Nhiệm Vụ Hậu Phương Trong Cuộc Kháng Chiến Chống Mỹ Từ 1965 Đến 1975 Tại Hòa Bình

Luận văn thạc sĩ phân tích đảng bộ tỉnh hòa bình lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ hậu phương trong cuộc kháng chiến chống mỹ cứu, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Hán Thị Thu Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Quang Hiển
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Nhiệm Vụ Hậu Phương Trong Cuộc Kháng Chiến Chống Mỹ Từ 1965 Đến 1975 Tại Hòa Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nhiệm Vụ Hậu Phương tại Hòa Bình 1965 1975

Hòa Bình, tỉnh miền núi liền kề thủ đô Hà Nội, đóng vai trò quan trọng trong cuộc Kháng chiến chống Mỹ. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đảng bộ Hòa Bình và nhân dân đã phát huy truyền thống yêu nước, vượt qua khó khăn, đóng góp sức người, sức của cho tiền tuyến. Hậu phương vững chắc là yếu tố then chốt cho thắng lợi, Hòa Bình trở thành một trong những đơn vị chi viện miền Nam lớn nhất. Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng nhiệm vụ hậu phương, coi đó là yếu tố quyết định. Lenin từng nói: “Không có một quân đội nào trên thế giới không có hậu phương vững chắc mà lại có thể chiến thắng được”. Hậu phương Hòa Bình đã góp phần xây dựng và phát triển tiềm lực chiến tranh, chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến.

1.1. Vị trí chiến lược của Hòa Bình trong kháng chiến

Hòa Bình có vị trí địa lý chiến lược quan trọng, là cửa ngõ vùng Tây Bắc, là bản lề giữa đồng bằng Bắc Bộ, khu IV cũ với Tây Bắc, Việt Bắc. Đường số 6, 12, 15, 21 là các tuyến giao thông huyết mạch. Hệ thống sông Đà, sông Bôi, sông Bưởi tạo mạng lưới vận tải đường thủy quan trọng. Giao thông vận tải thuận lợi giúp Hòa Bình trở thành địa bàn vận tải lương thực, vũ khí, nhân lực quan trọng ra tiền tuyến. Đế quốc Mỹ nhận thức rõ tầm quan trọng này và tìm mọi cách ngăn chặn.

1.2. Truyền thống yêu nước và đoàn kết của nhân dân Hòa Bình

Nhân dân các dân tộc Hòa Bình có truyền thống đoàn kết, lao động cần cù, thủy chung trong cuộc sống và kiên cường bất khuất trong quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc. Trong cuộc Kháng chiến chống Mỹ, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Hòa Bình phát huy truyền thống yêu nước nồng nàn, không ngừng phấn đấu, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, lập nhiều chiến công oanh liệt. Cùng với miền Bắc xã hội chủ nghĩa, Hòa Bình là một trong những đơn vị đóng góp và chi viện miền Nam.

II. Thách thức đối với Nhiệm Vụ Hậu Phương Hòa Bình 1965 1975

Dù có vị trí chiến lược, Hòa Bình phải đối mặt với nhiều thách thức trong nhiệm vụ hậu phương. Đế quốc Mỹ tập trung đánh phá ác liệt các tuyến giao thông, hòng cắt đứt chi viện miền Nam. Sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn do chiến tranh, thiên tai. Đời sống nhân dân bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, với quyết tâm cao, Đảng bộ và nhân dân Hòa Bình đã vượt qua mọi khó khăn, vừa chiến đấu bảo vệ địa phương, vừa sản xuất nông nghiệp, vận tải lương thực, chi viện cho tiền tuyến. Đảng bộ đã lãnh đạo nhân dân xây dựng địa phương thành một vùng hậu phương, một mặt phát triển lực lượng kháng chiến để đấu tranh với địch, mặt khác tăng cường khai thác sức người sức của phục vụ cho cuộc kháng chiến.

2.1. Ảnh hưởng của chiến tranh phá hoại đến kinh tế và xã hội

Chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ gây ra nhiều thiệt hại về người và của cho Hòa Bình. Các tuyến giao thông bị đánh phá liên tục, gây khó khăn cho vận tải, lưu thông hàng hóa. Sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng do thiếu nhân lực, vật tư. Nhiều trường học, bệnh viện, cơ sở hạ tầng bị hư hại. Đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn. Theo tài liệu gốc, đế quốc Mỹ đã tập trung hàng ngàn tấn bom đạn, tổ chức hàng ngàn trận đánh nhằm làm tê liệt con đường chi viện ra tiền tuyến.

