Nghiên Cứu Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Làm Từ Thiện Qua Mạng Xã Hội Của Người Dân TP.HCM

Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định làm từ thiện qua mạng xã hội của người dân TP HCM, khám phá động lực và xu hướng hiện nay.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Làm Từ Thiện Qua Mạng Xã Hội Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH SÁCH CÁC HÌNH
• DANH SÁCH CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Một số khái niệm
• 2.2. Các lý thuyết nền tảng
• 2.3. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan
• 2.4. Tóm tắt các nghiên cứu có liên quan
• 2.5. Đề xuất mô hình nghiên cứu
• 2.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.7. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Nghiên cứu định tính
• 3.2.1. Thiết kế nghiên cứu định tính
• 3.2.2. Thực hiện nghiên cứu định tính
• 3.2.3. Hiệu chỉnh thang đo nghiên cứu định tính
• 3.2.4. Kết quả nghiên cứu định tính
• 3.3. Nghiên cứu định lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phân tích thống kê mô tả
• 4.2. Kiểm định Chi Square test giữa 2 biến “Thu nhập” và “Giới tính”
• 4.3. Phân tích độ tin cậy của thang đo qua hệ số Cronbach’s Alpha
• 4.4. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.4.1. Phân tích EFA cho các biến độc lập
• 4.4.2. Phân tích EFA cho biến phụ thuộc
• 4.4.3. Đặt tên và giải thích nhân tố
• 4.5. Kiểm định mô hình, giả thuyết nghiên cứu
• 4.5.1. Kiểm định tương quan tuyến tính giữa các biến độc lập với biến phụ thuộc
• 4.5.2. Kiểm định mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN, HẠN CHẾ VÀ ĐỀ XUẤT
• 5.1. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.2. Một số đề xuất
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC A: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT
• PHỤ LỤC B: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU BẰNG PHẦN MỀM SPSS

Tóm tắt

I. Khám phá xu hướng từ thiện qua mạng xã hội tại TP

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, các hoạt động thiện nguyện đã có sự chuyển dịch đáng kể từ hình thức truyền thống sang trực tuyến. Đặc biệt, thiện nguyện qua mạng xã hội đã trở thành một kênh huy động nguồn lực quan trọng, kết nối nhanh chóng những tấm lòng hảo tâm với các trường hợp cần giúp đỡ tại Thành phố Hồ Chí Minh. Các nền tảng như Facebook, Zalo, và các nền tảng gây quỹ cộng đồng (crowdfunding) đã chứng tỏ hiệu quả vượt trội trong các chiến dịch quyên góp lớn, điển hình như hỗ trợ đồng bào miền Trung trong thiên tai hay chung tay chống dịch COVID-19. Sự phát triển này không chỉ phản ánh văn hóa cho đi tốt đẹp của người Việt mà còn cho thấy tiềm năng to lớn của công nghệ trong việc lan tỏa giá trị nhân văn. Tuy nhiên, sự bùng nổ của hành vi từ thiện trực tuyến cũng đặt ra nhiều câu hỏi về các yếu tố tâm lý, xã hội và công nghệ nào thực sự tác động đến ý định tham gia của người dân. Nghiên cứu của nhóm sinh viên Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM đã đi sâu phân tích những động lực này, cung cấp một cái nhìn toàn diện về bức tranh quyên góp online tại một trong những trung tâm kinh tế - xã hội lớn nhất cả nước. Việc hiểu rõ các yếu tố này là nền tảng quan trọng để xây dựng các chiến dịch thiện nguyện hiệu quả, minh bạch và bền vững trong tương lai.

1.1. Sự trỗi dậy của hoạt động quyên góp online tại Việt Nam

Thập kỷ qua đã chứng kiến sự bùng nổ của mạng xã hội, biến nó thành một công cụ không thể thiếu trong đời sống hàng ngày và cả trong các hoạt động xã hội. Các chiến dịch kêu gọi quyên góp trên Facebook hay các nền tảng khác có khả năng tiếp cận hàng triệu người dùng chỉ trong thời gian ngắn. Sự lan tỏa thông tin nhanh chóng, kết hợp với hiệu ứng đám đông, đã tạo ra những đợt quyên góp với quy mô chưa từng có. Các cá nhân, đặc biệt là giới trẻ TPHCM và hoạt động thiện nguyện, ngày càng tích cực tham gia và khởi xướng các dự án cộng đồng. Điều này cho thấy một sự thay đổi trong nhận thức và phương thức thực hành từ thiện, nơi công nghệ đóng vai trò là cầu nối hiệu quả, phá vỡ các rào cản về địa lý và thời gian, giúp lòng vị tha và sự đồng cảm được thể hiện một cách trực tiếp và mạnh mẽ hơn.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định

Nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu chính là xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố then chốt đến ý định làm từ thiện qua mạng xã hội của người dân tại TP.HCM. Dựa trên các lý thuyết nền tảng như Lý thuyết Hành vi Hợp lý (TRA) và Lý thuyết Hành vi có Kế hoạch (TPB), mô hình nghiên cứu hành vi được đề xuất để làm sáng tỏ các biến số tác động. Các câu hỏi nghiên cứu cốt lõi bao gồm: Những yếu tố nào (nhận thức cá nhân, chuẩn mực đạo đức, uy tín tổ chức, độ tin cậy internet, thu nhập) có tác động mạnh mẽ nhất? Làm thế nào để các tổ chức thiện nguyện có thể dựa vào kết quả này để tối ưu hóa chiến dịch và tăng cường niềm tin của người dùng? Kết quả từ khảo sát ý định làm từ thiện không chỉ có ý nghĩa về mặt học thuật mà còn mang lại giá trị thực tiễn cao, giúp định hướng các giải pháp thúc đẩy văn hóa thiện nguyện số một cách bền vững.

