Nguyên Tắc Vợ Chồng Bình Đẳng và Thực Tiễn Thực Hiện

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp nguyên tắc vợ chồng bình đẳng và thực tiễn thực hiện, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp cụ thể cho vấn đề .

• Tác giả: Vũ Huyền Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Thị Hường
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hôn nhân và gia đình
• Đề tài: Nguyên Tắc Vợ Chồng Bình Đẳng: Thực Tiễn và Giải Pháp Cải Thiện
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Bố cục của Khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGUYÊN TẮC VỢ CHỒNG BÌNH ĐẲNG
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm của nguyên tắc vợ chồng bình đẳng
• 1.1.1. Khái niệm nguyên tắc vợ chồng bình đẳng
• 1.1.2. Đặc điểm nguyên tắc vợ chồng bình đẳng
• 1.1.3. Ý nghĩa nguyên tắc vợ chồng bình đẳng
• 1.2. Nội dung nguyên tắc vợ chồng bình đẳng
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NGUYÊN TẮC VỢ CHỒNG BÌNH ĐẲNG THỂ HIỆN TRONG LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH NĂM 2014
• 2.1. Vợ chồng bình đẳng trong quan hệ nhân thân
• 2.1.1. Vợ chồng bình đẳng về nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình
• 2.1.2. Vợ chồng bình đẳng trong việc lựa chọn nơi cư trú
• 2.1.3. Vợ chồng bình đẳng về quyền và nghĩa vụ học tập, làm việc, tham gia hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội
• 2.1.4. Vợ chồng bình đẳng trong việc tôn trọng tín đồ tín ngưỡng, tôn giáo
• 2.1.5. Vợ chồng bình đẳng trong việc tôn trọng danh dự, nhân phẩm, uy tín của nhau
• 2.2. Vợ chồng bình đẳng về quyền yêu cầu ly hôn và giải quyết ly hôn
• 2.2.1. Vợ chồng có quyền yêu cầu ly hôn
• 2.2.2. Vợ chồng có quyền bình đẳng nhau trong việc giải quyết ly hôn
• 2.3. Vợ chồng bình đẳng trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con
• 2.4. Vợ chồng bình đẳng trong quan hệ đại diện
• 2.4.1. Vợ chồng có thể đại diện cho nhau khi một bên mất hoặc bị hạn chế về năng lực hành vi dân sự
• 2.4.2. Vợ chồng đại diện cho nhau trong quan hệ kinh doanh
• 2.4.3. Vợ chồng cùng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện
• 2.5. Vợ chồng bình đẳng trong quan hệ tài sản
• 2.5.1. Vợ chồng bình đẳng về chế độ tài sản trong hôn nhân
• 2.5.2. Vợ chồng bình đẳng trong việc lựa chọn chế độ tài sản áp dụng
• 2.5.3. Vợ chồng bình đẳng trong xác lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung
• 2.5.4. Vợ chồng bình đẳng trong chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản riêng
• 2.5.5. Vợ chồng bình đẳng trong việc thực hiện nghĩa vụ chung về tài sản
• 2.5.6. Vợ chồng bình đẳng khi chia tài sản chung
• 2.5.7. Vợ chồng bình đẳng khi chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân
• 2.5.8. Vợ chồng bình đẳng trong việc chia tài sản khi ly hôn
• 2.6. Vợ chồng bình đẳng trong quan hệ cấp dưỡng
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC VỢ CHỒNG BÌNH ĐẲNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN, NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN NGUYÊN TẮC VỢ CHỒNG BÌNH ĐẲNG
• 3.1. Thực tiễn thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng
• 3.1.1. Những kết quả đạt được
• 3.1.2. Về thực tiễn pháp lý
• 3.1.3. Về thực tiễn xã hội
• 3.1.4. Những hạn chế, bất cập còn tồn tại
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả việc thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng
• 3.2.1. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về nguyên tắc vợ chồng bình đẳng
• 3.2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nguyên tắc vợ chồng bình đẳng trong hôn nhân

Nguyên tắc vợ chồng bình đẳng là một trong những nguyên tắc cơ bản của Luật Hôn nhân và Gia đình tại Việt Nam. Nguyên tắc này không chỉ khẳng định quyền lợi của cả hai bên trong mối quan hệ hôn nhân mà còn thể hiện sự tôn trọng và bình đẳng giữa nam và nữ. Theo Hiến pháp Việt Nam, mọi người đều bình đẳng trước pháp luật, và điều này được cụ thể hóa trong các quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình. Việc thực hiện nguyên tắc này không chỉ mang lại lợi ích cho các cặp vợ chồng mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng và văn minh.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của nguyên tắc vợ chồng bình đẳng

Nguyên tắc vợ chồng bình đẳng được hiểu là sự công nhận quyền lợi và nghĩa vụ ngang nhau giữa vợ và chồng trong gia đình. Điều này bao gồm quyền quyết định, quyền sở hữu tài sản và nghĩa vụ nuôi dạy con cái. Đặc điểm nổi bật của nguyên tắc này là sự phụ thuộc vào sự phát triển của xã hội và pháp luật, thể hiện qua các quy định cụ thể trong Luật Hôn nhân và Gia đình.

1.2. Ý nghĩa của nguyên tắc vợ chồng bình đẳng trong xã hội

Nguyên tắc vợ chồng bình đẳng không chỉ là một quy định pháp lý mà còn mang ý nghĩa sâu sắc trong việc nâng cao vị thế của phụ nữ trong xã hội. Nó giúp xóa bỏ những định kiến lạc hậu về vai trò của phụ nữ, đồng thời khuyến khích sự tham gia của cả hai bên trong các quyết định quan trọng của gia đình.

