Đặt vấn đề Trình bày lý do chọn đề tài nghiên cứu, mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, các phương pháp nghiên cứu và bố cục đề tài SVTH: Bùi Thị gọc Châu 8 Khóa Luận Tốt ghiệp GVHD: ThS. Cái Vĩnh Chi Mai Phần II: ội dung và kết quả nghiên cứu CHƯƠN G 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ N GHIÊN CỨU CHƯƠN G 2: PHÂN TÍCH CÁC N HÂN TỐ ẢN H HƯỞN G ĐẾN QUYẾT ĐNN H ĐĂN G KÝ HỌC CỦA HỌC VIÊN TẠI HỌC VIỆN ĐÀO TẠO QUỐC TẾ AN I CHƯƠN G 3: ĐỀ XUẤT N HỮN G HÀM Ý CHÍN H SÁCH THÍCH HỢP CHO TỪN G KHOÁ HỌC ĐỂ TĂN G TỶ LỆ ĐĂN G KÝ HỌC CỦA HỌC VIÊN TẠI HỌC VIỆN ĐÀO TẠO QUỐC TẾ AN I Phần III: Kết luận và kiến nghị SVTH: Bùi Thị gọc Châu 9 Khóa Luận Tốt ghiệp GVHD: ThS. Cái Vĩnh Chi Mai PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤ ĐỀ GHIÊ CỨU 1.1 Lý luận về hành vi người tiêu dùng 1.1 Khái niệm về hành vi người tiêu dùng Theo Kotler (2001), người làm kinh doanh nghiên cứu hành vi người tiêu dùng với mục đích nhận biết nhu cầu, sở thích, thói quen của họ. Cụ thể là xem người tiêu dùng muốn gì mua gì, sao họ lại mua sản phN n, dịch vụ đó, tại sao họ mua nhãn hiệu đó, họ mua như thế nào, mua ở đâu, khi nào mua và mức độ mua ra sao để xây dựng chiến lược marketing thúc đN y người tiêu dung lựa chọn sản phN m, dịch vụ của họ.
Belch (1998) cho rằng hành vi người tiêu dùng là "quá trình hoạt động của những người tham gia trong khi tìm kiếm, lựa chọn, mua sắm, sử dụng, đánh giá và xử lý các sản phN m và dịch vụ để đáp ứng nhu cầu và mong muốn của họ”. N guyễn Xuân Lãn và cộng sự (2011) cho rằng “hành vi người tiêu dùng phản ánh tổng thể các quyết định của người tiêu dùng đối với việc thu nhận, tiêu dùng, loại bỏ hàng hóa, bao gồm sản phN m, dịch vụ, hoạt động và ý tưởng, bởi các đơn vị ra quyết định (con người) theo thời gian”. Theo Hiệp hội Marketing Hoa Kỳ (AMA), hành vi người tiêu dùng được định nghĩa là “sự tác động qua lại giữa các yếu tố kích thích của môi trường với nhận thức và hành vi của con người mà qua sự tương tác đó, con người thay đổi cuộc sống của họ”. N guyễn Thị Hạnh (2016) quan niệm hành vi người tiêu dùng có thể được coi là: (1) những hành động của con người trước, trong và sau khi mua sắm và tiêu dùng, (2) hành vi người tiêu dùng chịu sự tác động của các yếu tố thuộc môi trường và hành vi tiêu dùng cũng có tác động ngược trở lại đối với môi trường.
N hư vậy, hành vi của người tiêu dùng là kết quả của quá trình trước, trong và sau khi mua sắm, tiêu dùng. Hành vi người tiêu dùng chịu tác động bởi nhiều yếu tố trong đó có yếu tố của chính sản phN m/dịch vụ và các yếu tố môi trường với nhận thức của con người 1.2 Mô hình hành vi người tiêu dùng Theo quan điểm Kotler & Keller (2009), hành vi mua của người tiêu dùng là một tiến trình ra quyết của người mua, gồm 5 giai đoạn. SVTH: Bùi Thị gọc Châu 10 Khóa Luận Tốt ghiệp GVHD: ThS. Cái Vĩnh Chi Mai Sơ đồ 1.1: Tiến trình ra quyết định của người mua Tìm N hận biết Đánh giá Quyết định Hành vi kiếm nhu cầu các lựa chọn mua sau mua thông tin ()guồn: Kotler, Keller, 2009) Giai đoạn đầu là sự nhận biết nhu cầu, người tiêu dùng nhận ra một sản phN m là cần thiết.
