Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NHẬP KHẨU VÀ NHẬP KHẨU ỦY THÁC MÁY MÓC THIẾT BỊ 1. Tổng quan về nhập khẩu và hoạt động nhập khẩu ủy thác hàng hóa 1. Khái niệm nhập khẩu và hoạt động nhập khẩu ủy thác Nhập khẩu là một hoạt động quan trọng trong hoạt động kinh doanh mang yếu tố nước ngoài, là một trong hai hoạt động cơ bản cấu thành hoạt động ngoại thương. Có thể hiểu nhập khẩu là quá trình mua hàng hóa và dịch vụ từ nước ngoài để phục vụ cho nhu cầu trong nước và tái nhập khẩu nhằm mục đích thu lợi nhuận.
Giáo trình kinh doanh quốc tế, Nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội). Nhập khẩu ủy thác là hình thức nhờ một đơn vị thứ ba (công ty chuyên về ủy thác nhập khẩu). Đơn vị đó sẽ đại diện cho công ty có nhu cầu nhập khẩu (công ty nhập khẩu) thực hiện nhiệm vụ nhập khẩu sản phẩm (hàng hóa) nào đó. Vai trò nhập khẩu Thứ nhất, tại mỗi quốc gia lượng tiêu dùng trong nước rất cao nên cần đủ số lượng hàng hóa để cung cấp cho người tiêu dùng.
Nhập khẩu sẽ làm tăng khả năng mở rộng của thị trường tiêu thụ trong nước, gia tăng sản xuất từ đó nhu cầu người tiêu dùng cũng như mức sống người dân tăng nhanh, gia tăng tổng thu nhập quốc dân. Thứ hai, nhập khẩu sẽ tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh, tích cực giữa hàng hóa nội địa và hàng nhập khẩu. Khi có sức ép cạnh tranh sẽ tạo sự thúc đẩy sản xuất không ngừng trong nước, tạo đà cho sự phát triển của xã hội. Trong quá trình nhập khẩu sẽ tạo ra sự chuyển giao công nghệ, vì vậy có thể sẽ giảm được chi phí và thời gian cũng như tái xuất mở rộng hàng hóa có hiệu quả và phát triển đồng đều thị trường trong nước.
Thứ ba, nhập khẩu sẽ giúp xóa bỏ tình trạng độc quyền, giúp mở rộng thị trường cũng như phá vỡ cơ chế tự cung tự cấp của nền kinh tế đóng. Ngoài ra, những nhu cầu đặc biệt của thị trường cần như hàng hóa cao cấp, hàng hóa khan hiếm hay những hàng hóa cần dây chuyền hiện đại mà trong nước không tự sản xuất được thì nhập khẩu sẽ giải quyết được các nhu cầu trên. Thứ tư, nhập khẩu góp phần khai thác có hiệu quả lợi thế so sánh của một quốc gia, tham gia sâu rộng vào sự trao đổi quốc tế và sự phân công lao động quốc tế trên cơ sở chuyên môn hoá sản xuất, gắn thị trường trong nước với thị trường thế giới, từng bước hoà nhập nền kinh tế quốc gia với nền kinh tế thế giới phù hợp với trình độ phát triển của nền kinh tế. Đặc điểm nhập khẩu và nhập khẩu ủy thác Thứ nhất, việc nhập khẩu sẽ là quá trình giao dịch buôn bán giữa những người mang quốc tịch khác nhau tại các quốc gia khác nhau nên có quy trình, thủ tục, thời gian hay thị trường tiếp cận rộng và không giống nhau.
