Phân tích hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm Hữu hạn May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020-2022

Khóa luận xuất khẩu hàng may mặc của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020-2022

• Tác giả: Đặng Thị Mỹ Linh
• Người hướng dẫn: ThS. Dư Anh Thơ
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Phân tích hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm Hữu hạn May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020-2022
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan hoạt động xuất khẩu hàng may mặc Vinatex Hương Trà

Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà là thành viên thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam. Doanh nghiệp đặt trụ sở tại thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế. Đơn vị chuyên may gia công và sản xuất hàng dệt may xuất khẩu chất lượng cao. Các sản phẩm chủ lực gồm áo sơ mi, quần âu và áo khoác bảo hộ. Trong giai đoạn 2020-2022, bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt nhiều thách thức lớn. Chuỗi cung ứng gián đoạn do dịch bệnh. Doanh nghiệp vẫn duy trì nhịp độ sản xuất ổn định. Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc giữ vai trò then chốt đối với doanh thu. Công ty tích cực khai thác thị trường Mỹ, Nhật Bản và Liên minh châu Âu. Hệ thống máy móc vận hành theo tiêu chuẩn công nghệ tiên tiến. Đội ngũ lao động địa phương có tay nghề vững vàng. Vinatex Hương Trà từng bước củng cố uy tín thương hiệu trên thị trường dệt may quốc tế. Doanh nghiệp tạo nguồn thu ngoại tệ lớn và giải quyết việc làm cho hàng nghìn công nhân.

1.1. Bối cảnh ngành dệt may Việt Nam 2020 2022

Ngành may mặc Việt Nam trải qua nhiều biến động lớn từ năm 2020 đến năm 2022. Đại dịch COVID-19 làm đứt gãy luồng luân chuyển nguyên vật liệu. Nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường nhập khẩu giảm mạnh. Tuy nhiên, các hiệp định thương mại tự do như EVFTA và CPTPP đã mở ra cơ hội thuế quan mới. Doanh nghiệp dệt may trong nước buộc phải tái cấu trúc và tối ưu hóa chi phí. Các nhà máy đẩy mạnh sản xuất xanh để đáp ứng yêu cầu khắt khe từ đối tác quốc tế. Nhờ vậy, kim ngạch toàn ngành từng bước phục hồi ngoạn mục vào năm 2022.

1.2. Năng lực sản xuất và cơ cấu mặt hàng của công ty

Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà đầu tư đồng bộ hệ thống dây chuyền công nghệ may. Năng lực sản xuất đạt hàng triệu sản phẩm mỗi năm. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu tập trung vào phân khúc sơ mi cao cấp, quần âu và áo jacket. Doanh nghiệp áp dụng quy trình kiểm soát chất lượng từ khâu nhập nguyên liệu đến đóng gói. Tay nghề công nhân được rèn luyện liên tục qua các khóa tập huấn kỹ thuật. Doanh nghiệp tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội và môi trường. Sự chuẩn hóa này giúp công ty giữ vững niềm tin với khách hàng quốc tế.

II. Phân tích thực trạng xuất khẩu hàng may mặc Vinatex Hương Trà

Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020-2022 ghi nhận kết quả tích cực nhưng cũng bộc lộ hạn chế cố hữu. Kim ngạch xuất khẩu biến động mạnh do gián đoạn đơn hàng thời kỳ dịch bệnh bùng phát. Phần lớn các hợp đồng ngoại thương vẫn thực hiện theo phương thức gia công CMT truyền thống. Hình thức này mang lại giá trị gia tăng thấp và phụ thuộc nguồn nguyên liệu của khách hàng. Bên cạnh đó, thị trường xuất khẩu còn thiếu sự đa dạng. Doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào một vài đối tác truyền thống tại Mỹ và châu Á. Khi các thị trường này siết chặt chi tiêu, lượng đơn hàng sụt giảm rõ rệt. Chi phí vận tải biển leo thang tạo sức ép nặng nề lên biên lợi nhuận. Nguồn cung phụ liệu nhập khẩu đôi khi chậm trễ làm ảnh hưởng lịch giao hàng. Mặt khác, công nghệ tự động hóa tại một số công đoạn chưa hoàn thiện. Năng suất lao động cần tiếp tục cải thiện để cạnh tranh với Bangladesh và Ấn Độ.

2.1. Phụ thuộc phương thức gia công CMT và chuỗi cung ứng

Phương thức gia công CMT chiếm tỷ trọng lớn trong doanh thu của công ty. Doanh nghiệp chỉ đảm nhận việc cắt, may và đóng gói sản phẩm. Đối tác nước ngoài cung cấp thiết kế và toàn bộ nguyên phụ liệu. Do đó, tỷ suất lợi nhuận trên mỗi sản phẩm rất khiêm tốn. Rủi ro gián đoạn nguồn cung vải nhập khẩu ảnh hưởng trực tiếp đến lịch trình sản xuất. Khi dịch bệnh khiến cảng biển tắc nghẽn, đơn vị rơi vào thế bị động. Việc chuyển dịch sang phương thức FOB đòi hỏi nguồn vốn lưu động lớn và kỹ năng quản trị rủi ro cao.

