CHƯƠNG 1: CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN VEÀ PHAÂN TÍCH TÌNH HÌNH HOAÏT ÑOÄNG TAØI CHÍNH 1. Khaùi nieäm vaø yù nghóa cuûa phaân tích baùo caùo taøi chính 1. Khaùi nieäm veà phaân tích baùo caùo taøi chính Phaân tích baùo caùo taøi chính laø quaù trình xem xeùt, kieåm tra veà noäi dung, keát caáu, thöïc traïng caùc chæ tieâu taøi chính treân baùo caùo taøi chính. Töø ñoù, ta coù theå so saùnh ñoái chieáu chæ tieâu taøi chính treân baùo caùo taøi chính vôùi caùc chæ tieâu taøi chính trong quaù khöù, hieän taïi, töông lai ôû taïi doanh nghieäp, ôû caùc doanh nghieäp khaùc, ôû phaïm vi ngaønh, ñòa phöông, laõnh thoå, quoác gia… nhaèm xaùc ñònh thöïc traïng, ñaëc ñieåm, xu höôùng tieàm naêng taøi chính cuûa doanh nghieäp ñeå cung caáp thoâng tin taøi chính phuïc vuï cho vieäc thieát laäp caùc giaûi phaùp taøi chính thích hôïp, hieäu quaû.
YÙ nghóa phaân tích baùo caùo taøi chính Ñeå tieán haønh saûn xuaát kinh doanh, caùc doanh nghieäp caàn phaûi coù moät löôïng voán nhaát ñònh bao goàm: voán coá ñònh, voán löu ñoäng vaø caùc voán chuyeân duøng khaùc. Nhieäm vuï cuûa doanh nghieäp laø phaûi toå chöùc, huy ñoäng vaø söû duïng voán sao cho coù hieäu quaû nhaát treân cô sôû toân troïng caùc nguyeân taéc veà taøi chính, tín duïng vaø chaáp haønh phaùp luaät. Vieäc thöôøng xuyeân tieán haønh phaân tích tình hình taøi chính seõ giuùp cho caùc nhaø doanh nghieäp vaø caùc cô quan quaûn lyù nhaø nöôùc thaáy roõ thöïc traïng hoaït ñoäng taøi chính, xaùc ñònh ñaày ñuû vaø ñuùng ñaén nguyeân nhaân, möùc ñoä cuûa caùc nhaân toá ñeán tình hình taøi chính. Do ñoù, phaân tích tình hình taøi chính laø coâng cuï heát söùc quan troïng ñoái vôùi ngöôøi quaûn lyù doanh nghieäp.
Maëc khaùc, baùo caùo cuûa doanh nghieäp coøn ñöôïc nhieàu caù nhaân toå chöùc quan taâm nhö chuû sôû höõu voán, khaùch haøng, nhaø ñaàu tö…Tuy nhieân moãi caù nhaân, toå chöùc seõ quan taâm ñeán nhöõng khía caïnh khaùc nhau khi phaân tích baùo caùo taøi chính. Vì vaäy, phaân tích baùo caùo taøi chính cuõng seõ coù nhöõng yù nghóa khaùc nhau ñoái vôùi töøng caùc nhaân, toå chöùc. Haï Thò Thieàu Dao SVTH: Nguyeãn Tröôøng An Khoùa luaän toát nghieäp 5 Phaân tích baùo caùo taøi chính Ñoái vôùi nhaø quaûn trò doanh nghieäp: phaân tích baùo caùo taøi chính nhaèm tìm nhöõng giaûi phaùp taøi chính ñeå xaây döïng keát caáu taøi saûn, cô caáu nguoàn voán thích hôïp nhaèm ñaûm baûo cho quaù trình saûn xuaát kinh doanh ñuùng phaùp luaät, hoaøn thaønh nghóa vuï taøi chính vaø naâng cao hieäu quaû, tieàm löïc taøi chính cuûa doanh nghieäp. Ñoái vôùi chuû sôû höõu: phaân tích baùo caùo taøi chính giuùp ñaùnh giaù ñuùng ñaén thaønh quaû cuûa caùc nhaø quaûn lyù veà thöïc traïng taøi saûn, coâng nôï, nguoàn voán, thu nhaäp, chi phí, lôïi nhuaän cuûa doanh nghieäp, söï an toaøn, tieàm löïc cuûa ñoàng voán ñaàu tö vaøo DN.