II. Thách thức trong việc thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng

Mặc dù nguyên tắc vợ chồng bình đẳng đã được ghi nhận trong pháp luật, nhưng việc thực hiện vẫn gặp nhiều thách thức. Các yếu tố văn hóa, xã hội và tâm lý vẫn ảnh hưởng đến cách nhìn nhận và thực hiện quyền bình đẳng giữa vợ và chồng. Nhiều gia đình vẫn duy trì quan niệm truyền thống, trong đó vai trò của người phụ nữ thường bị xem nhẹ. Điều này dẫn đến việc không đảm bảo quyền lợi cho phụ nữ trong hôn nhân.

2.1. Những rào cản văn hóa và xã hội

Nhiều gia đình vẫn giữ quan niệm truyền thống về vai trò của phụ nữ, coi việc nội trợ và chăm sóc gia đình là trách nhiệm chính. Điều này tạo ra rào cản lớn trong việc thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng, khiến phụ nữ không thể phát huy hết khả năng của mình.

2.2. Thiếu sự hỗ trợ từ pháp luật và chính sách

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật về bình đẳng giới, nhưng việc thực thi còn yếu kém. Nhiều phụ nữ không biết đến quyền lợi của mình hoặc không dám yêu cầu thực hiện quyền lợi đó do thiếu sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng.

III. Giải pháp cải thiện thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng

Để nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng, cần có những giải pháp đồng bộ từ cả phía nhà nước và xã hội. Việc tuyên truyền, giáo dục về bình đẳng giới là rất cần thiết để thay đổi nhận thức của cộng đồng. Bên cạnh đó, cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để bảo vệ quyền lợi cho phụ nữ trong hôn nhân.

3.1. Tăng cường giáo dục và tuyên truyền về bình đẳng giới

Giáo dục về bình đẳng giới cần được đưa vào chương trình học từ cấp tiểu học đến đại học. Việc này sẽ giúp hình thành nhận thức đúng đắn về vai trò của cả hai giới trong gia đình và xã hội.

3.2. Cải cách pháp luật để bảo vệ quyền lợi cho phụ nữ

Cần có những điều chỉnh trong các quy định pháp luật để đảm bảo quyền lợi cho phụ nữ được thực thi một cách hiệu quả. Các cơ quan chức năng cần có trách nhiệm trong việc giám sát và thực hiện các quy định này.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bình đẳng giới

Nghiên cứu về nguyên tắc vợ chồng bình đẳng đã chỉ ra rằng việc thực hiện nguyên tắc này không chỉ mang lại lợi ích cho các cặp vợ chồng mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng hơn. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, khi vợ chồng bình đẳng, họ có thể cùng nhau đưa ra quyết định, chia sẻ công việc và trách nhiệm trong gia đình, từ đó tạo ra môi trường sống hạnh phúc hơn.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các gia đình thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng thường có mức độ hạnh phúc cao hơn. Họ có khả năng giải quyết xung đột tốt hơn và có sự hỗ trợ lẫn nhau trong công việc và cuộc sống.

4.2. Những bài học từ thực tiễn áp dụng

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng cần có sự hỗ trợ từ cả hai phía. Cả vợ và chồng đều cần nhận thức rõ về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong mối quan hệ hôn nhân.

V. Kết luận và tương lai của nguyên tắc vợ chồng bình đẳng

Nguyên tắc vợ chồng bình đẳng là một trong những yếu tố quan trọng trong việc xây dựng gia đình hạnh phúc và xã hội công bằng. Để thực hiện hiệu quả nguyên tắc này, cần có sự nỗ lực từ cả phía nhà nước và xã hội. Tương lai của nguyên tắc này phụ thuộc vào việc thay đổi nhận thức và hành động của từng cá nhân trong xã hội.

5.1. Tầm quan trọng của việc thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng

Việc thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng không chỉ mang lại lợi ích cho các cặp vợ chồng mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng và văn minh hơn.

5.2. Hướng đi tương lai cho bình đẳng giới trong hôn nhân

Cần tiếp tục nghiên cứu và cải cách các quy định pháp luật để đảm bảo quyền lợi cho phụ nữ trong hôn nhân. Đồng thời, việc tuyên truyền và giáo dục về bình đẳng giới cần được đẩy mạnh để thay đổi nhận thức của cộng đồng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Nguyên tắc vợ chồng bình đẳng và thực tiễn thực hiện" do tác giả Vũ Huyền Anh (mã số sinh viên: 453524) thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Ngô Thị Hường, thuộc chuyên ngành Luật Hôn nhân và gia đình (Hà Nội, 2024).

Về bối cảnh thực tiễn và lý do chọn đề tài, tác giả chỉ ra rằng nguyên tắc bình đẳng giữa nam và nữ đã được xác lập từ bản Hiến pháp năm 1946 của Việt Nam, đặt nền móng pháp lý cho việc xóa bỏ tư tưởng phong kiến "trọng nam khinh nữ" và định hình nguyên tắc vợ chồng bình đẳng trong pháp luật hôn nhân và gia đình. Việc thực thi nguyên tắc này qua các thời kỳ đã bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và chồng trong và sau thời kỳ hôn nhân. Tuy nhiên, quá trình áp dụng pháp luật hiện hành vẫn bộc lộ những vướng mắc, bất cập nhất định. Nếu không có các quy định cụ thể nhằm giải quyết các tồn đọng pháp lý, việc bảo đảm quyền bình đẳng thực chất giữa vợ và chồng trên thực tiễn sẽ gặp nhiều rào cản. Do đó, việc nghiên cứu toàn diện từ cơ sở lý luận đến thực tiễn áp dụng nguyên tắc này là yêu cầu cấp thiết.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của đề tài là làm rõ cái nhìn tổng quan về thực tiễn thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và đời sống hôn nhân tại Việt Nam; chỉ ra các thành tựu, hạn chế, bất cập; từ đó đưa ra các khuyến nghị, giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành trong đời sống xã hội.