2.2. Khó khăn trong sản xuất và cung cấp lương thực thực phẩm

Chiến tranh gây ra tình trạng thiếu nhân lực, vật tư cho sản xuất nông nghiệp. Ruộng đồng bị bỏ hoang, năng suất cây trồng giảm sút. Việc vận tải lương thực từ các địa phương khác về Hòa Bình gặp nhiều khó khăn do giao thông bị gián đoạn. Công tác phòng không nhân dân cũng gặp nhiều thách thức do thiếu trang thiết bị, kinh nghiệm. Đảng bộ và nhân dân Hòa Bình đã nỗ lực khắc phục khó khăn, tăng cường thi đua sản xuất, tiết kiệm lương thực để đảm bảo hậu cần cho tiền tuyến.

III. Cách Hòa Bình Xây Dựng Hậu Phương Vững Chắc 1965 1968

Để đáp ứng yêu cầu của cuộc kháng chiến, Đảng bộ tỉnh Hòa Bình đã đề ra nhiều chủ trương, giải pháp xây dựng hậu phương vững mạnh. Tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Đẩy mạnh phát triển kinh tế, đặc biệt là sản xuất nông nghiệp, đảm bảo cung cấp lương thực, thực phẩm. Củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng lực lượng vũ trang địa phương vững mạnh. Chú trọng công tác dân vận, tăng cường đoàn kết giữa các dân tộc. Đảng bộ đã lãnh đạo nhân dân xây dựng địa phương thành một vùng hậu phương chiến tranh nhân dân, sẵn sàng chi viện cho tiền tuyến.

3.1. Phát triển sản xuất nông nghiệp đảm bảo hậu cần

Đảng bộ tỉnh Hòa Bình đã chú trọng phát triển sản xuất nông nghiệp để đảm bảo cung cấp lương thực, thực phẩm cho bộ đội và nhân dân. Phát động phong trào "thi đua sản xuất giỏi, tiết kiệm tốt". Áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Tăng cường đầu tư cho thủy lợi, phân bón. Nhờ đó, sản xuất nông nghiệp của tỉnh đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, góp phần đảm bảo hậu cần cho tiền tuyến.

3.2. Củng cố quốc phòng an ninh bảo vệ hậu phương

Tình hình chính trị xã hội được giữ vững. Lực lượng vũ trang địa phương được xây dựng vững mạnh, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ địa phương. Phong trào phòng không nhân dân được đẩy mạnh. Công tác bảo đảm an ninh trật tự được tăng cường. Nhờ đó, Hòa Bình đã giữ vững được an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng hậu phương.

IV. Bí Quyết Chi Viện Tiền Tuyến từ Hậu Phương Hòa Bình 1965 1975

Với tinh thần "Tất cả cho tiền tuyến", Hòa Bình đã huy động tối đa sức người, sức của để chi viện cho miền Nam. Tổ chức các đợt tòng quân, động viên thanh niên lên đường nhập ngũ. Vận động nhân dân đóng góp lương thực, thực phẩm, thuốc men, quần áo… cho bộ đội. Xây dựng các tuyến đường giao thông, đảm bảo vận tải thông suốt. Chi viện cho tiền tuyến không chỉ bằng vật chất mà còn bằng tinh thần, tình cảm của nhân dân Hòa Bình. Chính điều này tạo nên sức mạnh tổng hợp để chiến thắng kẻ thù.

4.1. Huy động sức người sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam

Đảng bộ tỉnh Hòa Bình đã phát động các phong trào huy động sức người, sức của cho tiền tuyến. Tổ chức các đợt tòng quân lớn, động viên thanh niên hăng hái lên đường nhập ngũ. Vận động nhân dân đóng góp lương thực, thực phẩm, thuốc men, quần áo… cho bộ đội. Nhờ đó, Hòa Bình đã đóng góp một phần không nhỏ vào việc đảm bảo hậu cần cho tiền tuyến.

4.2. Đảm bảo giao thông vận tải thông suốt phục vụ chiến đấu

Đảng bộ tỉnh Hòa Bình đã tập trung xây dựng, củng cố các tuyến đường giao thông, đảm bảo vận tải thông suốt. Huy động lực lượng thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến tham gia sửa chữa đường, cầu, phà. Tổ chức các đội vận tải cơ giới, thô sơ để vận chuyển lương thực, vũ khí ra tiền tuyến. Nhờ đó, Hòa Bình đã giữ vững được mạch máu giao thông, đảm bảo chi viện kịp thời cho tiền tuyến.