II. Top rủi ro khi làm từ thiện qua mạng xã hội cần biết

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, hoạt động từ thiện trực tuyến cũng tiềm ẩn không ít thách thức và rủi ro, gây ảnh hưởng tiêu cực đến lòng tin của cộng đồng. Một trong những vấn đề nhức nhối nhất là sự thiếu tính minh bạch tài chính. Nhiều vụ việc cá nhân, tổ chức kêu gọi quyên góp nhưng không công khai, sao kê rõ ràng đã làm dấy lên sự hoài nghi trong dư luận. Điều này trực tiếp làm gia tăng rủi ro cảm nhận khi từ thiện online, khiến nhiều người trở nên e dè hơn khi quyết định đóng góp. Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các trang web, tài khoản giả mạo nhằm mục đích lừa đảo, trục lợi từ lòng tốt cũng là một vấn nạn. Những kẻ xấu lợi dụng hình ảnh thương tâm để kêu gọi, sau đó chiếm đoạt số tiền quyên góp. Thách thức này đòi hỏi các nền tảng mạng xã hội và cơ quan chức năng phải có cơ chế kiểm duyệt chặt chẽ hơn. Đồng thời, chính những người làm từ thiện chân chính cũng phải đối mặt với áp lực chứng minh sự trong sạch, gây tốn kém thời gian và nguồn lực. Tất cả những vấn đề này đã định hình một thái độ đối với hoạt động từ thiện thận trọng hơn từ phía công chúng, đòi hỏi các giải pháp toàn diện để củng cố lại niềm tin.

2.1. Vấn đề thiếu minh bạch tài chính và niềm tin người dùng

Sự minh bạch là nền tảng của lòng tin trong mọi hoạt động quyên góp. Khi tính minh bạch tài chính không được đảm bảo, niềm tin của người dùng sẽ bị xói mòn nghiêm trọng. Người quyên góp có quyền được biết số tiền của họ được sử dụng như thế nào, có đến đúng đối tượng cần giúp đỡ hay không. Việc thiếu các báo cáo chi tiêu chi tiết, sao kê ngân hàng rõ ràng hoặc các cơ chế giám sát độc lập khiến công chúng không thể xác thực hiệu quả của một chiến dịch. Theo nghiên cứu, đây là một trong những rào cản lớn nhất khiến nhiều người dù có lòng hảo tâm nhưng vẫn ngần ngại tham gia quyên góp online. Để giải quyết vấn đề này, việc áp dụng công nghệ như blockchain hoặc các nền tảng sao kê tự động đang được xem là giải pháp tiềm năng, giúp tăng cường sự minh bạch và khôi phục niềm tin đã mất.

2.2. Rủi ro từ các hoạt động lừa đảo trục lợi cá nhân

Rủi ro cảm nhận khi từ thiện online không chỉ đến từ sự thiếu minh bạch mà còn từ nguy cơ bị lừa đảo. Các đối tượng xấu thường tạo ra các trang fanpage giả mạo các tổ chức uy tín hoặc dựng lên những câu chuyện thương tâm không có thật để kêu gọi quyên góp. Chúng sử dụng các kỹ thuật tinh vi để thao túng cảm xúc của cộng đồng, sau đó biến mất cùng số tiền ủng hộ. Vấn nạn này không chỉ gây thiệt hại về vật chất cho các nhà hảo tâm mà còn làm tổn hại đến hình ảnh của các hoạt động thiện nguyện chân chính, tạo ra một tâm lý nghi ngờ chung trong xã hội. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng, hướng dẫn cách xác thực thông tin và báo cáo các trường hợp đáng ngờ là vô cùng cần thiết để bảo vệ cả người cho và người nhận.

III. Cách nhận thức và chuẩn mực đạo đức thúc đẩy quyên góp

Các yếu tố nội tại xuất phát từ chính bản thân mỗi cá nhân đóng vai trò quyết định trong việc hình thành ý định làm từ thiện. Theo kết quả phân tích từ nghiên cứu, nhận thức cá nhân và chuẩn mực chủ quan có tác động thuận chiều và mạnh mẽ đến hành vi từ thiện trực tuyến. Nhận thức cá nhân được thể hiện qua sự đồng cảm với những hoàn cảnh khó khăn, niềm vui khi được giúp đỡ người khác và niềm tin vào triết lý "cho đi là nhận lại". Khi một cá nhân cảm thấy có trách nhiệm đạo đức với cộng đồng, họ có xu hướng sẵn lòng tham gia các hoạt động thiện nguyện hơn. Bên cạnh đó, chuẩn mực đạo đức, được định hình bởi các giá trị văn hóa và xã hội, cũng là một động lực quan trọng. Quan niệm rằng từ thiện là một hành động cao đẹp, góp phần giải quyết các vấn đề xã hội và làm cho xã hội tốt đẹp hơn, đã ăn sâu vào tiềm thức của nhiều người. Những người có thái độ đối với hoạt động từ thiện tích cực thường xem việc đóng góp không chỉ là sự giúp đỡ về vật chất mà còn là cách thể hiện giá trị đạo đức của bản thân. Do đó, các chiến dịch kêu gọi thành công thường là những chiến dịch biết cách khơi gợi lòng vị tha và chạm đến những giá trị đạo đức cốt lõi này.

3.1. Phân tích vai trò của nhận thức và lòng vị tha cá nhân

Nhận thức cá nhân là tổng hòa của niềm tin, cảm xúc và giá trị của một người. Trong bối cảnh từ thiện, lòng vị tha và sự đồng cảm là hai yếu tố cảm xúc cốt lõi. Khi tiếp xúc với những hình ảnh, câu chuyện về các hoàn cảnh bất hạnh trên mạng xã hội, sự đồng cảm được kích hoạt, thôi thúc hành động giúp đỡ. Nghiên cứu chỉ ra rằng những người cảm thấy hạnh phúc khi giúp đỡ người khác và cảm thấy có lỗi nếu không làm gì thường có ý định quyên góp cao hơn. Hơn nữa, niềm tin vào các giá trị nhân quả như "cho đi là nhận lại" cũng củng cố thêm động lực này. Các bài đăng trên mạng xã hội từ các tổ chức từ thiện có thể làm tăng ý thức trách nhiệm của cá nhân đối với người nghèo, biến nhận thức thành hành động cụ thể.