Sự nhận biết có thể được tạo ra bởi các yếu tố bên ngoài hoặc bên trong. Yếu tố bên trong đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người trong tiêu dùng sản phN m, trong đó có thực phN m (như thỏa mãn nhu cầu ăn, uống…). Giai đoạn hai của quá trình ra quyết định liên quan đến việc tìm kiếm thông tin. N gười tiêu dùng nhận ra nhu cầu của họ hoặc muốn một sản phN m họ sẽ nghiên cứu thông tin về các sản phN m.
N gười tiêu dùng thường lấy thông tin sản phN m từ nhiều nguồn khác nhau: gia đình, bạn bè. Vì họ được đảm bảo rằng thông tin đó là trung thực và hữu ích trong việc đánh giá các lựa chọn thay thế. Thông tin cũng có thể tới từ các hoạt động tiếp thị, truyền thông, hay người tiêu dùng được cho tiêu dùng thử nghiệm (Kotler & Keller, 2009). Giai đoạn ba là quá trình đánh giá các lựa chọn thay thế.
N gười tiêu dùng đánh giá các sản phN m khác nhau dựa trên những kinh nghiệm trước đó, phụ thuộc niềm tin và thái độ của họ. Kotler đã đề xuất rằng, người tiêu dùng sẽ quyết định mua sản phN m có đặc tính phù hợp với đặc điểm cá nhân của họ dựa trên sự so sánh các lựa chọn thay thế khác nhau và chọn ra một lựa chọn đáp ứng sự thỏa mãn nhu cầu. Quyết định mua hàng là giai đoạn thứ tư trong tiến trình mua: người tiêu dùng muốn mua sản phN m đáp ứng nhu cầu của họ sau khi đánh giá các lựa chọn thay thế có sẵn. N hư những giai đoạn khác, quyết định mua cũng bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố, chẳng hạn như ý kiến tiêu cực hoặc tích cực từ những người tiêu dùng khác, hoàn cảnh đột ngột của người tiêu dùng (như mất việc, hay giảm thu nhập) (Kotler & Keller, 2009).
Giai đoạn cuối cùng của quy trình ra quyết định là đánh giá sau khi mua. Sau mua và sử dụng sản phN m, người tiêu dùng so sánh và đánh giá sản phN m với nhận thức trước đây của họ, cho dù sản phN m đã đáp ứng mong đợi của họ hay không. Đối với các nhà kinh doanh giai đoạn này rất quan trọng trong việc duy trì khách hàng. SVTH: Bùi Thị gọc Châu 11 Khóa Luận Tốt ghiệp GVHD: ThS.
Cái Vĩnh Chi Mai N ếu sản phN m đáp ứng kỳ vọng, người tiêu dùng sẽ hài lòng và đưa ra phản hồi tích cực. N gược lại, sản phN m không đáp ứng nhu cầu và kỳ vọng ban đầu, họ sẽ cảm thấy không hài lòng và phản hồi tiêu cực (Kotler & Keller, 2009). Hành vi của người tiêu bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên trong và bên ngoài. Các yếu tố tác động đến động cơ mua hàng của họ như nhu cầu cá nhân, thái độ, tính cách, động cơ, học tập đối với thương hiệu là các yếu tố bên trong, những yếu tố đó thuộc về đặc tính tâm lý và đặc điểm cá nhân người tiêu dùng (Kotler & Keller, 2016).
