Nghiên Cứu Ý Định Khởi Nghiệp Lại Của Những Người Đã Khởi Nghiệp Nhưng Thất Bại

Chuyên khảo phân tích Nghiên cứu ý định khởi nghiệp lại của những người đã khởi nghiệp nhưng thất, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nguyễn Đông Hồ
• Người hướng dẫn: TS. Cao Minh Trí
• Trường học: Trường Đại Học Mở Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Ý Định Khởi Nghiệp Lại Của Những Người Đã Khởi Nghiệp Nhưng Thất Bại
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. Các khái niệm trong nghiên cứu
• 2.2. Khởi nghiệp (khởi sự kinh doanh – entrepreneurship)
• 2.3. Ý định khởi nghiệp
• 2.4. Thuyết hành vi hợp lý (Theory of Reasoned Action – TRA)
• 2.5. Thuyết hành vi dự định (Theory of Planned Behavior – TPB)
• 2.6. Mô hình dự đoán hành vi của Shapero và Sokol (1982)
• 2.7. Mô hình sự kiện khởi nghiệp (Krueger và cộng sự, 2000)
• 2.8. Các nghiên cứu trước
• 2.9. Đề xuất mô hình nghiên cứu
• 2.10. Đặc điểm cá nhân
• 2.11. Kiến thức khởi nghiệp
• 2.12. Thái độ khởi nghiệp
• 2.13. Môi trường khởi nghiệp
• 2.14. Kinh nghiệm khởi nghiệp
• 2.15. Tố chất cá nhân
• 2.16. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Xây dựng thang đo
• 3.4. Kết quả nghiên cứu định tính
• 3.5. Kết quả nghiên cứu định lượng sơ bộ
• 3.6. Phương pháp chọn mẫu và xử lý số liệu
• 3.7. Xác định kích thước mẫu
• 3.8. Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu
• 3.9. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.10. Tóm tắt chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Thống kê đặc trưng mẫu nghiên cứu
• 4.3. Thống kê mẫu định lượng
• 4.4. Phân tích độ tin cậy của thang đo
• 4.5. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 4.6. Phân tích tương quan Pearson
• 4.7. Phân tích mô hình hồi quy tuyến tính
• 4.8. Kiểm định phần dư có phân phối chuẩn
• 4.9. Đánh giá ảnh hưởng của các biến kiểm soát
• 4.10. Kiểm định T-Test (Independent Samples Test)
• 4.11. Kiểm định Anova-one-way cho biến tuổi
• 4.12. Kiểm định Anova-one-way cho biến trình độ học vấn
• 4.13. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu
• 4.14. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.15. Tóm tắt chương 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Các hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1a – Dàn bài phỏng vấn với chuyên gia
• Phụ lục 1b – Dàn bài phỏng vấn nhóm
• Phụ lục 1c – Danh sách những người tham gia phỏng vấn
• Phụ lục 1d – Bảng hỏi khảo sát định lượng
• Phụ lục 2a – Kết quả phân tích định lượng sơ bộ
• Phụ lục 2b – Kết quả phân tích định lượng chính thức

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Về Ý Định Khởi Nghiệp Lại Tại Sao Quan Trọng

Nghiên cứu về ý định khởi nghiệp lại của những người thất bại ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế năng động. Khởi nghiệp không phải lúc nào cũng là con đường trải đầy hoa hồng; thất bại là một phần không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, điều quan trọng là sau kinh nghiệm thất bại, người thất bại có ý định và động lực khởi nghiệp lại hay không. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định này không chỉ giúp các cá nhân tái khởi nghiệp thành công hơn mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế nói chung. Nghiên cứu này tập trung phân tích các khía cạnh tâm lý khởi nghiệp, kinh nghiệm khởi nghiệp thực tế, và những bài học rút ra từ thất bại để từ đó đưa ra những giải pháp hỗ trợ hiệu quả.

1.1. Tầm quan trọng của tái khởi nghiệp sau kinh nghiệm thất bại

Tái khởi nghiệp mang lại cơ hội học hỏi từ bài học từ thất bại, cải thiện mô hình kinh doanh, và tận dụng cơ hội khởi nghiệp mới. Nó cũng thể hiện ý chí khởi nghiệp và tinh thần khởi nghiệp kiên cường, yếu tố quan trọng cho sự thành công lâu dài. Việc nghiên cứu sâu hơn về ý định khởi nghiệp lại có thể giúp xác định các yếu tố thúc đẩy hoặc cản trở quá trình này, từ đó đưa ra các chính sách và chương trình hỗ trợ phù hợp.

1.2. Liên hệ giữa kinh doanh sau thất bại và sự phát triển kinh tế

Sự thành công của những người khởi nghiệp lại đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế, tạo ra việc làm, và thúc đẩy sự đổi mới. Kinh doanh sau thất bại giúp các doanh nghiệp trưởng thành hơn, có khả năng quản lý rủi ro tốt hơn và xây dựng khởi nghiệp bền vững. Nghiên cứu này nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, giúp họ xây dựng các chương trình hỗ trợ phù hợp và hiệu quả hơn.

