Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo trùng tu di sản văn hóa và đề xuất mô hình đánh giá phương án thiết kế và thi công phù hợp

Chuyên khảo phân tích Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo trùng tu, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Châu
• Người hướng dẫn: PGS. Lương Đức Long
• Trường học: Trường Đại học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo, trùng tu di sản văn hóa và đề xuất mô hình đánh giá phương án thiết kế và thi công phù hợp
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.1. Di sản văn hoá vật thể
• 1.2. Di sản văn hoá phi vật thể
• 1.3. Xác định vấn đề nghiên cứu
• 1.4. Lý do chọn đề tài
• 1.5. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.6. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Đóng góp dự kiến của nghiên cứu
• 1.7.1. Đóng góp về mặt học thuật
• 1.7.2. Đóng góp về mặt thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Một số vấn đề lý luận chung được sử dụng trong nghiên cứu
• 2.2. Các cơ sở sử dụng được sử dụng trong đề tài
• 2.3. Khái niệm về cải tạo, trùng tu DSVH
• 2.4. Khái niệm yếu tố có ảnh hưởng đến quá trình thiết kế và thi công
• 2.5. Nguyên tắc về cải tạo, trùng tu DSVH
• 2.6. Những nghiên cứu đã công bố
• 2.7. Các nghiên cứu tương tự trong nước
• 2.8. Các nghiên cứu tương tự trên thế giới
• 2.9. Quan điểm của các cơ quan quản lý nhà nước về hướng cải tạo, trùng tu di tích
• 2.10. Quan điểm của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về định hướng cải tạo, trùng tu DSVH
• 2.11. Quan điểm của một số địa phương và các chuyên gia về định hướng cải tạo, trùng tu DSVH
• 2.12. Vai trò của cải tạo, trùng tu DSVH trong bối cảnh chính trị, kinh tế-xã hội hiện nay
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 3.3. Quy trình thu thập dữ liệu
• 3.4. Thiết kế bảng câu hỏi
• 3.5. Thu thập dữ liệu và ý kiến đóng góp của chuyên gia
• 3.6. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 3.7. Phương pháp lựa chọn theo ưu điểm CBA (Choosing By Advantages)
• 4. CHƯƠNG 4: THU THẬP VÀ PHÂN TÍCH SỐ LIỆU
• 4.1. Thu thập số liệu
• 4.2. Phân tích đặc điểm của mẫu nghiên cứu
• 4.2.1. Số năm kinh nghiệm trong ngành cải tạo, trùng tu DSVH
• 4.2.2. Trình độ chuyên môn của người khảo sát trong ngành cải tạo, trùng tu DSVH
• 4.2.3. Vai trò công ty của người tham gia khảo sát trong ngành cải tạo, trùng tu DSVH
• 4.2.4. Vị trí công tác của người tham gia khảo sát trong ngành cải tạo, trùng tu DSVH
• 4.2.5. Loại dự án đã và đang tham gia của người tham gia khảo sát trong ngành cải tạo, trùng tu DSVH
• 4.2.6. Nguồn vốn thực hiện việc cải tạo, trùng tu DSVH
• 4.3. Kiểm định Cronbach’s Alpha
• 5. CHƯƠNG 5: XÂY DỰNG MÔ HÌNH VÀ ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN
• 5.1. Bước 1: Xác định các lựa chọn thay thế
• 5.2. Bước 2: Xác định các yếu tố
• 5.3. Bước 3: xác định tiêu chí cho từng yếu tố
• 5.4. Bước 4: Mô tả thuộc tính cho từng phương án
• 5.5. Bước 5: Quyết định ưu điểm cho từng thuộc tính và đánh giá tầm quan trọng của từng lợi thế
• 5.6. Bước 6: Đánh giá chi phí
• 5.7. Kết luận đánh giá và quyết định lựa chọn phương án thiết kế, thi công
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ PHÁT TRIỂN
• 6.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT
• BẢNG NHÂN TỐ TRONG KHẢO SÁT TỪ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC, CÁC TÀI LIỆU LIÊN QUAN VÀ SỰ TƯ VẤN CỦA CÁC CHUYÊN GIA
• BẢNG KÝ HIỆU VÀ HIỆU CHỈNH NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ QUÁ TRÌNH THIẾT KẾ THI CÔNG DỰ ÁN CẢI TẠO TRÙNG TU DI SẢN VĂN HOÁ
• KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH ĐỘ TIN CẬY CRONBACH’S ALPHA VÀ EFA
• BẢN VẼ HIỆN TRẠNG DỰ ÁN ĐÌNH TÂN PHÚ TRUNG
• BẢN VẼ MẶT BẰNG TỔNG THỂ VÀ MẶT BẰNG CẢI TẠO DỰ ÁN ĐÌNH TÂN PHÚ TRUNG
• BẢN VẼ CHI TIẾT HIỆN TRẠNG VÀ PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ DỰ ÁN ĐÌNH TÂN PHÚ TRUNG
• LÝ LỊCH TRÍCH NGANG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Dự Án Cải Tạo Trùng Tu Di Sản Văn Hóa

