Chương 1: Tổng quan về doanh thu và phân tích doanh thu bán hàng trong doanh nghiệp thương mại. - Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về doanh thu và phân tích doanh thu bán hàng trong doanh nghiệp thương mại. - Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và các kết quả phân tích thực trạng doanh thu bán hàng tại công ty TNHH Đăng Tâm - Chương 4: Các kết luận và giải pháp nhằm tăng doanh thu bán hàng tại công ty TNHH Đăng Tâm Sinh viên: Nguyễn Phương Chi Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 4 GVHD: PGS.TS Trần Thế Dũng Chương 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ DOANH THU VÀ PHÂN TÍCH DOANH THU BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 2.1 Một số định nghĩa, khái niệm cơ bản.1 Khái niệm doanh thu. - Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” (ban hành và công bố theo Quyết định số 149 /2011/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ tài chính ) quy định: “Doanh thu: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.” - Theo nội dung của chuẩn mực, doanh thu chỉ bao gồm tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được.
Các khoản thu hộ bên thứ ba không phải là nguồn lợi ích kinh tế, không làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp sẽ không được coi là doanh thu (ví dụ như khi người nhận đại lý thu hộ tiền bán hàng cho đơn vị chủ hàng, thì doanh thu của người nhận đại lý chỉ là tiền hoa hồng được hưởng). Các khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không phải là doanh thu. - Doanh thu của doanh nghiệp bao gồm: doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính và doanh thu từ các hoạt động bất thường khác.2 Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán thành phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán(nếu có) – Chế độ kế toán doanh nghiệp, ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Sinh viên: Nguyễn Phương Chi Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 5 GVHD: PGS.TS Trần Thế Dũng Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền đã thu được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hay sẽ thu được từ bán sản phẩm hàng hóa sau khi trừ đi các khoản giảm trừ doanh thu như giảm giá hàng bán, chiết khấu thương mại, giá trị hàng bán bị trả lại và các khoản thuế gián thu. Trong đó: - Chiết khấu thương mại là khoản doanh nghiệp giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn. - Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu. - Giá trị hàng bán bị trả lại là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán.
- Các khoản thuế gián thu bao gồm thuế GTGT (theo phương pháp trực tiếp), thuế xuất khẩu và thuế TTĐB. Trong doanh nghiệp thương mại, doanh thu bán hàng là một bộ phận quan trọng không thể thiếu và chiếm phần lớn trong tổng doanh thu toàn doanh nghiệp. Sau đây chúng ta sẽ tập trung nghiên cứu bộ phận doanh thu quan trọng này. Giáo trình Tài chính doanh nghiệp năm 2008 của trường Học viện Tài chính viết: “Doanh thu bán hàng là biểu hiện của tổng giá trị các loại sản phẩm hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp đã bán ra trong một thời nhất định.
Đây là bộ phận chủ yếu trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp” Giáo trình Kinh tế doanh nghiệp thương mại dịch vụ trường Đại học Thương Mại viết: “Doanh thu bán hàng là lượng tiền mà doanh nghiệp thu được do thực hiện hàng hóa trên thị trường trong một thời kỳ, được xác đinh bằng công thức: Sinh viên: Nguyễn Phương Chi Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 6 GVHD: PGS.TS Trần Thế Dũng Trong đó: M: Doanh thu bán hàng qi: Khối lượng sản phẩm hàng hóa và dịch vụ loại i mà doanh nghiệp tiêu thụ trong kỳ, đơn vị tính là đơn vị hiện vật pi: Giá bán đơn vị sản phẩm loại i. i= : Số lượng hàng hóa dịch vụ mà doanh nghiệp tiêu thụ trong kỳ Theo chuẩn mực kế toán số 14, Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi thỏa mãn tất cả năm điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyển hóa phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa hoặc sản phẩm cho người mua. - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa. - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.
- Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. - Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.3 Doanh thu hoạt động tài chính. Doanh thu hoạt động tài chính chính là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được từ hoạt động tài chính hoặc kinh doanh về vốn trong kỳ kế toán. Doanh thu hoạt động tài chính phát sinh từ các khỏan tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia của doanh nghiệp, chỉ được ghi nhận khi thỏa mãn 2 điều kiện sau: có khả năng thu được lợi ích từ giao dịch đó; Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn.
Doanh thu hoạt động tài chính bao gồm: Sinh viên: Nguyễn Phương Chi Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 7 GVHD: PGS.TS Trần Thế Dũng - Tiền lãi: Lãi cho vay, lãi tiển gửi ngân hàng, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu, chiết khấu thanh toán được hưởng do mua hàng hóa, dịch vụ. - Cổ tức, lợi nhuận được chia. - Thu nhập về thu hồi hoặc thanh lý các khoản vốn góp liên donah, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư vào công ty con, đầu tư vốn khác. - Thu nhập về các hoạt động đầu tư khác.