Vì vậy việc kiểm soát sẽ khó và các phương thức nhập khẩu trên thị trường quốc tế cũng sẽ rất đa dạng: giao dịch trực tiếp thông qua các mối quan hệ, giao dịch qua các trung gian giới thiệu, giao dịch tại hội chợ triển lãm và qua thông tin quảng cáo., đồng tiền thanh toán là ngoại tệ mạnh, phương thức thanh toán đa dạng: thanh toán bằng chuyển khoản qua ngân hàng, tín dụng chứng từ, thanh toán nhờ thu., hàng hóa thường được vận chuyển qua các cửa khẩu của các quốc gia khác nhau. Thứ hai, hoạt động nhập khẩu có liên quan đến việc lưu thông hàng hóa, dịch vụ giữa nhiều quốc gia vì vậy sẽ bị chi phối bởi các tập quán thương mại quốc tế, các điều ước quốc tế hay luật tại các quốc gia nội địa. Bởi tính chất đa dạng, phong phú qua cách thức nhập khẩu nên hoạt động này sẽ được nhà nước quản lý chặt chẽ và phải thông qua các chính sách về thuế, hạn ngạch hay phụ thu,… ngoài ra còn áp dụng các văn bản pháp luật có liên quan đến xuất xứ hàng hóa, quy định danh mục được phép nhập khẩu. Các hoạt động nhập khẩu sẽ phải thông qua hợp đồng ngoại thương.
Thứ ba, trong quá trình thực hiện nhập khẩu không thể tránh khỏi việc xảy ra các rủi ro khi nhập khẩu nên để tránh các vấn đề đó xuống mức thấp nhất thì đơn vị nhập khẩu có thể mua hợp đồng bảo hiểm tương ứng. Chi phí của bảo hiểm sẽ do bên mua hoặc bên bán chịu tùy thuộc vào những điều khoản đã được thỏa thuận ở hợp đồng mua bán đã ký kết. Thứ tư, việc kinh doanh nhập khẩu sẽ phụ thuộc nhiều vào nội lực của doanh nghiệp sẵn có về kiến thức kinh doanh, trình độ quản lý, trình độ nghiệp vụ ngoại thương hay mức độ nhay nhạy trong việc nắm bắt thông tin,… Việc thực hiện các quy trình nhập khẩu có tốt hay không phụ thuộc nhiều vào các yếu tố trên, chủ yếu là ở khả năng của doanh nghiệp. Nhập khẩu ủy thác Nhập khẩu ủy thác là hoạt động nhập khẩu dựa trên cơ sở thỏa thuận giữa một doanh nghiệp trong nước có vốn ngoại tệ riêng, có nhu cầu nhập khẩu thiết bị toàn bộ, ủy thác cho một doanh nghiệp có chức năng xuất nhập khẩu trực tiếp giao dịch ngoại thương tiến hành nhập thiết bị toàn bộ theo yêu cầu của mình.
Bên nhận ủy thác phải tiến hành với nước ngoài để làm thủ tục nhập khẩu hàng hóa theo yêu cầu của bên ủy thác và được nhận một khoản thù lao gọi là phí ủy thác. Đặc điểm: 5 Luan van - Doanh nghiệp nhận ủy thác nhập khẩu mua hàng bằng tiền, hạn ngạch (nếu có) của doanh nghiệp ủy thác. - Doanh nghiệp nhận ủy thác làm các thủ tục về giao dịch, đàm phán, ký kết hợp hợp đồng với nước ngoài, thanh toán, nhận hàng theo yêu cầu của bên ủy thác. - Khi tiến hành nhập uỷ thác thì các doanh nghiệp xuất nhập khẩu (nhận ủy thác) chỉ được tính kim ngạch xuất nhập khẩu chứ không được tính doanh số, không chịu thuế doanh số.
Khi nhập khẩu ủy thác thì doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải thực hiện hai hợp đồng: + Hợp đổng ngoại thương mua bán hàng hóa với nước ngoài + Hợp đồng ủy thác với bên ủy thác 6 Luan van 1. Quy trình nhập khẩu ủy thác hàng hóa Quy trình nhập khẩu hàng hóa với cách thức khẩu ủy thác sẽ dựa trên quy trình tổng quát và chi tiết từ khâu ký hợp đồng cho đến khâu nhận hàng.1: Quy trình nhập khẩu ủy thác hàng hóa Ký hợp đồng nhập khẩu ủy thác Ký hợp đồng ngoại thương Đặt lịch tàu Xin giấy phép nhập Theo dõi tiến trình khẩu đóng hàng đầu xuất Nếu có khẩu Nhận chứng từ + kiểm tra chứng từ Hàng về, nhận A/N Làm thủ tục hải quan + thuế Nhận hàng nguồn: tác giả tổng hợp 7 Luan van Bước 1: Ký hợp đồng nhập khẩu ủy thác Là một loại hợp đồng dịch vụ, nên sẽ bao gồm những điều khoản chính quy định về: thông tin dịch vụ, mức phí, quyền và trách nhiệm các bên, thanh toán … Hợp đồng ủy thác này có liên hệ mật thiết với hợp đồng nhập khẩu. Hơn thế nữa, nhiều nội dung phải trùng khớp nhau để tránh xảy ra tranh chấp khi thực hiện. Trong hợp đồng này cũng cần quy định rõ mức phí ủy thác.