Để đạt được mục tiêu nêu trên, khóa luận xác định các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được đánh số trong văn bản:

1. Nghiên cứu các vấn đề lý luận liên quan đến nguyên tắc vợ chồng bình đẳng như khái niệm, đặc điểm và nội dung của nguyên tắc.
2. Nghiên cứu nguyên tắc vợ chồng bình đẳng được thể hiện qua các quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; chỉ ra những thành tựu và bất cập trong việc áp dụng, thực thi nguyên tắc trên thực tiễn.
3. Đề xuất các kiến nghị, giải pháp xác đáng, khoa học có tính khả thi cho việc hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi nguyên tắc vợ chồng bình đẳng tại Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

• Đối tượng nghiên cứu: Nguyên tắc vợ chồng bình đẳng trong pháp luật hôn nhân và gia đình, các thành tựu và bất cập trong áp dụng, thực thi trên thực tiễn, cùng các giải pháp hoàn thiện pháp luật.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các quy định thể hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và các văn bản pháp luật liên quan.
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu thực tiễn thực hiện nguyên tắc từ năm 2015 đến thời điểm thực hiện khóa luận (năm 2024).
• Phạm vi không gian: Thực tiễn áp dụng pháp luật và đời sống xã hội tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản pháp lý quốc tế, pháp luật quốc nội, các công trình nghiên cứu khoa học chuyên ngành và các lý thuyết pháp lý - xã hội học.

Văn bản pháp luật và điều ước quốc tế được sử dụng:

• Văn bản quốc tế: Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền (UDHR năm 1948 - Điều 1, Điều 12, Điều 16); Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW năm 1981 - khoản 4 Điều 15).
• Văn bản pháp luật trong nước: Hiến pháp năm 1946 (Điều 9 Mục B); Hiến pháp năm 2013 (khoản 1 Điều 16, Điều 20, Điều 21, Điều 22, Điều 24, Điều 26, Điều 36); Bộ luật Dân sự năm 2015 (khoản 1 Điều 39, Điều 43); Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 (khoản 5 Điều 4); Luật Bình đẳng giới; Luật Phòng, chống bạo lực gia đình; Bộ luật Hình sự (Văn bản hợp nhất số 01/VBHN-VPQH năm 2017 - Điều 165); Nghị định số 125/2021/NĐ-CP (Điều 8).
• Pháp luật so sánh: Bộ luật Dân sự Pháp (Điều 1387), Bộ luật Dân sự Bỉ (Điều 1390), Luật Dân sự Thái Lan, Luật Hôn nhân Trung Quốc (Điều 19).

Các công trình nghiên cứu tiền đề được kế thừa:

• Luận văn Thạc sĩ Luật học của Trần Thị Mai Hương (2015), Nguyễn Thị Anh Thư (2021), Vũ Thu Thảo (2022).
• Các bài viết học thuật của PGS. Ngô Thị Hường trên Tạp chí Luật học số 05/2012 ("Bình đẳng giới trong gia đình") và TS. Nguyễn Phương Lan trên Tạp chí Luật học số 03/2006 ("CEDAW và vấn đề bình đẳng giới trong pháp luật hôn nhân và gia đình Việt Nam").

Phương pháp nghiên cứu: Tác giả tiếp cận vấn đề từ lý luận đến thực tiễn, sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học pháp lý:

• Phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp quy phạm pháp luật.
• Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm thực tiễn.
• Phương pháp logic học và phương pháp lịch sử.
• Phương pháp phân loại và hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu nghiên cứu bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, án lệ, tài liệu khảo sát của Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội (ISDS giai đoạn 2012-2015), số liệu thống kê của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (năm 2020), Bộ Giáo dục và Đào tạo (năm 2023), Bộ Công an (năm 2023), và báo cáo công tác tuyên truyền của Ban Chỉ đạo công tác gia đình huyện Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh (giai đoạn 2019-2021).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về nguyên tắc vợ chồng bình đẳng

Chương 1 tập trung xây dựng cơ sở lý luận nền tảng cho đề tài, bao gồm khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa và nội dung tổng quát của nguyên tắc vợ chồng bình đẳng:

• Khái niệm: Tác giả xác định nguyên tắc vợ chồng bình đẳng là nguyên tắc cơ bản của Luật Hôn nhân và gia đình trên cơ sở nguyên tắc nam nữ bình đẳng đã được Hiến định. Theo đó, vợ và chồng có quyền, nghĩa vụ ngang bằng nhau trước pháp luật và được pháp luật bảo vệ như nhau trong việc xác lập, thực hiện các quyền, nghĩa vụ về tài sản và nhân thân giữa vợ và chồng trong phạm vi các mối quan hệ gia đình, xã hội trong thời kỳ hôn nhân.
• Bốn đặc điểm cơ bản:
  1. Phụ thuộc chặt chẽ vào bản chất của chế độ xã hội qua mỗi giai đoạn phát triển: Chế độ cũ trao quyền lực vô hạn cho người đàn ông ("bán vợ, đợ con"), trong khi chế độ xã hội chủ nghĩa hiện đại xác lập vị thế ngang hàng giữa vợ và chồng.
  2. Thực hiện trên cơ sở nguyên tắc công bằng, dân chủ trong Hiến pháp: Kế thừa liên tục từ Hiến pháp 1946 đến Hiến pháp 2013 và được cụ thể hóa trong các đạo luật chuyên ngành.
  3. Đặt trong lợi ích chung của xã hội: Xuất phát từ nền văn minh lúa nước Á Đông coi gia đình là tế bào xã hội, quyền cá nhân về hôn nhân gia đình gắn kết chặt chẽ với lợi ích của gia đình và cộng đồng làng xã.
  4. Có mối liên hệ mật thiết với pháp luật: Nguyên tắc đòi hỏi phải được thể chế hóa thành các quy phạm pháp luật có hiệu lực bắt buộc chung để đảm bảo tính thực thi.
• Ba ý nghĩa pháp lý và xã hội:
  1. Là cơ sở để Nhà nước ban hành các văn bản pháp luật liên quan đến việc bảo vệ quyền lợi của phụ nữ.
  2. Là cơ sở pháp lý để cơ quan Nhà nước có thẩm quyền (Tòa án, Công an...) can thiệp, giải quyết các hành vi xâm hại quyền lợi gia đình và xử lý tranh chấp hôn nhân.
  3. Là căn cứ pháp lý để bản thân vợ và chồng thực hiện, bảo vệ quyền và nghĩa vụ nhân thân, tài sản của mình.
• Nội dung nguyên tắc: Bao gồm bình đẳng trong quan hệ nhân thân (tôn trọng, lắng nghe, chia sẻ trách nhiệm) và bình đẳng trong quan hệ tài sản (minh bạch, thỏa thuận công bằng trong quản lý, định đoạt và phân chia tài sản).

Chương 2: Nguyên tắc vợ chồng bình đẳng thể hiện trong Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014

Chương 2 phân tích chi tiết kỹ thuật lập pháp và các điều khoản cụ thể của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 điều chỉnh ba nhóm quan hệ cơ bản:

Nhóm quan hệ	Điều khoản Luật HN&GĐ 2014	Nội dung thể hiện nguyên tắc bình đẳng
Quan hệ nhân thân	Điều 19, 20, 21, 22, 23, 51, 52, 53, 54, 56, 71, 72, 81	- Nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, chăm sóc, giúp đỡ nhau và chia sẻ công việc gia đình (Điều 19). - Tự do thỏa thuận lựa chọn nơi cư trú, không lệ thuộc vào tập quán, địa giới hành chính (Điều 20). - Bình đẳng về quyền và nghĩa vụ học tập, làm việc, tham gia hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội (Điều 23). - Tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo (Điều 22) và danh dự, nhân phẩm, uy tín của nhau (Điều 21). - Quyền yêu cầu và thủ tục giải quyết ly hôn ngang nhau; bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình (Điều 51, 56). - Quyền và nghĩa vụ ngang nhau của cha mẹ trong nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con chung cả trong và sau ly hôn (Điều 71, 81).
Quan hệ đại diện	Điều 24, 25, 26, 27, 30, 36, 37	- Đại diện theo ủy quyền giữa vợ và chồng dựa trên sự đồng thuận của cả hai bên (khoản 2 Điều 24). - Đại diện theo pháp luật khi một bên mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự (khoản 3 Điều 24). - Đại diện cho nhau trong quan hệ kinh doanh chung (Điều 25) và yêu cầu lập văn bản khi đưa tài sản chung vào kinh doanh (Điều 36). - Trách nhiệm liên đới đối với giao dịch đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình và các nghĩa vụ chung về tài sản (Điều 27, 37).
Quan hệ tài sản	Điều 28, 29, 33, 34, 35, 38, 43, 44, 47, 48, 59, 61, 62, 64, 107, 115	- Quyền tự do lựa chọn áp dụng chế độ tài sản theo luật định hoặc theo thỏa thuận (Điều 28, 47, 48). - Bình đẳng trong tạo lập, chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung; công nhận lao động trong gia đình như lao động có thu nhập (Điều 29, 33, 35). - Đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản chung phải ghi tên cả hai vợ chồng (Điều 34). - Quyền tự chủ đối với tài sản riêng (Điều 43, 44), trừ trường hợp hoa lợi từ tài sản riêng là nguồn sống duy nhất của gia đình. - Bình đẳng phân chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân (Điều 38) và khi ly hôn (Điều 59) dựa trên nguyên tắc chia đôi có tính đến hoàn cảnh, công sức, lỗi của các bên; phân chia tài sản trong doanh nghiệp và đất đai (Điều 61, 62, 64). - Bình đẳng về nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng khi gặp khó khăn, túng thiếu (Điều 107, 115).