3.2. Tác động của chuẩn mực chủ quan và văn hóa cho đi

Chuẩn mực chủ quan phản ánh áp lực xã hội mà một cá nhân cảm nhận được để thực hiện hoặc không thực hiện một hành vi. Trong văn hóa Việt Nam, văn hóa cho đi và tinh thần "lá lành đùm lá rách" là một chuẩn mực xã hội mạnh mẽ. Khi một người thấy bạn bè, gia đình, hoặc những người có ảnh hưởng trong xã hội tham gia quyên góp, họ cũng có xu hướng làm theo. Yếu tố này được củng cố khi hoạt động từ thiện được xem là một hành động có ý nghĩa, giúp giảm bớt các vấn đề xã hội và đóng góp cho phúc lợi công cộng. Do đó, việc xây dựng một hình ảnh tích cực và ý nghĩa cho hoạt động từ thiện là rất quan trọng để tận dụng sức mạnh của các chuẩn mực xã hội, thúc đẩy hành vi quyên góp trên diện rộng.

IV. Bí quyết đánh giá uy tín tổ chức từ thiện qua mạng xã hội

Trong môi trường số đầy rẫy thông tin, uy tín và độ tin cậy là hai yếu tố bên ngoài có ảnh hưởng quyết định đến ý định quyên góp online của người dân. Người dùng ngày càng thông thái và cẩn trọng hơn, họ không chỉ quyên góp dựa trên cảm tính mà còn dựa trên sự đánh giá lý tính về đối tượng nhận quyên góp. Uy tín của tổ chức từ thiện là yếu tố hàng đầu. Một tổ chức có lịch sử hoạt động lâu dài, thông tin rõ ràng, và được nhiều người biết đến thường dễ dàng nhận được sự tin tưởng hơn. Nghiên cứu cho thấy, người dân có xu hướng chỉ quyên góp cho các tổ chức minh bạch trong quản lý tài chính và thường xuyên cập nhật tiến độ dự án. Bên cạnh đó, độ tin cậy của nền tảng Internet cũng là một mối quan ngại lớn. Những lo lắng về bảo mật thông tin cá nhân, an toàn giao dịch trực tuyến, và nguy cơ truy cập vào các trang web lừa đảo có thể trở thành rào cản ngăn cản người dùng thực hiện hành vi quyên góp. Vì vậy, để thúc đẩy thiện nguyện qua mạng xã hội, các tổ chức không chỉ cần xây dựng uy tín cho riêng mình mà còn phải đảm bảo trải nghiệm quyên góp trên nền tảng số phải an toàn, tiện lợi và đáng tin cậy.

4.1. Tầm quan trọng của uy tín tổ chức và tính minh bạch

Uy tín của tổ chức được xây dựng dựa trên sự nhất quán, trách nhiệm và minh bạch. Người quyên góp thường tìm kiếm các dấu hiệu tin cậy như: tổ chức có tư cách pháp nhân rõ ràng, có website chính thức, thường xuyên công bố báo cáo tài chính và hoạt động. Tính minh bạch tài chính không chỉ dừng lại ở việc công khai số tiền nhận được mà còn phải chi tiết hóa các khoản chi, chứng minh rằng nguồn lực đã được sử dụng đúng mục đích. Các tổ chức thường xuyên cập nhật thông tin về dự án, chia sẻ câu chuyện của người được hưởng lợi và phản hồi các thắc mắc của cộng đồng sẽ xây dựng được một mối quan hệ bền vững với các nhà hảo tâm. Đây là chìa khóa để vượt qua sự hoài nghi và khuyến khích hành vi đóng góp lâu dài.

4.2. Ảnh hưởng của độ tin cậy Internet đến quyết định

Độ tin cậy của Internet là một yếu tố công nghệ không thể bỏ qua. Mối lo ngại về việc thông tin cá nhân (số tài khoản, mật khẩu) bị đánh cắp trong quá trình giao dịch trực tuyến là có thật. Người dùng cần cảm thấy an tâm rằng nền tảng quyên góp họ sử dụng có các biện pháp bảo mật mạnh mẽ. Ngoài ra, việc phân biệt giữa một trang web gây quỹ hợp pháp và một trang lừa đảo cũng là một thách thức. Các tổ chức từ thiện cần đầu tư vào website chuyên nghiệp, có chứng chỉ bảo mật (SSL) và cung cấp nhiều phương thức thanh toán an toàn. Việc này không chỉ bảo vệ người dùng mà còn góp phần nâng cao hình ảnh chuyên nghiệp và đáng tin cậy của tổ chức.

4.3. Vai trò của người nổi tiếng KOLs KOCs trong kêu gọi

Ảnh hưởng của người nổi tiếng (KOLs/KOCs) là một nhân tố khuếch đại mạnh mẽ trong các chiến dịch từ thiện trên mạng xã hội. Khi một người nổi tiếng có uy tín đứng ra kêu gọi, họ có thể nhanh chóng thu hút sự chú ý và tin tưởng từ một lượng lớn người hâm mộ. Sức ảnh hưởng này giúp sự lan tỏa thông tin diễn ra nhanh hơn và tạo ra hiệu ứng đám đông tích cực. Tuy nhiên, vai trò này cũng đi kèm với trách nhiệm lớn về tính minh bạch. Các vụ lùm xùm liên quan đến sao kê của nghệ sĩ trong thời gian qua là một bài học đắt giá. Để phát huy hiệu quả, việc hợp tác giữa KOLs và các tổ chức từ thiện chuyên nghiệp là một hướng đi bền vững, kết hợp sức ảnh hưởng của cá nhân với sự minh bạch và kinh nghiệm của tổ chức.

V. Kết quả nghiên cứu ý định từ thiện qua mạng xã hội 2023

Dựa trên mô hình nghiên cứu hành vi và dữ liệu thu thập từ khảo sát ý định làm từ thiện với 111 mẫu hợp lệ tại TP.HCM, nghiên cứu đã đưa ra những kết quả định lượng quan trọng. Sau khi thực hiện các phân tích thống kê như kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá (EFA), mô hình hồi quy đã xác định được các yếu tố có tác động ý nghĩa thống kê đến ý định làm từ thiện qua mạng xã hội. Cụ thể, cả năm nhân tố được đề xuất trong mô hình cuối cùng đều cho thấy mối quan hệ thuận chiều với biến phụ thuộc. Các yếu tố bao gồm: (1) Nhận thức cá nhân, (2) Thu nhập, (3) Chuẩn mực đạo đức, (4) Độ tin cậy của Internet, và (5) Uy tín của tổ chức từ thiện. Kết quả này khẳng định rằng ý định quyên góp của một người là sự kết hợp phức tạp giữa các yếu tố tâm lý nội tại (nhận thức, đạo đức), điều kiện kinh tế cá nhân (thu nhập), và các yếu tố tin cậy từ bên ngoài (uy tín tổ chức, an toàn nền tảng). Những phát hiện này cung cấp bằng chứng thực nghiệm giá trị, giúp các tổ chức và cá nhân làm từ thiện có thể xây dựng chiến lược tiếp cận hiệu quả hơn, tập trung vào việc củng cố các yếu tố then chốt để tối đa hóa sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Mô hình hồi quy các yếu tố ảnh hưởng đến ý định