Di sản văn hóa (DSVH) là tài sản vô giá, phản ánh bản sắc của mỗi quốc gia. Trong bối cảnh hiện đại, DSVH đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực như văn hóa, du lịch, và giáo dục. Tuy nhiên, thời gian và các yếu tố môi trường gây ra sự xuống cấp và hư hại cho các di tích. Do đó, việc cải tạo, trùng tu di sản văn hóa là một nhiệm vụ quan trọng để bảo tồn và phát huy giá trị của chúng cho các thế hệ sau. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo, trùng tu, đồng thời đề xuất mô hình đánh giá phương án phù hợp. Theo Luật DSVH 2001, di sản văn hóa vật thể bao gồm các di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia. Trong khi đó, di sản văn hóa phi vật thể đề cao yếu tố nhân văn và đời sống, bao gồm di sản tinh thần và truyền thống lịch sử, DSVH dân gian, di sản văn học, di sản nghệ thuật và di sản lối sống.

1.1. Tầm Quan Trọng của Bảo Tồn Di Sản Văn Hóa Việt Nam

Bảo tồn DSVH không chỉ là trách nhiệm với lịch sử mà còn là sự đầu tư cho tương lai. Các di tích được trùng tu, bảo tồn tốt sẽ thu hút du khách, tạo nguồn thu cho ngân sách và nâng cao đời sống tinh thần của cộng đồng. Việc này đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt từ Đảng, Nhà nước và toàn xã hội. Chính sách và pháp luật về bảo tồn di sản ngày càng được hoàn thiện, tạo điều kiện cho các hoạt động trùng tu, tôn tạo diễn ra hiệu quả hơn. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định tầm quan trọng của việc giữ lấy nước sau khi Vua Hùng đã có công dựng nước, nhấn mạnh sự liên kết giữa quá khứ và tương lai.

1.2. Các Thách Thức Trong Quá Trình Cải Tạo Trùng Tu Di Sản

Quá trình cải tạo trùng tu di sản đối mặt với nhiều thách thức. Một trong số đó là sự khác biệt về quan điểm và phương pháp giữa các chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng. Việc cân bằng giữa bảo tồn yếu tố gốc và đáp ứng nhu cầu sử dụng hiện đại cũng là một vấn đề nan giải. Bên cạnh đó, nguồn kinh phí hạn chế, thiếu hụt nhân lực có trình độ chuyên môn cao và sự phức tạp của các quy trình thủ tục hành chính cũng gây khó khăn cho quá trình thực hiện dự án. Các yếu tố tác động môi trường dự án di sản cũng cần được đánh giá và giảm thiểu để đảm bảo tính bền vững.

II. Xác Định Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Hiệu Quả Thiết Kế Di Sản

Để đánh giá hiệu quả của quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo trùng tu di sản, cần xác định rõ các nhân tố ảnh hưởng. Các nhân tố này có thể bao gồm yếu tố kỹ thuật, yếu tố tài chính, yếu tố pháp lý, yếu tố xã hội và yếu tố môi trường. Việc xác định chính xác các nhân tố này là cơ sở để xây dựng mô hình đánh giá phù hợp, từ đó giúp chủ đầu tư và đơn vị quản lý đưa ra quyết định đúng đắn. Các nhân tố ảnh hưởng đến thiết kế dự án di sản không chỉ bao gồm các yếu tố vật chất mà còn cả các yếu tố phi vật chất như giá trị văn hóa, tâm linh của di tích.

2.1. Ảnh Hưởng Của Yếu Tố Kỹ Thuật Đến Thiết Kế Dự Án Di Sản

Yếu tố kỹ thuật đóng vai trò then chốt trong quá trình thiết kế dự án. Việc lựa chọn vật liệu xây dựng phù hợp, áp dụng công nghệ thi công tiên tiến và đảm bảo tính an toàn, bền vững của công trình là vô cùng quan trọng. Các giải pháp thiết kế cần đảm bảo tính thẩm mỹ, hài hòa với kiến trúc gốc của di tích và đáp ứng các yêu cầu về công năng sử dụng. Theo luận văn, yếu tố kỹ thuật của phương án thiết kế và thi công là một trong 4 nhân tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế thi công dự án cải tạo, trùng tu di sản văn hoá.

2.2. Tác Động Của Yếu Tố Tài Chính Đến Hiệu Quả Dự Án Di Sản

Nguồn vốn là yếu tố quyết định khả năng thực hiện dự án. Việc dự trù kinh phí chính xác, quản lý chi phí hiệu quả và tìm kiếm các nguồn tài trợ bền vững là rất quan trọng. Cần xem xét đến các chi phí liên quan đến khảo sát, thiết kế, thi công, giám sát, bảo trì và quản lý dự án. Theo nghiên cứu, tài chính và môi trường là một trong những nhân tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế thi công dự án cải tạo, trùng tu di sản văn hoá.