II. Phân Tích Vấn Đề Rào Cản Lớn Nhất Với Khởi Nghiệp Lại Là Gì

Mặc dù ý định khởi nghiệp luôn tiềm ẩn trong mỗi người thất bại, nhưng có nhiều rào cản ngăn cản họ khởi nghiệp lại. Các rào cản này có thể là yếu tố tài chính, tâm lý, xã hội, hoặc kiến thức. Kinh nghiệm thất bại có thể dẫn đến sự thiếu tự tin, sợ rủi ro, và khó khăn trong việc huy động vốn khởi nghiệp. Bên cạnh đó, những khó khăn trong việc tái cấu trúc doanh nghiệp, thay đổi chiến lược kinh doanh, và thích ứng với nghiên cứu thị trường mới cũng là những thách thức lớn. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích các rào cản này để tìm ra những giải pháp vượt qua chúng.

2.1. Khó khăn khởi nghiệp Ảnh hưởng của kinh nghiệm thất bại đến tâm lý

Kinh nghiệm thất bại có thể gây ra những tổn thương tâm lý sâu sắc, ảnh hưởng đến sự tự tin và ý chí khởi nghiệp của người khởi nghiệp. Sự sợ hãi thất bại lặp lại, áp lực từ gia đình và xã hội, và những lo lắng về tài chính có thể khiến họ chần chừ và từ bỏ ý định khởi nghiệp lại. Việc thấu hiểu những tâm lý khởi nghiệp tiêu cực này là bước đầu tiên để xây dựng lại niềm tin và động lực cho họ.

2.2. Giải quyết vấn đề vốn khởi nghiệp sau thất bại và thành công

Việc huy động vốn khởi nghiệp sau thất bại thường gặp nhiều khó khăn hơn. Các nhà đầu tư có thể e ngại rủi ro, và các ngân hàng có thể từ chối cho vay. Người khởi nghiệp lại cần có một kế hoạch tài chính chặt chẽ, chứng minh được khả năng quản lý rủi ro và tiềm năng sinh lời của mô hình kinh doanh mới. Tìm kiếm các nguồn hỗ trợ khởi nghiệp từ chính phủ, các tổ chức phi chính phủ, và các nhà đầu tư thiên thần cũng là một giải pháp hữu hiệu.

III. Bí Quyết Thành Công Động Lực Khởi Nghiệp Lại Từ Bài Học Thất Bại

Một trong những yếu tố quan trọng nhất thúc đẩy ý định khởi nghiệp lại là khả năng học hỏi từ bài học từ thất bại. Kinh nghiệm thất bại không chỉ cung cấp những kiến thức thực tế mà còn giúp người khởi nghiệp nhận ra điểm yếu của mình, cải thiện kỹ năng quản lý, và xây dựng mô hình kinh doanh hiệu quả hơn. Việc biến thất bại thành cơ hội học hỏi và phát triển là chìa khóa để khởi nghiệp thành công lần nữa. Nghiên cứu này sẽ khám phá những bài học quan trọng nhất mà người khởi nghiệp có thể rút ra từ thất bại.

3.1. Phương pháp biến bài học từ thất bại thành động lực khởi nghiệp

Để biến bài học từ thất bại thành động lực khởi nghiệp, người khởi nghiệp cần có khả năng tự đánh giá khách quan, xác định nguyên nhân gốc rễ của thất bại, và xây dựng kế hoạch cải thiện. Việc tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia, tham gia các cộng đồng khởi nghiệp, và học hỏi từ case study khởi nghiệp thất bại và thành công khác cũng là những cách hiệu quả để rút ra kinh nghiệm khởi nghiệp thực tế và xây dựng lại tinh thần khởi nghiệp.

3.2. Tầm quan trọng của tư duy khởi nghiệp tích cực sau kinh nghiệm thất bại

Tư duy khởi nghiệp tích cực, bao gồm sự kiên trì, lạc quan, và khả năng chấp nhận rủi ro, là yếu tố then chốt để vượt qua khó khăn khởi nghiệp và đạt được khởi nghiệp thành công. Người khởi nghiệp lại cần rèn luyện tư duy này bằng cách tập trung vào những điều tích cực, xây dựng mối quan hệ với những người có cùng chí hướng, và không ngừng học hỏi và phát triển bản thân.