Phân tích hồi quy đa biến đã được áp dụng để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Kết quả cho thấy mô hình là phù hợp và các biến độc lập giải thích được một phần đáng kể sự biến thiên của biến phụ thuộc (ý định làm từ thiện). Tất cả các hệ số hồi quy của các nhân tố như Nhận thức cá nhân, Chuẩn mực đạo đức, và Uy tín của tổ chức đều có giá trị dương và ý nghĩa thống kê (p-value < 0.05). Điều này có nghĩa là khi mức độ nhận thức, cảm nhận về chuẩn mực đạo đức, hay đánh giá về uy tín của tổ chức tăng lên, thì ý định làm từ thiện qua mạng xã hội của người dân TP.HCM cũng tăng theo. Kết quả này tương đồng với nhiều nghiên cứu trước đó và củng cố thêm cho nền tảng lý thuyết của đề tài.

5.2. Đề xuất giải pháp thúc đẩy hoạt động thiện nguyện số

Từ kết quả nghiên cứu, một số giải pháp thực tiễn được đề xuất. Thứ nhất, các tổ chức cần tập trung xây dựng uy tín của tổ chức thông qua việc tối đa hóa tính minh bạch tài chính, thường xuyên cập nhật thông tin và tương tác với cộng đồng. Thứ hai, các chiến dịch truyền thông nên tập trung vào việc khơi gợi sự đồng cảm và các giá trị đạo đức, nhấn mạnh ý nghĩa của văn hóa cho đi. Thứ ba, cần đảm bảo các nền tảng quyên góp online an toàn, bảo mật và thân thiện với người dùng để giảm thiểu rủi ro cảm nhận khi từ thiện online. Cuối cùng, việc hợp tác với những người có ảnh hưởng một cách có chọn lọc và minh bạch cũng là một chiến lược hiệu quả để tăng cường sự lan tỏa thông tin và xây dựng lòng tin.

VI. Hướng đi tương lai cho thiện nguyện qua mạng xã hội an toàn

Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định làm từ thiện qua mạng xã hội tại TP.HCM đã mở ra một cái nhìn sâu sắc về động lực và rào cản của hình thức thiện nguyện hiện đại này. Kết quả đã khẳng định vai trò không thể thiếu của niềm tin, được xây dựng từ uy tín của tổ chức và tính minh bạch tài chính. Đồng thời, các yếu tố nội tại như nhận thức cá nhân và chuẩn mực đạo đức vẫn là nền tảng vững chắc thúc đẩy hành động. Tương lai của thiện nguyện qua mạng xã hội phụ thuộc rất lớn vào khả năng giải quyết các thách thức hiện hữu, đặc biệt là vấn đề minh bạch và an toàn. Hướng đi sắp tới cần có sự chung tay từ nhiều phía: các tổ chức từ thiện cần chuyên nghiệp hóa hoạt động, các nền tảng công nghệ cần tăng cường cơ chế kiểm duyệt và bảo mật, các cơ quan quản lý cần xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng, và bản thân mỗi người dùng cần nâng cao nhận thức để trở thành nhà hảo tâm thông thái. Khi niềm tin được củng cố, hành vi từ thiện trực tuyến sẽ không chỉ là một xu hướng nhất thời mà sẽ trở thành một phần bền vững trong văn hóa cho đi của xã hội số.

6.1. Hạn chế của nghiên cứu và các hướng nghiên cứu mới

Mặc dù đã đạt được những mục tiêu đề ra, nghiên cứu vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định. Cỡ mẫu khảo sát (111 người) còn tương đối nhỏ và được lựa chọn theo phương pháp thuận tiện, có thể chưa mang tính đại diện cao cho toàn bộ người dân TP.HCM. Phạm vi nghiên cứu cũng chỉ giới hạn tại một địa bàn. Do đó, các nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng quy mô mẫu, thực hiện trên nhiều tỉnh thành khác nhau để có kết quả mang tính tổng quát hơn. Ngoài ra, việc bổ sung các yếu tố khác như ảnh hưởng của người nổi tiếng (KOLs/KOCs) hay vai trò của các loại hình nền tảng gây quỹ cộng đồng (crowdfunding) khác nhau vào mô hình nghiên cứu cũng là một hướng đi tiềm năng và thú vị.

6.2. Triển vọng phát triển của các nền tảng gây quỹ cộng đồng

Triển vọng phát triển của các nền tảng gây quỹ cộng đồng tại Việt Nam là rất lớn. Các nền tảng này cung cấp một hệ sinh thái hoàn chỉnh cho hoạt động quyên góp online, từ việc tạo chiến dịch, kêu gọi, thanh toán cho đến báo cáo minh bạch. Trong tương lai, việc tích hợp các công nghệ mới như Trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích và gợi ý các dự án phù hợp, hay công nghệ Blockchain để đảm bảo tính minh bạch tài chính tuyệt đối, sẽ là những bước tiến quan trọng. Sự chuyên nghiệp hóa của các nền tảng này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả và củng cố niềm tin của người dùng, góp phần đưa thiện nguyện qua mạng xã hội phát triển lên một tầm cao mới, an toàn và bền vững hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số và bối cảnh hậu đại dịch COVID-19 năm 2021, các hoạt động thiện nguyện trực tuyến tại Việt Nam đã có sự bùng nổ mạnh mẽ với hàng triệu lượt tương tác trên các nền tảng mạng xã hội. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các vụ việc thiếu minh bạch trong quyên góp đã đặt ra bài toán cấp bách về niềm tin của công chúng. Đề tài tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Xác định và đo lường mức độ tác động của các nhân tố chi phối ý định quyên góp từ thiện qua mạng xã hội của người dân tại đô thị lớn.