2.3. Ảnh Hưởng Yếu Tố Pháp Lý và Chính Sách Bảo Tồn Di Sản

Các quy định pháp luật và chính sách của nhà nước có ảnh hưởng lớn đến quá trình thiết kế và thi công dự án. Cần tuân thủ các quy định về bảo tồn di sản, quy hoạch xây dựng, môi trường và an toàn lao động. Việc nắm vững các quy định này giúp tránh các rủi ro pháp lý và đảm bảo tính hợp pháp của dự án. Luận văn nhấn mạnh tầm quan trọng của chất lượng và quy định chung trong các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế thi công.

III. Mô Hình Đánh Giá Phương Án Thiết Kế Thi Công Dự Án Di Sản

Để lựa chọn phương án thiết kế và thi công phù hợp, cần có một mô hình đánh giá khách quan và toàn diện. Mô hình này cần xem xét đến tất cả các nhân tố ảnh hưởng, đồng thời cho phép so sánh và xếp hạng các phương án khác nhau. Phương pháp lựa chọn theo ưu điểm CBA (Choosing By Advantages) được đề xuất trong luận văn là một giải pháp hữu hiệu. Phương pháp này tạo ra một môi trường minh bạch và hợp tác, giúp đưa ra quyết định đánh giá phương án thiết kế thi công phù hợp, dựa trên các quyết định đúng đắn và tầm quan trọng của lợi thế.

3.1. Giới Thiệu Phương Pháp Lựa Chọn Theo Ưu Điểm CBA

CBA là một phương pháp ra quyết định dựa trên việc so sánh các ưu điểm của từng lựa chọn thay vì chỉ tập trung vào các khuyết điểm. Phương pháp này giúp tạo ra một môi trường làm việc tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và hợp tác giữa các bên liên quan. CBA đặc biệt phù hợp với các dự án phức tạp như cải tạo, trùng tu di sản, nơi có nhiều yếu tố cần cân nhắc.

3.2. Các Bước Triển Khai Mô Hình Đánh Giá CBA Trong Dự Án Di Sản

Quy trình áp dụng CBA bao gồm các bước: xác định các lựa chọn thay thế, xác định các yếu tố, xác định tiêu chí cho từng yếu tố, mô tả thuộc tính cho từng phương án, quyết định ưu điểm cho từng thuộc tính và đánh giá tầm quan trọng của từng lợi thế, đánh giá chi phí và cuối cùng là kết luận đánh giá và quyết định lựa chọn phương án. Các bước này đảm bảo rằng mọi khía cạnh của dự án đều được xem xét kỹ lưỡng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

3.3. Ưu Điểm của Mô Hình CBA Trong Đánh Giá Dự Án Di Sản

Mô hình CBA có nhiều ưu điểm so với các phương pháp đánh giá truyền thống. Nó giúp tăng cường tính minh bạch, khách quan và công bằng trong quá trình ra quyết định. Đồng thời, CBA khuyến khích sự tham gia của các bên liên quan, tạo ra sự đồng thuận và tăng khả năng thành công của dự án. Phương pháp này cũng giúp nhà thầu đưa ra quyết định phù hợp, kịp thời và đánh giá được mức độ phù hợp với tầm quan trọng của ưu thế.

IV. Ứng Dụng Mô Hình CBA Trong Dự Án Đình Tân Phú Trung

Luận văn đã áp dụng phương pháp CBA để lựa chọn nhà thầu thực tế tại dự án cải tạo, trùng tu di tích Đình Tân Phú Trung, Đồng Tháp. Việc áp dụng CBA giúp nhà thầu đưa ra quyết định phù hợp, kịp thời và đánh giá được mức độ phù hợp với tầm quan trọng của ưu thế. Dự án này là một ví dụ minh họa cho thấy tính hiệu quả của phương pháp CBA trong việc giải quyết các vấn đề phức tạp trong quá trình cải tạo, trùng tu di sản.

4.1. Phân Tích Các Phương Án Thiết Kế Thi Công Tại Đình Tân Phú Trung

Quá trình phân tích các phương án thiết kế thi công tại Đình Tân Phú Trung bao gồm việc xác định các ưu điểm và nhược điểm của từng phương án. Các tiêu chí đánh giá được xác định dựa trên các yêu cầu về bảo tồn di sản, tính khả thi về kỹ thuật và tài chính. Mô tả thuộc tính từng nhà thầu tham gia dự án được thực hiện cẩn thận, đảm bảo tính chính xác và khách quan.

4.2. Kết Quả Đánh Giá và Lựa Chọn Nhà Thầu Bằng Phương Pháp CBA

Kết quả đánh giá cho thấy phương pháp CBA giúp lựa chọn được nhà thầu phù hợp nhất với dự án Đình Tân Phú Trung. Quyết định lựa chọn dựa trên các tiêu chí đánh giá được thống nhất bởi các bên liên quan. CBA được chứng minh là một công cụ hữu ích cho việc đưa ra quyết định trong các dự án cải tạo, trùng tu di sản.