V. Vai trò của Y Tế Giáo Dục Văn Hóa ở Hậu Phương Hòa Bình

Ngoài việc đảm bảo hậu cần, Hòa Bình còn chú trọng phát triển y tế, giáo dục, văn hóa để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Xây dựng các bệnh viện, trạm y tế để chăm sóc sức khỏe cho bộ đội và nhân dân. Mở rộng mạng lưới trường học, nâng cao chất lượng giáo dục. Phát triển văn hóa, văn nghệ phục vụ chiến đấu và sản xuất. Các hoạt động y tế, giáo dục, văn hóa đã góp phần củng cố hậu phương, tạo động lực cho nhân dân chiến đấu và lao động.

5.1. Phát triển y tế chăm sóc sức khỏe nhân dân và bộ đội

Y tế là một trong những nhiệm vụ quan trọng của hậu phương. Đảng bộ tỉnh Hòa Bình đã xây dựng các bệnh viện, trạm y tế để chăm sóc sức khỏe cho bộ đội và nhân dân. Tổ chức các đội quân dân y xuống cơ sở khám chữa bệnh cho nhân dân. Tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh. Nhờ đó, sức khỏe của nhân dân và bộ đội được đảm bảo, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến.

5.2. Nâng cao chất lượng giáo dục bồi dưỡng thế hệ trẻ

Giáo dục có vai trò quan trọng trong việc nâng cao dân trí, bồi dưỡng thế hệ trẻ cho tương lai. Đảng bộ tỉnh Hòa Bình đã mở rộng mạng lưới trường học, nâng cao chất lượng giáo dục. Chú trọng bồi dưỡng đội ngũ giáo viên. Phát động phong trào "bình dân học vụ", xóa mù chữ cho nhân dân. Nhờ đó, trình độ dân trí của nhân dân Hòa Bình được nâng cao, góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

5.3. Phát huy văn hóa văn nghệ phục vụ kháng chiến

Phát triển văn hóa, văn nghệ là một trong những nhiệm vụ quan trọng của công tác tư tưởng của Đảng bộ. Phát động phong trào sáng tác các tác phẩm văn học, nghệ thuật phục vụ chiến đấu và sản xuất. Tổ chức các đoàn văn công đi biểu diễn phục vụ bộ đội và nhân dân. Xây dựng các thư viện, nhà văn hóa để nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ đã góp phần cổ vũ tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu của nhân dân Hòa Bình.

VI. Bài học từ Nhiệm Vụ Hậu Phương tại Hòa Bình Giá trị đến nay

Thắng lợi của nhiệm vụ hậu phương ở Hòa Bình trong cuộc Kháng chiến chống Mỹ là minh chứng cho sức mạnh của chiến tranh nhân dân, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực tự cường của dân tộc. Những kinh nghiệm từ Hậu phương Hòa Bình có giá trị to lớn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Đó là bài học về xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, phát triển kinh tế bền vững, củng cố quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống nhân dân. Sự đóng góp của Hòa Bình đã góp phần vào thắng lợi chung của dân tộc.

6.1. Phát huy tinh thần đoàn kết tự lực tự cường

Bài học lớn nhất từ nhiệm vụ hậu phương ở Hòa Bình là tinh thần đoàn kết, tự lực tự cường của nhân dân. Trong điều kiện khó khăn, gian khổ, nhân dân Hòa Bình đã phát huy cao độ tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu, lao động sáng tạo để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Tinh thần này cần được phát huy trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

6.2. Xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh

Đảng bộ giữ vai trò lãnh đạo trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, phải luôn vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức. Xây dựng chính quyền các cấp trong sạch, vững mạnh, gần dân, hiểu dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân. Phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong việc vận động nhân dân tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH HÒA BÌNH VỀ THỰC HIỆN NHIỆM VỤ HẬU PHƢƠNG TỪ NĂM 1965 ĐẾN NĂM 1968 1. Lãnh đạo xây dựng tiềm lực hậu phƣơng 1. Những yếu tố có ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ hậu phương ở tỉnh Hòa Bình Về điều kiện tự nhiên Hòa Bình là một tỉnh miền núi có vị trí thiên nhiên hiểm yếu. Phía Bắc giáp với các huyện: Mộc Châu, Phù Yên tỉnh Sơn La và huyện Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ.

