LỜI MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài : Trong nền kinh tế thị trƣờng hiện nay, vấn đề mà các doanh nghiệp luôn băn khoăn lo lắng là : “Hoạt động kinh doanh có hiệu quả hay không? Doanh thu có trang trải đƣợc toàn bộ chi phí bỏ ra hay không? Làm thế nào để tối đa hoá lợi nhuận?”. Thật vậy, xét về mặt tổng thể các doanh nghiệp hiện nay không những chịu tác động của quy luật giá trị mà còn chịu tác động của quy luật cung cầu và quy luật cạnh tranh, khi sản phẩm dịch vụ của doanh nghiệp đƣợc thị trƣờng chấp nhận có nghĩa là giá trị của sản phẩm dịch vụ đƣợc thực hiện, lúc này doanh nghiệp sẽ thu về đƣợc một khoản tiền, khoản tiền này đƣợc gọi là doanh thu. Nếu doanh thu đạt đƣợc có thể bù đắp toàn bộ chi phí bất biến và khả biến bỏ ra, thì phần còn lại sau khi bù đắp đƣợc gọi là lợi nhuận.
Bất cứ doanh nghiệp nào khi kinh doanh cũng mong muốn lợi nhuận đạt đƣợc là tối đa, để có lợi nhuận thì doanh nghiệp phải có mức doanh thu hợp lí, phần lớn trong các doanh nghiệp thƣơng mại dịch vụ thì doanh thu đạt đƣợc chủ yếu là do quá trình tiêu thụ hàng hoá, sản phẩm, dịch vụ. Do đó việc thực hiện hệ thống kế toán về doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Thật vậy, để thấy đƣợc tầm quan trọng của hệ thống kế toán nói chung và bộ phận kế toán về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh nói riêng trong việc đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, em đã chọn đề tài : “Kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ Phần Văn Hóa Văn Lang – Siêu Thị Văn Hóa Văn Lang”. Tình hình nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu lý luận và thực tiễn về tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty Cổ Phần Văn Hóa Văn Lang – Siêu Thị Văn Hóa Văn Lang.
Các số liệu đƣợc thu thập từ phòng kế toán của công ty trong thời gian năm 2013. Mục tiêu nghiên cứu : SVTH: Trƣơng Thị Xuân Sa 1 MSSV: 1054030479 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Ths. Ngô Thị Mỹ Thúy Qua việc nghiên cứu đề tài này có thể giúp chúng ta nắm rõ hơn về thị trƣờng tiêu thụ của doanh nghiệp, đánh giá đƣợc hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, xem xét việc thực hiện hệ thống kế toán nói chung, kế toán doanh thu chi phí và xác định kết quả kinh doanh nói riêng ở doanh nghiệp nhƣ thế nào. Việc hạch toán đó có khác so với những gì đã học đƣợc ở trƣờng đại học hay không? Qua đó có thể rút ra đƣợc những ƣu khuyết điểm của hệ thống kế toán đó, đồng thời đƣa ra một số kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện hệ thống kế toán về xác định kết quả kinh doanh để hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ngày càng có hiệu quả.
Nhiệm vụ nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu lý luận và thực tiễn về tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong điều kiện nền kinh tế thị trƣờng cạnh tranh đồng thời đƣa ra các biện pháp nhằm đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm tại công ty Cổ Phần Văn Hóa Văn Lang – Siêu Thị Văn Hóa Văn Lang. Trên cơ sở đó xác lập mô hình tổ chức công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm đồng thời cải tiến thêm để hoàn thiện hệ thống hạch toán kế toán cho doanh nghiệp. Phƣơng pháp nghiên cứu : - Thu thập những chứng từ nghiệp vụ phát sinh thực tế tại công ty CP Văn Hóa Văn Lang - Tham khảo ý kiến của các anh chị trong phòng kế toán công ty. - Ý kiến của giáo viên hƣớng dẫn - Tham khảo sách báo và một số tài liệu khác có liên quan đến đề tài nghiên cứu.
- Thu thập các số liệu từ các chứng từ gốc có liên quan đến đề tài nghiên cứu từ đó tổng hợp vào sổ các tài khoản có liên quan đến việc xác định kết quả kinh doanh. Đồng thời em cũng tham khảo một số văn bản quy định chế độ tài chính hiện hành. Dự kiến kết quả: Qua việc nghiên cứu đề tài này có thể giúp nắm rõ hơn tình hình kinh doanh cũng nhƣ đánh giá đƣợc hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, xem xét và thực hiện hệ thống kế toán nói chung, kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh nói riêng ở doanh nghiệp nhƣ thế nào. Kết cấu của khóa luận: Gồm 3 phần chính: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận đề tài kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh SVTH: Trƣơng Thị Xuân Sa 2 MSSV: 1054030479 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Ths.