Ñoái vôùi caùc khaùch haøng, chuû nôï: phaân tích baùo caùo taøi chính giuùp ñaùnh giaù ñuùng ñaén khaû naêng ñaûm baûo ñoàng voán ñaàu tö vaøo doanh nghieäp cuõng nhö khaû naêng vaø thôøi haïn thanh toaùn voán + laõi suaát cuûa doanh nghieäp. Ñoái vôùi cô quan quaûn lyù chöùc naêng nhö Thueá, thoáng keâ, phoøng kinh teá…: phaân tích baùo caùo taøi chính giuùp ñaùnh giaù ñuùng ñaén thöïc traïng taøi chính cuûa doanh nghieäp, tình hình thöïc hieän nghóa vuï vôùi nhaø nöôùc, nhöõng ñoùng goùp hoaëc taùc ñoäng cuûa doanh nghieäp ñeán tình hình, chính saùch kinh teá taøi chính, xaõ hoäi. Noäi dung phaân tích 1. Đaùnh giaù khaùi quaùt tình hình taøi chính thoâng qua baùo caùo HÑKD: Ñaùnh giaù söï bieán ñoäng lôïi nhuaän cuûa toaøn doanh nghieäp, cuûa töøng boä phaän, lôïi nhuaän giöõa thöïc teá vôùi keá hoaïch vaø naêm tröôùc nhaèm thaáy khaùi quaùt tình hình lôïi nhuaän vaø nhöõng nguyeân nhaân ban ñaàu aûnh höôûng ñeán tình hình treân.
Phöông phaùp phaân tích: AÙp duïng phöông phaùp so saùnh. Ñaùnh giaù khaùi quaùt tình hình taøi chính thoâng qua Baûng caân ñoái keá toaùn 1.1 Bieán ñoäng veà taøi saûn vaø nguoàn voán So saùnh toång soá taøi saûn giöõa cuoái naêm vaø ñaàu naêm, ñoàng thôøi so saùnh giaù trò vaø tyû troïng cuûa caùc boä phaän caáu thaønh taøi saûn (taøi saûn löu ñoäng, ñaàu tö ngaén haïn vaø taøi saûn coá ñònh, ñaàu tö taøi chính) giöõa ñaàu naêm vaø cuoái naêm ñeå ñaùnh giaù söï bieán ñoäng veà qui moâ doanh nghieäp vaø nhöõng nguyeân nhaân ban ñaàu aûnh höôûng ñeán tình hình treân. Haï Thò Thieàu Dao SVTH: Nguyeãn Tröôøng An Khoùa luaän toát nghieäp 6 Phaân tích baùo caùo taøi chính So saùnh toång nguoàn voán vaø caùc boä phaän caáu thaønh nguoàn voán (nôï phaûi traû vaø nguoàn voán chuû sôû höõu) giöõa ñaàu naêm vôùi cuoái naêm ñeå ñaùnh giaù möùc ñoä huy ñoäng voán ñaûm baûo cho saûn xuaát kinh doanh vaø nhöõng nguyeân nhaân ban ñaàu aûnh höôûng ñeán tình hình treân. Khaû naêng töï chuû veà taøi chính cuûa doanh nghieäp Nguoàn voán chuû sôû höõu Tyû suaát töï taøi trôï = x100% Toång nguoàn voán Tyû suaát töï taøi trôï phaûn aùnh khaû naêng töï chuû veà maët taøi chính.
Töø ñoù, ta thaáy ñöôïc khaû naêng chuû ñoäng cuûa doanh nghieäp trong nhöõng hoaït ñoäng cuûa mình. Nguoàn voán chuû sôû höõu taêng caû veà soá tuyeät ñoái vaø soá tyû troïng ñöôïc ñaùnh giaù tích cöïc. Khaû naêng thanh toaùn Heä soá khaû naêng Möùc ñoä ñaït ñöôïc cuûa boä phaän = Thanh toaùn hieän haønh Möùc ñoä ñaït ñöôïc cuûa toång theå Heä soá khaû naêng thanh toaùn hieän thôøi laø coâng cuï ño luôøng khaû naêng thanh toaùn nôï ngaén haïn. Heä soá naøy taêng chöùng toû tình hình thanh toaùn ñöôïc caûi thieän toát hôn.