IV. Giải Pháp Nghiên Cứu Thị Trường Lập Kế Hoạch Cho Tái Khởi Nghiệp

Để tăng cơ hội thành công khi khởi nghiệp lại, việc nghiên cứu thị trường kỹ lưỡng và lập kế hoạch kinh doanh chi tiết là vô cùng quan trọng. Nghiên cứu thị trường giúp người khởi nghiệp xác định cơ hội khởi nghiệp tiềm năng, đánh giá đối thủ cạnh tranh, và hiểu rõ nhu cầu của khách hàng. Lập kế hoạch kinh doanh giúp họ xác định mục tiêu, chiến lược, và nguồn lực cần thiết để đạt được thành công. Nghiên cứu này sẽ cung cấp hướng dẫn cụ thể về cách thực hiện nghiên cứu thị trường và lập kế hoạch kinh doanh hiệu quả.

4.1. Hướng dẫn nghiên cứu thị trường hiệu quả cho khởi nghiệp lại

Nghiên cứu thị trường cho khởi nghiệp lại nên tập trung vào việc đánh giá những thay đổi trong thị trường kể từ lần khởi nghiệp trước, xác định những phân khúc thị trường mới, và phân tích mô hình kinh doanh của các đối thủ cạnh tranh thành công. Sử dụng các công cụ nghiên cứu như khảo sát khách hàng, phân tích dữ liệu, và phỏng vấn chuyên gia có thể giúp thu thập thông tin chính xác và đáng tin cậy.

4.2. Cách lập kế hoạch kinh doanh chi tiết để giảm thiểu rủi ro

Kế hoạch kinh doanh cho khởi nghiệp lại cần bao gồm các yếu tố như mô tả sản phẩm/dịch vụ, phân tích thị trường, chiến lược marketing, kế hoạch tài chính, và kế hoạch quản lý rủi ro. Việc lập kế hoạch chi tiết giúp người khởi nghiệp xác định rõ mục tiêu, phân bổ nguồn lực hiệu quả, và dự đoán những rủi ro tiềm ẩn để có biện pháp phòng ngừa.

V. Ứng Dụng Thực Tế Case Study Về Khởi Nghiệp Lại Thành Công

Để minh họa cho những lý thuyết và giải pháp được đề xuất, nghiên cứu này sẽ trình bày một số case study khởi nghiệp thất bại và thành công tiêu biểu. Những case study này sẽ cho thấy cách người khởi nghiệp đã vượt qua khó khăn, học hỏi từ thất bại, và xây dựng lại doanh nghiệp thành công. Việc phân tích những case study này sẽ cung cấp những kinh nghiệm khởi nghiệp thực tế và cảm hứng cho những người đang có ý định khởi nghiệp lại.

5.1. Phân tích case study điển hình về tái khởi nghiệp

Các case study cần được phân tích kỹ lưỡng về các yếu tố như nguyên nhân thất bại ban đầu, chiến lược tái khởi nghiệp được áp dụng, và những bài học rút ra. Việc so sánh giữa các case study thành công và thất bại cũng giúp làm rõ những yếu tố quan trọng nhất quyết định sự thành công của tái khởi nghiệp.

5.2. Kinh nghiệm khởi nghiệp thực tế Những lưu ý quan trọng cho khởi nghiệp lại

Từ các case study, có thể rút ra những lưu ý quan trọng cho khởi nghiệp lại, bao gồm tầm quan trọng của việc học hỏi từ thất bại, xây dựng đội ngũ mạnh, tập trung vào nhu cầu của khách hàng, và quản lý tài chính chặt chẽ. Người khởi nghiệp lại cũng cần sẵn sàng thích ứng với những thay đổi của thị trường và không ngừng đổi mới mô hình kinh doanh.

VI. Kết Luận Hướng Đi Nào Cho Nghiên Cứu Ý Định Khởi Nghiệp Tương Lai

Nghiên cứu về ý định khởi nghiệp lại của người thất bại là một lĩnh vực đầy tiềm năng và cần được tiếp tục khám phá. Kết quả nghiên cứu này cung cấp những thông tin hữu ích cho người khởi nghiệp, nhà hoạch định chính sách, và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi cần được trả lời và nhiều khía cạnh cần được nghiên cứu sâu hơn. Việc tiếp tục nghiên cứu sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quá trình tái khởi nghiệp và đưa ra những giải pháp hiệu quả hơn để hỗ trợ người khởi nghiệp đạt được thành công.

6.1. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu này có một số hạn chế về phạm vi và phương pháp nghiên cứu. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi khảo sát, sử dụng các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng kết hợp, và tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp lại ở các ngành nghề và khu vực khác nhau.

