Phân tích tình hình xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh

Khóa luận xuất khẩu hàng may mặc của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh

• Tác giả: Trương Thị Mỹ Ly
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Văn Hòa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Phân tích tình hình xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan xuất khẩu hàng may mặc May Vinatex Hương Trà sang Anh

Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà trực thuộc Tập đoàn Dệt may Việt Nam, đặt trụ sở tại tỉnh Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp chuyên sản xuất các mặt hàng thời trang dệt kim và dệt thoi chất lượng cao. Thị trường Vương quốc Anh luôn giữ vai trò đối tác thương mại chiến lược hàng đầu của đơn vị. Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc sang Anh mang lại nguồn doanh thu ngoại tệ lớn và ổn định qua từng năm. Vương quốc Anh là một thị trường tiêu dùng có sức mua mạnh nhưng đòi hỏi tiêu chuẩn kỹ thuật rất nghiêm ngặt. Khách hàng Anh ưa chuộng sản phẩm may mặc có mẫu mã tinh tế, chất liệu bền vững và nguồn gốc rõ ràng. May Vinatex Hương Trà tận dụng hiệu quả các cam kết tự do hóa thương mại từ Hiệp định UKVFTA để hưởng thuế suất ưu đãi. Cơ cấu hàng xuất khẩu của công ty chủ yếu gồm áo jacket, sơ mi, quần âu và trang phục thường ngày. Doanh nghiệp liên tục hiện đại hóa dây chuyền may công nghiệp nhằm nâng cao năng suất đơn hàng. Quan hệ hợp tác với các nhà nhập khẩu bán lẻ tại Anh ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu. Đây là nền tảng vững chắc để công ty duy trì tăng trưởng trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động.

1.1. Năng lực sản xuất và quy mô May Vinatex Hương Trà

May Vinatex Hương Trà sở hữu hệ thống nhà xưởng hiện đại cùng dây chuyền thiết bị chuyên dụng tiên tiến. Đơn vị tổ chức quy trình sản xuất khép kín từ khâu trải vải, cắt, may ráp cho đến kiểm tra thành phẩm đóng gói. Đội ngũ công nhân lành nghề làm việc theo tác phong công nghiệp với kỷ luật cao. Năng lực cung ứng đạt hàng triệu đơn vị sản phẩm mỗi năm. Doanh nghiệp áp dụng quy chuẩn quản lý chất lượng quốc tế ISO 9001 và chứng chỉ trách nhiệm xã hội WRAP. Các tiêu chuẩn này đáp ứng đầy đủ yêu cầu khắt khe của đối tác nước ngoài. Khả năng xử lý đơn hàng lớn trong thời gian ngắn là thế mạnh cạnh tranh then chốt. Nhờ đó, công ty giữ vững niềm tin với các đối tác thương mại dài hạn.

1.2. Đặc điểm và tiềm năng thị trường thời trang Anh

Thị trường Vương quốc Anh sở hữu dung lượng tiêu thụ dệt may thuộc nhóm đầu châu Âu. Người tiêu dùng Anh đặc biệt quan tâm tới thời trang bền vững và đạo đức sản xuất. Họ sẵn sàng trả giá cao hơn cho các sản phẩm may từ vải tái chế hoặc hữu cơ. Hiệp định UKVFTA tạo cú hích lớn nhờ loại bỏ phần lớn dòng thuế nhập khẩu hàng dệt may. Đây là cơ hội mở rộng thị phần chưa từng có cho doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, thị trường này cũng duy trì hàng rào kỹ thuật rất cao về hóa chất và an toàn lao động. Nhà nhập khẩu Anh thường xuyên cử chuyên gia kiểm định độc lập nhà máy trước khi đặt hàng. Việc hiểu rõ thói quen tiêu dùng bản địa giúp định hình kế hoạch sản xuất chính xác.

II. Phân tích thực trạng may Vinatex Hương Trà xuất khẩu sang Anh

Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc sang Anh của công ty ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực lẫn thách thức nội tại. Tỷ trọng kim ngạch sang thị trường Anh luôn chiếm vị trí quan trọng trong tổng doanh thu xuất khẩu. Cơ cấu sản phẩm chủ lực bao gồm các mặt hàng quần áo dệt kim, áo khoác gió và hàng thời trang thông dụng. Tuy vậy, phương thức xuất khẩu chủ yếu vẫn dừng lại ở hình thức gia công CMT và một phần FOB cấp thấp. Giá trị gia tăng thu về trên từng đơn hàng do đó chưa đạt mức tối ưu. Về cơ cấu nhân sự, lao động trực tiếp chiếm tỷ lệ áp đảo gấp hai lần lao động gián tiếp nhằm đáp ứng sản lượng gia công lớn. Tuy nhiên, lao động phổ thông chưa qua đào tạo chuyên sâu vẫn chiếm tới 60% tổng lực lượng. Thực trạng này buộc doanh nghiệp phải tốn chi phí và thời gian đào tạo lại trước khi vận hành. Vấn đề biến động nhân lực nữ nghỉ thai sản cũng gây áp lực lên tiến độ dây chuyền. Nguồn nguyên phụ liệu phần lớn phụ thuộc nhập khẩu khiến công ty gặp khó trong việc đáp ứng quy tắc xuất xứ để hưởng trọn ưu đãi thuế quan.

2.1. Hạn chế về nguồn nguyên liệu và phương thức gia công

Điểm nghẽn lớn nhất trong chuỗi cung ứng của May Vinatex Hương Trà là sự phụ thuộc vào vải nhập khẩu. Phần lớn nguyên phụ liệu phục vụ các đơn hàng xuất sang Anh có xuất xứ từ bên ngoài khối hiệp định. Thực tế này khiến hàng may mặc khó thỏa mãn tiêu chí xuất xứ từ sợi trở đi của UKVFTA. Do đó, doanh nghiệp bỏ lỡ nhiều cơ hội hưởng thuế suất nhập khẩu 0%. Đồng thời, việc gia công theo phương thức CMT tạo ra biên lợi nhuận rất mỏng. Công ty bị động hoàn toàn trước khâu thiết kế mẫu mã và tìm kiếm nguồn cung nguyên phụ liệu. Rủi ro trễ tiến độ vận chuyển quốc tế cũng đe dọa trực tiếp đến thời hạn giao hàng cam kết với đối tác Anh.