Để minh chứng cho tính cần thiết của Điều 23 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, tác giả đã trích dẫn dữ liệu khảo sát từ Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội (giai đoạn 2012–2015) nhằm làm rõ các định kiến giới còn tồn tại:

Nội dung khảo sát về định kiến giới (ISDS 2012–2015)	Tỷ lệ đồng ý (%)
Phụ nữ chỉ cần học đến một trình độ nhất định để dành thời gian cho gia đình	30,92%
Nam giới không muốn yêu hoặc kết hôn với phụ nữ có học vấn cao hơn mình	~40,00%
Gia đình sẽ không hạnh phúc nếu người vợ có trình độ học vấn cao hơn chồng	29,08%
Con trai cần được ưu tiên học hành khi gia đình gặp khó khăn về tài chính	19,78%

Chương 3: Thực tiễn thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng và giải pháp hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực hiện nguyên tắc vợ chồng bình đẳng

Chương 3 phân tích thực trạng triển khai nguyên tắc trong đời sống xã hội và áp dụng pháp luật:

• Những kết quả đạt được:
  • Về thực tiễn pháp lý: Nhà nước đã hoàn thiện hệ thống văn bản từ Hiến pháp đến các luật chuyên ngành; ban hành các chế tài xử phạt vi phạm hành chính (Điều 8 Nghị định 125/2021/NĐ-CP quy định mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi phân biệt đối xử về giới trong lao động, ép buộc hoặc nghiêm cấm lựa chọn nghề nghiệp vì định kiến giới) và chế tài hình sự (Điều 165 Bộ luật Hình sự về tội xâm phạm quyền bình đẳng giới). Các thiết chế chuyên trách như Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ (Bộ Công an) và Tòa Gia đình và Người chưa thành niên được thành lập, nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền bình đẳng của các bên.
  • Về thực tiễn xã hội: Công tác tuyên truyền pháp luật và xây dựng gia đình văn hóa được triển khai sâu rộng tại các địa phương (điển hình tại huyện Cần Giờ, TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2019–2021 tổ chức 7 cuộc tuyên truyền cấp huyện với 567 lượt đại biểu và 175 cuộc cấp xã với hơn 7.000 lượt hội viên tham dự). Tỷ lệ doanh nhân nữ tăng cao (cứ 4 doanh nghiệp tư nhân có 1 doanh nghiệp do nữ quản lý, đóng góp 40% của cải cho nền kinh tế năm 2020); bình đẳng giới trong giáo dục được đẩy mạnh theo Kế hoạch hành động giai đoạn 2021–2030. Nhiều cặp vợ chồng đã chủ động chia sẻ công việc nhà, quản lý kinh tế và giáo dục con cái trên tinh thần tôn trọng, bình đẳng.
• Những hạn chế, bất cập còn tồn tại về mặt pháp lý:
  • Thiếu cơ chế bảo đảm sự thỏa thuận thực chất giữa vợ và chồng: Pháp luật quy định nhiều giao dịch phải có sự đồng ý của cả hai bên hoặc theo thỏa thuận, nhưng chưa quy định cơ chế kiểm soát, chứng minh sự thỏa thuận đó có tồn tại hay không đối với các giao dịch thông thường, dẫn đến việc một bên tự ý xác lập giao dịch làm thiệt hại quyền lợi của bên kia.
  • Khoảng trống pháp lý về chế định "ly thân": Hệ thống pháp luật hiện hành chưa có quy định điều chỉnh tình trạng ly thân (hai bên không chung sống nhưng quan hệ hôn nhân chưa chấm dứt). Điều này làm phát sinh các hành vi tẩu tán tài sản chung thành tài sản riêng, vay mượn tạo nợ chung giả tạo để buộc bên kia chịu trách nhiệm liên đới, và đùn đẩy trách nhiệm nuôi dưỡng, giáo dục con chung.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng kết các kết quả nghiên cứu và đóng góp khoa học chính:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và quy phạm: Khóa luận đã phân tích chi tiết cách thức thể chế hóa nguyên tắc vợ chồng bình đẳng trong Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 trên cả ba phương diện: quan hệ nhân thân, quan hệ đại diện và quan hệ tài sản, đồng thời đặt trong mối tương quan so sánh với pháp luật quốc tế (CEDAW, UDHR, pháp luật của Pháp, Bỉ, Trung Quốc).
• Đánh giá thực trạng bằng số liệu thực chứng: Phân tích sự chuyển biến tích cực trong thực tiễn xã hội thông qua các chỉ số về vai trò quản lý kinh tế của phụ nữ (đóng góp 40% của cải kinh tế), các hoạt động tuyên truyền tại địa phương (huyện Cần Giờ) và thiết chế Tòa Gia đình và Người chưa thành niên.
• Chỉ rõ hai điểm nghẽn pháp lý thực tiễn: Tác giả đã xác định chính xác hai bất cập mang tính thời sự của pháp luật hôn nhân gia đình hiện hành: sự thiếu hụt cơ chế pháp lý xác thực sự thỏa thuận của vợ chồng trong giao dịch dân sự và khoảng trống lập pháp đối với chế định ly thân.
• Giải pháp đề xuất: Đưa ra định hướng hoàn thiện các chế tài và quy định pháp luật nhằm kiểm soát giao dịch tài sản chung, đồng thời nâng cao hiệu lực thực thi nguyên tắc bình đẳng trên thực tế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của khóa luận: Khóa luận chủ yếu tiếp cận theo phương pháp phân tích văn bản quy phạm pháp luật và tổng hợp dữ liệu thứ cấp từ các nghiên cứu xã hội học có sẵn (ISDS, các báo cáo ngành). Đề tài chưa triển khai khảo sát định lượng độc lập trên diện rộng tại hệ thống Tòa án các cấp về số lượng án tranh chấp tài sản liên quan trực tiếp đến hành vi vi phạm nguyên tắc bình đẳng giữa vợ và chồng.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng nghiên cứu thực nghiệm thông qua việc thống kê, phân tích các bản án, quyết định ly hôn và chia tài sản thực tế tại Tòa án nhân dân; nghiên cứu xây dựng khung pháp lý cụ thể cho chế định ly thân và cơ chế xác thực điện tử/văn bản đối với sự đồng thuận của vợ chồng trong các giao dịch tài sản giá trị lớn.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho sinh viên, học viên chuyên ngành Luật Dân sự, Luật Hôn nhân và gia đình, cũng như các nhà nghiên cứu về bình đẳng giới và quyền con người:

• Phần phân tích quan hệ tài sản (Chương 2): Cung cấp hệ thống lập luận rõ ràng về chế độ tài sản theo thỏa thuận, xác định tài sản chung - tài sản riêng, phân chia quyền sử dụng đất và tài sản đưa vào kinh doanh, hỗ trợ tốt cho việc học tập và thực hành kỹ năng giải quyết án hôn nhân gia đình.
• Phần so sánh pháp luật và lý luận (Chương 1 và Chương 2): Cung cấp các viện dẫn pháp luật quốc tế chuẩn xác (CEDAW, UDHR, luật của Pháp, Bỉ) phục vụ cho các đề tài nghiên cứu so sánh pháp luật.
• Phần thực tiễn và bất cập (Chương 3): Gợi mở các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về hoàn thiện quy định giao dịch tài sản và quản lý chế định ly thân cho các cán bộ nghiên cứu lập pháp, cán bộ tư pháp và hòa giải viên cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 được phân tích trong khóa luận, lao động của vợ hoặc chồng trong gia đình được xác định như thế nào khi phân chia tài sản chung?
Theo khoản 1 Điều 29 và điểm b khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 được trích dẫn trong khóa luận, lao động của vợ hoặc chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập. Khi phân chia tài sản chung, công sức đóng góp của người làm công việc nội trợ, chăm sóc gia đình được tính tương đương với người tạo ra thu nhập bên ngoài.

2. Khóa luận chỉ ra những loại tài sản chung nào bắt buộc phải có sự thỏa thuận bằng văn bản của cả vợ và chồng khi xác lập giao dịch định đoạt?
Căn cứ khoản 2 Điều 35 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, việc định đoạt phải có sự thỏa thuận bằng văn bản của vợ chồng đối với 3 nhóm tài sản: (1) Bất động sản; (2) Động sản mà theo quy định của pháp luật phải đăng ký quyền sở hữu; (3) Tài sản đang là nguồn tạo ra thu nhập chủ yếu của gia đình.

3. Khóa luận dẫn chứng những quy định chế tài cụ thể nào trong pháp luật hiện hành để xử lý hành vi vi phạm quyền bình đẳng giữa vợ và chồng?
Tác giả dẫn chứng Điều 8 Nghị định số 125/2021/NĐ-CP (phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi phân biệt đối xử, ép buộc, nghiêm cấm lựa chọn nghề nghiệp vì định kiến giới) và Điều 165 Bộ luật Hình sự (xử lý hình sự với hình phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 02 năm đối với hành vi vì lý do giới mà cản trở người khác tham gia các hoạt động xã hội).

4. Khóa luận phân tích bất cập pháp lý gì liên quan đến việc pháp luật hiện hành chưa quy định chế định "ly thân"?
Khóa luận chỉ ra rằng do pháp luật chưa có quy định điều chỉnh ly thân, trong thời gian không chung sống này, nhiều người đã tìm cách tẩu tán tài sản chung thành tài sản riêng, cố tình vay nợ để buộc bên kia chịu trách nhiệm trả nợ liên đới, đồng thời phát sinh mâu thuẫn, đùn đẩy trách nhiệm trực tiếp nuôi dưỡng và giáo dục con cái.

5. Thiết chế tư pháp chuyên trách nào được khóa luận đánh giá là đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền bình đẳng giữa vợ và chồng khi giải quyết tranh chấp?
Đó là Tòa Gia đình và Người chưa thành niên. Khóa luận đánh giá thiết chế này có kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm xét xử các vụ việc hôn nhân gia đình, giúp giải quyết tranh chấp công bằng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cả hai bên và cung cấp các dịch vụ giáo dục, tư vấn pháp lý cần thiết.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Huyền Anh đã trình bày một cách có hệ thống cơ sở lý luận, các quy định pháp luật thực định và thực tiễn thi hành nguyên tắc vợ chồng bình đẳng tại Việt Nam. Công trình làm nổi bật sự tiến bộ của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 trong việc bảo vệ quyền nhân thân, đại diện và tài sản của các bên, đặc biệt là phụ nữ. Đồng thời, khóa luận đã nhận diện xác đáng hai khoảng trống pháp lý nổi cộm về cơ chế kiểm soát thỏa thuận giao dịch và chế định ly thân. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho việc nghiên cứu, giảng dạy và hoàn thiện chính sách pháp luật hôn nhân gia đình hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Nguyên tắc bình dang giữa vợ và chong đã ra đời từ rất lâu va được quy định trong Hiên pháp đầu tiên của Việt Nam, tuy nhiên cho đến hiện tại van chưa có khái niệm cụ thể về nguyên tắc nay, do đó có thé hiểu nguyên tắc vợ chéng bình dang la nguyên tắc cơ ban của Luật HN&GD trên cơ sở nguyên tắc nam nữ bình đăng đã được quy định trong Hiền pháp, theo đó vơ va chồng có quyên, nghĩa vụ như nhau, ngang bằng nhau trước pháp luật và được pháp luật bảo vệ như nhau trong việc xác lập, thực hiện các quyên, nghĩa vu vê tai sản và nhân thân giữa vợ và chồng trong phạm vi các mới quan hệ gia đình, xã hội trong thời kỷ hôn nhân. Có bén đặc điểm chính về nguyên tắc nay: (1) nguyên tắc vợ chông bình đẳng phụ thuộc chặt chế vao bản chất của chế độ xã hội qua mỗi giai đoạn phát triển của đất nước; (2) nguyên tắc vợ chong bình đăng được thực hiện trên cơ sở nguyên tắc công bằng, dân chủ trong Hiến pháp, (3) nguyên tắc bình đẳng giữa vợ và chông được đặt trong lợi ich chung của x4 hội; (4) nguyên tắc vợ chông bình đẳng có mi liên hệ mật thiết với pháp luật. Nguyên tắc nảy có ý nghĩa quan trong trong đời sông hôn nhân nói riêng va mở rộng ra quyên dan chủ, công bằng nói chung, cụ thể (1) nguyên tắc vợ chồng binh đẳng là cơ sở để ban hanh các văn bản pháp luật liên quan đến quyên lợi của người phụ nữ, (2) nguyên tắc vo chồng bình đăng là cơ sở pháp lý dé cơ quan Nhà nước có thầm quyền giải quyết các van đề liên quan tới quan hệ vợ chồng, (3) nguyên tắc vo chong bình đẳng lả cơ sở pháp lý để vợ và chông thực hiện các quyên và nghĩa vụ nhân thân va tai sản của bản thân vả các thành viên trong gia đình. Tiếp dén chương 2 tác giả sẽ phân tích sự cụ thể hóa của nguyên tắc vợ chồng binh đẳng trong quy định của Luật HN&GĐ năm 2014.