2.2. Áp lực biến động thị trường và chi phí logistics leo thang

Giai đoạn 2020-2022 chứng kiến biến động dữ dội của giá cước vận tải biển quốc tế. Giá thuê vỏ container tăng gấp nhiều lần so với giai đoạn trước. Phí lưu bãi và bảo hiểm hàng hải đồng loạt lập đỉnh mới. Tình trạng này bào mòn lợi nhuận của các hợp đồng xuất khẩu. Song song đó, áp lực lạm phát tại thị trường phương Tây khiến sức mua suy giảm. Khách hàng ngoại quốc liên tục yêu cầu giãn tiến độ giao nhận hàng hóa. Doanh nghiệp gánh chịu thêm chi phí lưu kho và khó khăn về dòng tiền chi trả nhân công.

III. Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng may mặc Vinatex Hương Trà

Để nâng cao năng lực cạnh tranh và đẩy mạnh xuất khẩu hàng may mặc, Vinatex Hương Trà cần triển khai hệ thống giải pháp đồng bộ. Trước hết, doanh nghiệp phải chuyển dịch phương thức sản xuất từ CMT sang FOB và ODM. Việc tự chủ nguồn nguyên liệu giúp gia tăng giá trị sản phẩm xuất khẩu. Đơn vị cần chủ động tìm kiếm các nhà cung ứng sợi vải nội địa đạt chuẩn xuất xứ. Thứ hai, công ty cần đa dạng hóa đối tác thương mại. Doanh nghiệp cần tận dụng ưu đãi thuế quan từ EVFTA để thâm nhập sâu vào châu Âu. Khai thác thêm thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc giúp phân tán rủi ro tỷ giá. Công tác xúc tiến thương mại số cần được đẩy mạnh chuyên nghiệp. Thứ ba, đơn vị cần hiện đại hóa máy móc và chuyển đổi số. Việc chuẩn hóa tiêu chuẩn sản xuất xanh ESG là yêu cầu bắt buộc. Nâng cao tay nghề lao động giúp giảm thiểu sản phẩm lỗi và bảo đảm uy tín quốc tế.

3.1. Chuyển đổi phương thức sản xuất và chủ động nguồn nguyên liệu

Công ty cần giảm dần tỷ lệ gia công CMT thuần túy. Mục tiêu chiến lược là nâng tỷ trọng các đơn hàng FOB và ODM. Doanh nghiệp cần thành lập bộ phận nghiên cứu phát triển mẫu chuyên nghiệp. Sự liên kết chặt chẽ với các nhà dệt trong nước giúp đáp ứng quy tắc xuất xứ của các hiệp định FTA. Hàng may mặc xuất khẩu nhờ đó sẽ được miễn giảm thuế nhập khẩu tối đa. Ký kết hợp đồng dài hạn giúp ổn định giá vải và phụ liệu. Doanh nghiệp sẽ hoàn toàn làm chủ kế hoạch sản xuất lẫn tiến độ giao hàng.

3.2. Mở rộng thị trường xuất khẩu và áp dụng công nghệ số

Vinatex Hương Trà cần mở rộng thị phần sang các nước châu Âu và Canada. Những thị trường này có nhu cầu rất lớn về thời trang may mặc cao cấp. Doanh nghiệp cần tích cực tham gia các hội chợ thương mại quốc tế. Việc ứng dụng sàn thương mại điện tử B2B giúp tìm kiếm thêm đối tác mới. Đồng thời, công ty nên đẩy mạnh số hóa quy trình sản xuất bằng phần mềm ERP. Hệ thống máy cắt tự động giúp tiết kiệm vải và hạ giá thành. Hiệu quả quản lý chuỗi cung ứng sẽ được tối ưu hóa toàn diện.

IV. Kết luận và bài học xuất khẩu hàng may mặc Vinatex Hương Trà

Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020-2022 để lại nhiều bài học giá trị. Doanh nghiệp đã chứng minh khả năng ứng phó kiên cường trước khủng hoảng toàn cầu. Việc duy trì đơn hàng và ổn định đời sống người lao động là điểm sáng nổi bật. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn cần đẩy nhanh quá trình nâng cấp chuỗi giá trị. Thực tiễn tại đơn vị cung cấp bài học sâu sắc cho các doanh nghiệp dệt may miền Trung. Doanh nghiệp không thể tiếp tục phụ thuộc vào mô hình nhân công giá rẻ. Chiến lược chuyển đổi xanh và số hóa quy trình là con đường tất yếu. Quản trị rủi ro chuỗi cung ứng cần được đưa vào trung tâm điều hành. Nghiên cứu này cung cấp tài liệu tham khảo thực tế cho các nhà quản lý công nghiệp địa phương. Việc thực thi quyết liệt các định hướng mới sẽ đưa thương hiệu Vinatex Hương Trà vươn xa trên bản đồ dệt may thế giới.

4.1. Đánh giá tổng kết kết quả xuất khẩu giai đoạn 2020 2022

Giai đoạn 2020-2022 khẳng định sức chịu đựng bền bỉ của Vinatex Hương Trà trước thách thức kinh tế. Công ty bảo toàn được thị phần cốt lõi và tôn trọng đầy đủ các cam kết giao hàng quốc tế. Nguồn thu ngoại tệ duy trì đều đặn, bảo đảm thu nhập cho lực lượng công nhân may. Mối liên kết với các nhà nhập khẩu dệt may tiếp tục được củng cố vững chắc. Dù vậy, tỷ suất sinh lời thực tế vẫn cần được cải thiện mạnh mẽ. Việc giải quyết triệt để các hạn chế về chuỗi cung ứng là điều kiện tiên quyết cho sự bứt phá tương lai.