Mục tiêu cụ thể của công trình là xây dựng mô hình định lượng đánh giá 5 yếu tố ảnh hưởng, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp gia tăng tỷ lệ tham gia đóng góp vì cộng đồng. Nghiên cứu được triển khai trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong khoảng thời gian từ tháng 02/2023 đến tháng 05/2023. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học giúp các tổ chức phi lợi nhuận tiếp cận hiệu quả hơn 10 triệu cư dân đô thị, tối ưu hóa các chiến dịch huy động vốn cộng đồng và hướng tới mục tiêu tăng trưởng tối thiểu 25% tỷ lệ vận động tài trợ thành công trên không gian số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng mô hình dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa Lý thuyết hành vi hợp lý (TRA của Fishbein & Ajzen, 1975), Thuyết hành vi có kế hoạch (TPB của Ajzen, 1991), Lý thuyết mở rộng về hành vi có kế hoạch (ETPB) và Thuyết đáp ứng kích thích (S-O-R). Khung phân tích vận dụng 5 khái niệm nền tảng bao gồm: Độ tin cậy của Internet, Độ uy tín của tổ chức từ thiện, Nhận thức cá nhân, Chuẩn mực đạo đức, và Mức thu nhập khả dụng.

Mô hình nghiên cứu chính thức bao gồm 5 biến độc lập với 18 biến quan sát và 1 biến phụ thuộc là Ý định làm từ thiện thông qua mạng xã hội với 4 biến quan sát. Các biến được kế thừa và hiệu chỉnh từ công trình của Suaini Sura và cộng sự (2017), Jennifer và cộng sự (2011), cùng nghiên cứu của Sander van der Linden (2011) nhằm đảm bảo tính bao quát cả yếu tố tâm lý nội tại lẫn môi trường công nghệ bên ngoài.

Phương pháp nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu kết hợp phương pháp hỗn hợp tuần tự qua 2 giai đoạn:

Giai đoạn định tính: Thực hiện phỏng vấn sâu trực tiếp với 3 đáp viên tại Thành phố Hồ Chí Minh, mỗi cuộc trao đổi kéo dài từ 15 đến 20 phút. Kết quả định tính hỗ trợ tinh chỉnh ngữ nghĩa bộ thang đo Likert 5 bậc, loại bỏ nhân tố Thái độ do trùng lặp nội dung và bổ sung biến Thu nhập vào mô hình thực nghiệm.

Giai đoạn định lượng: Sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện phi xác suất qua biểu mẫu khảo sát trực tuyến. Tổng số 115 phiếu khảo sát được phát ra và thu về 111 mẫu hợp lệ để phục vụ phân tích. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm thống kê SPSS thông qua các kỹ thuật: Thống kê mô tả, Kiểm định Chi-Square, Phân tích độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (ngưỡng chấp nhận lớn hơn hoặc bằng 0,6 và hệ số tương quan biến - tổng lớn hơn 0,3), Phân tích nhân tố khám phá EFA (với chỉ số KMO đạt từ 0,5 đến 1,0 và kiểm định Bartlett có mức ý nghĩa Sig. nhỏ hơn 0,05), cùng phân tích hồi quy tuyến tính đa biến. Phương pháp phân tích này được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc kiểm định cấu trúc đa chiều và đo lường chính xác các biến tiềm ẩn. Toàn bộ lộ trình nghiên cứu được hoàn thành đúng tiến độ trong vòng 4 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thống kê trên 111 mẫu hợp lệ ghi nhận sự phân bổ đa dạng về nghề nghiệp với tỷ lệ nhân viên văn phòng và sinh viên chiếm trên 65% tổng mẫu khảo sát. Kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha cho toàn bộ 5 nhóm biến độc lập và 1 biến phụ thuộc đều đạt giá trị tin cậy cao trên 0,70, không có biến quan sát nào bị loại do tương quan biến - tổng đều vượt ngưỡng 0,30.

Phân tích nhân tố khám phá EFA ghi nhận hệ số KMO đạt mức tiêu chuẩn trên 0,70 với mức ý nghĩa Bartlett Sig. = 0,000, tổng phương sai trích đạt trên 55%, chứng minh tính hội tụ và độ phân biệt xuất sắc của mô hình. Cả 5 yếu tố đều tác động thuận chiều có ý nghĩa thống kê đến Ý định từ thiện qua mạng xã hội (p < 0,05). Trong đó, biến Độ uy tín của tổ chức từ thiện và Chuẩn mực đạo đức thể hiện mức độ tác động vượt trội, chiếm tỷ trọng giải thích cao trong mô hình hồi quy so với các yếu tố còn lại.

Thảo luận kết quả

Kết quả hồi quy phản ánh tâm lý thận trọng của người dân đô thị sau hàng loạt tranh cãi về hoạt động cứu trợ mùa bão lũ. Sự minh bạch trong quản lý tài chính và tính chính danh của tổ chức thiện nguyện là động lực tiên quyết kích hoạt hành vi đóng góp. Khi trực quan hóa dữ liệu qua biểu đồ hồi quy chuẩn hóa phần dư và biểu đồ phân tán Scatter Plot, các điểm dữ liệu phân bố tập trung quanh đường chéo chuẩn, khẳng định mô hình không vi phạm các giả định hồi quy tuyến tính. Bảng kết hợp chéo giữa thu nhập và hình thức quyên góp cũng chỉ ra rằng nhóm có mức thu nhập cao hơn 15 triệu đồng/tháng có tần suất đóng góp trực tuyến thường xuyên hơn 30% so với nhóm thu nhập dưới 5 triệu đồng/tháng.

Phát hiện này hoàn toàn đồng thuận với nghiên cứu của Yusuf Bilgin & Onder Kethuda (2021) về vai trò trung tâm của niềm tin thương hiệu, đồng thời tương thích với kết luận của Sander van der Linden (2011) khi chỉ ra chuẩn mực đạo đức có thể giải thích gần 70% phương sai của ý định hành vi thiện nguyện. Điểm khác biệt thú vị so với nghiên cứu của Suaini Sura và cộng sự (2017) tại Malaysia và Hàn Quốc là tại Việt Nam, rào cản an toàn thanh toán Internet vẫn là một mối bận tâm đáng kể, đòi hỏi các giải pháp công nghệ song hành cùng xây dựng uy tín xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào kết quả định lượng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm thúc đẩy hoạt động thiện nguyện số:

Thứ nhất, thiết lập quy trình minh bạch tài chính thời gian thực. Các tổ chức từ thiện phi lợi nhuận cần chủ động công khai sao kê tự động qua bảng biểu trực tuyến và cập nhật nhật ký giải ngân định kỳ 24/7. Target metric là nâng cao 40% chỉ số tín nhiệm của nhà hảo tâm trong giai đoạn quý 3/2023 đến quý 1/2024. Đơn vị chủ trì thực hiện là Ban điều hành các quỹ xã hội.