2.2. Bất cập cơ cấu nhân lực và chi phí tài chính doanh nghiệp

Cơ cấu lao động tại xưởng may còn bộc lộ nhiều bất cập đáng kể. Lao động phổ thông chiếm tỷ lệ xấp xỉ 60% làm chậm tốc độ cải tiến năng suất. Doanh nghiệp mất nhiều thời gian kèm cặp tay nghề thợ mới, gây hao hụt nguyên liệu trong quá trình may thử nghiệm. Lực lượng lao động nữ chiếm tỷ lệ áp đảo mang lại sự khéo léo nhưng tiềm ẩn rủi ro gián đoạn công việc khi nghỉ chế độ. Song song đó, cơ cấu vốn kinh doanh của công ty chịu sức ép từ các khoản nợ phải trả. Chi phí lãi vay cùng gánh nặng bảo hiểm xã hội ăn mòn đáng kể phần lợi nhuận giữ lại. Việc thiếu hụt vốn lưu động cũng cản trở đơn vị mở rộng quy mô xưởng may đón đơn hàng lớn.

III. Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng may mặc May Vinatex sang Anh

Để mở rộng thị phần tại Anh, May Vinatex Hương Trà cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chiến lược toàn diện. Doanh nghiệp phải nhanh chóng chuyển đổi mô hình từ gia công cắt may thuần túy sang hình thức FOB và ODM. Bước chuyển này đòi hỏi đơn vị tự chủ khâu thiết kế mẫu mã và liên kết chuỗi cung ứng vải nội địa. Việc sử dụng nguồn nguyên liệu dệt trong nước giúp thỏa mãn quy tắc xuất xứ để hưởng thuế quan ưu đãi. Công ty cần đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ may tự động hóa nhằm giảm bớt phụ thuộc vào nhân công thủ công. Hệ thống máy may lập trình và máy trải cắt vải tự động giúp gia tăng độ chính xác của đường may. Bên cạnh kỹ thuật, việc nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp đóng vai trò then chốt. Ban điều hành cần cơ cấu lại các khoản nợ vay nhằm hạ thấp chi phí tài chính phát sinh. Việc xây dựng chính sách đãi ngộ tốt sẽ giữ chân công nhân may lành nghề và thu hút lao động trẻ. Đơn vị cũng nên thành lập bộ phận xúc tiến thương mại chuyên trách thị trường Anh để nắm bắt nhanh các xu hướng thời trang xanh.

3.1. Chủ động nguồn cung nguyên liệu và chuyển đổi phương thức FOB

May Vinatex Hương Trà cần xây dựng liên kết chặt chẽ với các đơn vị dệt sợi trong cùng Tập đoàn Vinatex. Mối liên kết này hình thành chuỗi cung ứng khép kín ngay tại thị trường nội địa. Doanh nghiệp chủ động kiểm soát chất lượng sợi và tiến độ cấp vải may mẫu. Nguồn nguyên liệu nội khối giúp sản phẩm đáp ứng hoàn toàn quy tắc xuất xứ của hiệp định UKVFTA. Khi đủ điều kiện xuất xứ, hàng may mặc sẽ hưởng thuế suất nhập khẩu 0% tại các cảng nước Anh. Song song đó, công ty cần chuyển đổi phương thức sản xuất từ CMT sang FOB cấp cao. Doanh nghiệp tự mua nguyên phụ liệu, may mẫu và giao hàng tận cảng quốc tế. Quá trình này giúp nâng cao đáng kể tỷ suất lợi nhuận đơn hàng.

3.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và quản trị vốn sản xuất

Công ty cần tăng cường liên kết đào tạo nghề dệt may với các trường chuyên nghiệp tại địa phương. Mô hình đào tạo trực tiếp tại xưởng giúp chuẩn hóa tay nghề cho lực lượng lao động phổ thông. Công nhân mới sẽ nhanh chóng làm chủ các thiết bị may lập trình hiện đại. Doanh nghiệp cần áp dụng thang bảng lương thưởng minh bạch theo năng suất sản phẩm. Cơ chế khen thưởng sáng kiến kỹ thuật sẽ kích thích công nhân tiết kiệm nguyên vật liệu may. Bên cạnh nhân sự, công tác quản trị dòng tiền cần được kiểm soát chặt chẽ. Doanh nghiệp nên chủ động giãn thời hạn nợ với các nhà cung cấp sợi vải. Việc thu hồi nhanh công nợ xuất khẩu giúp giảm áp lực vay vốn ngân hàng và tiết giảm chi phí tài chính.

IV. Kết luận về triển vọng xuất khẩu may Vinatex Hương Trà sang Anh

Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh giữ vị trí chiến lược sống còn đối với sự phát triển của công ty. Thị trường Anh mở ra không gian tiêu thụ rộng lớn với mức lợi nhuận hấp dẫn cho các mặt hàng thời trang đạt chuẩn. Doanh nghiệp đã thiết lập được nền tảng quan hệ khách hàng tương đối vững chắc sau nhiều năm giao thương. Tuy nhiên, đơn vị đứng trước đòi hỏi phải đổi mới toàn diện mô hình kinh doanh để duy trì lợi thế dài hạn. Việc khắc phục triệt để điểm yếu về nguồn vải nội địa và nâng cao kỹ năng tay nghề thợ may là yêu cầu cấp thiết nhất. Chuyển đổi mô hình sản xuất sang phương thức FOB sẽ gia tăng đáng kể sức chống chịu trước các cú sốc thị trường toàn cầu. Ứng dụng công nghệ chuyển đổi số trong quản lý chuỗi cung ứng giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian hoàn thiện đơn hàng. Đồng thời, việc tuân thủ các quy định khắt khe về trách nhiệm xã hội và môi trường tại Anh sẽ củng cố uy tín thương hiệu bền vững. May Vinatex Hương Trà hoàn toàn có khả năng vươn lên thành nhà cung ứng dệt may tiêu biểu của miền Trung tại châu Âu.