4.2. Ứng dụng thực tiễn cho doanh nghiệp dệt may Việt Nam

Mô hình vượt khó của Vinatex Hương Trà mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho ngành dệt may Việt Nam. Các cơ sở sản xuất cần đẩy mạnh liên kết cụm công nghiệp nhằm tự chủ nguồn vải sợi. Việc mở rộng mạng lưới bạn hàng quốc tế giúp phân tán rủi ro địa chính trị. Doanh nghiệp cần chủ động nâng cấp quy trình sang hình thức FOB và ODM. Chú trọng đầu tư chứng chỉ xanh và tiết kiệm năng lượng là xu thế sống còn. Những bài học này giúp doanh nghiệp xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, đặc biệt từ khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đã mở ra nhiều cơ hội phát triển ngoại thương. Trong cơ cấu nền kinh tế quốc dân, dệt may giữ vai trò là ngành công nghiệp mũi nhọn, đóng góp trên 10,5 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu mỗi năm (đứng thứ hai sau dầu khí theo dẫn chứng trong nghiên cứu) và tạo việc làm cho hơn 2 triệu lao động phổ thông, phần lớn là lao động nữ. Việt Nam nằm trong nhóm ba quốc gia xuất khẩu dệt may lớn nhất thế giới, xếp sau Trung Quốc và Ấn Độ.

Tuy nhiên, giai đoạn 2020–2022 chứng kiến nhiều biến động phức tạp đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Năm 2020, kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam giảm 9,2% so với năm 2019, chỉ đạt 29,81 tỷ USD do đại dịch Covid-19 làm đứt gãy nguồn cung nguyên phụ liệu, nhiều đơn hàng quốc tế bị hoãn, hủy hoặc giãn tiến độ thanh toán. Năm 2021 ghi nhận sự hồi phục vào những tháng cuối năm với mức tăng trưởng sản xuất ngành dệt đạt 8,3% và ngành may đạt 7,6%. Đến năm 2022, kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc cả nước đạt 37,6 tỷ USD, tăng 14,7% so với năm 2021, bất chấp áp lực từ lạm phát toàn cầu, chính sách phong tỏa kéo dài tại Trung Quốc và cuộc xung đột vũ trang tại Ukraine.

Trong bối cảnh đó, Công ty Trách nhiệm Hữu hạn May Vinatex Hương Trà (đơn vị thành viên của Tổng Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Vinatex thuộc Tập đoàn Dệt May Việt Nam) chuyên hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và gia công may mặc xuất khẩu cũng chịu tác động trực tiếp từ biến động thị trường quốc tế. Việc đánh giá toàn diện hoạt động kinh doanh xuất khẩu của công ty nhằm xác định những tồn tại và tìm kiếm giải pháp thích ứng là yêu cầu có tính thực tiễn cao.

Tác giả xác định ba câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty trong 3 năm qua có những đặc điểm gì nổi bật?
2. Những hạn chế, khó khăn mà Công ty gặp phải là gì?
3. Giải pháp quan trọng nhất để thúc đẩy hoạt động xuất khẩu may mặc của Công ty ra thị trường nước ngoài là gì?

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm:

• Mục tiêu tổng quát: Phân tích hoạt động xuất khẩu hàng may mặc trong giai đoạn 2020–2022 để đưa ra định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động xuất khẩu hàng may mặc.
  2. Phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020–2022.
  3. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động kinh doanh xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà, đặt tại Lô CN3 cụm công nghiệp Tứ Hạ, phường Tứ Hạ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích được thu thập trong giai đoạn 2020–2022; thông tin thực địa được tiến hành trong thời gian thực tập từ ngày 02/10/2023 đến ngày 07/01/2024.
• Phạm vi nội dung: Tập trung phân tích các chỉ tiêu phản ánh kết quả, cơ cấu và hiệu quả kinh tế của hoạt động xuất khẩu hàng may mặc, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu cho doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý luận kinh tế quốc tế và quản trị xuất nhập khẩu:

• Khái niệm xuất khẩu hàng hóa được trích dẫn theo Khoản 1, Điều 28 Luật Thương mại năm 2005 của Việt Nam, khẳng định xuất khẩu là việc đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt trên lãnh thổ được coi là khu vực hải quan riêng.
• Phân loại các hình thức xuất khẩu: xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu ủy thác, xuất khẩu tại chỗ (On-spot Export), buôn bán đối lưu, tạm nhập tái xuất và gia công xuất khẩu. Đối với hình thức gia công quốc tế, khóa luận phân loại thành: nhận nguyên liệu giao thành phẩm, mua đứt bán đoạn, hình thức kết hợp và gia công chuyển tiếp.
• Quy trình tổ chức hoạt động xuất khẩu gồm các giai đoạn: nghiên cứu tiếp cận thị trường và xác định mặt hàng xuất khẩu, lập phương án kinh doanh, tổ chức đàm phán và ký kết hợp đồng, tổ chức thực hiện hợp đồng theo quy trình 10 bước nghiệp vụ.
• Quy trình đàm phán thương mại quốc tế gồm 6 bước: hỏi hàng, chào hàng (chào hàng cố định và chào hàng tự do), đặt hàng, hoàn giá, chấp nhận và xác nhận hợp đồng.
• Hệ thống nhân tố ảnh hưởng: nhóm nhân tố vĩ mô (môi trường kinh tế, tỷ giá hối đoái, văn hóa - xã hội, chính trị - pháp luật, các hiệp định thương mại) và nhóm nhân tố vi mô thuộc nội tại doanh nghiệp.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá: nhóm chỉ tiêu theo chiều rộng (kim ngạch xuất khẩu, thị trường xuất khẩu, phương thức thanh toán) và nhóm chỉ tiêu theo chiều sâu/hiệu quả (cơ cấu mặt hàng, phương thức kinh doanh, hiệu quả sử dụng lao động, tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu, lợi nhuận xuất khẩu).