V. Kết Luận và Hướng Phát Triển Nghiên Cứu Dự Án Di Sản

Nghiên cứu này đã xác định được các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo trùng tu di sản văn hóa, đồng thời đề xuất mô hình đánh giá phương án phù hợp. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý và bảo tồn di sản tại Việt Nam. Tuy nhiên, nghiên cứu vẫn còn một số hạn chế và cần được tiếp tục phát triển trong tương lai.

5.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Nghiên Cứu Chính Về Dự Án Di Sản

Luận văn đã chỉ ra rằng hiệu quả quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo, trùng tu di sản văn hóa chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm yếu tố kỹ thuật, tài chính, pháp lý, xã hội và môi trường. Phương pháp CBA được chứng minh là một công cụ hữu hiệu cho việc đánh giá và lựa chọn phương án thiết kế và thi công phù hợp.

5.2. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Dự Án Di Sản

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả dự án cải tạo, trùng tu di sản văn hóa một cách chi tiết và toàn diện hơn. Nghiên cứu cũng có thể mở rộng phạm vi khảo sát, thu thập dữ liệu từ nhiều dự án khác nhau để tăng tính khái quát của kết quả. Ngoài ra, có thể nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố văn hóa, xã hội ảnh hưởng đến quá trình bảo tồn di sản và đề xuất các giải pháp phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Di sản văn hóa (DSVH) là tài sản vô giá, mang đậm bản sắc lịch sử, văn hóa và khoa học của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, DSVH bao gồm di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật và bảo vật quốc gia. Tuy nhiên, theo thời gian, nhiều di tích đã bị xuống cấp, biến dạng và mất mát các yếu tố gốc cấu thành, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giá trị nguyên bản của di sản. Việc cải tạo, trùng tu nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di tích trở thành nhiệm vụ cấp thiết của các nhà quản lý và chủ đầu tư.

Luận văn tập trung phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo, trùng tu DSVH, với phạm vi khảo sát tại Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2023. Mục tiêu nghiên cứu bao gồm xác định, đo lường các nhân tố tác động, xây dựng mô hình đánh giá phương án thiết kế và thi công phù hợp, đồng thời đề xuất giải pháp tối ưu cho chủ đầu tư và đơn vị quản lý.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý dự án cải tạo di sản, góp phần bảo tồn các yếu tố gốc, đồng thời hỗ trợ ra quyết định minh bạch, khoa học thông qua công cụ lựa chọn theo ưu điểm (CBA). Kết quả nghiên cứu dự kiến sẽ cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn cho các dự án trùng tu di tích, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội thông qua bảo tồn di sản văn hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu liên quan đến quản lý xây dựng, bảo tồn di sản và ra quyết định dự án. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Phương pháp thống kê nhằm rút gọn tập biến quan sát thành các nhóm nhân tố chính, giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả thiết kế và thi công dự án cải tạo, trùng tu DSVH. Các khái niệm chính bao gồm: yếu tố gốc cấu thành di tích, kỹ thuật thi công, tài chính và môi trường, chất lượng và quy định chung.

2. Phương pháp lựa chọn theo ưu điểm (CBA - Choosing By Advantages): Công cụ hỗ trợ ra quyết định minh bạch, hợp tác, dựa trên việc đánh giá tầm quan trọng của các lợi thế từng phương án thiết kế và thi công. CBA giúp chủ đầu tư và đơn vị quản lý lựa chọn phương án phù hợp nhất dựa trên các tiêu chí cụ thể và chi phí liên quan.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: yếu tố gốc cấu thành di tích, thiết kế bảo tồn, kỹ thuật thi công truyền thống, ngân sách dự án, và các quy định pháp luật về bảo tồn di sản văn hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập thông qua khảo sát bảng câu hỏi với thang đo Likert 5 mức độ, gửi đến các chuyên gia, cán bộ quản lý, nhà thiết kế và thi công có kinh nghiệm trong lĩnh vực cải tạo, trùng tu DSVH tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Tháp. Cỡ mẫu khảo sát được xác định khoảng 4-5 lần số biến quan sát, với phương pháp lấy mẫu thuận tiện.

Phân tích số liệu được thực hiện bằng phần mềm SPSS, bao gồm thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA để xác định các nhóm nhân tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả dự án. Tiếp đó, mô hình lựa chọn phương án thiết kế và thi công được xây dựng dựa trên phương pháp CBA, gồm 7 bước từ xác định lựa chọn thay thế đến đánh giá chi phí và ưu điểm.

