Nhận Thức Về Bệnh Tâm Thần Phân Liệt Của Thân Nhân Có Bệnh Nhân Tại Bệnh Viện Tâm Thần TP.HCM

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued nhận thức về bệnh tâm thần phân liệt của thân nhân có bệnh nhân đang điều trị tại bệnh viện, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Đặng Văn Thạch
• Người hướng dẫn: PGS. Bahr Weiss
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục
• Chuyên ngành: Tâm Lý Học
• Đề tài: Nhận Thức Về Bệnh Tâm Thần Phân Liệt Của Thân Nhân Có Bệnh Nhân Đang Điều Trị Tại Bệnh Viện Tâm Thần Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Các nghiện cứu về nhận thức, thái độ của cộng đồng về sức khoẻ tâm thần
• 1.1.1. Các nghiên cứu trong nước
• 1.1.2. Lịch sử nghiên cứu trên thế giới
• 1.2. Các khái niệm công cụ đề tài
• 1.2.1. Khái niệm nhận thức
• 1.2.2. Bệnh tâm thần phân liệt
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
• 2.1. Khách thể nghiên cứu. Sơ lược về địa bàn nghiên cứu
• 2.2. Chọn mẫu điều tra
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
• 2.3.2. Điều tra bằng bảng hỏi
• 2.3.3. Phương pháp thống kê toán học
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng nhận thức của người thân bệnh nhân về bệnh tâm thần phân liệt
• 3.1.1. Khả năng nhận diện bệnh tâm thần phân liệt của thân nhân
• 3.1.2. Khả năng nhận biết các triệu chứng bệnh tâm thần phân liệt của thân nhân người bệnh
• 3.1.3. Khả năng nhận biết các nguyên nhân của bệnh tâm thần phân liệt
• 3.1.4. Khả năng nhận biết cách tìm kiếm sự trợ giúp
• 3.2. Sự khác biệt về nhận thức về tâm thần phân liệt dưới ảnh hưởng của một số đặc điểm về nhân khẩu học
• 3.2.1. Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của trình độ học vấn
• 3.2.2. Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của nhóm tuổi
• 3.2.3. Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của tình trạng hôn nhân
• 3.2.4. Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của thu nhập
• 3.2.5. Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của giới tính
• 3.2.6. Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của nghề nghiệp
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nhận Thức Về Bệnh Tâm Thần Phân Liệt Tại TP

Bệnh tâm thần phân liệt là một trong những rối loạn tâm thần nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Tại TP.HCM, nhận thức về bệnh này từ góc nhìn của thân nhân bệnh nhân đang điều trị tại bệnh viện tâm thần là một vấn đề quan trọng. Nghiên cứu này nhằm làm rõ thực trạng nhận thức của thân nhân về bệnh tâm thần phân liệt, từ đó đưa ra các giải pháp nâng cao hiểu biết và hỗ trợ cho bệnh nhân.

1.1. Khái Niệm Bệnh Tâm Thần Phân Liệt

Bệnh tâm thần phân liệt được định nghĩa là một rối loạn tâm thần nặng, đặc trưng bởi các triệu chứng như ảo giác, hoang tưởng và rối loạn tư duy. Việc hiểu rõ về bệnh này là rất cần thiết để thân nhân có thể hỗ trợ bệnh nhân tốt hơn.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nhận Thức Về Bệnh

Nhận thức đúng về bệnh tâm thần phân liệt giúp thân nhân có thể tìm kiếm sự trợ giúp kịp thời và hiệu quả. Nghiên cứu cho thấy rằng sự hiểu biết về bệnh có thể ảnh hưởng đến quyết định điều trị và chăm sóc bệnh nhân.

II. Vấn Đề Nhận Thức Của Thân Nhân Về Bệnh Tâm Thần Phân Liệt

Mặc dù bệnh tâm thần phân liệt đã được nghiên cứu nhiều, nhưng nhận thức của thân nhân về bệnh vẫn còn hạn chế. Nhiều người vẫn có những hiểu lầm nghiêm trọng về nguyên nhân và triệu chứng của bệnh, dẫn đến việc chăm sóc không hiệu quả.

2.1. Những Hiểu Lầm Thường Gặp

Nhiều thân nhân cho rằng bệnh tâm thần phân liệt là do yếu tố tâm linh hoặc do sự yếu kém về tinh thần. Điều này dẫn đến việc họ không tìm kiếm sự trợ giúp y tế kịp thời.

2.2. Tác Động Của Nhận Thức Đến Hành Vi Chăm Sóc

Nhận thức sai lệch về bệnh có thể dẫn đến những hành vi chăm sóc không đúng cách, như việc sử dụng các phương pháp chữa trị không khoa học, gây hại cho bệnh nhân.