Phương pháp nghiên cứu được kết hợp giữa thu thập và xử lý số liệu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thu thập báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, cơ cấu tổ chức bộ máy, biến động tài sản và nguồn vốn, các bộ chứng từ và hóa đơn xuất khẩu giai đoạn 2020–2022 của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà; tài liệu chuyên ngành quản trị xuất nhập khẩu của ThS. Bùi Thị Thanh Nga, tài liệu học thuật tại Thư viện Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế và dữ liệu ngành dệt may.
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông tin thực tế thông qua phiếu khảo sát ý kiến cán bộ, công nhân viên đang làm việc tại các bộ phận của công ty.
• Phương pháp phân tích và xử lý số liệu:
  • Phương pháp thống kê mô tả: Tập hợp, phân loại, tính toán tỷ trọng phần trăm và lập bảng biểu so sánh trên phần mềm Microsoft Excel.
  • Phương pháp so sánh: Sử dụng so sánh số tuyệt đối ($\Delta Y = Y_1 - Y_0$) để xác định mức chênh lệch quy mô qua các năm; sử dụng so sánh số tương đối ($% \Delta Y = \frac{Y_1 - Y_0}{Y_0} \times 100%$) để đo lường tốc độ tăng trưởng của từng chỉ tiêu.
  • Phương pháp phỏng vấn chuyên gia: Phỏng vấn định tính các cán bộ phụ trách chuyên môn tại Phòng Kế hoạch – Xuất nhập khẩu và Phòng Kế toán – Tài chính của công ty nhằm giải thích nguyên nhân đằng sau các biến động số liệu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về thương mại quốc tế và nghiệp vụ ngoại thương. Tác giả phân tích rõ vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế quốc gia (tăng dự trữ ngoại tệ, cải thiện cán cân thanh toán, thúc đẩy công nghiệp hóa) và đối với doanh nghiệp (tăng doanh thu, mở rộng quy mô sản xuất, nâng cao năng lực quản trị).

Về mặt thực tiễn, chương này tổng kết diễn biến ngành dệt may Việt Nam và tỉnh Thừa Thiên Huế trong chu kỳ 2020–2022. Bối cảnh đại dịch Covid-19 năm 2020 đã làm kim ngạch xuất khẩu toàn ngành dệt may cả nước sụt giảm 9,2%, nhưng phục hồi tích cực trong năm 2021 và đạt mốc 37,6 tỷ USD vào năm 2022. Tại Thừa Thiên Huế, dệt may là ngành kinh tế đóng vai trò trụ cột trong giải quyết việc làm địa phương và tạo kim ngạch xuất khẩu chủ đạo cho tỉnh.

Chương 2: Phân tích hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020–2022

Chương 2 trình bày tổng quan về Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà: quá trình hình thành, cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý, mặt bằng công nghệ, quy trình sản xuất các sản phẩm may mặc xuất khẩu chủ lực và biến động các nguồn lực cơ bản trong giai đoạn 2020–2022.

Tác giả phân tích chi tiết tình hình nhân sự thông qua Bảng 2.1 và các đồ thị phân loại lao động theo giới tính, bộ phận sản xuất, trình độ học vấn, độ tuổi. Thực trạng nguồn vốn và tài sản được làm rõ tại Bảng 2.2; tổng thể kết quả sản xuất kinh doanh (doanh thu, chi phí, lợi nhuận) được phản ánh qua Bảng 2.3, Bảng 2.4 và Bảng 2.5.

Trọng tâm của chương là phân tích sâu hoạt động xuất khẩu:

• Kim ngạch xuất khẩu và tăng trưởng: Tác giả ghi nhận kim ngạch xuất khẩu của công ty có sự tăng trưởng trong năm 2021 nhưng chững lại và giảm nhẹ trong năm 2022.

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	Chênh lệch 2021/2020	Chênh lệch 2022/2021
Kim ngạch xuất khẩu (Tỷ đồng)	Giá trị cơ sở	Tăng 7,77	Giảm 0,21	+7,77 tỷ đồng	-0,21 tỷ đồng
Tốc độ tăng trưởng (%)	—	—	—	+13,49%	-0,32%

• Phương thức thanh toán quốc tế: Phân tích cơ cấu kim ngạch thanh toán tại Bảng 2.7, chủ yếu thực hiện qua điện chuyển tiền (T/T) và tín dụng chứng từ (L/C).
• Cơ cấu thị trường và mặt hàng: Phân tích tỷ trọng doanh thu theo từng thị trường nhập khẩu (Bảng 2.6) và cơ cấu các mặt hàng may mặc xuất khẩu (Bảng 2.8).
• Phương thức kinh doanh xuất khẩu: Doanh nghiệp vận hành chủ yếu theo phương thức gia công xuất khẩu quốc tế (nhận nguyên liệu giao thành phẩm), gia công theo mẫu mã và chỉ định nguyên phụ liệu từ phía đối tác đặt hàng nước ngoài.
• Hiệu quả kinh tế xuất khẩu: Đánh giá thông qua hệ thống chỉ tiêu lợi nhuận hoạt động xuất khẩu (Bảng 2.9), hiệu suất sử dụng nguồn nhân lực (Bảng 2.10) và tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu (Bảng 2.11).
• Tác giả chỉ ra các điểm nghẽn lớn của công ty: biến động lực lượng lao động qua các năm; mức độ thâm nhập vào các thị trường tiềm năng ngoài thị trường truyền thống còn thấp; tỷ lệ ứng dụng máy móc thiết bị công nghệ hiện đại vào dây chuyền sản xuất chưa cao; danh mục sản phẩm may mặc xuất khẩu chưa phong phú.