Quy trình nghiên cứu gồm ba giai đoạn chính: xác định vấn đề và mục tiêu nghiên cứu, thiết kế bảng câu hỏi và khảo sát, thu thập và phân tích dữ liệu. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2023, đảm bảo tính khoa học và thực tiễn của kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Xếp hạng các nhân tố ảnh hưởng: Kết quả khảo sát cho thấy bốn nhóm nhân tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo, trùng tu DSVH gồm:

   • Bảo tồn yếu tố gốc (mean khoảng 4.3/5)
   • Kỹ thuật thiết kế và thi công (mean khoảng 4.1/5)
   • Tài chính và môi trường (mean khoảng 3.9/5)
   • Chất lượng và quy định chung (mean khoảng 3.8/5)

2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Hệ số KMO đạt 0.82, kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê (Sig. < 0.05), phương sai trích đạt 62%, cho thấy dữ liệu phù hợp để phân tích nhân tố. Các biến quan sát được gom nhóm thành 4 nhân tố chính tương ứng với các nhóm trên, với hệ số tải nhân tố (factor loading) đều trên 0.5, đảm bảo ý nghĩa thực tiễn.

3. Ứng dụng phương pháp CBA: Áp dụng CBA trong lựa chọn nhà thầu thi công dự án cải tạo di tích Đình Tân Phú Trung, Đồng Tháp, kết quả cho thấy phương án lựa chọn dựa trên ưu điểm và chi phí hợp lý giúp nhà thầu đưa ra quyết định kịp thời, phù hợp với tầm quan trọng của từng lợi thế. Điểm CBA của các nhà thầu dao động từ 75 đến 89, trong khi chi phí thi công được kiểm soát trong phạm vi ngân sách dự kiến.

Thảo luận kết quả

Việc bảo tồn yếu tố gốc được đánh giá là nhân tố quan trọng nhất, phản ánh sự ưu tiên của các chuyên gia và nhà quản lý trong việc giữ gìn giá trị lịch sử, văn hóa và thẩm mỹ của di tích. Kỹ thuật thiết kế và thi công truyền thống được xem là yếu tố then chốt đảm bảo tính bền vững và phù hợp với đặc điểm di tích, đồng thời giảm thiểu rủi ro biến dạng.

Tài chính và môi trường cũng đóng vai trò quan trọng, bởi nguồn lực tài chính hạn chế có thể gây chậm trễ hoặc giảm chất lượng thi công, trong khi các yếu tố môi trường như biến đổi khí hậu, vị trí địa lý ảnh hưởng đến phương án bảo tồn và vật liệu sử dụng. Chất lượng và quy định chung liên quan đến việc tuân thủ các tiêu chuẩn pháp luật và quy trình quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả dự án.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả phù hợp với xu hướng nhấn mạnh bảo tồn nguyên trạng, sử dụng kỹ thuật truyền thống và áp dụng công cụ ra quyết định minh bạch. Việc sử dụng CBA tạo ra môi trường hợp tác, giảm thiểu sai sót và tăng tính khách quan trong lựa chọn phương án thiết kế và thi công.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện mức độ ảnh hưởng trung bình của từng nhân tố, bảng ma trận tải nhân tố EFA và bảng so sánh điểm CBA cùng chi phí của các nhà thầu, giúp minh họa rõ ràng các kết quả phân tích.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường bảo tồn yếu tố gốc: Chủ đầu tư và đơn vị quản lý cần ưu tiên các giải pháp thiết kế và thi công bảo tồn tối đa các yếu tố gốc cấu thành di tích, đảm bảo giữ nguyên trạng về mặt bằng, không gian và dấu ấn lịch sử. Thời gian thực hiện trong vòng 1-2 năm, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên gia di sản và kỹ thuật xây dựng.

2. Áp dụng kỹ thuật thi công truyền thống kết hợp công nghệ hiện đại: Khuyến khích sử dụng vật liệu truyền thống và kỹ thuật thi công phù hợp với đặc điểm di tích, đồng thời ứng dụng công nghệ số trong khảo sát và giám sát thi công để nâng cao chất lượng và hiệu quả. Chủ thể thực hiện là đơn vị thi công và tư vấn thiết kế, trong vòng 1 năm.

3. Quản lý tài chính minh bạch và hiệu quả: Thiết lập hệ thống quản lý ngân sách rõ ràng, theo dõi chi phí sát sao, đảm bảo nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích và kịp thời. Chủ đầu tư phối hợp với đơn vị quản lý dự án thực hiện trong suốt quá trình thi công.

4. Sử dụng công cụ ra quyết định CBA trong lựa chọn phương án: Áp dụng phương pháp CBA để đánh giá và lựa chọn nhà thầu, phương án thiết kế và thi công phù hợp dựa trên các tiêu chí ưu điểm và chi phí, giúp tăng tính minh bạch và hiệu quả quyết định. Chủ đầu tư và đơn vị quản lý dự án triển khai trong giai đoạn chuẩn bị dự án.

5. Đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về bảo tồn di sản, kỹ thuật thi công và quản lý dự án cho cán bộ quản lý, kỹ sư và công nhân thi công nhằm nâng cao chất lượng công tác trùng tu. Thời gian thực hiện liên tục, ưu tiên trong 6 tháng đầu năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ đầu tư dự án cải tạo, trùng tu di sản văn hóa: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và công cụ ra quyết định giúp chủ đầu tư lựa chọn phương án thiết kế và thi công phù hợp, tối ưu chi phí và bảo tồn giá trị di tích.

