CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE QUAN LÝ DỰ ÁN VA QUAN LÝ TIEN DO THI CONG TAI DU AN XAY DUNG CONG TRINH THUY DIEN 1.1 Tỗng quan về dự án và quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 1.1 Dự án và Quản lý dự án dau tư xây dựng 1.1 Dự án dau tư xây dựng * Khái niệm Dự án đầu tư xây dựng Dự án đầu tư là tập hợp của các hoạt động nhằm đạt được những mục tiêu nhất định trong phạm vi giới hạn về thời gian và nguôn lực. Dự án đầu tư là tổng thé các giải pháp nhằm sử dụng các nguồn tài nguyên hữu hạn sẵn có dé tạo ra những lợi ích thiết thực cho nhà dau tư và cho xã hội Dự án dau tư xây dựng là dau tư và xây dựng mới, hoặc cải tạo, sửa chữa, nâng cap các dự án đã đâu tư xây dựng; là đâu tư dé mua sam tài sản ké cả thiết bị, máy móc không cần lắp đặt và sản phẩm công nghệ khoa học mới. Theo Luật Xây dựng 2014 đã định nghĩa về dự án đầu tư xây dựng như sau: “Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dung vốn dé tiến hành hoạt động xây dựng dé xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định. Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng, dự án được thé hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật đầu tư xây dựng”.
Như vậy ,các đặc trưng chủ yếu của dự án đầu tư là: - Xác định được mục tiêu, mục đích cụ thé. - Xác định được hình thức tô chức đề thực hiện. - Xác định được nguồn tài chính đề tiến hành hoạt động đầu tư. 4 - Xác định được khoảng thời gian dé thực hiện mục tiêu dự án.
* Yêu cầu đối với Dự án đầu tư xây dựng Dự án đầu tư xây dựng không phân biệt các loại nguồn vốn sử dụng phải đáp ứng các yêu cầu sau [1]: - Phù hợp với quy hoạch tổng thé phat triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xây dựng, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất tại địa phương nơi có dự án đầu tư xây dựng. - Có phương án công nghệ và phương án thiết kế xây dựng phù hợp. - Bảo đảm chất lượng, an toàn trong xây dựng, vận hành, khai thác, sử dụng công trình, phòng, chông cháy, nô và bảo vệ môi trường, ứng phó với biên đôi khí hậu. - Bảo đảm câp đủ vôn đúng tiên độ của dự án, hiệu quả tài chính, hiệu quả kinh tê - xã hội của dự án.
- Tuân thủ quy định khác của pháp luật có liên quan. * Phân loại dự án đầu tư xây dựng công trình Các dự án đầu tư xây dựng công trình được phân loại chủ yếu theo các tiêu chí cơ bản sau: - Phân loại theo quy mô tinh chat. - Phân loại theo nguồn vốn dau tư và chủ thé quản lý.2 Khái niệm về quản lý dự án đầu tư xây dung * Khái niệm Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về quản lý dự án [2]: Theo TS. Nguyễn Văn Đáng: “Quản lý dự án là việc điều phối và tổ chức các bên khác nhau tham gia vào dự án, nhằm hoàn thành dự án đó theo những hạn chế được ap đặt bởi: chất lượng, thời gian, chỉ phí”.
Trịnh Quốc Thắng: “Quản lý dự án là điều khiển một kế hoạch đã đạt được hoạch định trước và những phát sinh xảy ra, trong một hệ thống bị ràng buộc bởi các yêu cầu về pháp luật, về tô chức, về con người, về tài nguyên nhằm đạt được các mục tiêu đã định ra vê chat lượng, thời gian, gia thành, an toàn lao động va môi trường”. Trên cơ sở các định nghĩa nêu trên có thê hiêu khái niệm vê quản lý dự án như sau: Quản lý dự án là quá trình hoạch định, tô chức thực hiện, điều khiển và kiểm soát các hoạt động dự án nhằm đạt được các mục tiêu đề ra trong phạm vi giới hạn về thời gian và nguồn lực. - Quá trình hoạch định: Là chức năng quan trọng nhất của hoạt động quản lý dự án bao gồm: + Xác định mục tiêu dự án (mục tiêu về kinh tế-xã hội, kỹ thuật-công nghệ, v.) + Xác định phương thức tiếp cận dé đạt được mục tiêu dự án (cách thức, bước đi, tận dụng cơ hội, tránh rủi ro, có giải pháp phù hợp) - Qua trình tổ chức thực hiện: Là chức năng bồ trí nhân - tài - vật lực để thực hiện dự án, cụ thé: + Sử dụng hợp lý (tôi ưu) các nguồn lực + Tạo động lực cho các thành viên thông qua môi trường làm việc và chế độ đãi ngộ tương ứng với trách nhiệm - Quá trình điều khiến: Là chức năng thể hiện sự lãnh đạo của nhà quản trị dự án, cụ thé: + Khả năng bao quát toàn diện va sâu sát các khâu, các quá trình và các bộ phan thực hiện dự án + Sự nhạy cảm đối với các tình huống tích cực va tiêu cực qua đó có được các biện pháp xử lý tình huống thấu đáo - Quá trình kiểm soát: Là chức năng đo lường các hoạt động và kết quả của các hoạt động thực hiện dự án dựa trên ba tiêu chí: + Chat lượng (tiêu chuẩn kỹ, mỹ thuật, v.) + Chi phí (tài chính, kinh tế, v.) + Thời gian (tiền độ từng hoạt động và tông thời gian dự án) Như vậy có thé hiéu Quản ly dự an là quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, điều phối thời gian, nguồn lực và kiểm soát quá trình thực hiện của dự án nhăm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ, bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép. Muốn quản lý tốt phải có tổ chức tốt, dé quản lý dự án xây dựng, tổ chức quản lý cần nhiều bộ phận hợp thành với nhiều khối kiến thức: đó là ngoài các kiến thức chung, còn cần các lý thuyết chung về quản lý, các kiến thức về chuyên môn như: quy hoạch, kiến trúc, kết cau, công nghệ, xây dựng, tổ chức xây dựng, kinh tế xây dựng và các kiến thức hỗ trợ như là: pháp luật, tô chức nhân sự, tin học, môi trường v.