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020–2022

Dựa trên kết quả đánh giá thực trạng, tác giả xây dựng định hướng và 6 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Giải pháp sử dụng chi phí kinh doanh có hiệu quả: Tối ưu hóa định mức tiêu hao nguyên phụ liệu, kiểm soát chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí bán hàng.
2. Giải pháp mở rộng thị trường mới: Chủ động tìm kiếm khách hàng qua các kênh hội chợ quốc tế, sàn giao dịch B2B và khai thác ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do (FTA, CPTPP, EVFTA).
3. Giải pháp về nâng cao chất lượng và phát triển sản phẩm: Thắt chặt khâu kiểm tra chất lượng (KCS) trên từng công đoạn may, giảm thiểu tỷ lệ hàng lỗi, nghiên cứu phát triển các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.
4. Giải pháp về tổ chức quản lý nguồn nhân lực: Ổn định lực lượng lao động trực tiếp, cải thiện chính sách tiền lương, thưởng và tổ chức đào tạo nâng cao tay nghề công nhân may.
5. Giải pháp đầu tư đổi mới máy móc thiết bị, nâng cao hiệu suất thiết bị hiện có: Từng bước hiện đại hóa các thiết bị chuyên dùng (máy kiểm tra vải, máy may tự động), bảo dưỡng định kỳ để hạn chế gián đoạn sản xuất.
6. Giải pháp về môi trường: Đảm bảo tiêu chuẩn xanh hóa trong sản xuất dệt may, tuân thủ các quy định về xử lý chất thải công nghiệp và môi trường làm việc của công nhân.

Chương này cũng bao gồm các kiến nghị đồng bộ gửi đến Nhà nước, Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế và Ban lãnh đạo Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà nhằm tạo hành lang pháp lý, hạ tầng logistics thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu hàng may mặc.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã đưa ra các kết quả định lượng cụ thể về hoạt động xuất khẩu của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà:

• Kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2020–2021 đạt mức tăng trưởng dương, tăng 7,77 tỷ đồng (tương ứng tăng 13,49%). Tuy nhiên, bước sang năm 2022, kim ngạch xuất khẩu có xu hướng sụt giảm 0,21 tỷ đồng (tương ứng giảm 0,32%) do biến động nhu cầu tiêu thụ và tác động của lạm phát tại các thị trường quốc tế.
• Khóa luận xác lập bức tranh tổng thể về cơ cấu tổ chức và hoạt động ngoại thương của doanh nghiệp thông qua hệ thống 11 bảng thống kê chi tiết: biến động nhân sự (Bảng 2.1), tài sản - nguồn vốn (Bảng 2.2), doanh thu (Bảng 2.3), chi phí (Bảng 2.4), lợi nhuận (Bảng 2.5), kim ngạch theo thị trường (Bảng 2.6), kim ngạch theo phương thức thanh toán (Bảng 2.7), cơ cấu mặt hàng (Bảng 2.8), lợi nhuận xuất khẩu (Bảng 2.9), hiệu quả sử dụng lao động (Bảng 2.10) và tỷ suất ngoại tệ (Bảng 2.11).
• Nghiên cứu đã làm rõ bản chất hoạt động sản xuất kinh doanh xuất khẩu của công ty phần lớn vẫn tập trung vào phương thức gia công nhận nguyên liệu giao thành phẩm, giá trị gia tăng thu về chủ yếu là tiền công gia công.
• Tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp thực thi trực tiếp tại doanh nghiệp và hệ thống kiến nghị 3 cấp (Nhà nước, chính quyền tỉnh Thừa Thiên Huế, doanh nghiệp) nhằm tháo gỡ khó khăn về lao động, chi phí, công nghệ và thị trường.
• Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn, đề tài cung cấp chuỗi số liệu thực tế phản ánh trung thực tác động của đại dịch Covid-19 và giai đoạn đầu phục hồi (2020–2022) đối với một doanh nghiệp dệt may cụ thể tại cụm công nghiệp Tứ Hạ, làm tài liệu minh chứng cho quá trình thích ứng của các doanh nghiệp may mặc quy mô vừa tại miền Trung.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận một số hạn chế do điều kiện nghiên cứu thực tế:

• Giới hạn về thời gian khảo sát thực tế tại doanh nghiệp (từ tháng 10/2023 đến tháng 01/2024) và kinh nghiệm thực tiễn của sinh viên bước đầu tiếp cận môi trường doanh nghiệp khiến một số đánh giá định tính chưa đi sâu vào từng quy trình kỹ thuật may phức tạp.
• Nguồn dữ liệu thứ cấp dừng lại ở mốc kết thúc năm tài chính 2022, chưa bao quát được các biến động thị trường trong cả năm 2023.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể phát triển từ đề tài:

• Mở rộng phạm vi thời gian nghiên cứu sang các năm 2023–2024 để đánh giá toàn diện chu kỳ phục hồi sau dịch và đo lường độ trễ tác động của suy thoái kinh tế toàn cầu đối với đơn hàng may mặc.
• Nghiên cứu sâu về lộ trình chuyển dịch phương thức kinh doanh từ gia công đơn thuần (nhận nguyên liệu giao thành phẩm) sang các phương thức sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn như FOB (mua đứt bán đoạn), ODM (tự thiết kế và sản xuất) hoặc OBM (sản xuất dưới thương hiệu riêng).
• Khảo sát mức độ thụ hưởng và rào cản đáp ứng quy tắc xuất xứ nguyên phụ liệu của doanh nghiệp khi tận dụng các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA).