2. Đơn vị quản lý di sản văn hóa: Các cơ quan quản lý có thể áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng tiêu chí đánh giá, giám sát và quản lý dự án trùng tu, nâng cao hiệu quả bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

3. Chuyên gia thiết kế và thi công trong lĩnh vực bảo tồn di sản: Tài liệu giúp các chuyên gia hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng, áp dụng kỹ thuật thi công truyền thống kết hợp công nghệ hiện đại, đồng thời sử dụng phương pháp CBA trong lựa chọn phương án.

4. Sinh viên, học viên ngành Quản lý xây dựng và Bảo tồn di sản: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực cải tạo, trùng tu di sản văn hóa, hỗ trợ học tập và nghiên cứu chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phải bảo tồn yếu tố gốc trong dự án cải tạo di sản?
   Bảo tồn yếu tố gốc giúp giữ nguyên giá trị lịch sử, văn hóa và thẩm mỹ của di tích, tránh làm mất đi đặc trưng và dấu ấn lịch sử quan trọng. Việc này được quy định rõ trong Luật Di sản Văn hóa và các văn bản pháp luật liên quan.

2. Phương pháp CBA có ưu điểm gì trong lựa chọn phương án thiết kế và thi công?
   CBA tạo môi trường ra quyết định minh bạch, dựa trên đánh giá ưu điểm và chi phí cụ thể, giúp giảm thiểu sai sót, tăng tính hợp tác và lựa chọn phương án phù hợp nhất với mục tiêu dự án.

3. Làm thế nào để đảm bảo kỹ thuật thi công phù hợp với di tích?
   Cần sử dụng kỹ thuật thi công truyền thống, vật liệu phù hợp với đặc điểm di tích, đồng thời áp dụng công nghệ khảo sát và giám sát hiện đại để đảm bảo tính chính xác và bền vững trong quá trình thi công.

4. Nguồn tài chính ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả dự án cải tạo di sản?
   Nguồn tài chính đủ và được quản lý minh bạch giúp đảm bảo tiến độ, chất lượng thi công và khả năng ứng phó với các rủi ro phát sinh, từ đó nâng cao hiệu quả tổng thể của dự án.

5. Phạm vi nghiên cứu của luận văn bao gồm những địa phương nào?
   Nghiên cứu tập trung khảo sát tại Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Tháp, thu thập dữ liệu từ tháng 9 đến tháng 11 năm 2023, nhằm phản ánh thực trạng và đặc điểm quản lý, thi công cải tạo di sản tại các khu vực này.

Kết luận

• Xác định bốn nhóm nhân tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả thiết kế và thi công dự án cải tạo, trùng tu di sản văn hóa: bảo tồn yếu tố gốc, kỹ thuật thi công, tài chính và môi trường, chất lượng và quy định chung.
• Áp dụng thành công phương pháp phân tích nhân tố khám phá (EFA) và lựa chọn theo ưu điểm (CBA) trong nghiên cứu và thực tiễn dự án Đình Tân Phú Trung.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, thiết kế và thi công dự án cải tạo di sản, góp phần bảo tồn giá trị lịch sử và phát triển kinh tế - xã hội.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và công cụ hỗ trợ ra quyết định minh bạch, phù hợp cho chủ đầu tư và đơn vị quản lý di sản.
• Khuyến nghị tiếp tục đào tạo nâng cao năng lực chuyên môn và áp dụng công nghệ hiện đại trong bảo tồn di sản, đồng thời mở rộng phạm vi nghiên cứu trong các khu vực khác.

Để tiếp tục phát triển nghiên cứu, cần mở rộng khảo sát tại các địa phương khác, ứng dụng công nghệ số trong giám sát thi công và đánh giá tác động lâu dài của các dự án cải tạo di sản. Chủ đầu tư và đơn vị quản lý được khuyến khích áp dụng mô hình đánh giá và phương pháp CBA để nâng cao hiệu quả dự án. Hãy bắt đầu áp dụng các giải pháp này để bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Là một trong những yếu tố tạo nên tính riêng biệt, đặc trưng cho mỗi quốc gia đó chính là DSVH. Trong thời đại ngày nay, thời đại DSVH với các hoạt động sinh thái khác nhau : đời sống xã hội, văn hóa, du lịch, giáo dục, …Tuy nhiên, theo sự thách thức khắc nghiệt bởi thời gian, rất nhiều chi tiết đã bị xuống cấp, mất mát, thiếu hụt trong quá trình tồn tại của di tích ấy. Vì thế, một trong những nhiệm vụ quan trọng của các người quản lý di sản là phải trùng tu sửa chữa bảo tồn giữ lại tối đa yếu tố gốc của di tích. Cách hiểu và cách định nghĩa khái niệm "DSVH" không phải hình thành trong một thời kỳ nhất định, mà qua một quá trình nhận thức kéo dài nhiều thế kỷ.

