Nghiên cứu quy trình nhân nhanh in vitro cây ráy mũi tên lá dài Alocasia longiloba

• Tác giả: Bế Trúc Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Ninh Thị Thảo
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Công Nghệ Sinh Học
• Đề tài: Nghiên cứu xây dựng quy trình nhân nhanh in vitro cây ráy mũi tên lá dài (Alocasia longiloba)
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC ẢNH
• I. CHƯƠNG I: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của đề tài
• 1.1.1. Mục đích đề tài
• II. CHƯƠNG II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Giới thiệu về cây ráy mũi tên lá dài
• 2.1.1. Nguồn gốc và phân bố
• 2.1.2. Đặc điểm sinh học
• 2.1.3. Các giá trị sử dụng
• 2.2. Các phương pháp nhân giống các cây họ ráy
• 2.3. Tình hình nghiên cứu nhân giống in vitro cây họ ráy
• III. CHƯƠNG III:VẬT LIỆU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, vật liệu nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Nội dung 1: Nghiên cứu ảnh hưởng của chất điều tiết sinh trưởng đến hệ số nhân chồi và chất lượng chồi ráy mũi tên lá dài
• 3.3.2. Nội dung 2: Nghiên cứu khả năng thích nghi câyráy mũi tên lá dài ngoài điều kiện vườn ươm
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.4.2. Phương pháp xử lý số liệu
• IV. CHƯƠNG IV: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Nghiên cứu ảnh hưởng của chất điều tiết sinh trưởng đến hệ số nhân chồi và chất lượng chồi cây ráy mũi tên lá dài
• 4.1.1. Ảnh hưởng của BA đến hệ số nhân,chất lượng chồicây ráy mũi tên lá dài
• 4.1.2. Ảnh hưởng của kinetin đến hệ số nhân và chất lượng chồicây ráy mũi tên lá dài
• 4.1.3. Ảnh hưởng của TDZ đến hệ số nhân, chất lượng chồicây ráy mũi tên lá dài
• 4.1.4. Ảnh hưởng của tổ hợp BA và auxin a-NAA đến hệ số nhân chồi và chất lượng chồi cây ráy mũi tên lá dài
• 4.1.5. Ảnh hưởng của tổ hợp kinetin và auxin a-NAA đến hệ số nhân chồi và chất lượng chồi cây ráy mũi tên lá dài
• 4.1.6. Ảnh hưởng của tổ hợp TDZ và auxin a-NAA đến hệ số nhân chồi và chất lượng chồi cây ráy mũi tên lá dài
• 4.2. Nghiên cứu khả năng thích nghi cây ngoài điều kiện vườn ươm
• 4.2.1. Nghiên cứu ảnh hưởng của thời gian huấn luyện cây in vitro trong điều kiện tự nhiên đến tỉ lệ cây sống, khả năng sinh trưởng phát triển của cây
• 4.2.2. Ảnh hưởng của giá thể đến tỉ lệ cây sống và khả năng sinh trưởng của cây ráy mũi tên lá dài
• 4.2.3. Ảnh hưởng của thời điểm ra cây đến tỉ lệ cây sống và khả năng sinh trưởng của cây ráy mũi tên lá dài
• V. CHƯƠNG V: KẾT LUẬN, KIẾN NGHI
• TÀI LIỆU KHAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Giới thiệu về cây ráy mũi tên lá dài và phương pháp nhân giống

Cây ráy mũi tên lá dài (Alocasia longiloba) là cây thân thảo nhiệt đới, thuộc họ Ráy (Araceae), được ưa chuộng làm cây cảnh trang trí nhờ tán lá lớn và hình dáng đẹp mắt. Loài cây này có nguồn gốc từ Trung Quốc, Ấn Độ, Lào, Thái Lan, Việt Nam và một số nước Đông Nam Á khác. Nó thường mọc ở vùng khí hậu nhiệt đới, trong rừng đầm lầy, bụi tre, vách đá, và ven sông. Ngoài giá trị thẩm mỹ, cây ráy mũi tên lá dài còn được sử dụng trong y học cổ truyền với tác dụng tiêu viêm, sát khuẩn. Theo kinh nghiệm dân gian, củ ráy được dùng để chữa mề đay, mụn nhọt, vết thương.