6.2. Tiềm năng và triển vọng của khởi nghiệp lại tại Việt Nam

Khởi nghiệp lại có tiềm năng lớn tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển và số lượng người khởi nghiệp ngày càng tăng. Việc tạo ra một môi trường hỗ trợ khởi nghiệp thuận lợi, khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và cung cấp các nguồn lực cần thiết sẽ giúp Việt Nam trở thành một điểm đến hấp dẫn cho các người khởi nghiệp trong và ngoài nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khởi nghiệp là một trong những chủ đề được quan tâm sâu sắc trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay, đặc biệt tại Việt Nam khi năm 2016 được Chính phủ chọn là Năm quốc gia khởi nghiệp. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê năm 2015, có tới 93% doanh nghiệp phá sản là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, trong khi đó, 6 tháng đầu năm 2017, mỗi tháng có khoảng 7.300 doanh nghiệp đóng cửa theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Tỷ lệ thất bại của các công ty khởi nghiệp trên thế giới được ước tính trên 90%, đa số đóng cửa sau khoảng 20 tháng hoạt động. Dù vậy, tinh thần khởi nghiệp vẫn lan tỏa mạnh mẽ, thu hút nhiều đối tượng ở các độ tuổi khác nhau, trong đó có những người đã từng khởi nghiệp nhưng thất bại.

Nghiên cứu tập trung vào ý định khởi nghiệp lại của những người đã từng thất bại trong khởi nghiệp, nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tái khởi nghiệp. Mục tiêu cụ thể gồm xác định các yếu tố tác động, đánh giá mức độ ảnh hưởng, kiểm định sự khác biệt theo nhóm tuổi, giới tính, trình độ học vấn, và đề xuất các khuyến nghị giúp giảm thiểu rủi ro thất bại. Nghiên cứu được thực hiện tại thành phố Hồ Chí Minh trong tháng 4 năm 2020, khảo sát 378 cá nhân từng khởi nghiệp thất bại. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp, góp phần nâng cao tỷ lệ thành công và phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba lý thuyết nền tảng chính: Thuyết hành vi hợp lý (TRA), Thuyết hành vi dự định (TPB) và Mô hình dự đoán hành vi của Shapero và Sokol (1982). TRA nhấn mạnh vai trò của thái độ và ảnh hưởng xã hội trong quyết định hành vi. TPB mở rộng TRA bằng cách bổ sung yếu tố kiểm soát hành vi cảm nhận, phản ánh khả năng và nguồn lực để thực hiện hành vi. Mô hình của Shapero và Sokol tập trung vào nhận thức về mong muốn và tính khả thi, cùng với xu hướng hành động của cá nhân trong việc khởi nghiệp.

Nghiên cứu đề xuất mô hình gồm sáu yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp lại: Kiến thức khởi nghiệp, Thái độ khởi nghiệp, Môi trường khởi nghiệp, Kinh nghiệm, Tố chất cá nhân và Nguồn vốn. Các khái niệm chính được định nghĩa rõ ràng, ví dụ, kiến thức khởi nghiệp là tập hợp kiến thức tích lũy từ học tập và thực tiễn; thái độ khởi nghiệp là sự sẵn sàng và cam kết của cá nhân; môi trường khởi nghiệp bao gồm các yếu tố thể chế và xã hội; kinh nghiệm là kinh nghiệm thực tế trong khởi nghiệp; tố chất cá nhân là các đặc điểm như sáng tạo, khả năng chịu rủi ro; nguồn vốn là khả năng huy động tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp gồm nghiên cứu định tính và định lượng. Giai đoạn định tính gồm phỏng vấn sâu 3 chuyên gia khởi nghiệp và phỏng vấn nhóm 10 người từng khởi nghiệp thất bại nhằm hiệu chỉnh mô hình và bảng hỏi. Giai đoạn định lượng gồm khảo sát sơ bộ 100 người và khảo sát chính thức 378 người tại thành phố Hồ Chí Minh, sử dụng bảng hỏi với 53 biến quan sát đo lường 7 khái niệm chính, áp dụng thang đo Likert 5 điểm.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phần mềm SPSS 20.0, bao gồm kiểm tra độ tin cậy thang đo (Cronbach’s Alpha ≥ 0.7), phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích tương quan Pearson và mô hình hồi quy tuyến tính bội để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp phi xác suất, phát bảng hỏi trực tiếp và qua email, đảm bảo tính đại diện cho nhóm đối tượng nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của các yếu tố đến ý định khởi nghiệp lại: Kết quả hồi quy tuyến tính bội cho thấy năm trong sáu yếu tố nghiên cứu có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến ý định khởi nghiệp lại, bao gồm Kiến thức khởi nghiệp, Thái độ khởi nghiệp, Kinh nghiệm, Tố chất cá nhân và Nguồn vốn. Môi trường khởi nghiệp không có ảnh hưởng đáng kể.

2. Mức độ ảnh hưởng: Kinh nghiệm và Tố chất cá nhân là hai yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất với hệ số chuẩn hóa β lần lượt khoảng 0.35 và 0.32, trong khi Kiến thức khởi nghiệp, Thái độ khởi nghiệp và Nguồn vốn có mức ảnh hưởng thấp hơn, β dao động từ 0.12 đến 0.18.

3. Sự khác biệt theo nhóm nhân khẩu học: Kiểm định ANOVA và T-Test cho thấy không có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về ý định khởi nghiệp lại giữa các nhóm tuổi, giới tính và trình độ học vấn, cho thấy ý định này mang tính phổ quát trong nhóm đối tượng nghiên cứu.