Giá trị tham khảo

Khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kinh tế Quốc tế, Thương mại Quốc tế, Quản trị Kinh doanh và Kinh tế Phát triển có thể sử dụng đề tài như một mẫu nghiên cứu điển hình về phương pháp phân tích hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp sản xuất gia công.
• Các nhà nghiên cứu và học viên thực hiện đề tài tốt nghiệp liên quan đến ngành dệt may có thể tham khảo phương pháp thiết lập hệ thống chỉ tiêu đánh giá theo chiều rộng (kim ngạch, thị trường, thanh toán) và chiều sâu (chi phí, nhân sự, tỷ suất ngoại tệ).
• Ban lãnh đạo và bộ phận Kế hoạch – Xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp may mặc quy mô tương tự tại khu vực miền Trung có thể tham khảo hệ thống 6 nhóm giải pháp về quản lý chi phí, máy móc thiết bị và chính sách nhân sự để hoàn thiện hoạt động xuất khẩu.

Câu hỏi thường gặp

1. Kim ngạch xuất khẩu của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà biến động ra sao trong giai đoạn 2020–2022? Kim ngạch xuất khẩu của công ty có sự tăng trưởng trong năm 2021 nhưng giảm nhẹ vào năm 2022. Cụ thể, từ năm 2020 đến năm 2021, kim ngạch tăng 7,77 tỷ đồng (tương ứng tăng 13,49%). Đến năm 2022, kim ngạch xuất khẩu giảm 0,21 tỷ đồng (tương ứng giảm 0,32% so với năm 2021).

2. Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà thực hiện hoạt động xuất khẩu chủ yếu theo hình thức nào? Công ty hoạt động chủ yếu dựa trên phương thức gia công xuất khẩu quốc tế theo hình thức nhận nguyên liệu giao thành phẩm. Doanh nghiệp tiếp nhận nguyên phụ liệu, máy móc hoặc mẫu thiết kế từ đối tác nước ngoài, tổ chức sản xuất hoàn thiện sản phẩm và nhận tiền thù lao gia công.

3. Những điểm hạn chế lớn nhất trong hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp được chỉ ra trong đề tài là gì? Khóa luận xác định 4 hạn chế chính: lực lượng lao động có sự biến động qua các năm; các thị trường xuất khẩu ngoài thị trường truyền thống chưa được khai thác hiệu quả; việc đầu tư đổi mới và ứng dụng máy móc công nghệ hiện đại vào dây chuyền sản xuất còn hạn chế; chủng loại mặt hàng may mặc xuất khẩu chưa được đa dạng hóa.

4. Khóa luận sử dụng các phương pháp nào để phân tích dữ liệu? Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả (xử lý trên phần mềm Excel), phương pháp so sánh số tuyệt đối ($\Delta Y = Y_1 - Y_0$) và so sánh số tương đối ($% \Delta Y$), kết hợp với phương pháp phỏng vấn định tính chuyên gia tại Phòng Kế hoạch – Xuất nhập khẩu và Phòng Kế toán – Tài chính của công ty.

5. Địa bàn và thời gian thực hiện nghiên cứu thực tế của tác giả diễn ra khi nào? Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà, địa chỉ tại Lô CN3 cụm công nghiệp Tứ Hạ, phường Tứ Hạ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế. Thời gian thực tập thu thập dữ liệu diễn ra từ ngày 02/10/2023 đến ngày 07/01/2024.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đặng Thị Mỹ Linh đã phản ánh trung thực thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020–2022, chỉ ra rõ mức tăng trưởng kim ngạch 13,49% năm 2021 và mức giảm 0,32% trong năm 2022. Công trình hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận ngoại thương, vận dụng phương pháp so sánh số liệu thứ cấp kết hợp phỏng vấn cán bộ chuyên môn để làm sáng tỏ các điểm nghẽn về lao động, công nghệ và thị trường gia công. Hệ thống 6 nhóm giải pháp và các kiến nghị 3 cấp được xây dựng có tính bám sát thực tiễn sản xuất, mang lại giá trị tham khảo rõ ràng cho các nghiên cứu về kinh tế xuất khẩu hàng may mặc tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu Chương 2: Phân tích hoạt động xuất khN u hàng may mặc tại Công ty TN HH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020-2022 Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện hoạt động xuất khN u hàng may mặc của Công ty TN HH May Vinatex Hương Trà giai đoạn 2020-2022 PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN N GHN SVTH: Đặng Thị Mỹ Linh – K54 KTQT 5 Khóa luận cuối khoá GVHD: ThS. Dư Anh Thơ Phần II. ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1. CƠ SỞ LÝ LUẬ VÀ THỰC TIỄ CỦA VẤ ĐỀ GHIÊ CỨU 1.1 Tổng quan về hoạt động xuất khcu hàng hoá 1.