- Lãi tỷ giá hối đoái. - Chênh lệch lãi do bán ngoại tệ - Chênh lệch lãi chuyển nhượng vốn. - Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác.4 Thu nhập khác Thu nhập khác là khoản thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu. Thu nhập khác của doanh nghiệp bao gồm: - Thu nhập từ nhượng bán, thanh lý TSCĐ - Chênh lệch lãi do đánh giá lại vật tư, hàng hóa, TSCĐ đưa đi góp vốn liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư dài hạn khác.
- Thu nhập từ nghiệp vụ bán và thuê lại tài sản - Thu tiền được phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng - Thu các khoản nợ khó đòi đã xử lý, xóa sổ. - Các khoản thuế được NSNN hoàn lại - Thu các khoản nợ phải trả không xác định được chủ. - Các khoản tiền thưởng của khách hàng liên quan đến tiêu thụ hàng hóa, thành phẩm, dịch vụ không tính trong doanh thu (nếu có) - Thu nhập quà biếu, quà tặng bằng tiền, hiện vật của các tổ chức, cá nhân tặng cho doanh nghiệp. Sinh viên: Nguyễn Phương Chi Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 8 GVHD: PGS.TS Trần Thế Dũng - Các khoản thu nhập khác ngoài các khoản nêu trên.2 Một số lý thuyết về phân tích doanh thu bán hàng.1 Mục đích, ý nghĩa phân tích doanh thu bán hàng.
Mục đích phân tích doanh thu: Phân tích doanh thu nhằm mục đích nhận thức và đánh giá một cách đúng đắn, toàn diện và khách quan tình hình thực hiện các chỉ tiêu doanh thu bán hàng của doanh nghiệp trong kỳ về số lượng, kết cấu chủng loại và giá cả hàng bán…Qua đó thấy được mức độ hoàn thành số chênh lệch tăng giảm của các chỉ tiêu kế hoạch doanh thu bán hàng của doanh nghiệp. Đồng thời, qua phân tích cũng nhận thấy được những mâu thuẫn tồn tại và những nguyên nhân ảnh hưởng khách quan cũng như chủ quan trong khâu bán hàng, để từ đó tìm ra được những chính sách, biện pháp quản lý thích hợp nhằm đẩy mạnh bán hàng, tăng doanh thu. Ý nghĩa của phân tích doanh thu. Những số liệu, tài liệu phân tích doanh thu bán hàng là cơ sở, căn cứ để phân tích các chỉ tiêu kinh tế khác như: phân tích tình hình mua hàng, phân tích tình hình chi phí hoặc lợi nhuận(kết quả) kinh doanh.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng sử dụng các số liệu phân tích doanh thu bán hàng để làm cơ sở, căn xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh cho kỳ sau.2 Nguồn tài liệu phân tích. Phân tích doanh thu bán hàng căn cứ vào những nguồn tài liệu sau: - Các chỉ tiêu kế hoạch doanh thu bán hàng của doanh nghiệp trong kỳ được xây dựng tùy thuộc vào chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như căn cứ vào yêu cầu quản lý của doanh nghiệp. Sinh viên: Nguyễn Phương Chi Lớp: K43D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 9 GVHD: PGS.TS Trần Thế Dũng - Các số liệu kế toán doanh thu bán hàng bao gồm kế toán tổng hợp, kế toán chi tiết, các hợp đồng bán hàng và các đơn đặt hàng, các chứng từ hóa đơn bán hàng. - Các số liệu thông tin kinh tế thị trường, giá cả những mặt hàng mà doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.
- Các chế độ, chính sách về thương mại, chính sách tài chính- tín dụng và các chính sách khác có liên quan đến hoạt động doanh nghiệp do Nhà nước hoặc do ngành ban hành.3Tổng quan tình hình khách thể nghiên cứu của những công trình năm trước. Trong quá trình hoàn thành luận văn tốt nghiệp, em đã tham khảo các tài liệu liên quan đến đề tài của mình như các giáo trình, báo chí, mạng Internet và các luận văn từ khóa trước, đó là các luận văn: “Phân tích doanh thu của công ty TNHH In Lê Vinh”, năm 2010 của Sinh viên Đào Thị Hồng Vân, lớp K42D1, trường Đại học Thương Mại. “Phân tích doanh thu bán hàng của công ty cổ phần Thương mại Cầu Giấy”, năm 2010 của Sinh viên Nguyễn Thị Tuyết Mai, lớp K42D1, trường Đại học Thương Mại.