4.1. Đánh giá triển vọng tăng trưởng kim ngạch tại thị trường Anh

Triển vọng tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu sang Anh trong các năm tới rất khả quan. Nhu cầu về các mặt hàng quần áo có nguồn gốc tự nhiên tại Anh đang tăng nhanh. Hiệp định UKVFTA tiếp tục lộ trình dỡ bỏ thuế quan sâu rộng, tạo lợi thế giá thành rõ rệt so với các đối thủ ngoài hiệp định. May Vinatex Hương Trà có cơ hội đón nhận dòng đơn hàng dịch chuyển từ các thương hiệu thời trang Anh. Việc duy trì chất lượng đường may ổn định và thời gian giao hàng đúng hẹn là chìa khóa then chốt. Sự phục hồi của nền kinh tế Anh sẽ thúc đẩy tổng mức chi tiêu mua sắm của người dân. Doanh nghiệp cần nắm bắt kịp thời các mùa mua sắm cao điểm để gia tăng doanh số.

4.2. Khuyến nghị ứng dụng cho các doanh nghiệp dệt may Việt Nam

Bài học từ May Vinatex Hương Trà mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho ngành dệt may trong nước. Trước hết, các doanh nghiệp xuất khẩu phải chủ động xây dựng mạng lưới cung ứng nguyên phụ liệu đạt chuẩn. Sự tự chủ về vải và phụ liệu là điều kiện tiên quyết để vượt qua các rào cản xuất xứ quốc tế. Kế đến, doanh nghiệp cần chú trọng tái đào tạo kỹ năng cho đội ngũ công nhân may công nghiệp. Năng suất lao động cao đi đôi với tỷ lệ hàng lỗi thấp sẽ giảm thiểu chi phí gia công. Cuối cùng, việc chuyển đổi xanh và minh bạch hóa trách nhiệm xã hội không còn là lựa chọn phụ. Đây là giấy thông hành bắt buộc để thâm nhập thị trường Anh và châu Âu lâu dài.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động xuất khẩu đóng vai trò huyết mạch trong chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của Việt Nam, đặc biệt sau dấu mốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) với tư cách thành viên thứ 150. Trong cơ cấu kinh tế quốc dân, công nghiệp may mặc luôn duy trì vị thế là ngành kinh tế trọng điểm và mũi nhọn xuất khẩu. Theo các Báo cáo ngành Dệt may Việt Nam, năm 2022, kim ngạch xuất khẩu may mặc của cả nước đạt 37,6 tỷ USD (và cán đích 44 tỷ USD theo số liệu tổng hợp của Tổng cục Thống kê), giữ vị trí thứ ba thế giới về quy mô xuất khẩu sau Trung Quốc và Bangladesh. Hàng may mặc Việt Nam đã mở rộng thị phần tại các thị trường lớn như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Hàn Quốc và Vương quốc Anh (UK).

Thị trường Anh là một trong những đối tác thương mại nhập khẩu hàng hóa quy mô lớn với tổng trị giá nhập khẩu vượt 700 tỷ USD mỗi năm. Kể từ khi Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland (UKVFTA) chính thức có hiệu lực, thương mại song phương ghi nhận sự tăng trưởng rõ nét, đạt 6,8 tỷ USD vào năm 2022. Tuy nhiên, giai đoạn 2020 – 2022 chứng kiến nhiều biến động bất lợi từ sự gián đoạn chuỗi cung ứng do đại dịch COVID-19, cuộc xung đột vũ trang Nga – Ukraine, tình trạng lạm phát kéo dài tại Anh, biến động tỷ giá và lãi suất tăng cao, dẫn đến sự suy giảm nhu cầu tiêu dùng và tình trạng khan hiếm đơn hàng may mặc. Mặt khác, Anh là thị trường tiêu chuẩn cao, đòi hỏi khắt khe về kỹ thuật, chất lượng và các tiêu chí phát triển bền vững, thân thiện với môi trường.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà (đóng tại Thừa Thiên Huế) là đơn vị thành viên trực thuộc Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển Vinatex, hoạt động chủ yếu theo phương thức gia công xuất khẩu. Tỷ trọng kim ngạch xuất khẩu của công ty sang thị trường Anh trong giai đoạn nghiên cứu vẫn ở mức khiêm tốn so với tiềm năng và tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành sang thị trường này. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và xây dựng giải pháp thúc đẩy xuất khẩu sang Anh là yêu cầu thực tiễn cấp bách.

Khóa luận xác định các câu hỏi và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

• Câu hỏi nghiên cứu:
  1. Thực trạng xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh như thế nào?
  2. Hiệp định UKVFTA đã mở ra những cơ hội cũng như thách thức gì cho ngành công nghiệp may mặc nước ta nói chung và Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà nói riêng?
  3. Cần có những định hướng, giải pháp gì nhằm đẩy mạnh xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh trong thời gian tới?
• Mục tiêu nghiên cứu:
  • Mục tiêu chung: Trên cơ sở đánh giá thực trạng xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh, đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động này trong thời gian tới.
  • Mục tiêu cụ thể:
    1. Hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về xuất khẩu hàng may mặc;
    2. Phân tích và đánh giá tình hình xuất khẩu hàng may mặc của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh giai đoạn 2020 – 2022;
    3. Đề xuất giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng may mặc của công ty sang thị trường Anh trong thời gian tới.
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
  • Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề liên quan đến hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh.
  • Phạm vi không gian: Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà, địa chỉ tại Lô CN3 Cụm công nghiệp Tứ Hạ, Phường Tứ Hạ, Thị xã Hương Trà, Tỉnh Thừa Thiên Huế.
  • Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2020 – 2022.
  • Phạm vi nội dung: Khóa luận tập trung vào hoạt động xuất khẩu hàng may mặc sang thị trường Anh và hệ thống giải pháp đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng trên nền tảng lý thuyết thương mại quốc tế và các văn bản quy phạm pháp luật:

• Khung lý thuyết và khái niệm:
  • Khái niệm xuất khẩu: Dẫn chiếu theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 và giáo trình Kinh tế quốc tế của Feenstra và Taylor, xuất khẩu hàng hóa được xác định là việc đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ quốc gia hoặc vào các khu vực hải quan riêng, sử dụng tiền tệ làm phương tiện thanh toán.
  • Hình thức xuất khẩu: Phân tích bốn hình thức cơ bản gồm xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu gián tiếp (ủy thác), gia công xuất khẩu (CMT - Cắt, may, hoàn thiện; OEM/FOB - Mua nguyên liệu, bán thành phẩm) và xuất khẩu tại chỗ.
  • Đặc điểm sản phẩm may mặc: Sản phẩm có tính thời vụ cao, đòi hỏi tính xu hướng thời trang liên tục cập nhật, chu kỳ sống ngắn và kết cấu mẫu mã đa dạng theo giới tính, độ tuổi và mục đích sử dụng.
  • Hệ thống chỉ tiêu đánh giá: Khóa luận sử dụng các chỉ tiêu quy mô và tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu ($\text{KNXK} = \text{Giá xuất khẩu} \times \text{Số lượng}$; tăng trưởng tuyệt đối $\Delta M = M_t - M_0$; tốc độ tăng trưởng $g = \frac{\Delta M}{M_0} \times 100%$), cơ cấu thị trường xuất khẩu và cơ cấu phương thức xuất khẩu.
  • Khung pháp lý và thương mại: Các hiệp định và tiêu chuẩn quốc tế gồm UKVFTA, EVFTA, các cam kết WTO, Hệ thống thuế quan ưu đãi phổ cập (GSP), Thuế suất tối huệ quốc (MFN), Rào cản kỹ thuật trong thương mại (TBT), Hệ thống mã HS, Tiêu chuẩn ISO và Nhãn hiệu hợp chuẩn Anh (UKCA).
• Tổng quan tài liệu nghiên cứu:
  • Nghiên cứu quốc tế: Công trình của Men Hafiz Latifee (2019) về năng lực cạnh tranh ngành may mặc Bangladesh dựa trên dữ liệu HS 2 chữ số giai đoạn 2012 – 2016; nghiên cứu của Abdul Basit (2018) ứng dụng mô hình GEM phân tích năng lực cạnh tranh ngành may mặc Pakistan.
  • Nghiên cứu trong nước: Đề tài của Phan Thanh Hoàn (2017) về dệt may Việt Nam trong bối cảnh tham gia TPP; nghiên cứu của Đặng Thị Mỹ Hạnh, Lê Thị Bảo Trinh, Hồ Thanh Bảo, Huỳnh Hiếu Ngân (2021) ứng dụng mô hình hồi quy Pooled OLS, Fixed Effects và Random Effects đánh giá ảnh hưởng của rào cản kỹ thuật (TBT) và FTA đến hiệu suất xuất khẩu (TRE); luận án tiến sĩ của Hà Thị Liên (2018) về công cụ tài chính vĩ mô nâng cao năng lực cạnh tranh hàng may mặc xuất khẩu.
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp nội bộ từ Phòng Kế toán, Phòng Kế hoạch – Sản xuất của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà; dữ liệu vĩ mô từ Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), Tổng cục Hải quan, Tổng cục Thống kê, UN Comtrade và Kantar.
  • Phương pháp phân tích dữ liệu: Phương pháp thống kê mô tả (số tuyệt đối, số tương đối, số bình quân, tỷ lệ phần trăm) và phương pháp so sánh theo thời gian, thị trường, cơ cấu sản phẩm.
  • Phương pháp dự báo định lượng:
    1. Phương pháp Trung bình trượt giản đơn (Simple Moving Average - SMA) và Trung bình trượt có trọng số (Weighted Moving Average - WMA) dùng để dự báo kim ngạch xuất khẩu sang Anh quý IV năm 2023.
    2. Phương pháp san mũ thời vụ Holt – Winters dạng cộng (Additive) và dạng nhân (Multiplicative) dùng để dự báo kim ngạch xuất khẩu sang Anh năm 2024.
    3. Tiêu chí đánh giá độ chính xác của mô hình dự báo là phần trăm sai số tuyệt đối trung bình (MAPE).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học về xuất khẩu và thị trường Anh đối với hàng may mặc

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về xuất khẩu hàng hóa, phân loại các hình thức xuất khẩu và đặc thù của mặt hàng dệt may. Tác giả phân tích thị trường Vương quốc Anh với tư cách là thị trường nhập khẩu tiềm năng nhưng có tính chọn lọc cao: người tiêu dùng Anh quan tâm đến mẫu mã thời trang, nguồn gốc bền vững, khả năng tái chế và uy tín thương hiệu hơn là yếu tố giá rẻ thuần túy. Cơ cấu thương mại giữa Việt Nam và Anh mang tính bổ trợ, trong đó dệt may là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Khóa luận tổng hợp kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam sang các thị trường chủ lực giai đoạn 2020 – 2022:

STT	Thị trường	Năm 2020 (Tỷ USD)	Năm 2021 (Tỷ USD)	Năm 2022 (Tỷ USD)	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (%)
1	Mỹ	15,36	17,16	17,76	11,71	3,49
2	Nhật Bản	4,10	3,74	3,93	-8,90	5,17
3	Hàn Quốc	3,60	3,96	3,27	10,03	-17,43
4	Trung Quốc	3,62	4,44	0,98	22,66	-77,82
5	Anh	0,63	0,67	0,81	5,34	21,19
6	Canada	0,88	1,02	1,35	15,45	32,49
7	Nga	0,29	0,38	0,22	33,57	-41,91
8	Thị trường khác	8,63	9,94	15,68	15,15	57,84
9	Tổng cộng	37,10	41,29	44,00	11,29	6,56

(Nguồn: Tính toán từ UN Comtrade trong khóa luận)

Tại thị trường Anh, Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia xuất khẩu hàng may mặc lớn nhất, nhưng thị phần năm 2022 còn thấp so với Trung Quốc (đạt 5.207 triệu USD, chiếm 36,40%), Bangladesh và Thổ Nhĩ Kỳ. Bên cạnh bối cảnh quốc gia, chương này phân tích thực tiễn ngành dệt may tỉnh Thừa Thiên Huế và rút ra bài học kinh nghiệm từ Công ty Cổ phần Dệt may Phú Hòa An (chú trọng đầu tư chiều sâu công nghệ) và Công ty Cổ phần Dệt Vinatex Đà Nẵng (nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, dịch chuyển từ hình thức gia công sang phương thức FOB).