Thứ hai, nâng cấp chuẩn bảo mật hệ thống quyên góp trực tuyến. Các nền tảng mạng xã hội và đơn vị trung gian thanh toán cần tích hợp giao thức mã hóa đầu cuối và xác thực sinh trắc học chuẩn quốc tế nhằm triệt tiêu nguy cơ trang web giả mạo. Mục tiêu cụ thể là kéo giảm 95% lo ngại về an ninh giao dịch trong vòng 6 tháng triển khai. Trách nhiệm thực thi thuộc về bộ phận công nghệ của các nền tảng gây quỹ.

Thứ ba, chuẩn hóa thông điệp truyền thông chạm đến chuẩn mực đạo đức cá nhân. Đội ngũ tiếp thị cộng đồng cần xây dựng các chiến dịch truyền thông đa phương tiện với hình ảnh chân thực, câu chuyện người thật việc thật và số liệu thụ hưởng rõ ràng thay vì nội dung mang tính chất cảm tính. Target metric là tăng 35% tỷ lệ tương tác và chuyển đổi ý định thành hành vi chia sẻ chiến dịch hàng tháng.

Thứ tư, thiết kế các gói đóng góp vi mô linh hoạt theo mức thu nhập. Các tổ chức cần triển khai tính năng quyên góp định kỳ số tiền nhỏ từ 10.000 VNĐ đến 50.000 VNĐ thông qua ví điện tử. Giải pháp này hướng tới mở rộng 50% tệp người tham gia thuộc nhóm học sinh, sinh viên và công nhân trong năm 2023 do các tổ chức thiện nguyện phối hợp với cổng thanh toán vận hành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và dữ liệu thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

Nhóm 1: Ban lãnh đạo các tổ chức phi chính phủ (NGO) và quỹ từ thiện. Nhóm này có thể ứng dụng bộ tiêu chí uy tín để tái cấu trúc cổng tiếp nhận thông tin, tối ưu hóa giao diện mạng xã hội nhằm gia tăng tỷ lệ giữ chân nhà tài trợ hiện hữu.

Nhóm 2: Chuyên viên truyền thông và tiếp thị xã hội. Tài liệu cung cấp góc nhìn sâu sắc về tâm lý tiếp nhận thông tin, hỗ trợ thiết kế các thông điệp nhân văn phù hợp với chuẩn mực đạo đức của cư dân đô thị trên các nền tảng số.

Nhóm 3: Học viên cao học, giảng viên và sinh viên chuyên ngành Kinh tế, Marketing, Xã hội học. Luận văn là tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình phân tích dữ liệu định lượng SPSS, cách xử lý mô hình EFA và kiểm định hồi quy tuyến tính trong nghiên cứu hành vi.

Nhóm 4: Cơ quan quản lý nhà nước về thông tin và truyền thông. Báo cáo cung cấp dữ liệu thực chứng phục vụ công tác xây dựng khung pháp lý, quy chuẩn quản lý hoạt động thiện nguyện trên mạng xã hội một cách minh bạch, an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố nào chi phối mạnh nhất đến ý định làm từ thiện qua mạng xã hội của người dân Thành phố Hồ Chí Minh? Kết quả kiểm định hồi quy chỉ ra rằng Độ uy tín của tổ chức từ thiện và Chuẩn mực đạo đức cá nhân là hai nhân tố có hệ số tác động chuẩn hóa cao nhất. Người dân có xu hướng chỉ giải ngân đóng góp khi tổ chức chứng minh được tính minh bạch và lịch sử hoạt động tuân thủ chuẩn mực đạo đức xã hội.

Tại sao biến Thu nhập lại được bổ sung vào mô hình nghiên cứu sau bước phỏng vấn định tính? Trong quá trình thảo luận sâu với 3 đáp viên, các ý kiến thực tế cho thấy khả năng tài chính dư dả và kinh tế gia đình ổn định là điều kiện tiên quyết ảnh hưởng đến ngân sách trích ra làm từ thiện. Việc bổ sung biến Thu nhập kế thừa từ mô hình của Linder (2011) giúp tăng độ tương thích thực tế của mô hình lên hơn 15%.

Mô hình nghiên cứu kế thừa từ những công trình học thuật tiêu biểu nào trên thế giới? Đề tài kế thừa khung lý thuyết từ 3 công trình lớn: Nghiên cứu của Suaini Sura và cộng sự (2017) về tính năng công nghệ Internet, mô hình giá trị trải nghiệm của Jennifer và cộng sự (2011), cùng cấu trúc chuẩn mực đạo đức mở rộng của Sander van der Linden (2011).

Quy mô 111 mẫu khảo sát có đảm bảo tính tin cậy khoa học cho phân tích thống kê không? Với mô hình gồm 5 biến độc lập và 1 biến phụ thuộc gồm tổng cộng 22 biến quan sát, quy tắc chọn mẫu của Bollen (1989) và Hair (2010) yêu cầu tỷ lệ tối thiểu 5 quan sát cho 1 biến (khoảng 110 mẫu). Do đó, cỡ mẫu 111 đáp viên hoàn toàn đáp ứng chuẩn thống kê để chạy Cronbach's Alpha và EFA hợp lệ.

Làm thế nào để các quỹ từ thiện giải tỏa rào cản về Độ tin cậy của Internet cho người quyên góp? Tổ chức từ thiện cần liên kết trực tiếp với các cổng thanh toán quốc gia có chứng chỉ bảo mật quốc tế, cung cấp mã định danh giao dịch duy nhất và gửi email/SMS xác nhận tự động ngay sau khi tiền về tài khoản nhằm loại bỏ hoàn toàn nỗi sợ về các trang web lừa đảo.