III. Phương Pháp Nâng Cao Nhận Thức Về Bệnh Tâm Thần Phân Liệt

Để cải thiện nhận thức của thân nhân về bệnh tâm thần phân liệt, cần có các chương trình giáo dục và truyền thông hiệu quả. Các biện pháp này không chỉ giúp nâng cao hiểu biết mà còn tạo ra sự đồng cảm và hỗ trợ cho bệnh nhân.

3.1. Chương Trình Giáo Dục Cộng Đồng

Các chương trình giáo dục cộng đồng có thể giúp nâng cao nhận thức về bệnh tâm thần phân liệt, cung cấp thông tin chính xác và khoa học về bệnh.

3.2. Tăng Cường Hỗ Trợ Từ Các Chuyên Gia

Sự hỗ trợ từ các chuyên gia tâm lý và bác sĩ có thể giúp thân nhân hiểu rõ hơn về bệnh và cách chăm sóc bệnh nhân một cách hiệu quả.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Nhận Thức

Kết quả nghiên cứu về nhận thức của thân nhân có thể được ứng dụng trong việc xây dựng các chương trình can thiệp và hỗ trợ cho bệnh nhân tâm thần phân liệt. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân mà còn giảm bớt gánh nặng cho gia đình.

4.1. Xây Dựng Chương Trình Hỗ Trợ

Các chương trình hỗ trợ có thể bao gồm tư vấn tâm lý, giáo dục sức khỏe tâm thần và các hoạt động cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Can Thiệp

Cần có các nghiên cứu đánh giá hiệu quả của các chương trình can thiệp để điều chỉnh và cải thiện các hoạt động hỗ trợ cho bệnh nhân và thân nhân.

V. Kết Luận Về Nhận Thức Về Bệnh Tâm Thần Phân Liệt

Nhận thức về bệnh tâm thần phân liệt từ góc nhìn của thân nhân là một yếu tố quan trọng trong việc chăm sóc và điều trị bệnh nhân. Cần có những nỗ lực liên tục để nâng cao hiểu biết và hỗ trợ cho cả bệnh nhân và gia đình.

5.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu Nhận Thức

Nghiên cứu về nhận thức cần được tiếp tục để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi của thân nhân.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cơ Sở Y Tế