Chương 2: Thực trạng tình hình xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh

Chương 2 trình bày tổng quan về Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà (thành lập ngày 30/5/2013, khởi công ngày 17/7/2013, là sự hợp tác giữa CTCP Đầu tư phát triển Vinatex và CTCP Dệt may Huế). Cơ sở vật chất kỹ thuật của công ty có tổng diện tích 66.000 m², bao gồm 2 xưởng may, 12 chuyền may, 1 xưởng cắt, hệ thống kho nguyên liệu - thành phẩm và trang thiết bị chuyên dụng nhập khẩu từ Nhật Bản. Cơ cấu bộ máy điều hành gồm Ban Giám đốc (Giám đốc, 2 Phó Giám đốc) và 5 phòng ban: Hành chính nhân sự, Kế toán, Kế hoạch – Sản xuất, Kỹ thuật, Cải tiến – KCS. Mặt hàng sản xuất chính gồm coat, jacket, pant và ghile.

Tình hình nguồn nhân lực của công ty trong giai đoạn 2020 – 2022 biến động rõ rệt do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 và quá trình phục hồi sau dịch:

Chỉ tiêu	Năm 2020 (Người)	Tỉ trọng 2020 (%)	Năm 2021 (Người)	Tỉ trọng 2021 (%)	Năm 2022 (Người)	Tỉ trọng 2022 (%)	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (%)
Tổng số lao động	622	100,00	474	100,00	568	100,00	-23,79	19,83
1. Theo giới tính
- Nam	114	18,30	78	16,50	101	17,80	-31,29	29,27
- Nữ	508	83,70	396	84,50	467	84,20	-22,12	17,97
2. Theo quan hệ sản xuất
- Lao động gián tiếp	208	33,50	134	30,20	175	30,80	-35,85	30,88
- Lao động trực tiếp	414	66,50	340	69,80	393	69,20	-17,72	15,49
3. Theo trình độ học vấn
- Đại học và trên ĐH	108	17,40	101	21,30	117	20,60	-6,71	15,89
- Cao đẳng, trung cấp	125	20,10	90	18,90	110	19,30	-28,34	22,37
- Lao động phổ thông	389	62,50	283	59,80	341	60,10	-27,09	20,43

(Nguồn: Phòng Hành chính nhân sự Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà)

Về cơ cấu tài chính, số liệu ghi nhận năm 2020 nợ phải trả của công ty là 10.190 triệu đồng (chiếm 21,4% tổng nguồn vốn). Hoạt động xuất khẩu sang Anh của công ty chủ yếu diễn ra dưới hình thức gia công xuất khẩu, phụ thuộc vào đơn hàng của công ty mẹ. Tác giả thực hiện tính toán dự báo kim ngạch xuất khẩu sang Anh: quý IV năm 2023 bằng mô hình SMA và WMA; năm 2024 bằng mô hình Holt – Winters thời vụ dạng cộng và dạng nhân, sau đó so sánh chỉ số MAPE giữa các phương pháp để lựa chọn kết quả có sai số thấp nhất.

Đánh giá tổng quát cho thấy công ty đã bước đầu khai thác các ưu đãi thuế quan từ UKVFTA để duy trì đơn hàng sang Anh, tuy nhiên phương thức xuất khẩu còn đơn điệu (chủ yếu gia công may mặc thuần túy), tỷ trọng lao động phổ thông chưa qua đào tạo nghề còn chiếm trên 60%, năng lực tự chủ nguồn nguyên phụ liệu và thiết kế mẫu mã còn hạn chế.

Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đẩy mạnh xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Trách nhiệm hữu hạn May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh trong thời gian tới

Dựa trên phân tích bối cảnh và thực trạng, chương 3 đề ra định hướng phát triển và hệ thống 8 nhóm giải pháp thực thi tại doanh nghiệp:

1. Nâng cao chất lượng và tính cạnh tranh của sản phẩm xuất khẩu: Chuẩn hóa quy trình kiểm soát chất lượng KCS, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và môi trường khắt khe của thị trường Anh.
2. Mở rộng thị trường xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Anh và các nước EU: Khai thác các phân khúc khách hàng mới, tận dụng mạng lưới liên kết sẵn có để tiếp cận các nhà mua hàng quốc tế.
3. Tăng năng lực sản xuất hàng xuất khẩu: Tối ưu hóa công suất 12 chuyền may hiện có, cải tiến bố trí mặt bằng phân xưởng.
4. Xúc tiến thương mại: Tích cực tham gia các hội chợ, diễn đàn kết nối giao thương dệt may Việt Nam – Vương quốc Anh.
5. Tăng cường hoạt động marketing xuất khẩu: Xây dựng kênh thông tin giới thiệu năng lực sản xuất chuyên nghiệp, tiếp cận trực tiếp các nhà bán lẻ Anh.
6. Tăng đầu tư hiện đại hóa công nghệ, mẫu mã hàng may: Đổi mới thiết bị chuyên dụng, áp dụng máy lập trình tự động nhằm nâng cao năng suất và độ chính xác của sản phẩm.
7. Phát triển thương hiệu, tăng cường quảng bá, mở rộng thị phần: Từng bước khẳng định uy tín gia công chất lượng cao tại Cụm công nghiệp Tứ Hạ.
8. Tăng cường liên doanh liên kết: Phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Dệt may Việt Nam và các đơn vị cung ứng sợi, dệt trong nước để hoàn thiện quy tắc xuất xứ, tạo tiền đề chuyển đổi dần từ gia công thuần túy (CMT) sang mua đứt bán đoạn (FOB/OEM).