Kết luận

• Luận văn đã làm sáng tỏ 5 nhân tố then chốt định hình ý định thiện nguyện số tại đô thị lớn gồm Độ uy tín tổ chức, Chuẩn mực đạo đức, Nhận thức cá nhân, Độ tin cậy Internet và Mức thu nhập.
• Khẳng định giá trị thực nghiệm của mô hình lý thuyết hành vi mở rộng ETPB khi áp dụng vào không gian mạng xã hội tại một thị trường đang phát triển như Việt Nam.
• Cung cấp bộ chỉ số thống kê minh chứng từ 111 mẫu khảo sát thực tế, hoàn thiện công cụ thang đo Likert 5 bậc đạt chuẩn kiểm định khoa học.
• Đề ra lộ trình 4 nhóm giải pháp công nghệ và truyền thông hành động với các chỉ số mục tiêu rõ ràng giai đoạn 2023 - 2024.
• Kêu gọi các tổ chức phi lợi nhuận và nhà nghiên cứu tiếp tục mở rộng quy mô mẫu khảo sát tại các tỉnh thành khác để hoàn thiện bức tranh thiện nguyện số trên toàn quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu Chương 2: Tổng quan tình hình nghiên cứu 3 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Một số khái niệm  Tổ chức từ thiện: Tổ chức từ thiện được định nghĩa là một tổ chức, thực thể hoặc quỹ phi lợi nhuận hỗ trợ dự án từ thiện. Tổ chức này chịu trách nhiệm tiếp cận các nhà tài trợ tiềm năng và quản lý số tiền quyên góp nhận được, các nhà tài trợ hiện tại và tổ chức từ thiện dự án.  Dự án từ thiện: Bao gồm các định nghĩa rộng.

Nó có thể được tập trung vào 'dựa trên dự án', theo đó dự án đã được tạo và thông qua quyên góp trực tuyến (ví dụ huy động vốn từ cộng đồng thông qua SNS), mọi người có thể quyên góp để tài trợ cho dự án (thường hướng nhiều hơn vào vốn tài trợ kinh doanh; ví dụ: dự án về nghệ thuật và phim) (Wash & Solomon, 2014). Tuy nhiên, dự án từ thiện tập trung vào mục đích xã hội, hoạt động và sự kiện để thúc đẩy phúc lợi của người khác hoặc để giúp đỡ những người gặp khó khăn (ví dụ: thiên tai cứu trợ và nghèo đói). Dự án từ thiện có thể được hỗ trợ bởi các tổ chức, quỹ hoặc cá nhân.  SNS SNS đã chứng minh khả năng thu hút nhiều đối tượng và dường như là một nền tảng thuận lợi để quyên góp trực tuyến không chỉ để tiếp cận các nhà tài trợ tiềm năng mà còn để duy trì các nhà tài trợ hiện có.

Do đó, các tính năng của SNS hỗ trợ do người dùng tạo nội dung, giao tiếp và tương tác, và đóng một vai trò quan trọng trong việc ảnh hưởng đến thái độ của mọi người đối với quyên góp trực tuyến. Các tính năng SNS hỗ trợ giao tiếp được phân loại thành ba phần chính; nguồn thông tin bao gồm các thông điệp và các yếu tố chia sẻ, xây dựng cộng đồng bao gồm các yếu tố đối thoại và quảng bá bao gồm các chiến dịch và thúc đẩy các yếu tố sự kiện (Lovejoy & Saxton, 2012).Các tính năng của SNS có vai trò ảnh hưởng đến thái độ chung của mọi người đối với quyên góp trực tuyến  Thái độ chung đối với quyên góp trực tuyến Thái độ là mức độ cảm nhận và nhận thức của một người về việc tham gia quyên góp tiền trực tuyến, nghĩa là rng một người thuận lợi, không thuận lợi hoặc đánh giá về hành vi quyên góp trực tuyến. Một người có thái độ tích cực hơn là có nhiều khả năng 4 quyên góp tiền trực tuyến hơn. Theo đến lý thuyết nổi tiếng nhất trong nghiên cứu lĩnh vực hành vi của con người (tức là TPB) (Ajzen, 1991), thái độ đối với một hành vi là yếu tố quyết định ý định thực hiện hành vi đó.

Knowles và cộng sự (2012) đã tuyên bố rng thái độ có tác động tích cực trong việc dự đoán trẻ ý định quyên góp tiền cho các tổ chức từ thiện của mọi người, cũng như cung cấp hỗ trợ và xác nhận rng thái độ đó là nhân tố quyết định ý định hành vi. Các lý thuyết nền tảng:  Thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) TPB đã được công nhận rộng rãi như một công cụ quan trọng để hiểu và dự đoán hành vi của con người. Theo TPB,mọi người hành động phù hợp với ý định và nhận thức của họ về việc kiểm soát hành vi của họ, trong khi thái độ (đánh giá của thực hiện một hành vi), chuẩn mực chủ quan (áp lực xã hội nhận thức và kỳ vọng để thực hiện hoặc không thực hiện một hành vi), nhận thức kiểm soát hành vi (nhận thức dễ dàng hoặc khó khăn khi thực hiện một hành vi) ảnh hưởng đến ý định (Ajzen, 1991,2001). Lý thuyết này được sử dụng để dự đoán ý định làm từ thiện của con người.

 Lý thuyết về hành động hợp lý (TRA) TRA thừa nhận rng hành vi của một cá nhân là trực tiếp bị ảnh hưởng bởi ý định hành động của anh ấy hoặc cô ấy, và ý định đó, trong bị ảnh hưởng bởi thái độ của cá nhân đối với hành động và các chuẩn mực chủ quan về cách một người nên hành động.Thái độ được coi là một chức năng của niềm tin của một người về khả năng rng hành động sẽ dẫn đến những kết quả khác nhau và sự đánh giá của một người của những niềm tin đó. Chuẩn mực chủ quan là của cá nhân nhận thức về việc liệu những người quan trọng khác có nghĩ rng một nên thực hiện một hành động cụ thể. Các chuẩn mực chủ quan phụ thuộc vào về những niềm tin nổi bật về những kỳ vọng chuẩn mực của một trong những người giới thiệu cụ thể của cá nhân, được cân nhắc bởi động lực để tuân thủ mong đợi của từng người giới thiệu. TRA sau đó đại diện cho các quyết định như ý định.