Một số nghiên cứu đã chỉ ra tầm quan trọng của các yếu tố thuộc môi trường bên ngoài trong việc tác động đến hành vi của người tiêu dùng (Furnols & Luis, 2011; Louise, 2007; Lancaster & cs.3 Mô hình quyết định của người tiêu dùng Các công ty và các nhà khoa học đã tốn nhiều công sức để nghiên cứu mối quan hệ giữa các yếu tố kích thích của Marketing và phản ứng đáp lại của người tiêu dùng. Do đó việc nghiên cứu khách hàng tập trung vào những công việc chủ chốt sau: - N gười tiêu dùng là ai? Khách hàng. - Thị trường đó mua những gì? Đối tượng. - Tại sao thị trường đó mua? Mục tiêu.
- N hững ai tham gia vào việc mua sắm? Tổ chức. - Thị trường đó được mua sắm như thé nào? Hoạt động. - Khi nào thị trường đó mua sắm? Đơn đặt hàng. - Thị trường đó mua hàng ở đâu? Và tại sao mua? Bán lẻ hay bán sỉ… Để hiểu được người tiêu dùng chúng ta phải hiểu một cách chi tiết về hành vi của người tiêu dùng là gì? Hay nói cách khác mô hình hành vi tiêu dùng là như thế nào? SVTH: Bùi Thị gọc Châu 12 Khóa Luận Tốt ghiệp GVHD: ThS.
Cái Vĩnh Chi Mai Hình 1. Mô hình hành vi chi tiết của người tiêu dùng )guồn: Kotler (2009) Các nhân tố kích thích Marketing: Các nhân tố kích thích là tất cả các tác nhân, lực lượng bên ngoài người tiêu dùng có thể gây ảnh hưởng đến hành vi mua của người tiêu dùng. Các tác nhân này có thể chia thành hai nhóm: N hóm 1: Các tác nhân kích thích marketing: các tác nhân thuộc nhóm này như sản phN m, giá cả, cách thức phân phối và hoạt động xúc tiến. Các tác nhân này nằm trong khả năng kiểm soát của doanh nghiệp.
N hóm 2: Các tác nhân kích thích không thuộc quyền kiểm soát tuyệt đối của doanh nghiệp: bao gồm môi trường kinh tế, môi trường chính trị. Hộp đen ý thức người tiêu dùng: là cách gọi bộ não của con người và cơ chế hoạt động của nó trong việc tiếp nhận, xử lý các kích thích và đề xuất các giải pháp đáp ứng lại kích thích đó. Hộp đen ý thức được chia làm hai phần: • Phần thứ nhất: Bao gồm các đặc tính của người tiêu dùng. Các yếu tố này ảnh hưởng cơ bản đến việc người tiêu dùng sẽ tiếp nhận và phản ứng đáp lại các tác nhân đó như thế nào? • Phần thứ hai: Bao gồm quá trình quyết định mua của khách hàng.
Quá trình ra quyết định mua của khách hàng là toàn bộ lộ trình người tiêu dùng thực hiện các hoạt động liên quan đến sự xuất hiện của ước muốn, tìm kiếm thông tin, mua sắm, tiêu SVTH: Bùi Thị gọc Châu 13 Khóa Luận Tốt ghiệp GVHD: ThS. Cái Vĩnh Chi Mai dùng và những cảm nhận của khách hàng có khi tiêu dùng sản phN m. Kết quả mua sắm sản phN m của người tiêu dùng sẽ phụ thuộc rất lớn vào các bước của lộ trình này có được thực hiện trôi chảy hay không. N hững phản ứng đáp lại của người tiêu dùng: là những phản ứng người tiêu dùng bộc lộ trong quá trình trao đổi mà ta có thể quan sát được.
Chẳng hạn hành vi tìm kiếm thông tin về hàng hóa, dịch vụ; lựa chọn hàng hóa, nhãn hiệu,.4 hững nhân tố ảnh hưởng đến quyết định mua Việc mua sắm của người tiêu dùng chịu tác động mạnh mẽ của những yếu tố văn hóa, xã hội, cá nhân và tâm lý. N hững yếu tố này được trình bày trong hình dưới. Đối với nhà quản trị, đa số những yếu tố này là không thể kiểm soát được, nhưng chúng cần phải được phân tích cN n thận và xem xét những ảnh hưởng của chúng đến hành vi của người mua. Mô hình chi tiết các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi ()guồn: PGS.TS )guyễn Văn Phát, TS.