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu thực nghiệm:
  • Khóa luận đã hệ thống hóa bức tranh xuất khẩu dệt may Việt Nam giai đoạn 2020 – 2022, chỉ ra xu hướng tăng trưởng xuất khẩu sang thị trường Anh (từ 0,63 tỷ USD năm 2020 lên 0,67 tỷ USD năm 2021 và đạt 0,81 tỷ USD năm 2022, tương ứng tốc độ tăng 21,19% trong năm 2022).
  • Phản ánh chi tiết biến động nguồn lực tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà: quy mô lao động sụt giảm mạnh 23,79% trong năm 2021 (từ 622 người xuống 474 người) dưới tác động của dịch COVID-19 và phục hồi lên 568 người năm 2022; lao động nữ chiếm tỷ lệ áp đảo (~84%); lao động phổ thông chiếm tỷ trọng cao (khoảng 60%).
  • Ứng dụng thành công các công cụ định lượng chuỗi thời gian (Trung bình trượt giản đơn SMA, Trung bình trượt có trọng số WMA, và mô hình Holt – Winters thời vụ dạng cộng/dạng nhân) có đối chiếu sai số MAPE để dự báo kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp sang Anh cho quý IV/2023 và năm 2024.
• Hệ thống kiến nghị đề xuất:
  • Đối với Nhà nước: Cung cấp thông tin cập nhật về rào cản kỹ thuật của thị trường Anh; hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tận dụng các ưu đãi quy tắc xuất xứ từ Hiệp định UKVFTA; hoàn thiện chính sách đào tạo nghề dệt may.
  • Đối với Công ty: Đầu tư hiện đại hóa thiết bị công nghệ; tổ chức đào tạo lại cho hơn 60% lực lượng lao động phổ thông; xây dựng chiến lược chuyển dịch phương thức gia công CMT sang phương thức FOB nhằm gia tăng giá trị thặng dư.
• Đóng góp của tác giả: Khóa luận kết hợp khung lý thuyết kinh tế quốc tế với dữ liệu thực tế tại một cơ sở sản xuất cụ thể ở miền Trung (Thừa Thiên Huế), cung cấp chuỗi dự báo kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Anh thời kỳ hậu Brexit và thực thi UKVFTA.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Dữ liệu thứ cấp khảo sát tại Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà tập trung trong giai đoạn 2020 – 2022, chịu ảnh hưởng bất thường của đại dịch COVID-19 nên một số chuỗi số liệu tài chính và sản lượng có tính biến động cao.
  • Các chỉ tiêu tài chính chi tiết trong văn bản bị gián đoạn ở phần vốn kinh doanh; hoạt động xuất khẩu của công ty tại thời điểm nghiên cứu vẫn phụ thuộc phần lớn vào điều phối gia công từ công ty mẹ, chưa phản ánh đầy đủ hoạt động xuất khẩu trực tiếp độc lập.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Cập nhật số liệu thực tế giai đoạn 2023 – 2025 để kiểm định độ tin cậy của các mô hình dự báo định lượng Holt – Winters đã thiết lập.
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang việc đáp ứng các rào cản kỹ thuật mới của Anh (như nhãn hiệu UKCA, tiêu chuẩn phát thải carbon) và chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu nội địa nhằm thỏa mãn quy tắc xuất xứ "từ vải trở đi" trong UKVFTA.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế, Thương mại; học viên cao học và cán bộ nghiên cứu về chuỗi cung ứng dệt may xuất khẩu.
• Nội dung giá trị:
  • Khung phương pháp dự báo chuỗi thời gian kết hợp (SMA, WMA và mô hình Holt – Winters thời vụ) có thể áp dụng trực tiếp cho các đề tài phân tích kim ngạch xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.
  • Phương pháp luận phân tích cơ cấu lao động, cơ sở vật chất và đánh giá tác động của hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (UKVFTA) đối với doanh nghiệp may mặc quy mô địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô cơ sở vật chất và mặt hàng sản xuất chính của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà gồm những gì?
Công ty hoạt động trên diện tích 66.000 m² tại Cụm công nghiệp Tứ Hạ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế. Quy mô gồm 2 xưởng may, 12 chuyền may, 1 xưởng cắt, kho nguyên liệu, kho thành phẩm, lò hơi và máy móc nhập khẩu từ Nhật Bản. Sản phẩm may mặc chính gồm coat, jacket, pant và ghile.

2. Cơ cấu lao động của công ty giai đoạn 2020 – 2022 có đặc điểm nổi bật nào?
Tổng số lao động giảm từ 622 người (2020) xuống 474 người (2021, giảm 23,79%) do ảnh hưởng của dịch COVID-19 làm thu hẹp sản xuất, sau đó tăng lên 568 người (2022). Lao động nữ chiếm tỷ lệ áp đảo (trên 83 - 84%), lao động trực tiếp chiếm gần 70% và lao động phổ thông chiếm khoảng 60% tổng lực lượng lao động.

3. Kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam sang thị trường Anh biến động ra sao trong giai đoạn 2020 – 2022?
Theo số liệu UN Comtrade được khóa luận trích dẫn, kim ngạch xuất khẩu may mặc của Việt Nam sang Anh đạt 0,63 tỷ USD năm 2020; tăng lên 0,67 tỷ USD năm 2021 (tăng 5,34%) và đạt 0,81 tỷ USD năm 2022 (tăng mạnh 21,19% so với năm 2021).

4. Tác giả đã sử dụng các mô hình định lượng nào để dự báo kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Anh?
Tác giả sử dụng hai nhóm mô hình: (1) Phương pháp Trung bình trượt giản đơn (SMA) và Trung bình trượt có trọng số (WMA) để dự báo kim ngạch quý IV năm 2023; (2) Phương pháp thời vụ Holt – Winters dạng cộng và Holt – Winters dạng nhân để dự báo kim ngạch năm 2024. Tiêu chí so sánh độ chính xác giữa các mô hình là chỉ số sai số tuyệt đối trung bình MAPE.