Phía Đông giáp với các huyện: Ba Vì, Thạch Thất, Quốc Oai, Chƣơng Mỹ, Mỹ Đức của thành phố Hà Nội, điểm gần nhất cách Hồ Hoàn Kiếm - Hà Nội chừng 40km. Phía Nam và Tây Nam giáp huyện: Kim Bảng, Thanh Liêm tỉnh Hà Nam; huyện Gia Viễn, Nho Quan tỉnh Ninh Bình và huyện Thạch Thành, Bá Thƣớc, Quan Hóa tỉnh Thanh Hóa. Địa bàn tỉnh Hòa Bình có nhiều đồi núi, sông suối và rừng rậm. Có vị trí quan trọng có ý nghĩa chiến lƣợc ở Bắc Bộ, là cửa ngõ vào Thủ đô Hà Nội, lên vùng Tây Bắc; là bản lề giữa đồng bằng Bắc bộ, khu IV cũ với Tây Bắc, Việt Bắc; là cửa ngõ thông sang Thƣợng Lào.

Đƣờng số 6 có độ dài qua Hòa Bình 125km là con đƣờng chiến lƣợc nối Hà Nội, đồng bằng Bắc bộ với Tây Bắc và Thƣợng Lào. Các con đƣờng số 12, 15 cũng là tuyến đƣờng giao thông huyết mạch từ Ninh Bình ( phía nam đồng bằng Bắc Bộ), Thanh Hóa (miền Trung) qua Hòa Bình nối với Tây Bắc, Việt Bắc. Đƣờng số 21 chạy dọc địa giới phía đông tỉnh nối từ khu quân sự Thông - Sơn Lộc (Sơn Tây cũ) với Hà Nam, Ninh Bình, Thanh Hóa cũng là đƣờng chiến lƣợc. Hệ thống sông Đà, sông Bôi, sông Bƣởi,.

không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động kinh tế và sinh hoạt của dân cƣ trong tỉnh mà còn tạo nên một mạng lƣới 11 (LUAN.1975 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1975 vận tải đƣờng thủy quan trọng, kết nối các địa phƣơng trong tỉnh và nối liền tỉnh Hòa Bình với các tỉnh khác trong vùng đồng bằng sông Hồng và Tây Bắc. Những con đƣờng thủy, bộ là những mạch máu giao thông quan trọng nối Hòa Bình với các tỉnh xung quanh. Một địa vực nhƣ thế, Hòa Bình đã trở thành một trong những vị trí chiến lƣợc của Tổ Quốc Việt Nam. Hòa Bình nằm trên địa bàn chiến lƣợc, có vùng đồi, vùng núi, nửa đồi núi, lại có nhiều đƣờng giao thông thủy bộ quan trọng chạy qua nối liền từ hậu phƣơng ra tiền tuyến.

Với hệ thống giao thông dày đặc và phong phú, Hòa Bình có thể coi là địa bàn chiến lƣợc, là nơi vận chuyển hàng hóa, sức ngƣời, sức của ra tiền tuyến lớn miền Nam. Tuy nhiên, đế quốc Mỹ cho rằng đây là địa bàn chiến lƣợc và tổ chức đánh phá một cách ác liệt nhằm ngăn chặn chi viện từ hậu phƣơng ra tiền tuyến, bóp nghẹt cuộc kháng chiến của dân tộc ta. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ nói chung và trong hai cuộc chiến tranh phá hoại nói riêng đế quốc Mỹ đã tập trung hàng ngàn tấn bom đạn, tổ chức hàng ngàn trận đánh và huy động mọi thứ vũ khí tối tận hiện đại nhất để nhằm mục đích làm tê liệt con đƣờng chi viện ra tiền tuyến. Đảng bộ và nhân dân Hòa Bình cũng nhận thức đầy đủ về vị trí và trách nhiệm đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc và quyết tâm khắc phục khó khăn để xây dựng tiềm lực địa phƣơng vững mạnh đảm bảo bất cứ tình huống chiến tranh nào cũng phải làm tốt nhiệm vụ của tỉnh có vị trí xung yếu về quốc phòng.