Khái niệm xuất khcu Theo điều 28, khoản 1 Luật thương mại 2005 quy định cụ thể như sau: “Xuất khN u hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt N am hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt N am được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. [1] “Xuất khNu được hiểu là việc bán hàng hoá và dịch vụ cho một quốc gia khác, trên cơ sở sử dụng tiền tệ làm phương thức thanh toán. Tiền tệ ở đây có thể là đồng tiền của một trong hai quốc gia của người mua, người bán hoặc của một quốc gia thứ ba khác”. [2] Hoạt động xuất khN u không chỉ là việc bán hàng hoá ra nước ngoài mà còn là một hệ thống bán hàng có tổ chức nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đN y sản xuất hàng hóa, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, và nâng cao mức sống của nhân dân.

N ó đem lại hiệu quả đột biến và mở rộng nguồn thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho nhập khN u và thúc đN y các ngành kinh tế xuất khN u. Hoạt động xuất khN u diễn ra trên mọi lĩnh vực và điều kiện kinh tế, từ hàng tiêu dùng đến tư liệu sản xuất và công nghệ cao. Hoạt động xuất khN u mang lại nhiều lợi ích cho quốc gia. Không chỉ đem lại lợi ích cho các doanh nghiệp mà còn thúc đN y sản xuất trong nước phát huy tính sáng tạo và khai thác các lợi thế về tự nhiên, vị trí địa lý, và các nguồn lực khác.

N goài ra nó còn thúc đN y hợp tác quốc tế và tiến trình hội nhập kinh tế toàn cầu. Vai trò của hoạt động xuất khcu 1. Đối với doanh nghiệp Mang lại cho doanh nghiệp nguồn doanh thu lớn, giúp gia tăng doanh số bán hàng, đa dạng hóa thị trường xuất khN u cũng như nâng cao chất lượng sản phN m để tạo nguồn thu ổn định không chỉ trong nước mà còn mở rộng phạm vi ra thế giới. Giúp doanh nghiệp có thể đầu tư xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, góp phần giải quyết công ăn việc làm, nâng cao đời sống cho người lao động, giải quyết các vấn đề đáng lo ngại của xã hội, cải thiện và phát triển các mối quan hệ trong kinh doanh.

Xuất khN u cũng là yếu tố giúp doanh nghiệp có thể quảng bá thương hiệu rộng rãi trên thị trường quốc tế. SVTH: Đặng Thị Mỹ Linh – K54 KTQT 6 Khóa luận cuối khoá GVHD: ThS. Dư Anh Thơ Xuất khN u làm cho doanh nghiệp phải luôn đổi mới công tác quản trị sản xuất kinh doanh nâng cao hiệu quả sản phN m. Xuất khN u còn giúp doanh nghiệp thu hút nhiều lao động, tạo công ăn việc làm, đời sống công nhân được ổn định.

Xuất khN u cần tận dụng cao tính năng động sáng tạo của cán bộ xuất nhập khN u và các đơn vị tham gia điều này đòi hỏi sự tích cực trong việc tìm kiếm và mở rộng thị trường cùng khả năng thương lượng và đàm phán để mang lại lợi ích cho doanh nghiệp, phát triển các mặt trong khả năng xuất khN u mà doanh nghiệp có khả năng thâm nhập. Xuất khN u dẫn đến sự cạnh tranh giữa các đơn vị tham gia sản xuất trong và ngoài nước do đó các doanh nghiệp không chỉ nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ mà còn chú ý đến các yếu tố đầu vào giúp tiết kiệm các nguồn lực. Đối với nền kinh tế Hoạt động xuất khN u là yếu tố quan trọng để thúc đN y phát triển kinh tế vì nó đóng vai trò là mắt xích đầu tiên trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Xuất khN u giúp cân bằng cung cầu hàng hoá trên phạm toàn cầu, từ việc giải quyết sự dư thừa hàng hoá ở một vùng lãnh thổ đến thiếu hụt hàng hoá ở vùng khác.

N goài ra xuất khN u cũng mở rộng thị trường tiêu thụ sản phN m, mang về nguồn ngoại tệ lớn và thúc đN y hoạt động nhập khN u, đồng thời góp phần phát triển cơ sở hạ tầng. Đây là một trong các yếu tố quan trọng thúc đN y sự tăng trưởng và phát triển nền kinh tế. Thông qua hoạt động xuất khN u, tỉ lệ giá trị trong GDP tăng lên cải thiện cán cân thanh toán, tăng thu nhập cho ngân sách nhà nước và kích thích đổi mới công nghệ. N ó cũng tạo sự cạnh tranh giữa hàng hóa nội và ngoại nhập.

Xuất khNu cũng đóng vai trò quan trọng trong tạo công ăn việc làm và cải thiện đời sống cho công nhân. Việc sản xuất hàng xuất khNu thu hút nhiều lao động, tạo thu nhập ổn định và nâng cao chất lượng cuộc sống của họ. Xuất khN u thúc đN y đổi mới đổi mới liên tục về thiết bị và công nghệ. Xuất khN u mở rộng và thúc đN y các quan hệ kinh tế đối ngoại của nước ta với các nước trên thế giới.