5. Những trở ngại chính đối với hoạt động xuất khẩu của Công ty May Vinatex Hương Trà sang Anh là gì?
Hoạt động xuất khẩu chủ yếu là nhận gia công (CMT) cho công ty mẹ, chưa tự chủ được nguồn cung nguyên phụ liệu và thiết kế mẫu mã để làm FOB; tỷ lệ lao động phổ thông cao đòi hỏi chi phí đào tạo lại; thị trường Anh áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe trong khi tỷ lệ tận dụng ưu đãi UKVFTA bước đầu còn hạn chế.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trương Thị Mỹ Ly đã phản ánh toàn diện thực trạng xuất khẩu hàng may mặc của Công ty TNHH May Vinatex Hương Trà sang thị trường Anh giai đoạn 2020 – 2022 trong bối cảnh thực thi Hiệp định UKVFTA. Công trình cung cấp chuỗi số liệu thực tế về cơ sở vật chất, biến động nhân sự, kim ngạch thương mại song phương và ứng dụng phương pháp dự báo chuỗi thời gian Holt – Winters cho giai đoạn tiếp theo. Hệ thống 8 nhóm giải pháp được đề xuất tập trung giải quyết bài toán nâng cao chất lượng sản phẩm, đào tạo nguồn nhân lực và định hướng chuyển dịch phương thức gia công sang hình thức FOB nhằm đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Anh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ XUẤT KHẨU VÀ THỊ TRƯỜNG ANH ĐỐI VỚI HÀNG MAY MẶC 1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài khóa luận Trên thực tế, vấn đề xuất khẩu hàng may mặc đã có một số đề tài nghiên cứu và đề xuất giải pháp xuất khẩu các mặt hàng may mặc sang thị trường nước ngoài, tuy nhiên đối với thị trường Anh, các đề tài còn khá hạn chế. Dưới đây là một số nghiên cứu liên quan đến hoạt động xuất khẩu hàng may mặc thuộc các nghiên cứu trong và ngoài nước.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước Một số công trình nghiên cứu khoa học liên quan đến lĩnh vực dệt may nói chung và may mặc nói riêng thuộc nghiên cứu nước ngoài được tác giả thu thập được trong quá trình nghiên cứu như: Men Hafiz Latifee (2019), đã công bố công trình nghiên cứu “Export SVTH: Trương Thị Mỹ Ly 8 Khóa luận cuối khóa GVHD: PGS. Phan Văn Hòa Competitiveness of Bangladesh Readymade Garments Sector” nhằm đánh giá khả năng cạnh tranh của ngành hàng may mặc của Bangladesh trên thị trường may mặc toàn cầu. Bài viết phân tích thị phần và tiến hành so sánh xuất khẩu của ngành với các đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc, Việt Nam, Ấn Độ thông qua việc sử dụng phân loại hai chữ số của dữ liệu Hệ thống hài hòa (HS) trong giai đoạn 2012 – 2016.

Nghiên cứu chỉ ra rằng sự đa dạng hóa địa lí trong xuất khẩu hàng may mặc của Banglasdesh đã tăng lên. Tuy nhiên xuất khẩu của ngành vẫn tập trung chủ yếu vào hai thị trường lớn là Liên minh Châu Âu và Hoa Kỳ. Đồng thời bài viết cũng cung cấp một loạt các khuyến nghị chính sách có thể hữu ích cho các bên liên quan trong ngành may mặc và các nhà hoạch định chính sách nhằm đưa ngành này hướng tới khả năng cạnh tranh xuất khẩu cao hơn. Công trình “Export competitiveness analysis of Pakistan garments industry based on GEM Model” được công bố bởi Abdul Basit (2018) nghiên cứu về khả năng cạnh tranh xuất khẩu của ngành may mặc Pakistan trong thị trường toàn cầu bằng cách áp dụng mô hình GEM.

Mô hình GEM được sử dụng để phân tích năng lực cạnh tranh xuất khẩu của một ngành cụ thể. Bài viết này chỉ ra rằng ngành may mặc Pakistan ở trên mức trung bình quốc gia và sở hữu lợi thế cạnh tranh trên toàn quốc. Công trình nghiên cứu này có ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng đối với các bên liên quan trong việc đánh giá mức độ cạnh tranh xuất khẩu của hàng may mặc. Bằng cách áp dụng mô hình GEM, tổ chức có thể đánh giá điểm mạnh và điểm yếu của mình, từ đó tổ chức có thể đối phó với sự cạnh tranh quốc tế phù hợp, hỗ trợ đưa ra quyết định cho doanh nghiệp của họ.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước Tại Việt Nam, cho đến đây đã có một số đề tài nghiên cứu của nhiều tổ chức, tác giả.

Mỗi nghiên cứu tiếp cận vấn đề này ở những khía cạnh và phạm vi nghiên cứu khác nhau. Phan Thanh Hoàn (2017), trong nghiên cứu của mình về phân tích tình hình thương mại ngành dệt may Việt Nam trong bối cảnh gia nhập Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã chỉ ra rằng TPP là thị trường chính của hàng dệt may Việt Nam, nhưng mức độ tập trung thương mại chỉ ở một vài thành viên TPP như Mỹ, Nhật Bản, Canada thông qua việc sử dụng các chỉ số thương mại và tính toán cơ cấu xuất, nhập khẩu các nhóm sản phẩm của ngành. Bài nghiên cứu này cũng kết luận rằng Việt Nam có cơ hội gia tăng xuất khẩu hàng dệt may trong khu vực TPP khi mà Việt Nam đảm bảo được quy tắc xuất xứ sản phẩm. SVTH: Trương Thị Mỹ Ly 9 Khóa luận cuối khóa GVHD: PGS.

Phan Văn Hòa Đặng Thị Mỹ Hạnh, Lê Thị Bảo Trinh, Hồ Thanh Bảo, Huỳnh Hiếu Ngân (2021), trong nghiên cứu của mình, đã nghiên cứu các rào cản kỹ thuật trong thương mại (TBT) cũng như các Hiệp định thương mại tự do (FTA) nhằm xem xét sự ảnh hưởng của nó đến giá trị xuất khẩu và hiệu suất xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam. Bằng cách sử dụng các phương pháp Hồi quy nhóm, Mô hình hiệu ứng cố định và Mô hình hiệu ứng ngẫu nhiên, nghiên cứu đã cho thấy rằng tổng sản phẩm quốc nội của các nước nhập khẩu, dân số Việt Nam và tỷ giá hối đoái thực có tác động tích cực đến xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam trong khi dân số và khoảng cách địa lý của các nước nhập khẩu có tác động ngược lại. Đồng thời nghiên cứu cũng cho thấy cả hai yếu tố các rào cản kỹ thuật trong thương mại và việc tham gia vào các Hiệp định thương mại tự do trên toàn thế giới của Việt Nam đều có thể cản trở và thúc đẩy hệ số hiệu quả xuất khẩu (TRE). Luận án tiến sĩ của Hà Thị Liên (2018) về việc sử dụng các công cụ tài chính vĩ mô nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng may mặc xuất khẩu Việt Nam đã hệ thống lại các vấn đề lý luận về sử dụng công cụ tài chính vĩ mô và khả năng cạnh tranh của hàng hóa, hệ thống các công cụ tài chính vĩ mô được sử dụng đối với doanh nghiệp.