Các phương pháp nhân giống truyền thống cho cây họ ráy bao gồm tách cây con và cụm rễ. Tuy nhiên, những phương pháp này có nhược điểm là dễ bị ảnh hưởng bởi điều kiện môi trường, cây con dễ nhiễm bệnh, và khó duy trì tính trạng tốt của cây mẹ. Nhân giống in vitro là một phương pháp thay thế hiệu quả, cho phép sản xuất số lượng lớn cây giống chất lượng cao, sạch bệnh, và đồng đều về mặt di truyền.

II. Tổng quan nghiên cứu nhân giống in vitro cây họ Ráy

Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã tập trung vào nhân giống in vitro các loài cây họ Ráy, sử dụng các chất điều tiết sinh trưởng như cytokinin (BA, kinetin, TDZ) và auxin (α-NAA, IBA, IAA) để kích thích sự phát triển chồi và rễ. Ví dụ, nghiên cứu của Ahmed et al. (2007) về cây Acorus calamus L. đã xác định môi trường MS + 2,0 mg/l kinetin + 0,05mg/l α-NAA là tối ưu cho nhân nhanh chồi. Nghiên cứu của Han Bong-Hee và Park Byoung-Mo (2008) trên cây Philodendron cannifolium cho thấy BA và TDZ hiệu quả trong việc tạo cụm đa chồi. Lai-Keng và Yoke Theng (2010) cũng đã nghiên cứu nhân giống in vitro cây Alocasia longiloba và tìm ra môi trường MS bổ sung 2,0 mg/l BA và 0,5mg/l IBA là thích hợp. Các nghiên cứu này chứng minh tiềm năng của phương pháp nhân giống in vitro trong việc sản xuất cây giống họ Ráy chất lượng cao.

Ở Việt Nam, nghiên cứu của Trần Thị Liên và Phạm Văn Hiển (2004) về nhân giống cây ráy (Alocasia odora c.koch) cũng đã khảo sát ảnh hưởng của các chất điều tiết sinh trưởng đến hệ số nhân chồi. Tuy nhiên, nghiên cứu về nhân giống in vitro cây ráy mũi tên lá dài (Alocasia longiloba) vẫn còn hạn chế.

III. Nội dung nghiên cứu và phương pháp

Nghiên cứu này tập trung vào việc xây dựng quy trình nhân nhanh in vitro cây ráy mũi tên lá dài (Alocasia longiloba), bao gồm hai nội dung chính: (1) Nghiên cứu ảnh hưởng của các chất điều tiết sinh trưởng (BA, kinetin, TDZ, α-NAA) đến hệ số nhân chồi và chất lượng chồi; và (2) Nghiên cứu khả năng thích nghi của cây ngoài điều kiện vườn ươm, bao gồm ảnh hưởng của thời gian huấn luyện, giá thể, và thời điểm ra cây.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm thiết kế các thí nghiệm với các nồng độ khác nhau của chất điều tiết sinh trưởng, nuôi cấy trên môi trường MS, và đánh giá hệ số nhân chồi, chất lượng chồi, tỷ lệ sống, và khả năng sinh trưởng của cây. Dữ liệu được phân tích thống kê để xác định các yếu tố tối ưu cho quy trình nhân giống.

IV. Kết quả và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy BA có ảnh hưởng tích cực đến hệ số nhân chồi và chất lượng chồi. Môi trường MS + 0,05 mg/l TDZ cho hệ số nhân chồi cao nhất. Kinetin không có ảnh hưởng đáng kể. Chồi ráy mũi tên lá dài có thể tạo rễ trên môi trường MS cơ bản. Ở giai đoạn vườn ươm, thời gian huấn luyện không ảnh hưởng đến tỷ lệ sống và sinh trưởng. Giá thể đất:peatmoss (1:2) là thích hợp nhất, cho tỷ lệ sống 100%. Thời điểm ra cây cuối tháng 4 - đầu tháng 5 là tối ưu.

Nghiên cứu này đã thiết lập được quy trình nhân nhanh in vitro cây ráy mũi tên lá dài, góp phần sản xuất số lượng lớn cây giống chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường cây cảnh. Quy trình này cũng tạo ra nguồn vật liệu sạch bệnh, phục vụ cho các nghiên cứu khoa học sâu hơn về loài cây này.