CHƯƠNG 2 NGUYEN TAC VO CHONG BÌNH DANG THẺ HIỆN TRONG LUẬT HON NHÂN VA GIA ĐÌNH NAM 2014 2. Vợ chồng bình đăng trong quan hệ nhân thân 2. Vợ chong binh đăng về nghĩa vu throng yêu, chung thity, ton trong, quan tam, cham sóc, giúp đỡ nhau, cùng nhau chia sẻ, thirc hién các công việc trong gia dinh Khoản 1 Điều 19 Luật Hôn nhân gia đình hiện hành quy định: “Vo chông có nghia vụ thương yêu, chung thity, tôn trong, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sé, thirc hién các công việc trong gia đìnÌt “ Điêu nay phủ hợp với quan điểm của C Mac khi cho rằng “Nén chi riêng hôn nhân dua trên cơ sở tinh yêu mới la hop Gao đức thì cũng chỉ riêng hôn nhân trong tình yêu a6 được duy trì mới là hop dao đức mà thôi.” Ban chat của quan hé vợ chong bao gém tình yêu và nghĩa vụ. Như vậy, cái tư nhiên va cái xã hội luôn đan xen nhau, quan hệ biện chứng với nhau và không thể tách rời nhau”.

Chính vi vậy, trong quan hệ vợ chồng cả hai bên déu mong muốn được thé hiện tinh yêu và phải thực hiện day đủ nghia vu đôi với nhau, điều đó thé hiện sự chung thuỷ. Xét cho cùng, mục đích của hôn nhân trong chế độ ngày nay là xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng tiền bô hạnh phúc vả bên vững. Dé hôn nhân dat được mục dich đó thì cơ ban hai người trong quan hệ hôn nhân phải yêu thương nhau, chăm sóc giúp đỡ nhau cing tiền bộ và nhất là phải cùng chung thủy với nhau vi đây không chỉ là quy định về mặt pháp ly ma đó còn là đòi hoi về mặt dao đức” 2. Vợ chông binh dang trong việc lia chon nơi cư trit Về nơi cư trú của vợ, chồng được định nghĩa tại khoản 1 Điều 43 BLDS năm 2015 là “noi vợ, chong thường xuỤ'ên chung sống ”, ngoài ra cũng cà Bếp Mabe cin Nan ones cñavợ chẳng nhền từ góc độ xã hội và pháp tý, Đặc saxvề “Vu Gia đình- Bộ Vẫn hóa, Thể thao và Du lịch, Pnighia ctia ste clung thay vợ cổng, tray cập tại: http -//giadinh bvietdl gov wy nghia-cur-su-clamg-thuy-vo-chong/ ngày 15/1/2024 13 tại điều luật nảy ở khoản 2 quy định “Vo, chông có thé có nơi cư trú khác nhau nếu có thỏa fimận”, như vay có thé thay được BLDS năm 2015 đã khẳng định sư bình đăng của vợ và chông khi lựa chọn nơi cư trú.

Quyên này một lân nữa lại được khang định tại Điêu 20 Luật HN&GĐ khi việc lựa chon nơi cư trú của vợ chông “dove chong thoa thuan, không bị ràng buộc bởi phong tục, tập quán, địa giới hinh chinh” Theo đỏ nơi cư trú, tức chỗ ở của vợ chông phải do hai vợ chồng cùng thoa thuận lựa chọn. Su lựa chọn này không bị phụ thuộc vào phong tục tập quán của địa phương, vào địa giới hành chính, hay là sự định đoạt của người chông hoặc gia đình nhà chồng Sở di luật quy định như vậy do chỗ ở chính là nơi diễn ra đời sông sinh hoạt của mỗi cá nhân, lả nơi sinh ra, lớn lên va la địa điểm chủ yêu để xác lập, thực hiện các quyền và nghĩa vu dan sự của mỗi con người. Do vay nơi cư trú có vi trí quan trọng doi với cuộc sống của mỗi người. Việc quy định sự bình dang trong việc lựa chon nơi cư trú phù hợp theo tinh thần của khoản 4 Điêu 15 Công ước CEDAW? "các nước tham gia Công ước phải cho nam và nit những quyền như nha về mặt pháp luật liên quan đền việc đi lại và tự do lựa chọn nơi cư trú và chỗ ở của ho”.Vợ chong bình đăng về quyên và nghia vụ hoc fap, làm việc, tham gia hoạt động chinh tri, kink tế, văn hóa và xã hội Điều 23 Luật HN&GD đã quy định: “Vo, chồng có quyền.