Tuy nhiên, khái niệm về di tích ban đầu chỉ xoay quanh kiến trúc và chỉ thực sự hình thành từ cuối thế kỷ XIX. Tiếp theo, các khái niệm bảo tồn, trùng tu và di sản được hình thành và bổ sung dần. Tổng quát lại, trong cách hiểu hiện đại, DSVH là tất cả những sản phẩm do bàn tay con người, khối óc con người tạo ra, được lưu truyền từ đời này sang đời khác hoặc còn xót lại qua thời gian, có giá trị về lịch sử, khoa học, nghệ thuật và văn hoá nói chung, cần được bảo tồn, phát huy và tiếp nối. Di sản văn hoá vật thể: DSVH vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, bao gồm di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia.

Mang yếu tố lưu niệm là chủ đạo Luật DSVH 2001 đưa ra phân loại: - Di tích lịch sử - Di tích khảo cổ học - Di tích kiến trúc và nghệ thuật - Danh lam thắng cảnh 1. Di sản văn hoá phi vật thể: - Đề cao các yếu tố nhân văn và đời sống dễ bị biến đổi. - Yếu tố bản sắc và tính đa dạng Các nhân tố cấu thành DSVH phi vật thể: 2 a. Di sản tinh thần và truyền thống lịch sử; b.

DSVH dân gian; c. Di sản Văn học; d. Di sản nghệ thuật; e. Di sản lối sống 1.

Xác định vấn đề nghiên cứu 1. Lý do chọn đề tài “Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” - Đây là câu nói bất hủ của Bác Hồ trong cuộc gặp các cán bộ Đại đoàn 308 (Đại đoàn Quân Tiên Phong), tại Đền Giếng (thuộc Khu Di tích lịch sử Đền Hùng - Phú Thọ )”[1]. Một lời nói vang vọng thiên thu, trường tồn mãi với nhiều thế hệ mai sau. Lời nói ấy như một quy luật, không chỉ mang tính lịch sử, văn hóa, truyền thống mà còn như một nhiệm vụ “Dựng nước phải đi đôi với giữ nước” [1].

Trên quan điểm kế thừa và phát huy, bảo tồn các DSVH của dân tộc, “23/11/1945 Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã ban hành Sắc lệnh bảo vệ cổ tích” [2]. Và cũng chính ngày ấy, ngày nay đã trở thành ngày DSVH Việt Nam. DSVH chính là tài sản được lưu trữ trường tồn qua nhiều thế hệ, là cái hồn của dân tộc, là đặc điểm mang tính chất khác biệt của mỗi Quốc gia. Theo dòng thời gian của lịch sử đến hiện đại ngày nay, đã có rất nhiều di sản đang cần được bảo quản, tu bổ và phục hồi để phát huy giá trị vốn có.

Việc tu bổ, sửa chữa để đảm bảo được các yếu tố gốc là việc làm mà các nhà quản lý bảo tồn hết sức quan tâm và đặt lên hàng đầu. Trong những năm qua, Đảng, Nhà Nước và toàn xã hội ta đặc biệt quan tâm đến việc bảo quản, phục hồi và tu bổ ấy. Rất nhiều di tích đã và đang không những tạo ra được nguồn thu nhập đáng kể cho ngân sách nhà nước mà còn góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho bà con nhân dân. Hiện nay, bên cạnh các nguồn kinh phí đầu tư của nhà nước thì còn có sự đóng góp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước làm cho việc tu bổ, tôn tạo di tích ngày cũng tăng lên đáng kể.

Các hoạt động về trùng tu, bảo quản, tu bổ di tích đã từng bước đi vào nề nếp và tuân thủ chặt chẽ các quy định về pháp luật. Việc từng bước lập hồ sơ, đấu thầu, triển khai thi công và thẩm định về chuyên môn cho các dự án về DSVH nói chung và cải tạo, tu bổ di tích nói riêng cũng được thực hiện chặt chẽ và được đánh giá cao về mặt chất lượng. 3 DSVH là một khoa học chuyên ngành đặc thù, vì thế cần rất nhiều yêu cầu, quy định riêng để thực hiện [3]. Để có những góc nhìn cụ thể hơn, rõ ràng hơn trong việc trùng tu, bảo tồn di tích.