Ngô Thị Mỹ Thúy Chƣơng 2: Thực trạng kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty Cổ Phần Văn Hóa Văn Lang – Siêu thị Văn Hóa Văn Lang Chƣơng 3: Nhận xét và kiến nghị Do sự hiểu biết và thời gian nghiên cứu có hạn nên trong bài khóa luận của em không thể không tránh khỏi những sai sót. Em rất mong sự chỉ bảo và đóng góp ý kiến của quý thầy cô và các bạn để giúp khóa luận tốt nghiệp đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Tp HCM, ngày … tháng … năm 2014 Sinh viên Trƣơng Thị Xuân Sa SVTH: Trƣơng Thị Xuân Sa 3 MSSV: 1054030479 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Ths. Ngô Thị Mỹ Thúy CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1.1 KHÁI NIỆM, Ý NGHĨA VÀ NHIỆM VỤ CỦA KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1.1 Khái niêm doanh thu: - Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu đƣợc trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thƣờng của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sỡ hữu.
- Doanh thu chỉ bao gồm tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu đƣợc hoặc sẽ thu đƣợc. Các khoản thu hộ bên thứ ba không phải là nguồn lợi ích kinh tế, không làm tăng vốn chủ sỡ hữu của doanh nghiệp sẽ không đƣợc coi là doanh thu. Các khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sỡ hữu làm tăng vốn chủ sỡ hữu nhƣng không là doanh thu. - Doanh thu trong doanh nghiệp thƣơng mại gồm doanh thu bán hàng, doanh thu hoạt động tài chính và các khoản thu nhập khác.
Ngoài ra doanh thu còn bao gồm các khoản trợ giá, phụ thu theo quy định của Nhà nƣớc đối với một số hàng hóa đã tiêu thụ trong kỳ đƣợc Nhà nƣớc cho phép và giá trị của các sản phẩm hàng hóa đem biếu tặng hoặc tiêu dùng trong nội bộ doanh nghiệp.2 Khái niệm chi phí: - Mọi hoạt động sản xuất kinh doanh đều cần phải có chi phí. Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dƣới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ. - Chi phí phát sinh trong kỳ này đƣợc tính hết vào chi phí kỳ này nhƣ tiền lƣơng, chi phí điện nƣớc, khấu hao tài sản cố định. Với tính chất chi phí này, kết toán ghi ngay một phần vào chi phí của đối tƣợng chịu chi phí trong một kỳ kế toán.
- Chi phí phát sinh trong kỳ này nhƣng đƣợc tính vào chi phí kỳ sau, có thể kéo dài thêm nhiều kỳ nữa nhƣ chi phí sử dụng công cụ dụng cụ, chi phí quảng cáo lớn có tác dụng tạo doanh thu trong nhiều kỳ, chi phí sữa chữa lớn tài sản cố định. Với tính chất SVTH: Trƣơng Thị Xuân Sa 4 MSSV: 1054030479 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Ths. Ngô Thị Mỹ Thúy của chi phí này, kế toán ghi nhận toàn bộ chi phí vào tài khoản chi phí trả trƣớc rồi phân bổ dần cho đối tƣợng chịu chi phí vào mỗi kỳ kế toán sau. - Chi phí chƣa phát sinh trong kỳ này nhƣng sẽ đƣợc tính trƣớc vào chi phí kỳ này nhƣ trích trƣớc chi phí trả tiền lãi, tiền gửi, trả trƣớc chi phí sữa chữa lớn tài sản cố định và các chi phí dự phòng trợ cấp mất việc.
Với tính chất chi phí này, kế toán sẽ ghi nhận trƣớc vào đối tƣợng chịu chi phí theo số dự đoán từng kỳ để hình thành một khoản phải trả, một khoản dự phòng đến khi thực tế phát sinh sẽ dừng khoản phải trả, khoản dự phòng này để chi. Việc làm này của kế toán sẽ đƣợc thực hiện theo nguyên tắc thận trọng, không làm biến động chi phí thực tế một cách đột xuất nhƣng phải đảm bảo nguyên tắc chi phí phù hợp với doanh thu trong từng thời kỳ kế toán.3 Khái niệm xác định kết quả kinh doanh: - Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng về các hoạt động kinh tế đã đƣợc thực hiện trong một thời kỳ nhất định, đƣợc xác định trên cơ sở tổng hợp tất cả các kết quả của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp. Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp đƣợc xác định theo từng kỳ kế toán (tháng, quý, năm), là phần chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí của các hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ kế toán đó. - Kết quả kinh doanh là chỉ tiêu chất lƣợng để đánh giá hiệu quả hoạt động và mức độ tích cực trên các mặt của doanh nghiệp.
- Xác định kết quả kinh doanh là việc so sánh chi phí bỏ ra và thu nhập đạt đƣợc trong quá trình sản xuất kinh doanh. Nếu thu nhập lớn hơn chi phí thì kết quả là lãi và ngƣợc lại là lỗ. Việc xác định kết quả kinh doanh thƣờng đƣợc tiến hành vào cuối kỳ hạch toán tháng, quý hay năm tùy thuộc vào từng đặc điểm sản xuất kinh doanh và các yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp. - Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán, nó bao gồm kết quả bán hàng và cung cấp dịch vụ, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác.2 Ý nghĩa việc xác định kết quả kinh doanh: - Trong nền kinh tế thị trƣờng, mục đích kinh doanh của các doanh nghiệp luôn là lợi nhuận.
Lợi nhuận là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh kết quả cuối cùng của các hoạt động kinh doanh trong kỳ.