4. Độ tin cậy và tính hợp lệ của thang đo: Các thang đo đều đạt hệ số Cronbach’s Alpha trên 0.7, đảm bảo độ tin cậy cao. Phân tích nhân tố khám phá xác nhận các biến quan sát nhóm đúng theo từng khái niệm nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy kinh nghiệm và tố chất cá nhân đóng vai trò quyết định trong việc thúc đẩy ý định khởi nghiệp lại, phù hợp với các nghiên cứu trước đây nhấn mạnh vai trò của kinh nghiệm thực tiễn và đặc điểm cá nhân trong thành công khởi nghiệp. Việc môi trường khởi nghiệp không ảnh hưởng có thể do vai trò hỗ trợ từ các tổ chức, chính sách chưa thực sự rõ nét hoặc chưa được nhận thức đầy đủ bởi người khởi nghiệp thất bại.

Mức độ ảnh hưởng thấp hơn của kiến thức khởi nghiệp, thái độ và nguồn vốn cho thấy dù các yếu tố này quan trọng, nhưng không phải là yếu tố quyết định duy nhất, đặc biệt khi người khởi nghiệp đã có kinh nghiệm thất bại trước đó. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện hệ số β của từng yếu tố, hoặc bảng tổng hợp kết quả hồi quy để minh họa rõ ràng mức độ ảnh hưởng.

So sánh với các nghiên cứu trong và ngoài nước, kết quả tương đồng với nghiên cứu của Hutasuhut (2018) và Kristandya & Aldiantob (2015) về vai trò của tố chất cá nhân và kinh nghiệm. Tuy nhiên, sự khác biệt về môi trường khởi nghiệp cho thấy cần có nghiên cứu sâu hơn về bối cảnh địa phương và chính sách hỗ trợ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và nâng cao kiến thức khởi nghiệp: Các cơ sở đào tạo và tổ chức hỗ trợ cần thiết kế các chương trình đào tạo thực tiễn, tập trung vào kỹ năng quản lý, lập kế hoạch kinh doanh và xử lý rủi ro, nhằm nâng cao kiến thức cho người khởi nghiệp lại trong vòng 6-12 tháng tới.

2. Phát triển các chương trình hỗ trợ kinh nghiệm thực tế: Tạo điều kiện cho người khởi nghiệp thất bại được tham gia các dự án thực tế, mentoring từ các doanh nhân thành công để tích lũy kinh nghiệm, thực hiện trong 1-2 năm, do các tổ chức khởi nghiệp và doanh nghiệp lớn phối hợp thực hiện.

3. Xây dựng môi trường hỗ trợ tích cực: Mặc dù môi trường khởi nghiệp chưa ảnh hưởng rõ rệt, cần đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ tài chính, pháp lý và mạng lưới kết nối doanh nhân, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người khởi nghiệp lại, triển khai trong 2 năm tới bởi chính quyền địa phương và các hiệp hội doanh nghiệp.

4. Hỗ trợ tài chính linh hoạt và đa dạng: Phát triển các quỹ hỗ trợ, chương trình vay vốn ưu đãi, đồng thời khuyến khích sự tham gia của các nhà đầu tư thiên thần, quỹ đầu tư mạo hiểm để cung cấp nguồn vốn phù hợp, thực hiện trong 1-3 năm, do các ngân hàng và tổ chức tài chính phối hợp.

5. Tăng cường phát triển tố chất cá nhân: Tổ chức các khóa huấn luyện về kỹ năng lãnh đạo, quản lý rủi ro, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng, giúp người khởi nghiệp phát triển tố chất cá nhân, thực hiện liên tục và định kỳ, do các trung tâm đào tạo kỹ năng và doanh nhân thành đạt đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người đã từng khởi nghiệp thất bại: Luận văn cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp lại, giúp họ nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và chuẩn bị tốt hơn cho lần khởi nghiệp tiếp theo.

2. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan hỗ trợ khởi nghiệp: Các kết quả nghiên cứu giúp xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp, tập trung vào phát triển kinh nghiệm và tố chất cá nhân, đồng thời cải thiện môi trường khởi nghiệp.

3. Giảng viên và sinh viên ngành Quản trị kinh doanh: Tài liệu tham khảo hữu ích cho việc giảng dạy, nghiên cứu về khởi nghiệp, đặc biệt là khởi nghiệp lại, cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn phong phú.

4. Các tổ chức tài chính và nhà đầu tư: Hiểu rõ hơn về nhu cầu, khó khăn và động lực của người khởi nghiệp lại để thiết kế các sản phẩm tài chính, chương trình đầu tư phù hợp, giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

1. Ý định khởi nghiệp lại là gì?
   Ý định khởi nghiệp lại là mong muốn và kế hoạch của một cá nhân đã từng thất bại trong khởi nghiệp để bắt đầu lại một doanh nghiệp mới. Ví dụ, một doanh nhân sau khi đóng cửa công ty cũ vẫn quyết tâm thành lập doanh nghiệp mới dựa trên kinh nghiệm tích lũy.

2. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến ý định khởi nghiệp lại?
   Kinh nghiệm và tố chất cá nhân được xác định là hai yếu tố có ảnh hưởng tích cực mạnh nhất, bởi chúng giúp người khởi nghiệp tự tin và có khả năng xử lý các thách thức trong quá trình tái khởi nghiệp.

3. Tại sao môi trường khởi nghiệp không ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp lại?
   Có thể do người khởi nghiệp thất bại chưa nhận thức đầy đủ hoặc môi trường hỗ trợ chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến yếu tố này không có tác động rõ ràng trong nghiên cứu tại thành phố Hồ Chí Minh.

4. Làm thế nào để nâng cao ý định khởi nghiệp lại?
   Cần tập trung phát triển kiến thức, kinh nghiệm, tố chất cá nhân và đảm bảo nguồn vốn, đồng thời xây dựng môi trường hỗ trợ tích cực thông qua đào tạo, mentoring và chính sách hỗ trợ tài chính.

5. Nghiên cứu có áp dụng cho các địa phương khác không?
   Mặc dù nghiên cứu được thực hiện tại thành phố Hồ Chí Minh, các kết quả và khuyến nghị có thể tham khảo và điều chỉnh phù hợp cho các địa phương khác có bối cảnh tương tự về khởi nghiệp và phát triển kinh tế.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định sáu yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp lại, trong đó Kinh nghiệm và Tố chất cá nhân có ảnh hưởng tích cực mạnh nhất.
• Môi trường khởi nghiệp không có tác động đáng kể trong bối cảnh nghiên cứu tại thành phố Hồ Chí Minh.
• Không có sự khác biệt ý nghĩa thống kê về ý định khởi nghiệp lại theo nhóm tuổi, giới tính và trình độ học vấn.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất các giải pháp hỗ trợ người khởi nghiệp thất bại tái khởi nghiệp hiệu quả hơn.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các chương trình đào tạo, hỗ trợ tài chính và xây dựng môi trường khởi nghiệp tích cực nhằm thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp lại trong cộng đồng.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý, doanh nhân và tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp nên áp dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, chương 2 giới thiệu các khái niệm, định nghĩa liên quan đến lĩnh vực khởi nghiệp, các lý thuyết liên quan đến ý định khởi nghiệp cũng như giới thiệu các nghiên cứu trước có liên quan đến vấn đề khởi nghiệp. Từ đó tạo tiền đề để làm cơ sở cho tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu, tìm hiểu và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp lại của những người đã từng khởi nghiệp nhưng thất bại tại thành phố Hồ Chí Minh. Các khái niệm trong nghiên cứu 2. Khởi nghiệp (khởi sự kinh doanh – entrepreneurship) Khởi nghiệp là một khái niệm rộng lớn.

Khi nói đến khởi nghiệp, ta có thể nghĩ đến điểm mốc bắt đầu đi theo một nghể nghiệp nào đó sau khi rời khỏi ghế nhà trường với vị trí có thể chỉ là làm thuê. Khởi nghiệp cũng có thể được hiểu là bắt đầu đứng ra làm chủ doanh nghiệp sau khi tốt nghiệp hoặc từ vị trí làm thuê vươn lên làm chủ doanh nghiệp, có khả năng thuê người khác làm cho mình. Trong nghiên cứu này, khởi nghiệp được hiểu là khởi sự kinh doanh, là thành lập, quản lí và điều hành một doanh nghiệp mới có thuê lao động, theo dạng doanh nghiệp vừa và nhỏ (Hoàng Thị Phương Thảo và Bùi Thanh Chi 2013). Còn Kirzner (1973) thì cho rằng khả năng để phát hiện và khai thác các lợi thế từ sự khác biệt về giá giữa các thị trường là một dạng khởi nghiệp.

Theo Shapero và Sokol (1982) thì tinh thần khởi nghiệp là quá trình mà cá nhân sẵn sàng tiên phong trong việc nắm bắt các cơ hội kinh doanh hấp dẫn và khả thi mà họ nhận biết được. Khởi nghiệp là một hành động kinh doanh có thể được coi là khởi đầu thay đổi, bởi vì khởi nghiệp phát triển các cơ hội đổi mới mở rộng thị trường hiện có hoặc tạo ra những thị trường mới (Henley và cộng sự, 2017). Trong nghiên cứu này, định nghĩa khởi nghiệp lại được hiểu là một hoạt động khởi nghiệp được thực hiện lại lần nữa sau khi khởi nghiệp lần trước đó thất bại. Ý định khởi nghiệp Ý định khởi nghiệp có thể được định nghĩa là sự liên quan ý định của một cá nhân để bắt đầu một doanh nghiệp (Vangelis Souitaris và cộng sự, 2007), là một quá trình định hướng việc lập kế hoạch và triển khai thực hiện một kế hoạch tạo lập doanh nghiệp (Gupta và Bhawe, 2007).