Hòa Bình là một tỉnh miền núi có nền nông nghiệp phong phú với nhiều vùng sản xuất khác nhau, có tiềm lực lớn về lâm nghiệp và thủ công nghiệp với nhiều ngành nghề có khả năng sản xuất cả tƣ liệu sản xuất và tƣ liệu tiêu dùng nhƣng chƣa đƣợc khai thác và phát huy hiệu quả nhất. Đây chính là những điều kiện quan trọng để Hòa Bình có thể xây dựng tiềm lực vững mạnh, phát triển nền kinh tế của tỉnh đi lên và đáp ứng nhiều yêu cầu cho tiền 12 (LUAN.1975 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1975 tuyến lớn, góp phần không nhỏ vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống Mỹ vĩ đại. Bên cạnh những tiềm năng to lớn, đa dạng nói trên thì điều kiện tự nhiên cũng đem lại cho Hòa Bình không ít những khó khăn. Trƣớc hết là địa hình núi cao, chia cắt phức tạp, độ dốc lớn nên giao thông vận tải không thuận lợi, nhất là mùa mƣa lũ, một số vùng cao, vùng sâu, việc đi lại và vận chuyển bằng xe cơ giới cũng gặp rất nhiều trắc trở.

Diện tích đất cây trồng, lƣơng thực, nhất là lúa nƣớc rất ít, phần lớn là ruộng bậc thang hàng năm thƣờng bị lũ quét trong mùa mƣa bão, điều kiện để thâm canh tự túc và lƣơng thực là rất khó khăn. Trong khi đó trình độ sản xuất của nhân dân các dân tộc chƣa cao, chính sách quản lý, sử dụng đất rừng và tài nguyên rừng còn thiếu sót, dân số tăng nhanh, cộng với phƣơng hƣớng tự trang trải về lƣơng thực đã dẫn tới tình trạng chặt phá rừng nhanh. Rừng bị suy kiệt, nhiều vùng trở thành đất trống, đồi trọc, môi trƣờng sinh thái bị hủy hoại đáng lo ngại làm cho hạn hán, lũ lụt thêm nghiêm trọng. Nhìn chung, Hòa Bình là một tỉnh miền núi còn nghèo nàn và lạc hậu.

Truyền thống lịch sử văn hóa Hòa Bình là mảnh đất có bề dày lịch sử truyền thống. Văn hóa Hòa Bình tồn tại cách ngày nay hàng vạn năm là một điểm sáng của văn hóa tiền sử, không chỉ nổi tiếng ở Việt Nam, Đông Dƣơng mà còn ảnh hƣởng mạnh mẽ đối với khu vực Đông Nam Á. Từ miền núi đá vôi, những chủ nhân của Văn hóa Hòa Bình đã từng bƣớc chế ngự thiên nhiên, tiến dần xuống chinh phục đồng bằng, hợp sức cùng các tộc ngƣời khác dựng nên nền Văn minh Sông Hồng - Văn minh Lạc Việt. Từ chủ nhân của nền “Văn hóa hang động” với những sƣu tập công cụ chủ yếu bằng đá cuội đƣợc ghè đẽo thô sơ, ngƣời Hòa Bình đã phát triển, 13 (LUAN.1975 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1975 hoàn thiện không ngừng, trở thành một trong những chủ nhân của Văn hóa Đông Sơn.

Hòa Bình là một tỉnh miền núi, ngƣời dân Hòa Bình sống bằng nghề nông trồng lúa nƣơng là chủ yếu nên bản làng là nơi quần cƣ của họ. Những bản làng nhỏ nằm rải rác giữa những đồng lúa và đƣợc bao bọc bởi đồi núi hiểm trở. Đây là một đặc điểm thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ chiến đấu và tổ chức sản xuất để thực hiện tốt nhiệm vụ hậu phƣơng, huy động sức ngƣời, sức của cho kháng chiến. Hơn nữa, nhân dân các dân tộc trong tỉnh vốn có truyền thống đoàn kết, cần cù, thông minh, sáng tạo trong lao động sản xuất nên đã sớm trở thành một hậu phƣơng góp phần quan trọng cho công tác chi viện cho tiền tuyến.

Nhân dân các dân tộc tỉnh có giàu truyền thống yêu nƣớc. Trải suốt chiều dài lịch sử dựng nƣớc và giữ nƣớc của dân tộc Việt Nam, nhân dân Hoà Bình luôn thể hiện tinh thần đấu tranh bất khuất, anh dũng chống giặc ngoại xâm qua các thời kỳ lịch sử. Trong cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trƣng, nhân dân Hoà Bình cũng đã góp công sức và của cải vào thắng lợi to lớn của nghĩa quân. Tài liệu lịch sử của ngƣời Mƣờng Hoà Bình [77, tr.55] cho biết: Năm 40, khi Trƣng Trắc và Trƣng Nhị dựng cờ khởi nghĩa chống quân xâm lƣợc Đông Hán, nhân dân Hoà Bình đã theo nghĩa quân.