Thoâng thöôøng heä soá naøy xaáp xæ baèng 2 ñöôïc ñaùnh giaù laø toát. Phaân tích moái quan heä vaø söï bieán ñoäng cuûa caùc khoaûn muïc Caân ñoái 1 Nguoàn voán CSH (400)= (110)+ (120)+(140)+ (151)+ (152)+ (210)+ (220)+ (230) Trong ñoù: Caùc maõ soá trong daáu ngoaëc treân laø maõ soá trong baûng caân ñoái keá toaùn cuûa caùc khoaûn muïc trong baûng caân ñoái keá toaùn. Ñeå deã xem xeùt keát caáu treân thì taïm goïi caùc khoaûn muïc beân traùi bao goàm nguoàn voán chuû sôõ höõu vaø khoaûn muïc beân phaûi laø caùc khoaûn muïc (110), (120), (140), (152), (160), (210), (220), (230). Coù hai tröôøng hôïp: GVHD : TS.
Haï Thò Thieàu Dao SVTH: Nguyeãn Tröôøng An Khoùa luaän toát nghieäp 7 Phaân tích baùo caùo taøi chính - Tröôøng hôïp 1: Veá traùi (nguoàn voán chuû sôû höõu) lôùn hôn veá phaûi töùc laø nguoàn voán thöøa khi ñoù hoaëc coâng ty ñem cho vay hoaëc bò ñôn vò khaùc chieám duïng. - Tröôøng hôïp 2: Veá traùi (nguoàn voán chuû sôû höõu) nhoû hôn veá phaûi töùc laø nguoàn voán thieáu khi ñoù hoaëc coâng ty ñang ñi vay hoaëc coù tình traïng chieám duïng voán ñôn vò khaùc. Caân ñoái 2 (400)+(311)+(312)+(320)=(110)+(120)+(140)+(152)+ (160)+ (210)+(220)+ (230) Trong ñoù: Caùc maõ soá trong daáu ngoaëc treân laø maõ soá trong baûng caân ñoái keá toaùn cuûa caùc khoaûn muïc trong baûng caân ñoái keá toaùn. Ñeå deã xem xeùt keát caáu treân thì taïm goïi caùc khoaûn muïc beân traùi bao goàm caùc khoaûn muïc (400), (311), (312), (320) vaø khoaûn muïc beân phaûi laø caùc khoaûn muïc (110), (120), (140), (152), (160), (210), (220), (230).
Coù hai tröôøng hôïp: - Tröôøng hôïp 1: Veá traùi lôùn hôn veá phaûi töùc laø nguoàn voán chuû sôû höõu, nguoàn voán ñi vay chöa söû duïng heát vaøo quaù trình saûn xuaát kinh doanh, ñeå caùc ñôn vò khaùc chieám duïng ñoàng nghóa vôùi soá voán ñi chieám duïng nhoû hôn bò chieám duïng. - Tröôøng hôïp 2: Veá traùi nhoû hôn veá phaûi töùc laø nguoàn voán chuû sôû höõu, nguoàn voán ñi vay khoâng ñuû trang traûi cho nhöõng hoaït ñoäng chuû yeáu, doanh nghieäp phaûi ñi chieám duïng voán caùc ñôn vò khaùc ñoàng nghóa vôùi soá voán ñi chieám duïng lôùn hôn bò chieám duïng. Phaân tích tình hình ñaûm baûo nguoàn voán cho hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh Toång nguoàn voán = Nguoàn voán thöôøng xuyeân + Nguoàn voán taïm thôøi Nguoàn voán thöôøng xuyeân = Nguoàn voán chuû sôû höõu + Nôï daøi haïn - Nguoàn voán thöôøng xuyeân thöôøng ñöôïc duøng ñeå trang traûi hoaëc buø ñaép cho taøi saûn daøi haïn. - Nguoàn voán taïm thôøi ñeå buø ñaép cho taøi saûn ngaén haïn.
