Luận án Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển Hàn Quốc và bài học cho Việt Nam

Luận án phân tích kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực trong quản lý tài nguyên môi trường biển của Hàn Quốc. Đưa ra bài học và giải pháp chiến lược áp dụng

• Tác giả: Dương Duy Đạt
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Quý Long
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực của Hàn Quốc trong lĩnh vực quản lý tài nguyên, môi trường biển, bài học cho Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên môi trường biển của Hàn Quốc

Hàn Quốc được đánh giá là quốc gia có mô hình phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển (TNMT biển) hiệu quả hàng đầu châu Á. Từ thập niên 1990, Chính phủ Hàn Quốc đã xác định biển là trụ cột chiến lược quốc gia. Hệ thống đào tạo nguồn nhân lực biển được xây dựng bài bản, từ bậc đại học đến sau đại học. Các trường đại học hàng hải, viện nghiên cứu biển đóng vai trò trung tâm. Hàn Quốc đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng đào tạo, phòng thí nghiệm hiện đại, tàu nghiên cứu biển chuyên dụng. Chương trình đào tạo gắn liền với thực tiễn quản lý, khai thác và bảo vệ biển. Nguồn nhân lực quản lý TNMT biển tại Hàn Quốc được tuyển chọn khắt khe, đào tạo chuyên sâu, thường xuyên cập nhật kiến thức mới. Mô hình hợp tác giữa nhà nước, doanh nghiệp và viện nghiên cứu tạo hệ sinh thái phát triển nhân lực toàn diện. Kết quả, Hàn Quốc xây dựng được đội ngũ chuyên gia biển chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu quản lý hiện đại.

1.1. Chiến lược quốc gia về phát triển nguồn nhân lực biển Hàn Quốc

Chính phủ Hàn Quốc ban hành nhiều chiến lược quốc gia nhằm phát triển nguồn nhân lực biển. Chiến lược biển quốc gia 2010-2020 đặt mục tiêu đào tạo chuyên gia biển chất lượng cao. Ngân sách nhà nước ưu tiên đầu tư cho giáo dục biển, nghiên cứu khoa học biển. Hàn Quốc thành lập Bộ Đại dương và Thủy sản năm 1996, trực tiếp quản lý phát triển nhân lực biển. Các chương trình học bổng quốc tế thu hút sinh viên xuất sắc theo đuổi lĩnh vực biển. Chiến lược này tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nguồn nhân lực quản lý TNMT biển bền vững.

1.2. Hệ thống đào tạo và cơ chế tuyển dụng nguồn nhân lực biển

Hệ thống đào tạo nguồn nhân lực biển Hàn Quốc bao gồm nhiều cấp độ. Các trường đại học hàng hải như Đại học Quốc gia Mokpo, Đại học Hàn Quốc cung cấp chương trình đào tạo chuyên ngành quản lý biển. Viện Nghiên cứu Biển và Đại dương (KIOST) đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Cơ chế tuyển dụng công khai, minh bạch, dựa trên năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực tế. Công chức quản lý biển được hưởng lương, phụ cấp cạnh tranh, khuyến khích làm việc tại vùng biển khó khăn.

II. Phân tích thực trạng nguồn nhân lực quản lý tài nguyên môi trường biển tại Việt Nam

Việt Nam có đường bờ biển dài hơn 3.260 km, với hơn 3.000 hòn đảo. Tiềm năng kinh tế biển rất lớn nhưng nguồn nhân lực quản lý TNMT biển còn nhiều hạn chế. Số lượng cán bộ chuyên trách quản lý TNMT biển chưa đáp ứng yêu cầu. Chất lượng đào tạo chưa đồng đều, thiếu chương trình đào tạo chuyên sâu. Cơ chế lương, thưởng chưa hấp dẫn, khó thu hút nhân tài. Cơ sở hạ tầng đào tạo thiếu thốn, đặc biệt tại vùng ven biển, hải đảo. Công tác nghiên cứu khoa học biển còn manh mún, thiếu định hướng dài hạn. Hợp tác quốc tế trong đào tạo nguồn nhân lực biển còn hạn chế. Quản lý nhà nước về TNMT biển phân tán, thiếu cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả. Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm môi trường biển, khai thác quá mức tài nguyên biển.

2.1. Hạn chế về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực biển

Việt Nam thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực quản lý TNMT biển. Số lượng tiến sĩ, thạc sĩ chuyên ngành biển rất ít so với nhu cầu thực tế. Đội ngũ cán bộ quản lý TNMT biển tại các địa phương ven biển chủ yếu được đào tạo từ các ngành kinh tế, luật chung, chưa được đào tạo chuyên sâu về biển. Chất lượng đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học về biển chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

2.2. Vấn đề cơ chế chính sách và đầu tư cho nguồn nhân lực biển

Cơ chế chính sách phát triển nguồn nhân lực biển tại Việt Nam còn thiếu đồng bộ. Mức lương, phụ cấp cho công chức quản lý TNMT biển thấp, không thu hút được nhân tài. Đầu tư ngân sách cho đào tạo, nghiên cứu biển hạn chế. Cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành trong phát triển nguồn nhân lực biển thiếu hiệu quả.

III. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên môi trường biển từ kinh nghiệm Hàn Quốc

Rút kinh nghiệm từ Hàn Quốc, Việt Nam cần xây dựng chiến lược quốc gia phát triển nguồn nhân lực biển dài hạn. Chiến lược phải gắn với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế biển bền vững. Đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục biển từ bậc phổ thông đến đại học, sau đại học. Thành lập trường đại học hàng hải trọng điểm, nâng cấp viện nghiên cứu biển quốc gia. Xây dựng cơ chế lương, thưởng cạnh tranh, thu hút nhân tài làm việc trong lĩnh vực quản lý TNMT biển. Tăng cường hợp tác quốc tế, cử cán bộ đi đào tạo tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Na Uy. Xây dựng chương trình đào tạo liên tục, cập nhật kiến thức mới cho đội ngũ cán bộ quản lý TNMT biển. Phát triển mối liên kết giữa nhà nước, doanh nghiệp và viện nghiên cứu trong đào tạo nguồn nhân lực biển. Ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo vào quản lý, đào tạo nguồn nhân lực biển. Xây dựng hệ thống đánh giá năng lực, chứng chỉ chuyên môn cho nguồn nhân lực quản lý TNMT biển.

3.1. Xây dựng chiến lược và chính sách phát triển nguồn nhân lực biển

Việt Nam cần ban hành chiến lược quốc gia phát triển nguồn nhân lực biển đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Chiến lược phải xác định rõ mục tiêu, giải pháp, nguồn lực thực hiện. Chính sách lương, thưởng, đãi ngộ phải tương xứng với đặc thù công việc quản lý TNMT biển. Xây dựng cơ chế khuyến khích, hỗ trợ đào tạo nâng cao trình độ cho cán bộ quản lý biển tại các địa phương ven biển.

3.2. Nâng cao chất lượng đào tạo và hợp tác quốc tế

Nâng cấp các trường đại học hàng hải, viện nghiên cứu biển thành trung tâm đào tạo chất lượng cao. Xây dựng chương trình đào tạo chuẩn quốc tế, gắn lý thuyết với thực hành. Tăng cường hợp tác với Hàn Quốc, Nhật Bản trong đào tạo, nghiên cứu khoa học biển. Mời chuyên gia quốc tế tham gia giảng dạy, tư vấn phát triển nguồn nhân lực biển.

IV. Kết luận và ứng dụng bài học Hàn Quốc cho phát triển nguồn nhân lực biển Việt Nam

Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực quản lý TNMT biển của Hàn Quốc mang lại nhiều bài học quý giá cho Việt Nam. Bài học đầu tiên là vai trò lãnh đạo, cam kết mạnh mẽ của nhà nước trong phát triển nguồn nhân lực biển. Thứ hai, đầu tư chiến lược, dài hạn cho giáo dục, đào tạo biển chất lượng cao. Thứ ba, xây dựng cơ chế lương, thưởng cạnh tranh, thu hút và giữ chân nhân tài. Thứ tư, phát triển hệ sinh thái hợp tác giữa nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu. Thứ năm, thường xuyên cập nhật chương trình đào tạo, ứng dụng công nghệ mới. Việt Nam có lợi thế đường bờ biển dài, tiềm năng kinh tế biển lớn. Nếu áp dụng hiệu quả bài học từ Hàn Quốc, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng đội ngũ nguồn nhân lực quản lý TNMT biển chuyên nghiệp, hiện đại. Điều này đóng góp quan trọng vào chiến lược phát triển kinh tế biển bền vững, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển.

4.1. Bài học kinh nghiệm chính từ mô hình Hàn Quốc

Mô hình Hàn Quốc cho thấy thành công trong phát triển nguồn nhân lực biển đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ của nhà nước, đầu tư chiến lược dài hạn và hệ thống đào tạo bài bản. Cơ chế tuyển dụng minh bạch, lương thưởng cạnh tranh là yếu tố then chốt thu hút nhân tài. Hợp tác quốc tế mở rộng giúp tiếp cận tri thức, công nghệ mới trong quản lý TNMT biển.