* Điều kiện năng lực của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng phải có đủ điều kiện năng lực theo quy định của Luật xây dựng 2014, cụ thé như sau [1]: - Có quyết định thành lập của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền đối với Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực hoặc của chủ đầu tư đối với Ban quản lý dự án do mình thành lập; - Có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng phù hợp với công việc quản lý dự án theo quy mô, loại dự án; - Có cơ câu tô chức phù hợp với yêu câu nhiệm vụ quản lý dự án; có trụ sở, văn phòng làm việc ôn định; - Cá nhân đảm nhận chức danh giám đốc quản lý dự án, cá nhân trực tiếp tham gia quản lý dự án phải có chuyên môn phù hợp, được đào tạo, kinh nghiệm công tác và chứng chỉ hành nghề phù hợp với quy mô, loại dự án. * Nguyên tắc quản lý dự án đầu tư xây dựng Nguyên tắc quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình đảm bảo 4 nguyên tắc chủ yếu sau: - Tuân thủ quy hoạch, kiến trúc, bảo vệ môi trường, phù hợp tới điều kiện tự nhiên, đặc điểm văn hóa, xã hội. - Tuân thủ quy chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn xây dựng. - Bao đảm chất lượng, tiễn độ, an toàn công trình, tính mạng con người và tai sản.
- Bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả kinh tế, đồng bộ trong từng công trình, trong dự án. Việc đầu tư xây dựng công trình phải phù hợp với quy hoạch tông thê phát triển kinh tế — xã hội, quy hoạch ngành, quy hoạch xây dựng, bảo đảm an ninh, an toàn xã hội và an toàn môi trường, phù hợp với các quy định của pháp luật. * Mục tiêu của quản lý dự án đầu tư xây dựng Các mục tiêu cơ bản của quản ly dự án xây dựng là hoàn thành công trình đảm bảo chất lượng kỹ thuật, trong phạm vi ngân sách được duyệt và thời hạn cho phép. Các chủ thê cơ bản của một dự án xây dựng là chủ đầu tư/chủ công trình, nhà thầu xây dựng công trình và Nhà nước.
Cùng với sự phát triển của kinh tế, xã hội, sự chú ý đến vai trò của các chủ thé tham gia vào một dự án xây dựng tăng lên và các yêu cầu, mục tiêu đối với một dự án xây dựng cũng tăng lên. Các mục tiêu của dự án không chỉ gói gọn trong 3 tiêu chí cơ bản về chất lượng, thời gian và chi phí mà các chủ thé tham gia vào dự án xây dựng công trình còn phải đạt được các mục tiêu khác về an ninh, an toàn lao động; về vệ sinh và bảo vệ môi trường. Như vậy dé đạt được các mục tiêu đề ra dự án đầu tư xây dựng công trình phải bảo đảm các yêu câu chủ yêu sau đây: - Phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội, quy hoạch phát triển ngành và quy hoạch xây dựng. - Có phương án thiết kế và phương án công nghệ phù hợp - An toàn trong xây dựng, vận hành, khai thác, sử dụng công trình, an toàn, phòng chông cháy nô và bảo vệ môi trường.
- Bảo đảm hiệu quả kinh tế - xã hội của Dự án. Tiến trình quản lý dự án dau tư xây dựng công trình Công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình là có một quá trình bao gồm nhiều công việc. Chủ đầu tư hoặc Ban quản lý dự án trực tiếp hoặc gián tiếp được giao vốn dé thực hiện Dự án từ khâu chuẩn bị đầu tư đến khâu kết thúc xây dựng đưa vào khai thác sử dụng với mục đích cuối cùng là tạo ra những sản phẩm đáp ứng yêu cầu đề ra, sử dụng có hiệu quả.