Mức hoa hồng cao hay thấp còn tùy vào giá trị lô hàng và mặt hàng cụ thể, thường vào khoảng 1% giá trị lô hàng. Bước 2: Ký hợp đồng ngoại thương Sau khi tìm được nguồn hàng, công ty nhận ủy thác sẽ thương lượng và thỏa thuận các điều kiện và điều khoản giao hàng, để ràng buộc và có tính pháp lý, công ty sẽ đưa các thỏa thuận đạt được vào hợp đồng ngoại thương. Tùy mặt hàng đặc thù mà có các điều khoản khác như, nhưng trong đó bạn cần chú ý các điểm chính sau đây: - Tên hàng (tên hàng đầy đủ là gì, nếu máy móc thì thể hiện rõ model, nhãn hiệu – nhập xe thì phải có số model, nhãn hiệu, số khung, số máy, số seri – nhập nông sản phải thể hiện rõ là mùa vụ nào,……) - Quy cách đóng gói (đóng kiện gỗ hay thùng carton, mỗi thùng bao nhiêu bịch/gói/hủ….) - Số lượng, trọng lượng - Đơn giá, trị giá lô hàng cùng đồng tiền thanh toán - Điều kiện giao hàng(điều kiện gì trong incoterms 2000 hoặc 2010: FOB hay CIF, CIP,….) - Thanh toán: thời hạn và điều kiện thanh toán (TT, L/C,…….khi nào phải thanh toán, trả trước hay trả sau, trả một lần hay trả nhiều lần……….) - Bộ chứng từ yêu cầu (invoice, packing list, Bill of lading, C/O, C/Q, Phyto,….) Bước 3: Đặt lịch tàu Ký hợp đồng với điều kiện giao hàng là FOB – khi đó bên mua sẽ thuê tàu. Kiểm tra giá cước và các khoảng local charge Kiểm tra lịch tàu chạy : 1 tuần có mấy chuyến, chạy vào ngày nào, hành trình trên biển là bao nhiêu ngày Sau khi chọn được hãng tàu cần cung cấp thông tin để lấy booking note, bao gồm: - Tên hàng 8 Luan van - Số lượng cont (cont 20', 40', cont lạnh hay cont khô,….) / đối với hàng FCL thì bạn cung cấp số kiện, số kg và số cbm hàng hóa - Cảng bốc hàng - Cảng dỡ hàng - Thời gian hàng sẵn sàng để hãng tàu sắp xếp lịch tàu chạy phù hợp - Các điều kiện khác tùy chủng loại hàng riêng biệt.
Bước 4: Xin giấy phép nhập khẩu ( nếu có ) Đối với các mặt hàng không cần giấy phép khi nhập khẩu bỏ qua bước này. Đối với các mặt hàng cần giấy phép khi nhập khẩu (ví dụ: nhập trái cây tươi, giống cây trồng, động vật sống, v/v, bạn cần chú ý các chi tiết sau: Danh mục hàng hóa xuất khẩu theo giấy phép, điều kiện – Phụ lục III – ban hành kèm Nghị định 69/2018/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2018 của Chính Phủ. Thông thường thời gian xin giấy phép (ở Cục hoặc Bộ) là từ 7 đến 10 ngày làm việc, nếu đơn vị không có người đi nộp và nhận hồ sơ trực tiếp mà nộp qua bưu điện thì bạn nên cộng thêm thời gian gửi thư. Tiếp đến là kiểm tra thời gian tàu chạy: thời gian tàu di chuyển từ cảng bốc hàng đến cảng dỡ hàng có đủ để kịp xin giấy phép hay không ?