Các cơ sở y tế cần chú trọng đến việc giáo dục và nâng cao nhận thức cho thân nhân bệnh nhân tâm thần phân liệt, từ đó cải thiện chất lượng chăm sóc và điều trị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC ĐẶNG VĂN THẠCH NHẬN THỨC VỀ BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT CỦA THÂN NHÂN CÓ BỆNH NHÂN ĐANG ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC HÀ NỘI - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC ĐẶNG VĂN THẠCH NHẬN THỨC VỀ BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT CỦA THÂN NHÂN CÓ BỆNH NHÂN ĐANG ĐIỀU TRỊ TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC CHUYÊN NGÀNH: TÂM LÝ HỌC LÂM SÀNG TRẺ EM VÀ VỊ THÀNH NIÊN Mã số: Thí điểm NGƢỜI HƢỠN DẪN KHOA HỌC: PGS. Bahr Weiss TS. Lâm Tứ Trung HÀ NỘI - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận văn tôi gửi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu các thầy cô tại trường Đại học Giáo dục đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình học tập tại trường. Xin trân trọng cảm ơn người hướng dẫn khoa học TS.BS Lâm Tứ Trung đã tận tình hướng dẫn và định hướng quan trong cho nghiên cứu và đặc biệt là tình thần nghiêm túc trong quá trình nghiên cứu khoa học. Xin chân thành cam ơn đến các lãnh đạo, các nhân viên và các thân nhân của người bệnh tại Bệnh viện Tâm thần Thành Phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện và giúp đỡ cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài Cuối cùng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã luôn bện cạnh động viên và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn này. Hà Nội, tháng 02 năm 2018 Tác giả Đặng Văn Thạch i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN . ii DANH MỤC VIẾT TẮT . iv DANH MỤC BẢNG . 1 CHƢƠNG 1CƠ SỞ LÝ LUẬN . Các nghiện cứu về nhận thức, thái độ của cộng đồng về sức khoẻ tâm thần.1 Các nghiên cứu trong nước .2 Lịch sử nghiên cứu trên thế giới .2 Các khái niệm công cụ đề tài .1 Khái niệm nhận thức .2 Bệnh tâm thần phân liệt. 18 Chƣơng 2TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU . Khách thể nghiên cứu. Sơ lược về địa bàn nghiên cứu .3 Chọn mẫu điều tra .4 Phương pháp nghiên cứu.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận.2 Điều tra bằng bảng hỏi .3 Phương pháp thống kê toán học . 42 CHƢƠNG 3KẾT QỦA NGHIÊN CỨU .1 Thực trạng nhận thức của người thân bệnh nhân về bệnh tâm thần phân liệt .1 Khả năng nhận diện bệnh tâm thần phân liệt của thân nhân.2 Khả năng nhận biết các triệu chứng bệnh tâm thần phân liệt của thân nhân người bệnh . Khả năng nhận biết các nguyên nhân của bệnh tâm thần phân liệt . Khả năng nhận biết cách tìm kiếm sự trợ giúp .2 Sự khác biệt về nhận thức về tâm thần phân liệt dưới ảnh hưởng của một ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] số đặc đểm về nhân khẩu học.1 Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của trình độ học vấn .2 Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của nhóm tuổi. Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của tình trạng hôn nhân.Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của thu nhập.Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của giới tính.Sự khác biệt dưới sự ảnh hưởng của nghề nghiệp. Mỗi liên hệ giữa khả năng nhận diện bệnh tâm thần phân liệt và cách tìm kiếm sự trợ giúp.Mỗi liên hệ giữa nhận thức về nguyên nhân và cách tìm kiếm sự trợ giúp . 74 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ . 79 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 87 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 BVTTTPHCM Bệnh viện Tân thần Thành Phố Hồ Chí Minh 2 NBTTPL Người bệnh tâm thần phân liệt 3 NCS Người chăm sóc 4 SKTT Sức khỏe Tâm thần 5 THPT Trung học phổ thông 6 TTPL Tâm thần phân liệt 7 RLSKTT Rối loạn sức khỏe Tâm thần 8 WHO Tổ chức y tế thế giới iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Bảng mô tả nhân khẩu .1: Tên vấn đề người thân đang gặp phải.2: Mức độ nhận diện các triệu chứng .3: Nguyên nhân gây ra bệnh tâm thần phân liệt .4: Mức độ nhận thức tìm kiếm sự trợ giúp .5: Sự khác trình độ học vấn trong nhận diện nguyên nhân .6: Sự khác biệt trình độ học vấn trong nhận diện triệu chứng .7: Sự khác biệt trình độ học vấn trong nhận tìm kiếm trợ giúp.8: Sự khác biệt nhóm tuổi trong nhận diện tiệu chứng.9: Sự khác biệt nhóm tuổi trong nhận diện nguyên nhân .10: Sự khác biệt nhận thức về triệu chứng dưới ảnh hưởng của tình trạng hôn nhân .11: Sự khác biệt nhận thức về nguyên nhân dưới ảnh hưởng của tình trạng hôn nhân .12: Sự khác biệt nhận thức về cách tìm kiếm trợ giúp dưới ảnh hưởng của tình trạng hôn nhân .13: Sự khác biệt nhận thức về triệu chứng dưới ảnh hưởng của mức thu nhập .14: Sự khác biệt nhận thức về tìm kiếm sự trợ giúp dưới ảnh hưởng của mức thu nhập .15: Sự khác biệt nhận thức về