Ý định khởi nghiệp của một cá nhân bắt nguồn từ việc họ nhận ra cơ hội, tận dụng các nguồn lực có sẵn và sự hỗ trợ của môi trường để tạo lập doanh nghiệp của riêng mình (Andreas Kuckertz và Wagner, 2010). Ý định khởi nghiệp đã được nghiên cứu từ nhiều cách tiếp cận khác nhau. Một trong những cách phổ biến nhất là xem các ý định mạo hiểm kinh doanh là hành vi có kế hoạch, phụ thuộc vào sự kiểm soát hành động của con người (Fishbein và Ajzen, 2011). Theo TPB, một trong những thành phần quan trọng nhất trong việc thực hiện một hành động là ý định thực hiện nó (Ajzen và Fishbein, 2005).

TPB cho rằng ý định khởi nghiệp phụ thuộc vào ba yếu tố (Krueger và cộng sự, 2000). Đầu tiên là sự mong muốn được nhận thức, đó là thái độ hoặc mức độ hấp dẫn mà một cá nhân thích đối với tinh thần khởi nghiệp. Thứ hai là tính khả thi được nhận thức, đó là năng lực tự nhận thức của một cá nhân để thực hiện khởi nghiệp, thường được đo lường bằng thước đo hiệu quả bản thân, nhưng trong các phiên bản đầu tiên của TPB được thể hiện dưới dạng kiểm soát hành vi nhận thức (Ajzen, 1991). Thứ ba là các chuẩn mực xã hội, mức độ nhận thức về áp lực chuẩn mực xã hội và niềm tin về việc áp dụng loại hành vi này (Ajzen và Fishbein, 2005; Krueger và cộng sự, 2000).

Gartner (1988) đưa ra định nghĩa ý định khởi nghiệp là việc tìm kiếm thông tin và những nguồn lực khác để khởi nghiệp. Theo Krueger và cộng sự (2000), ý định là một yếu tố dự báo trước và có ý nghĩa về hành vi khởi nghiệp của một người. Thuyết hành vi hợp lý (Theory of Reasoned Action – TRA) Thuyết hành động hợp lý (Theory of Reasoned Action) được Ajzen và Fishbein, (1975) xây dựng từ cuối thập niên 60 của thế kỷ 20 và được hiệu chỉnh mở rộng trong Trang 8 thập niên 70. Theo TRA, quyết định hành vi là yếu tố quan trọng nhất dự đoán hành vi tiêu dùng.

Quyết định hành vi bị ảnh hưởng bởi hai yếu tố: thái độ và ảnh hưởng xã hội. Mà theo đó, thái độ đối với quyết định là biểu hiện yếu tố cá nhân thể hiện niềm tin tích cực hay tiêu cực của người tiêu dùng đối với của sản phẩm; còn ảnh hưởng xã hội thể hiện ảnh hưởng của mối quan hệ xã hội lên cá nhân người tiêu dùng. Mô hình lý thuyết hành động hợp lý TRA (Nguồn: Ajzen và Fishbein, 1975) 2. Thuyết hành vi dự định (Theory of Planned Behavior – TPB) Thuyết hành vi dự định (TPB) được Ajzen (1991) phát triển từ lý thuyết hành động hợp lý (TRA) của Ajzen và Fishbein (1975) và giả định rằng một hành vi có thể được dự báo hoặc giải thích bởi các xu hướng hành vi để thực hiện hành vi đó.

Các xu hướng hành vi được giả sử bao gồm các nhân tố động cơ mà ảnh hưởng đến hành vi, và được định nghĩa như là mức độ nổ lực mà mọi người cố gắng để thực hiện hành vi đó (Ajzen, 1991). Xu hướng hành vi lại là một hàm của ba nhân tố. Thứ nhất, các thái độ được khái niệm như là đánh giá tích cực hay tiêu cực về hành vi thực hiện. Nhân tố thứ hai là ảnh hưởng xã hội mà đề cập đến sức ép xã hội được cảm nhận để thực hiện hay không thực hiện hành vi đó.

Cuối cùng, thuyết hành vi dự định TPB (Theory of Planned Behaviour) được Ajzen xây dựng bằng cách bổ sung thêm yếu tố kiểm soát hành vi cảm nhận vào mô hình TRA. Thành phần kiểm soát hành vi cảm nhận phản ánh việc dễ dàng hay khó khăn khi thực hiện hành vi; điều này phụ thuộc vào sự sẵn có của các nguồn lực và các cơ hội để thực hiện hành vi. Ajzen đề nghị rằng nhân tố kiểm soát hành vi tác động trực tiếp Trang 9 đến xu hướng thực hiện hành vi, và nếu đương sự chính xác trong cảm nhận về mức độ kiểm soát của mình, thì kiểm soát hành vi còn dự báo cả hành vi. Mô hình lý thuyết hành vi dự định (Nguồn: Ajzen, 1991) 2.