Haï Thò Thieàu Dao SVTH: Nguyeãn Tröôøng An Khoùa luaän toát nghieäp 8 Phaân tích baùo caùo taøi chính * Neáu nguoàn voán thöôøng xuyeân lôùn hôn taøi saûn daøi haïn thì phaàn dö ra cuûa nguoàn voán thöôøng xuyeân duøng ñeå buø ñaép cho taøi saûn ngaén haïn daãn ñeán nhöõng thuaän lôïi cho saûn xuaát kinh doanh. * Neáu nguoàn voán thöôøng xuyeân nhoû hôn taøi saûn daøi haïn daãn ñeán keát quaû khoâng thuaän lôïi cho keát quaû hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh cuûa doanh nghieäp. Phaân tích keát caáu taøi saûn vaø nguoàn voán 1. Phaân tích keát caáu taøi saûn Phaân tích keát caáu taøi saûn laø ñaùnh giaù söï bieán ñoäng caùc boä phaän caáu thaønh neân toång taøi saûn( caû soá tuyeät ñoái vaø töông ñoái) töø ñoù thaáy ñöôïc tính hôïp lyù cuûa vieäc phaân boá voán vaø trình ñoä söû duïng voán.
- Ñoái vôùi caùc doanh nghieäp saûn xuaát, keát caáu voán hôïp lyù laø: Tyû troïng taøi saûn daøi haïn lôùn hôn tyû troïng taøi saûn ngaén haïn. Neân tyû troïng tyû troïng daøi haïn taêng, tyû troïng taøi saûn ngaén haïn giaûm seõ ñöôïc ñaùnh giaù laø tích cöïc. - Ñoái vôùi caùc doanh nghieäp thöông maïi, keát caáu voán hôïp lyù laø: Tyû troïng taøi saûn daøi haïn nhoû tyû troïng taøi saûn ngaén haïn. Neân tyû troïng taøi saûn daøi haïn giaûm, tyû troïng taøi saûn ngaén haïn taêng seõ ñöôïc ñaùnh giaù laø tích cöïc.
B Taøi saûn( I + II) Tæ suaát ñaàu tö = Toång taøi saûn x100% ÔÛ caùc doanh nghieäp saûn xuaát, tyû suaát ñaàu tö caøng cao chöùng toû doanh nghieäp coù chuù yù ñaàu tö chieàu saâu, trang bò cô sôû vaät chaát kyõ thuaät. Vieäc ñaàu tö seõ ñem laïi hieäu quaû cho vieäc saûn xuaát kinh doanh. Phaân tích keát caáu nguoàn voán Laø ñaùnh giaù söï bieán ñoäng caùc loaïi nguoàn voán caáu thaønh neân “toång nguoàn voán” nhaèm thaáy ñöôïc tình hình huy ñoäng, söû duïng caùc loaïi nguoàn voán, maët khaùc thaáy ñöôïc thöïc traïng taøi chính doanh nghieäp. Qua ñoù coâng ty seõ coù nhöõng chieán löôïc phuø hôïp cho quaù trình phaùt trieån cuûa coâng ty.
Haï Thò Thieàu Dao SVTH: Nguyeãn Tröôøng An Khoùa luaän toát nghieäp 9 Phaân tích baùo caùo taøi chính 1. Phaân tích tình hình vaø khaû naêng thanh toaùn 1. Phaân tích tình hình thanh toaùn Caên cöù vaøo soå chi tieát vaø coâng nôï ñeå xem xeùt söï bieán ñoäng cuûa töøng khoaûn phaûi thu cuõng nhö phaûi traû cuoái kyø so vôùi ñaàu kyø. Ñoái vôùi caùc khoaûn coù bieán ñoäng lôùn phaûi tìm hieåu nguyeân nhaân ñeå chæ ra ñöôïc bieän phaùp khaéc phuïc.
Ta ñaùnh giaù tình hình thanh toaùn caùc khoaûn phaûi thu qua chæ tieâu: Tæ leä khoaûn phaûi thu Toång soá tieàn phaûi thu = x100% So vôùi toång taøi saûn Toång taøi saûn 1.