ngiữa vụ tao điều kiên, giúp đỡ nhan chon nghề nghiệp; hoc tập, nâng cao trình độ văn hóa chuyên môn, nghiệp vu; tham gia hoạt động chính tri, Kinh tế, văn hóa xã ôi”. Đây là điểm khác biệt so với quy định tại Luật HN&GD năm 2000 khi các nhà làm luật đã nâng việc vợ và chông bình đẳng, tạo điều kiện cho nhau trên mọi lĩnh vực trong cuộc sống trở thành quyên va nghĩa vụ chứ không đơn thuan là việc vơ, chồng tao điều kiện cho nhau. Quy định nay hoản toàn phủ hợp với tinh than của nguyên tắc vợ chong bình dang và cực kì cân thiết trong xã hội ngày nay. Theo bao cáo dựa trên Lông ước xóa bỗ moi hinh thức phân biệt đôi xir với phụ nit (Convention on the Elimination of allforms of Discrmaimation agaist Women) nim 1981 14 cuộc nghiên cứu “Các yêu tô xã hội quyết định bat bình đẳng giới ở Việt Nam” do Viện nghiên cứu Phát triển Xã hội hoc thực hiện từ năm 2012 đến năm 2015 cho rang*: ”.

Gan một phẩn ba số người tham gia khảo sát (30.92%) đồng ý rằng phu nit chi cần học đến một trình độ nhất định dé con giành thời gian cho gia đình Khoảng 40% đồng ý rằng nam giới thường không nmỗn yêu hoặc kết hôn với những người pÌm nữ có hoc vẫn cao hơn mình Hơn một phan tư số người tham gia (29. 08%) cho rằng một gia đình sẽ không hanh phúc nếu người vợ có trình độ học vẫn cao hơn chồng. Gan một phẩn năm số người tham gia (19 78%) đồng ý rằng con trai cần được wn tiên học hành khi gia đình gặp khó khăn về tài chính. ”, những quan niệm trên đã vô tình tạo ra “hang rao” khiến cho phụ nữ không thé được tiếp cận với cơ hội học tập và phát triển trong x4 hội, đó là những quan niêm cần phải được xóa bỏ Ngoải ra, việc quy định về sự bình đẳng về quyên và nghĩa vụ học tập, làm việc, tham gia hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội nhắm đến một quốc gia phát triển về moi mặt, đặc biệt trong lĩnh vực kinh.

Thực tế cho thây, phụ nữ khi được học tập và có cơ hội tham gia các quan hê xã hội đã đạt được nhiều thành tựu nỗi bật có thể kế đến như trong lĩnh vực kinh tế, tính đến năm 2020, Việt Nam lả một trong 20 thi trường doanh nhân nữ phát triển thuận lợi, mạng lưới doanh nghiệp nữ hoạt động hiệu quả nhất ASEAN. Theo số liệu của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, cứ 04 doanh nghiệp tư nhân thi có 01 doanh nghiệp có nữ giới tham gia quan lý doanh nghiệp, ho đã dong góp 40% của cải cho nên kinh tê. Trong lĩnh vực chính trị, phụ nữ ngày cảng nhận thức day đủ và tích cực, chủ đông thực hiện quyền công dân, nghĩa vụ đối với đất nước. Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nữ ngày cảng được tăng cường va nâng cao về chat lương, nhiều người được tín nhiệm bau, bd nhiệm vào các vị tri lãnh đạo chủ chót của Dang, Nha nước, số lượng cán bộ nữ lá Ủy viên Trung ương, là đại biểu Quốc hội liên tục tăng qua các khóa gan * Viên Nghiễn cứu phát triển xã hội, Các yẩu tổ xã hội qué định bắt bin đẳng giới ở Việt Nem: Kết qua la nghiên cứu từ 2012 đến 2015 ,tr 39 15 đây”.

Có thé thay được vai trò của phụ nữ đổi với nên kinh tê - xã hội vô cùng quan trọng, và việc dé phu nữ được hoc tập, tham gia các hoạt đông kinh tế - xã hội là điều tat yếu, do vậy quy định của Luật HN&GĐ năm 2014 lả hoàn toan hợp ly. Vo chong bình: đăng trong việc tôn trong tr do tin ngưỡng, Tôn giáo Quyên tu do tin ngưỡng, tôn giáo của công dân đã được khang định tai Điều 24 Hiến pháp năm 2013: “J. Moi người có quyền tee do tin ngưỡng. tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào.

Các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật. Nhà nước tôn trong và bảo hộ quyền tự do tin ngưỡng. Không ai được xâm phạm tự do tin ngưỡng. ton giáo hoặc ioi dung tin ngưỡng.

tôn giáo dé vi phạm pháp luật”. Luật Hôn nhân và Gia đình cũng thé hiện su kế thừa tinh thân nay trong Điều 22: “Vợ, chồng có nghia vụ tôn trong quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo của nha”.