Mô hình dự đoán hành vi của Shapero và Sokol (1982) Sau khi phản ánh khiêm tốn, rõ ràng là mô hình của "Sự kiện Doanh nhân" của Shapero và Sokol (1982) là một mô hình ý định ngầm, đặc trưng cho lĩnh vực kinh doanh. Trong SEE, những ý định bắt đầu một doanh nghiệp xuất phát từ nhận thức về mong muốn và tính khả thi và từ khuynh hướng hành động theo cơ hội. Mô hình của Shapero giả định rằng quán tính hướng dẫn hành vi của con người cho đến khi một cái gì đó ngắt hoặc "chuyển chỗ" quán tính đó. Thay thế thường là tiêu cực, chẳng hạn như mất việc làm hoặc ly hôn, nhưng nó có thể dễ dàng được tích cực, chẳng hạn như nhận được một thừa kế hoặc trúng xổ số.

Sự chuyển hướng thúc đẩy sự thay đổi hành vi nơi người ra quyết định tìm kiếm cơ hội tốt nhất có sẵn từ một loạt các lựa chọn thay thế (J. Việc lựa chọn hành vi phụ thuộc vào sự tin cậy tương đối của các hành vi thay thế (trong trường hợp này đối với người ra quyết định này) cộng với một số "khuynh hướng hành động" (mà không có hành động đáng kể nào không được thực hiện). "Sự tin cậy" yêu cầu một hành vi được coi là cả mong muốn và khả thi. Các sự kiện kinh doanh do đó đòi hỏi tiềm năng để bắt đầu một doanh nghiệp (uy tín và khuynh hướng hành động) tồn tại trước khi chuyển đi và khuynh hướng hành động sau đó.

Mô hình dự đoán hành vi SEE (Nguồn: Shapero và Sokol, 1982) Cũng giống như TPB, ngoại sinh không ảnh hưởng trực tiếp đến ý định hoặc hành vi. Họ hoạt động thông qua nhận thức về tình hình và tính khả thi của con người. Trong một nghiên cứu gần đây nhận thấy tính khả thi, mong muốn được nhận thức, và xu hướng hành động giải thích một cách khác biệt nửa phương sai trong ý định hướng tới tinh thần kinh doanh; tính khả thi giải thích phương sai nhất (Krueger, 1993). Shapero và Sokol (1982) cung cấp bằng chứng về cách nhận thức là rất quan trọng trong quá trình này.

Các sự kiện cuộc sống đáng kể (mất việc làm, di cư, vv) có thể kết tủa tăng đáng kể trong hoạt động kinh doanh. Những người sáng lập đã không thay đổi, chỉ có những nhận thức về hoàn cảnh “mới”. Khả năng kinh doanh tiềm ẩn đã tồn tại rõ ràng, nhưng tiềm năng cần thiết phải di dời lên bề mặt. Shapero và Sokol (1982) cũng cung cấp các ví dụ về các sáng lập công ty, nơi chỉ có những hoàn cảnh chủ quan đã thay đổi, chẳng hạn như tiếp cận sinh nhật thứ 40 của một người.

Mô hình sự kiện khởi nghiệp (Krueger và cộng sự, 2000) Mô hình sự kiện khởi nghiệp (Event Entrepreneur Model – EEM) là lí thuyết về sự kiện khởi nghiệp mà Krueger và cộng sự (2000) đã phát triển dựa vào mô hình SEE của Shapero và Sokol (1982). Krueger và cộng sự (2000) đã đưa ra ba yếu tố làm ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp: thứ nhất, Mong muốn khởi nghiệp; thứ hai, Cảm nhận về tính khả thi; và thứ ba, Khuynh hướng hành động (đề cập đến xu hướng hành động của một cá nhân đối với quyết định của họ bằng cách thực hiện các hành động thích hợp). Về cơ bản, mô hình sự kiện khởi nghiệp của Krueger và cộng sự (2000) không có sự thay đổi nhiều so với mô hình cũ trước đó của Shapero và Sokol (1982), xu hướng hành động được thay thế cho biến thay đổi trong cuộc sống. Các nghiên cứu trước 2.

Nghiên cứu của Zahariah Mohd Zain và cộng sự (2010) Hình 2. Mô hình nghiên cứu của Zahariah Mohd Zain (2010) (Nguồn: Zahariah Mohd Zain, 2010) Theo Zahariah Mohd Zain và cộng sự (2010), các yếu tố gồm tham gia các khóa học kinh doanh, ảnh hưởng từ truyền thống kinh doanh của các thành viên trong gia đình, đặc điểm cá nhân đều ảnh hưởng đến KSDN của sinh viên kinh tế ở Malaysia.