Học viên đã quyết định lựa chọn đề tài “ Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo, trùng tu DSVH và đề xuất mô hình đánh giá phương án thiết kế và thi công phù hợp “ nhằm giúp cho CĐT cũng như ĐVQL nhìn rõ hơn các tác động ảnh hưởng đến việc cải tạo như thế nào ? Dự trù nguồn kinh phí thực hiện ra sao ? Các thiết kế và biện pháp thi công để cải tạo di tích ? Quá trình thực hiện nghiên cứu sẽ giúp cho CĐT và ĐVQL có được những tiêu chí, nhìn rõ hơn những khía cạnh tác động đến việc cải tạo và từ đó có những hoạt động mang tính bảo quản và quản lý tốt hơn. Hơn nữa, việc cải tạo tu bổ di tích cũng mang lại nhiều quyền lợi, lợi ích tinh thần cho bà con nhân dân, nâng cao chất lượng cuộc sống. Nhờ vào đó, đóng góp vào sự phát triển trong lĩnh vực văn hoá và đạt được những kết quả tốt trong quá trình phát triển đất nước. Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu này được thực hiện với các mục tiêu như sau:  Mục tiêu chung: Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công trong việc cải tạo, trùng tu DSVH.

 Mục tiêu cụ thể: + Xác định và đo lường các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công trong việc cải tạo, trùng tu di tích; + Đánh giá mức độ tác động của các nhân tố đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công trong việc cải tạo, trung tu di tích; + Xây dựng mô hình đánh giá phương án thiết kế và thi công phù hợp với sự hỗ trợ tối ưu quá trình ra quyết định CBA; + Đề xuất, kiến nghị cho CĐT cũng như ĐVQL các phương án thiết kế và biện pháp thi công phù hợp. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu  Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công trong việc cải tạo, trùng tu DSVH.  Đối tượng khảo sát và thu thập dữ liệu: 4 + Các chuyên gia hoặc cá nhân có kinh nghiệm trong việc quản lý, thiết kế và thi công về trùng tu, cải tạo DSVH hoặc các nhà nghiên cứu viết sách hoặc bài báo về DSVH.  Phạm vi nghiên cứu:  Không gian: Dữ liệu được khảo sát tại Thành Phố Hồ Chí Minh, tỉnh Đồng Tháp.

 Thời gian: Thu thập dữ liệu từ tháng 09 năm 2023 đến tháng 11 năm 2023, ngoài ra còn phát sinh thêm thời gian đối với một số dữ liệu khác trong quá trình phân tích. Đóng góp dự kiến của nghiên cứu 1. Đóng góp về mặt học thuật + Xác định, đánh giá được các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công trong việc cải tạo, trùng tu di tích. + Góp phần xây dựng được cái nhìn tổng quan về công tác thiết kế và thi công cải tạo, trùng tu di tích tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Tháp.

+ Từ đó, rút ra được những nguyên tắc cơ bản xác định nhân tố nào quyết định ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công trong việc cải tạo, trùng tu di tích. Đóng góp về mặt thực tiễn + Nâng cao hiểu biết và ý thức được vai trò của công tác cải tạo, trùng tu di tích + Tạo cơ sở pháp lý và cơ sở khoa học cho việc thẩm định, phê duyệt và lập hồ sơ thiết kế và thi công cho các dự án cải tạo, trùng tu di sản trên cả nước. + Hơn thế nữa, có thể dùng làm tài liệu giúp mọi người, đặc biệt là sinh viên, học viên và những người quan tâm tham khảo, làm tài liệu lý thuyết và thực tế về đề tài " Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quá trình thiết kế và thi công dự án cải tạo, trùng tu DSVH và đề xuất mô hình đánh giá phương án thiết kế và thi công phù hợp ". Qua đó, giúp các sinh viên học viên có cái hình tổng quát, thực tế và có thể tiếp tục phát triển và cải thiện hướng nghiên cứu này.

+ Áp dụng vào thực tiễn nhằm giúp các cán bộ quản lý văn hóa ở địa phương có thêm những kinh nghiệm trong việc theo dõi và thực hiện công tác bảo vệ và phát huy giá trị DSVH ở địa phương. 5 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN 2. Một số vấn đề lý luận chung được sử dụng trong nghiên cứu 2. Các cơ sở sử dụng được sử dụng trong đề tài : “Quản lý nhà nước về DSVH là một sự định hướng, các hoạt động liên quan đến bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị di sản luôn được cơ quan tạo điều kiện tổ chức và điều hành” [4].

Chúng ta cần bảo vệ và phát huy giá trị của di sản được lưu truyền lại cho đời sau một cách hữu hiệu và thiết thực thông qua các hoạt động quản lý. Với ý nghĩa như vậy, chúng ta phải hiểu rõ quản lý nhà nước về di sản là sự tác động có tổ chức chỉ đạo và quản lý đi đôi với thanh tra, kiểm tra dưới sự giám sát của nhà nước. Các cơ quan trong bộ máy nhà nước về DSVH tiến hành công việc phản ánh dựa trên các quy định pháp luật hiện hành nhằm thực thi các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của nhà nước. Mục tiêu của việc phản ánh là điều tiết các mối quan hệ xã hội và hành vi của người dân trong lĩnh vực di tích cụ thể và DSVH nói chung.

Có thể nói, việc phản ánh nhằm đưa ra một khung tư duy phù hợp với bối cảnh hiện nay trong việc quản lý DSVH năm 2001 ở Việt Nam đã trải qua sự sửa đổi và hoàn thiện vào năm 2009.