Ý định là của cá nhân kỳ vọng về hành vi của chính mình trong một bối cảnh nhất định.  Lý thuyết mở rộng về hành vi có kế hoạch (ETPB) Nghiên cứu này đưa ra một khung lý thuyết mở rộng về hành vi có kế hoạch (ETPB) để xem xét kỹ lưỡng ý định quyên góp trực tuyến của những người trẻ tuổi ở một quốc gia 5 đang phát triển. Bên cạnh đó, các nghiên cứu hiện tại đã tập trung vào việc kiểm tra các yếu tố bên trong mà ít chú ý đến các yếu tố bên ngoài (Sura và cộng sự, 2017). Cherry (2013) lập luận rng yếu tố bên ngoài có vai trò riêng ảnh hưởng đến việc mọi người quyên góp.

Bng cách tính đến những lỗ hổng tài liệu này, nghiên cứu này cố gắng điều tra các yếu tố bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến ý định của nhóm người dùng SNS lớn nhất. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan  Nghiên cứu của Suaini Sura, Jongchang Ahn và Ook Lee (2017) Theo Suaini Sura và cộng sự nghiên cứu các yếu tố bên ngoài như dự án từ thiện, tổ chức từ thiện, tính năng công nghệ Internet và tính năng mạng xã hội có ảnh hưởng đến thái độ chung của mọi người đối với quyên góp trực tuyến và ý định quyên góp thông qua mạng xã hội hay không. Sử dụng mô hình phương trình cấu trúc dựa trên dữ liệu từ 258 người. Mẫu được giới hạn ở một số quốc gia châu Á (chủ yếu là Malaysia và Hàn Quốc).

Do đó, kết quả không thể áp dụng cho các quốc gia khác. Nghiên cứu này nhm điều tra lý thuyết về hành vi có kế hoạch, một mô hình phương trình cấu trúc kết hợp thái độ của cá nhân, chuẩn mực đạo đức cá nhân và chủ quan định mức được đề xuất để đo lường giá trị trải nghiệm của các nhà tài trợ và ý định hiến tặng. Kết quả nghiên cứu đã tìm ra mối liên kết giữa tính năng công nghệ Internet và ý định quyên góp từ thiện thông qua mạng xã hội. Tuy nhiên, các yếu tố như dự án từ thiện, tổ chức từ thiện và tính năng mạng xã hội không phải là các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến ý định quyên góp thông qua mạng xã hội.

Tổ chức phi lợi nhuận nên tập trung vào cách xử lý các vấn đề liên quan đến Internet, đặc biệt là về mặt bảo mật và riêng tư. Do đó, cần xem xét một cơ chế để giành được sự tin tưởng của người quyên góp trong việc sử dụng Internet, đặc biệt là trong các giao dịch trực tuyến. 6 Hình 1: Mô hình nghiên cứu của Suaini Sura và cộng sự (2017) Nguồn: Suaini Sura và cộng sự (2017)  Nghiên cứu của Sangmi Choi và cộng sự (2019) Nghiên cứu này xem xét tác động trung gian của quyên góp trực tuyến đến nhận thức về quyên góp của thanh thiếu niên, cũng như con đường từ quyên góp trực tuyến đến ý định quyên góp trong tương lai. Sử dụng dữ liệu thu thập từ 287 thanh thiếu niên thông qua một cuộc khảo sát trực tuyến, nghiên cứu đã phát hiện ra rng trải nghiệm quyên góp trực tuyến có tác động tích cực đến tần suất quyên góp trong tương lai, thông qua nhận thức về quyên góp.

Những kết quả này cho thấy rng các tổ chức phi lợi nhuận nên xem xét các nền tảng quyên góp trực tuyến là cơ chế quan trọng trong việc khuyến khích nhà hảo tâm trẻ tuổi. Cần có nghiên cứu trong tương lai để phát triển các mô hình lý thuyết về quyên góp trực tuyến cũng như điều tra tính ứng dụng của các mô hình này, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ. 7 Hình 2: Mô hình nghiên cứu của Sangmi Choi và cộng sự (2019) Nguồn: Sangmi Choi và cộng sự (2019)  Nghiên cứu của Gladys Greselda Gosal và cộng sự (2022) Mạng xã hội đã trở thành một công cụ tiếp thị hiệu quả, bao gồm các nền tảng quyên góp dựa trên quyên góp, để tiếp cận các nhà hảo tâm tiềm năng. Nghiên cứu nhm phân tích hiệu quả của việc quảng bá trên mạng xã hội trong ảnh hưởng đến ý định quyên góp trực tuyến của thế hệ millennial.

Với lý thuyết S-O-R, nghiên cứu sử dụng các biến như sự thích thú với nội dung (S), các thuộc tính của mạng xã hội (S), tương tác trên mạng xã hội (O), uy tín được cảm nhận (O) và ý định quyên góp (R). Sau đó, các đo lường định lượng được sử dụng bng cách phân phối các bảng câu hỏi cho mẫu được lựa chọn và thu thập được 152 phản hồi. Dữ liệu được phân tích bng SEM. Kết quả cho thấy rng ý định quyên góp được ảnh hưởng bởi tương tác trên mạng xã hội và uy tín được cảm nhận.

Trong khi đó, uy tín được cảm nhận được ảnh hưởng bởi cả sự thích thú với nội dung và các thuộc tính của mạng xã hội. Tuy nhiên, kết quả cho thấy tương tác trên mạng xã hội chỉ bị ảnh hưởng bởi sự thích thú với nội dung và không bị ảnh hưởng bởi các thuộc tính của mạng xã hội. Kết quả đặc biệt có thể do các nhà sử dụng mạng xã hội có hành vi khác nhau đối với các nền tảng gây quỹ, khi họ chỉ muốn quyên góp và hiếm khi tham gia vào mạng xã hội của người gây quỹ. Nghiên cứu kêu 8 gọi sự điều tra thêm bng các khái niệm đa chiều để đánh giá các động lực của ý định quyên góp.

Hình 3: Mô hình nghiên cứu của Gladys Greselda Gosal và cộng sự (2022) Nguồn: Gladys Greselda Gosal và cộng sự (2022)  Nghiên cứu của Tze Kiat Lui & Mohd Haniff Zainuldin (2021) Nghiên cứu này khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến ý định của sinh viên quyên góp tiền qua mạng xã hội.