triệu chứng dưới ảnh hưởng của giới tính .16: Sự khác biệt nhận thức về triệu chứng dưới ảnh hưởng của nghề nghiệp .17: Sự khác biệt nhận thức về nguyên nhân dưới ảnh hưởng của nghề nghiệp .17: Sự khác biệt nhận thức về cách tìm kiếm trợ giúp dưới ảnh hưởng của nghề nghiệp.18: Khả năng nhận diện bệnh tâm thần phân liệt và cách tìm kiếm trợ giúp.19: Khả năng nhận thức về nguyên nhân và cách tìm kiếm sự trợ giúp.20: Khả năng nhận thức về nguyên nhân và cách tìm kiếm sự trợ giúp. 76 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Tâm thần phân liệt là rối loạn tâm thần nặng được đặc trưng bởi những rối loạn về cảm xúc, tư duy và hành vi. Biểu hiện trên lâm sàng bằng những triệu chứng dương tính và âm tính, tiến triển mãn tính và hay tái phát. Bệnh thường khởi phát ở độ tuổi từ 15-35 tuổi, vì vậy ảnh hưởng nhiều đến khả năng học tập và lao động của bệnh nhân. Theo tổ chức y tế thế giới (WHO) vào năm 2013, tâm thần phân liệt chiếm tỷ lệ 0,3-0,7% dân số tương đương 29 triệu người trên thế giới và ở Việt Nam tỉ lệ này là 0,47% [30],[19] . Tỉ lệ mắcbệnh giữa nam và nữ tương đương nhau nhưng nữ giới có xu hướng phát muộn hơn [41],[29],[17]. Đặc điểm chung của bệnh TTPL là các rối loạn về tư duy và tri giác, cảm xúc cùn mòn hoặc không phù hợp. Ý thức và năng lực trí tuệ thường vẫn được duy trì tuy một số thiếu sót về nhận thức có thể xuất hiện trong tiến triển của bệnh. Rối loạn thường liên quan đến các chức năng cơ bản nhất tạo cho người bình thường cảm giác về cá tính, sự độc nhất và tính tự chủ của mình. Do những đặc điểm như trên cho nên việc chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân tâm thần phân liệt đang thực sự gặp rất nhiều khó khăn nếu chính những người thân của bệnh nhân không nhận thức đúng những vấn đề mà bệnh nhân đang gặp phải. Các nghiêncứu cho thấy nhận thức thấp về bệnh không những liên quan đến việc bệnhnhân không đến cơ sở chăm sóc y tế cho đến khi bệnh kéo dài, trởnên trầm trọng hơn [35] mà còn ảnh hưởng lớn đối với việc tìm kiếm sự giúpđỡ và cam kết với những can thiệp được đề nghị [37] và cả phòng ngừa [40].Chính vì thế, trên thế giới trong những năm qua, nghiên cứu hiểu biết về sứckhỏe tâm thần nói chung và tâm thần phân liệt nói riêng của cộng đồng và cả của bệnh nhân được tiến hành nhằm tìm giải pháp để tăng cường hiệu quả và cam kết điều trị. Kết quả của các nghiên cứu đi trước đều khẳng định rằng 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khảnăng hiểu triệu chứng, nhận định về nguyên nhân và ý thức sự ảnh hưởng củabệnh có ảnh hưởng tích cực đến cách chọn dịch vụ điều trị, sự chăm sóc của người thân của bệnh nhâncũng như tăng cường niềm tin, sự tuân thủ của người bệnh về phương pháp trịliệu hay hỗ trợ được chứng minh có hiệu quả đặc biệt ảnh hưởng đến sự nhìn nhận vấn đề của thân nhân và việc chăm sóc cho bệnh nhân Nhưng trên thực tế người nhà thườngdùng những phương pháp phản khoa học như đưa bệnh nhân đi đến thầy mo, thầy cúng để trị trước khi đưa đến bệnh viện, hoặc sợ ảnh hưởng đến danh tiếng của gia đình nên che giấu, nhốt người bệnh lại. Bên cạnh đó là thái độ chán nản, bỏ mặc, hắt hủi, những điều đó đã làm cản trở quá trình chăm sóc và điều trị cho người bệnh, vì thế để việc chăm sóc cũng như điều trị đạt hiệu quả tốt thì nhận thức về bệnh là một trong những yếu tố quan trọng cần được quan tâm. Trong những năm gần đây, nhận thức được nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm trên các chuyên ngành và đối tượng khác nhau như: tâm lý học, tâm thần học, y tế công cộng, xã hội học, giáo dục học Việc điều trị tâm thần phân liệt còn nhiều khó khăn do bệnh nhân và gia đình họ hay bỏ thuốc điều trị củng cố. Nguyên nhân chính của việc bỏ thuốc điều trị củng cố là do bệnh nhân và gia đình họ hiểu biết rất ít về bệnh tâm thần phân liệt, dẫn đến việc cho rằng bệnh đã khỏi, không cần điều trị củng cố nữa. Điều tra nhận thức của thân nhân bệnh nhân về bệnh tâm thần phân liệt giúp chúng ta biết được những sai lầm trong nhận thức của họ về bệnh này, từ đó có cách tiếp cận và tư vấn chính xác cho họ. tuy nhiên tại Việt Nam hiện nay chúng tôi vẫn chưa tìm thấy nhiều nghiên cứu bài bản chuyên sâu về nhận thức của người thân đối với bệnh TTPL đang điều trị. Từ những lý do trên, trước những đòi hỏi của thực tiễn, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: Nhận thức về bệnh tâm thần phân liệt của thân nhân có bệnh nhân đang điều trị tại BV tâm thần Thành phố Hồ Chí Minh 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.1 Mục đích nghiên cứu Mục đích nghiên cứu của đề tài nhằm đánh giá thực trạng nhận thức của thân nhân có người thân bị tâm thần phân liệt về: (1) các biểu hiện của tâm thần phân liệt (2) nguyên nhân gây ra tâm thần phân liệt (3) cách thức tìm kiếm sự trợ giúp khi có người thân mắc bệnh tâm thần phân liệt.