Luận án phân tích thực trạng sử dụng các công cụ tài chính vĩ mô nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng may mặc xuất khẩu Việt Nam và đánh giá tác động của các công cụ tài chính vĩ mô đến các nhân tố cấu thành khả năng cạnh tranh của hàng may mặc xuất khẩu Việt Nam. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất một số giải pháp nhằm sử dụng các công cụ tài chính vĩ mô hỗ trợ nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng may mặc xuất khẩu trong bối cảnh nền kinh tế thế giới cũng như ngành công nghiệp may mặc thế giới có nhiều biến động.2 Lý luận về xuất khẩu hàng may mặc 1.1 Tổng quan về xuất khẩu hàng hóa 1.1 Định nghĩa xuất khẩu Theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại Việt Nam năm 2005: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.” Theo Feenstra and Taylor trong Giáo trình Kinh tế quốc tế: “Các quốc gia mua và bán hàng hóa, dịch vụ từ nhau. Xuất khẩu là sản phẩm được bán từ nước này sang nước SVTH: Trương Thị Mỹ Ly 10 Khóa luận cuối khóa GVHD: PGS.” Xuất khẩu được hiểu là việc bán hàng hóa và dịch vụ cho một quốc gia khác, trên cơ sở sử dụng tiền tệ làm phương thức thanh toán. Nói tóm lại, có nhiều cách hiểu về xuất khẩu hàng hóa khác nhau, tuy nhiên hiểu một cách tổng quan nhất thì xuất khẩu hàng hóa chính là hoạt động buôn bán quốc tế mà người bán là các cá nhân, tổ chức trong nước và người mua là khách hàng ở nước ngoài.

Hoạt động này nhằm thu lại nguồn ngoại tệ cho công ty, giúp tăng doanh số, tìm kiếm lợi nhuận và mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa của doanh nghiệp mình. Chính vì thế, XK đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế nói chung cũng như sự phát triển của mỗi doanh nghiệp nói riêng.2 Các hình thức xuất khẩu Xuất khẩu trực tiếp: - Xuất khẩu trực tiếp là quá trình doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm của mình trực tiếp đến khách hàng nước ngoài, mà không thông qua bất kỳ trung gian nào như đại lý hay nhà phân phối. Trong trường hợp này, doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm về việc tiếp cận thị trường nước ngoài, quảng bá sản phẩm, quản lý đơn hàng, vận chuyển và các thủ tục xuất khẩu. - Ưu điểm: + Doanh nghiệp có thể kiểm soát chất lượng sản phẩm trực tiếp và đảm bảo rằng sản phẩm đáp ứng yêu cầu của khách hàng.

+ Giá cả và chiến lược giá thành của sản phẩm được quyết định bởi doanh nghiệp một cách độc lập. + Xuất khẩu trực tiếp giúp doanh nghiệp xây dựng và phát triển thương hiệu của mình trên thị trường nước ngoài. + Doanh nghiệp có cơ hội tương tác trực tiếp với khách hàng nước ngoài, tạo dựng mối quan hệ lâu dài và tăng cường sự tin tưởng. - Nhược điểm: + Đòi hỏi nguồn lực và năng lực đầu tư lớn: Doanh nghiệp cần đầu tư về quản lý chuỗi cung ứng, vận chuyển và các thủ tục xuất khẩu phức tạp.

+ Rủi ro về thanh toán và nợ nần từ khách hàng nước ngoài là điều không thể tránh khỏi. + Xuất khẩu trực tiếp đòi hỏi doanh nghiệp cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ trên SVTH: Trương Thị Mỹ Ly 11 Khóa luận cuối khóa GVHD: PGS. Phan Văn Hòa thị trường quốc tế. Xuất khẩu gián tiếp: - Xuất khẩu gián tiếp (hay còn gọi là xuất khẩu ủy thác): là quá trình mà một doanh nghiệp (người xuất khẩu) ủy thác cho một đại lý hoặc công ty xuất khẩu (người ủy thác) để tiếp thị, bán hàng và xuất khẩu sản phẩm của mình đến thị trường nước ngoài - Ưu điểm: + Tiết kiệm thời gian và nguồn lực: Doanh nghiệp không phải đầu tư quá nhiều vào quá trình tiếp cận thị trường nước ngoài và các thủ tục xuất khẩu, mà có thể tập trung vào hoạt động sản xuất chính của mình.

+ Sử dụng kinh nghiệm và mạng lưới của người ủy thác: Người ủy thác thường có kiến thức và kinh nghiệm trong việc tiếp cận thị trường nước ngoài, giúp doanh nghiệp tận dụng các cơ hội kinh doanh và giảm rủi ro. + Doanh nghiệp và người ủy thác có thể chia sẻ trách nhiệm và rủi ro trong quá trình xuất khẩu, giúp tăng cường sự hợp tác và đảm bảo hiệu quả kinh doanh. -Nhược điểm: + Doanh nghiệp không có kiểm soát trực tiếp về chất lượng sản phẩm và quyết định giá cả, có thể ảnh hưởng đến hình ảnh của doanh nghiệp trên thị trường. + Thông tin về sản phẩm, khách hàng và Kế hoạch – Sản xuất kinh doanh có thể bị rò rỉ hoặc sử dụng sai mục đích bởi người ủy thác.

+ Điều kiện kinh doanh và hiệu quả của quá trình xuất khẩu có thể phụ thuộc vào khả năng và cam kết của người ủy thác. Gia công xuất khẩu: - Gia công xuất khẩu là quá trình mà một doanh nghiệp (bên gia công) nhận đơn hàng từ một doanh nghiệp khác (bên đặt gia công) để sản xuất và cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ theo yêu cầu của người đặt hàng.