẽ với thực tế vận hành tại nhà máy, tạo cơ sở tham khảo cho doanh nghiệp trong việc ổn định sản xuất và phát triển xuất khẩu bền vững đến năm 2030.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC TẠI DOANH NGHIỆP 1.1 Tổng quan về xuất khẩu 1.1 Khái niệm về xuất khẩu Theo quy định tại Điều 28 của Bộ luật Thương mại Việt Nam năm 2005, xuất khẩu hàng hóa được hiểu là hoạt động đưa hàng hóa ra khỏi biên giới Việt Nam hoặc vận chuyển vào các khu vực đặc biệt nằm trong lãnh thổ Việt Nam nhưng được xem là khu vực hải quan riêng theo quy định pháp luật. [1] Theo Wikipedia: “Xuất khẩu là quá trình một quốc gia bán hàng hóa hoặc dịch vụ sang thị trường nước ngoài. Đây không chỉ là hoạt động mua bán đơn thuần mà còn là một hệ thống thương mại có tổ chức, chịu sự quản lý của cơ quan nhà nước ở cả cấp độ trong nước và quốc tế. Hoạt động xuất khẩu nhằm tạo ra lợi nhuận, thúc đẩy sự phát triển sản xuất, tái cơ cấu nền kinh tế, đồng thời góp phần nâng cao đời sống của người dân”.

Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh dễ đem lại những kết quả mang tính đột biến. Mở rộng hoạt động xuất khẩu với mục đích tăng thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho hoạt động nhập khẩu phát triển. Đồng thời thúc đẩy các ngành kinh thế theo hướng xuất khẩu, khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng xuất khẩu nhằm giải quyết công ăn việc làm cho người lao động và tăng thu ngoại tệ.2 Vai trò của xuất khẩu hàng may mặc Theo Võ Thanh Thu (2011), xuất khẩu hàng may mặc có những vai trò sau: Đối với doanh nghiệp: Thông qua hoạt động xuất khẩu hàng may mặc các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia vào thị trường thế giới, tăng sức cạnh tranh về giá cả và chất lượng sản phẩm. Đồng thời những yếu tố thông qua hoạt động xuất khẩu hàng may mặc cũng có thể giúp doanh nghiệp hình thành một cơ cấu sản xuất phù hợp với thị trường.

Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc bắt buộc các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phải luôn đi theo tiến trình đổi mới và hoàn thiện công tác quản trị kinh doanh. 5 Đồng thời có ngoại tệ tạo ra từ hoạt động xuất khẩu hàng may mặc để đầu tư lại quá trình sản xuất không những về chiều rộng mà cả về chiều sâu. Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc còn giúp cho các doanh nghiệp tiếp cận các tiến bộ của kỹ thuật một cách nhanh chóng, đặc biệt là công nghệ của các nước tiên tiến. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường tiêu thụ sản phẩm, giúp doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu chiến lược nhằm tăng doanh số, lợi nhuận.

Thu hút và mở rộng sự tham gia của các thành phần kinh tế cùng với hoạt động ngoại thương. Đồng thời hoạt động xuất khẩu hàng may mặc còn mang lại doanh thu cũng như là nguồn lợi nhuận lớn cho doanh nghiệp. Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tạo động lực để doanh nghiệp tập trung cải tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm. Giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, khai thác nguồn lực dư thừa trong nước, tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người lao động, giảm chi phí hoạt động nhờ mở rộng quy mô phục vụ cho hoạt động xuất khẩu, phân tán được rủi ro khi tiếp cận kinh doanh với nhiều thị trường.

Xuất khẩu hàng may mặc phát huy cao tính năng động sáng tạo của đội ngũ nhân viên thực hiện công tác xuất nhập khẩu cũng như các đơn vị khác. Tích cực tìm tòi và ở rộng thị trường, khả năng thương lượng và đàm phán để mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, phát huy các mặt trong khả năng xuất khẩu hàng may mặc mà doanh nghiệp đó có khả năng thâm nhập.