4.2. Khuyến nghị ứng dụng cho Việt Nam

Việt Nam cần thành lập Ủy ban quốc gia về phát triển nguồn nhân lực biển, trực thuộc Thủ tướng Chính phủ. Xây dựng đề án đào tạo nguồn nhân lực biển chất lượng cao giai đoạn 2025-2035. Tăng cường hợp tác với Hàn Quốc thông qua chương trình học bổng, trao đổi chuyên gia. Ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng đào tạo tại vùng biển trọng điểm quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI DƯƠNG DUY ĐẠT KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CỦA HÀN QUỐC TRONG LĨNH VỰC QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN, MÔI TRƯỜNG BIỂN, BÀI HỌC CHO VIỆT NAM Chuyên ngành đào tạo: Kinh tế quốc tế Mã số: 9 31 01 06 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Phạm Quý Long 2. Trần Anh Tuấn HÀ NỘI - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi, Dương Duy Đạt, sinh ngày 24/8/1980, là nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế quốc tế (đợt 2) năm 2017, Học viện Khoa học xã hội, được công nhận theo Quyết định số 6798/QĐ-HVKHXH ngày 08/11/2017 của Giám đốc Học viện Khoa học xã hội. Tôi cam đoan luận án “Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực của Hàn Quốc trong lĩnh vực quản lý tài nguyên, môi trường biển, bài học cho Việt Nam” là công trình nghiên cứu của bản thân, xuất phát từ yêu cầu và kinh nghiệm trong công việc để hình thành hướng nghiên cứu. Các số liệu, tư liệu sử dụng trong luận án là trung thực, có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng. Kết quả nghiên cứu của luận án chưa từng được công bố ở bất kỳ công trình nào khác. Nghiên cứu sinh Dương Duy Đạt i LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới giảng viên hướng dẫn khoa học PGS.TS Phạm Quý Long, Phó viện trưởng phụ trách Viện Nghiên cứu Đông Bắc Á; TS. Trần Anh Tuấn, Phó trưởng ban Tổng hợp, Viện Chiến lược phát triển Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tận tình hướng dẫn, đồng hành cùng tôi trong suốt thời gian thực hiện luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và các cá nhân trong và nước ngoài đã tư vấn, tạo điều kiện giúp đỡ, hỗ trợ tôi thu thập dữ liệu thực hiện luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Lãnh đạo Vụ Khoa học, Công nghệ và Hợp tác quốc tế; Ban lãnh đạo Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam; Ban Giám đốc Học viện Khoa học và Xã hội; Khoa Kinh tế quốc tế đã tạo điều kiện giúp đỡ, hỗ trợ, tạo điều kiện và đào tạo tôi hoàn thành khóa học. Lời cuối cùng tôi xin được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến những người thân trong gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã luôn động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án. Xin trân trọng cảm ơn! Nghiên cứu sinh Dương Duy Đạt ii MỤC LỤC MỞ ĐẦU . 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN . Tổng quan các nghiên cứu của tác giả ngoài nước và Việt Nam liên quan đến phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Các nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực . Phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển: . Các nghiên cứu về kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực của các tác giả trong và ngoài nước . Các nghiên cứu của các tác giả nước ngoài. Các nghiên cứu của các tác giả Việt Nam . Khoảng trống của các công trình nghiên cứu trong, ngoài nước và hướng nghiên cứu của tác giả trong luận án . Khoảng trống của các công trình nghiên cứu . Hướng nghiên cứu của nghiên cứu sinh trong luận án . 27 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN, MÔI TRƯỜNG BIỂN . Khái quát về nguồn nhân lực . Các khái niệm liên quan . Đặc điểm nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Vai trò của nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên môi trường . Quan điểm về phát triển nguồn nhân lực.Nội dung phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Các tiêu chí đánh giá phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Tiêu chí đánh giá về số lượng, cơ cấu nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Tiêu chí đánh giá chất lượng nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triên nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Những nhân tố bên ngoài . Những nhân tố bên trong . 66 Tiểu kết Chương 2. 69 CHƯƠNG 3: KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN, MÔI TRƯỜNG BIỂN CỦA HÀN QUỐC . Thực trạng phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển Hàn Quốc . Khái quát về lĩnh vực quản lý tài nguyên, môi trường biển Hàn Quốc . Thực trạng Phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên môi trường biển Hàn Quốc . Thực trạng các hoạt động phát triển nguồn nhân quản lý tài nguyên, môi trường biển của Hàn Quốc . Đánh giá về phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển Hàn Quốc . Những thành công và hạn chế trong lĩnh vực quản lý tài nguyên, môi trường biển Hàn Quốc . Những thành công và hạn chế trong phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển Hàn Quốc . Kinh nghiệm của Hàn Quốc về phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Bài học thành công của Hàn Quốc về phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Kinh nghiệm chưa thành công của Hàn Quốc về phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . 111 Tiểu kết Chương 3. 112 CHƯƠNG 4: VẬN DỤNG KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG CỦA HÀN QUỐC VÀO PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN MÔI TRƯỜNG BIỂN VIỆT NAM . Tổng quan về quản lý nhà nước tổng hợp về tài nguyên, môi trường biển ở Việt Nam . Khái quát về bộ máy tổ chức quản lý nhà nước tổng hợp về tài nguyên môi trường biển . Đặc điểm phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển Việt Nam . Thực trạng phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển Việt Nam . Thực trạng nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển Việt Nam . Thực trạng phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Điểm tương đồng và khác biệt về phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển của Hàn Quốc và Việt Nam. Điểm tương đồng về phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển của Hàn Quốc và Việt Nam . Điểm khác biệt về phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển của Hàn Quốc với Việt Nam . Quan điểm, định hướng phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển Việt Nam . Quan điểm phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Mục tiêu phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển Việt Nam giai đoạn 2020 - 2030. Định hướng phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển Việt Nam . Vận dụng kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển của Hàn Quốc vào phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên môi trường biển Việt Nam . Một số kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển của Hàn Quốc vận dụng vào điều kiện của Việt Nam . Điều kiện vận dụng kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển của Hàn Quốc vào Việt Nam. Một số khuyến nghị nhằm đảm bảo điều kiện vận dụng có hiệu quả kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển của Hàn Quốc vào Việt Nam . 164 Tiểu kết Chương 4. 168 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 170 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ . 179 v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT Chữ viết tắt Viết đầy đủ tiếng Việt GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CCVC Công chức viên chức GD Giáo dục KHCN khoa học công nghệ KT Kinh tế KTXH Kinh tế xã hội LLSX Lực lượng sản xuất LĐTBXH Lao động - Thương binh và Xã hội LLLĐ Lực lượng lao động NNL Nguồn nhân lực PTNNL Phát triển nguồn nhân lực TNMT Tài nguyên, Môi trường UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH Chữ viết tắt Viết đầy đủ tiếng Anh Dịch sang tiếng Việt GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội MARPOL International Convention for Công ước về ngăn ngừa ô nhiễm the Prevention of Pollution do rác thải từ tàu from Ships HDI Human Development Index Chỉ số phát triển con người MOMAF Ministry of Maritime Affairs Bộ Đại dương và Thủy sản and Fisheries OECD Organization for Economic Co- Tổ chức Hợp tác và Phát triển operation and Development kinh tế UNESCO United Nations Educational Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Scientific and Cultural Văn hóa Liên Hiệp Quốc Organization UNCLOS United Nations Convention on Công ước Liên hợp quốc về Luật Law of the Sea Biển ILO International Labour Tổ chức Lao động Quốc tế Organization WTO World Trade Organization Tổ chức Thương mại Thế giới vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Tên hình vẽ Trang Hình 1. Sơ đồ quy trình nghiên cứu 11 Hình 3. Mục tiêu và định hướng phát triển kinh tế biển Hàn Quốc TK 21 63 Hình 3. Nguồn nhân lực Bộ Đại dương và Thủy sản qua các năm 64 DANH MỤC CÁC HỘP Tên hộp Trang Hộp 1. Phỏng vấn sâu chuyên gia Hàn Quốc về kinh nghiệm phát triển nguồn 100 nhân lực của Hàn Quốc Hộp 2. Phỏng vấn sâu chuyên gia Việt Nam về thực trạng phát triển nguồn 113 nhân lực tại các địa phương Việt Nam Hộp 3: Phỏng vấn sâu chuyên gia Việt Nam về giải pháp phát triển nguồn 143 nhân lực Việt Nam viii DANH MỤC BẢNG Contts Bảng 3. Đánh giá về mức độ đáp ứng yêu cầu số lượng nguồn nhân lực quản lý tài nguyên, môi trường biển . Cơ cấu NNL quản lý tài nguyên môi trường biển theo độ tuổi . Đánh giá về mức độ đáp ứng yêu cầu cơ cấu NNL của tổ chức . Đánh giá về mức độ đáp ứng yêu cầu chất lượng NNL . Đánh giá về chính sách tuyển dụng công khai NNL . Đánh giá về chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Đánh giá về gia tăng tiếp cận nhiệm vụ quan trọng NNL . Đánh giá về bố trí công việc NNL của tổ chức. Đánh giá về môi trường làm việc NNL của tổ chức . Đánh giá về chính sách cơ hội thể hiện năng lực NNL của tổ chức. Chiến lược xúc tiến phát triển NNL và nhiệm vụ chính sách lĩnh vực biển Hàn Quốc . Đánh giá về chính sách đào tạo, bồi dưỡng NNL của tổ chức. Đánh giá về học tập nâng cao trình độ ở nước ngoài NNL .