Năm 43, Mã Viện đánh bại nghĩa quân của Hai Bà, các nhà lang tham gia nghĩa quân của Hai Bà đã lập căn cứ ở miền núi “Vua Bà” (thuộc huyện Lƣơng Sơn), để tiếp tục cuộc chiến đấu, sau khi bỏ Cẩm Khê. Việt sử thông giám cƣơng mục còn chép: “Quân Bà đi đến đâu, nhƣ gió lƣớt đến đấy. Các dân tộc Man, Lý ở Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố đều hƣởng ứng theo” [91, tr. Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trƣng đã lan rộng ra cả nƣớc.

Dân tộc Mƣờng ở ngay cạnh thủ phủ của Hai Bà, vì thế đã tích cực tham gia vào cuộc đấu tranh chống lại ách thống trị, đô hộ của phƣơng Bắc do Hai Bà lãnh đạo.1975 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1975 Thời nhà Lý, ngƣời Mƣờng Hòa Bình đã ủng hộ Lý Thái Tổ, đem voi chiến hiến triều đình Thăng Long để tăng tƣợng binh đánh quân Chiêm Thành. Khi quân Chiêm đi theo đƣờng núi thuộc địa phận Hòa Bình định đánh úp Thăng Long, đã bị ngƣời Hòa Bình chủ động vây đánh. Thế kỷ XI, ngƣời Mƣờng Hòa Bình đã biến miền đất này thành một bức tƣờng thành kiên cố che chở cho kinh đô Thăng Long, giúp Lý Thƣờng kiệt có điều kiện đem quân đánh vào đất Tống và chặn đứng quân xâm lƣợc nhà Tống trên sông Nhƣ Nguyệt, buộc Quách Quỳ phải rút quân về nƣớc. Thế kỷ XV, phong kiến nhà Minh xâm lƣợc và thống trị nƣớc ta.

Năm 1409, Trần Quý Khoáng dựng cờ khởi nghĩa chống quân Minh ở Nghệ An, sau mở rộng hoạt động ra phía Bắc. Lúc đó ở châu Quảng Oai (một phần đông bắc tỉnh Hoà Bình, Sơn Tây), Chƣơng Mỹ (Hà Tây), thủ lĩnh nghĩa quân vùng này là Hoàng Cƣ Liêm đã cùng nhân dân Mƣờng nổi dậy hƣởng ứng khởi nghĩa của Trần Quý Khoáng. Khi Trƣơng Phụ kéo quân đến đàn áp, thủ lĩnh Hoàng Cƣ Liêm phải bỏ trốn [78, tr. Năm 1412, khi cuộc khởi nghĩa của Trần Quý Khoáng bị quân Minh đàn áp, suy yếu và phải rút quân vào giữ miền Tân Bình - Thuận Hoá.

“Tháng 8 năm 1412, Lƣu Bổng hoạt động mạnh ở châu Quảng Oai” [78, tr.79], thu hút đƣợc đông đảo nhân dân Mƣờng tham gia chống lại nhà Minh. Mùa xuân năm 1418, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn (Thọ Xuân - Thanh Hoá), trong những năm đầu nghĩa quân bị giặc vây hãm, đƣợc nhân dân các dân tộc miền trung du Thanh Hoá và Hoà Bình giúp đỡ tiếp tế lƣơng thực, xây dựng và bảo vệ căn cứ của nghĩa quân. Trong cuộc tiến quân ra giải phóng Đông Quan (Hà Nội), kết thúc cuộc kháng chiến mƣời năm gian khổ giành độc lập dân tộc, nghĩa quân Lam Sơn đã đƣợc nhân dân các dân tộc Hoà Bình hết lòng ủng hộ [78, tr. Cuộc kháng chiến chống giặc Minh kết thúc thì tại vùng Tây Bắc, tù trƣởng Đèo Cát Hãn nổi lên với mƣu đồ cát cứ.

Năm 1431, Lê Thái Tổ trực 15 (LUAN.1975 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1975 tiếp cầm quân vƣợt sông Đà lên dẹp loạn Đèo Cát Hãn.