Xuất khN u cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho hoạt động nhập khN u, đồng thời hỗ trợ cho quá trình nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. SVTH: Đặng Thị Mỹ Linh – K54 KTQT 7 Khóa luận cuối khoá GVHD: ThS. Các hình thức xuất khcu Hoạt động xuất khN u hàng hoá được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, điều này căn cứ vào đặc điểm sở hữu hàng hoá trước khi xuất khấu, căn cứ vào nguồn hàng xuất khN u. Hiện nay, các doanh nghiệp ngoại thương thường tiến hành một số hình thức xuất khN u sau: [3] 1.

Xuất khcu trực tiếp Là hình thức doanh nghiệp trực tiếp bán cho người mua ở nước ngoài, không thông qua trung gian, nghĩa là với tư cách người bán, doanh nghiệp không mất các khoản chi phí cho bên thứ ba. Một số doanh nghiệp có thể mở chi nhánh ở nước ngoài tại quốc gia mà họ dự định mở rộng hoặc có đại diện kinh doanh tại nước của họ. [4] Ưu điểm của hình thức giao dịch trực tiếp: - Trực tiếp tiếp xúc với thị trường nước ngoài do vậy có thể nắm bắt được diễn biến tình hình thị trường và nhu cầu thị trường từ đó có phương án thích hợp với từng thị trường cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh. - Chủ động đối phó với những diễn biến mới trên thị trường.

Tuy nhiên bên cạnh những ưu điểm thì phương thức này còn có những nhược điểm: - Khoảng cách giữa người mua và người bán rất rộng lớn nên khi thực hiện việc mua bán có thể xảy ra nhiều rủi ro không lường trước được. Chẳng hạn như rủi ro xảy ra do Công ty chưa thực sự am hiểu về sản phN m, đối tác, thị trường. - Trong xuất nhập khN u trực tiếp cũng lưu ý rủi ro rất cao nếu Công ty chưa am hiểu về sản phN m, đối tác và thị trường. Vì có thể rằng ở môi trường nội địa các yếu tố đó đều thuận lợi và thành công, nhưng chưa hẳn là thành công ở các thị trường nước ngoài.

Xuất khcu uỷ thác Hoạt động xuất khN u uỷ thác là một hình thức dịch vụ thương mại, theo đó doanh nghiệp ngoại thương đứng ra với vai trò là trung gian thực hiện việc xuất khN u hàng hoá cho các đơn vị có hàng hoá uỷ thác. Trong hình thức này, hàng hoá trước khi kết thúc quá trình xuất khN u vẫn thuộc sở hữu của đơn vị uỷ thác. Doanh nghiệp ngoại thương chỉ có nhiệm vụ làm các thủ tục về xuất khN u hàng hoá, kể cả việc vận chuyển hàng hoá và được hưởng một khoản tiền gọi là phí uỷ thác mà đơn vị ủy thác trả. SVTH: Đặng Thị Mỹ Linh – K54 KTQT 8 Khóa luận cuối khoá GVHD: ThS.

Dư Anh Thơ Ưu điểm: - Các forwarder uy tín trên thị trường thường có nghiệp vụ chuyên môn cao, giúp chủ hàng tránh được các rủi ro trong việc xuất khN u. - Tiết kiệm thời gian, giúp hàng hóa được vận chuyển nhanh chóng, - Thuê các đơn vị forwarder giúp chủ hàng tránh được các rủi ro cho lô hàng và giảm chi phí cũng như thời gian của lô hàng. N hược điểm: - Doanh nghiệp xuất khN u mất đi sự liên kết trực tiếp với thị trường - Thường phải đáp ứng những yêu cầu từ phía trung gian. - Lợi nhuận bị chia sẻ.

Xuất khcu tại chỗ (On- spot Export) Xuất khN u tại chỗ là hình thức mà hàng hoá được các doanh nghiệp sản xuất tại Việt N am bán cho thương nhân nước ngoài nhưng lại giao hàng cho doanh nghiệp khác tại Việt N am theo chỉ định của thương nhân nước ngoài. Doanh nghiệp xuất khN u gồm cả các doanh nghiệp Việt N am và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Đặc điểm: - Hợp đồng ký kết là hợp đồng ngoại thương. - Hàng hóa vật tư là đối tượng mua bán của hợp đồng xuất khN u ra khỏi lãnh thổ Việt N am.

- Các doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ những thủ tục hải quan về xuất khN u tại chỗ như việc mở tờ khai hải quan xuất nhập khN u tại chỗ và các thủ tục khác để được hoàn thuế. Ưu điểm của hình thức này là : Thứ nhất là tiết kiệm khá nhiều chi phí cho doanh nghiệp. Thứ hai là tiết kiệm thời gian vận chuyển, hàng giao nhanh và đảm bảo hàng hóa được an toàn. Tiến độ công việc vì vậy cũng sẽ nhanh hơn.

Thứ ba là chủ doanh nghiệp hưởng được nhiều ưu đãi về thuế xuất,… 1. Xuất khcu gia công Gia công xuất khN u là hình thức sản xuất mà Công ty trong nước nhận các tư liệu sản xuất như các máy móc, thiết bị, nguyên phụ liệu,. từ Công ty nước ngoài về để sản xuất hàng dựa theo yêu cầu của bên đặt hàng. Hàng hóa sản xuất sẽ được bán ra nước ngoài theo chỉ định của Công ty đặt hàng.

SVTH: Đặng Thị Mỹ Linh – K54 KTQT 9 Khóa luận cuối khoá GVHD: ThS.