Các Yếu Tố Thúc Đẩy Hành Vi Tham Gia Vào Các Hoạt Động Khởi Tạo Doanh Nghiệp

Hoạt động khởi tạo doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. 280 trang · Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh · 2024.

• Tác giả: Lê Ngọc Đoan Trang
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Đặng Ngọc Đại
• Trường học: Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các Yếu Tố Thúc Đẩy Hành Vi Tham Gia Khởi Tạo Doanh Nghiệp
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Vai trò của việc thành lập DN đối với nền kinh tế
• 1.2. Bối cảnh thực tiễn về hoạt động khởi tạo DN tại Việt Nam
• 1.3. Bối cảnh lý thuyết. Các nghiên cứu liên quan khởi tạo DN đã được công bố
• 1.4. Các nghiên cứu về ý định khởi tạo DN
• 1.5. Các nghiên cứu về hành vi tham gia vào các hoạt động khởi tạo DN
• 1.6. Xác định khoảng trống nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của tác giả
• 1.7. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.7.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.7.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.8. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.8.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.8.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.9. Phương pháp nghiên cứu
• 1.9.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.9.2. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 1.10. Kết cấu của luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các khái niệm về khởi tạo DN, hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 2.1.1. Khởi tạo DN
• 2.1.1.1. Khái niệm về khởi tạo DN
• 2.1.1.2. Vai trò của khởi tạo DN đối với người chủ DN
• 2.1.2. Hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 2.1.2.1. Khái niệm về doanh nhân non trẻ
• 2.1.2.2. Ý định khởi tạo DN (entrepreneurial intention)
• 2.1.2.3. Khái niệm về hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN (nascent behavior)
• 2.2. Các lý thuyết nền tảng
• 2.2.1. Mô hình TRA - The theory of reasoned action
• 2.2.2. Mô hình TPB - The theory of planned behavior
• 2.2.3. Lý thuyết thay đổi hành vi COM-B
• 2.2.4. Mô hình sự kiện khởi nghiệp EEM - Event Entrepreneur Model
• 2.3. Các giai đoạn khởi tạo DN: từ ý định đến hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 2.4. Lý thuyết kỳ vọng Vroom
• 2.5. Lý thuyết về mô hình Triple Helix
• 2.6. Lý thuyết nhận thức xã hội - Social cognitive theory
• 2.7. Mô hình nghiên cứu lý thuyết về ý định và hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 2.7.1. Mối quan hệ giữa ý định và hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 2.7.2. Mối quan hệ giữa các yếu tố thuộc về xu hướng nhận thức của cá nhân thúc đẩy ý định dẫn đến hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 2.7.2.1. Khả năng nhận diện cơ hội
• 2.7.2.2. Yếu tố về động cơ
• 2.7.3. Mối quan hệ giữa các yếu tố thuộc về môi trường thúc đẩy ý định dẫn đến hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 2.7.3.1. Giáo dục về khởi nghiệp
• 2.7.4. Mô hình nghiên cứu lý thuyết
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Xây dựng thang đo lý thuyết
• 3.2.1. Thang đo “ý định khởi tạo DN”
• 3.2.2. Thang đo các biến tác động đến ý định và hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 3.2.3. Thang đo về “Xu hướng nhận thức cá nhân”
• 3.2.4. Thang đo về môi trường thúc đẩy ý định khởi tạo DN và hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 3.2.5. Thang đo biến hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 3.3. Nghiên cứu sơ bộ
• 3.3.1. Nghiên cứu sơ bộ định tính
• 3.3.1.1. Phương pháp nghiên cứu sơ bộ định tính
• 3.3.1.2. Kết quả khảo sát sơ bộ định tính
• 3.3.2. Nghiên cứu sơ bộ định lượng
• 3.3.2.1. Đối tượng nghiên cứu và cỡ mẫu
• 3.3.2.2. Phương pháp thu dữ liệu
• 3.3.2.3. Phương pháp phân tích
• 3.3.2.4. Kết quả nghiên cứu sơ bộ định lượng
• 3.4. Điều chỉnh mô hình và thang đo
• 3.4.1. Thang đo về xu hướng nhận thức cá nhân
• 3.4.2. Thang đo về môi trường thúc đẩy ý định dẫn đến hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 3.4.3. Thang đo về ý định khởi tạo DN
• 3.4.4. Thang đo về hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 3.5. Nghiên cứu chính thức
• 3.5.1. Cỡ mẫu và phương pháp thu mẫu
• 3.5.2. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.5.3. Giai đoạn 1: Nghiên cứu các nhân tố tác động đến ý định khởi tạo DN
• 3.5.4. Giai đoạn 2: Nghiên cứu hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đặc điểm mẫu nghiên cứu giai đoạn 1
• 4.2. Kết quả nghiên cứu giai đoạn 1
• 4.2.1. Phân tích hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha
• 4.2.1.1. Nhóm nhân tố khả năng nhận diện cơ hội
• 4.2.1.2. Nhóm nhân tố nhu cầu về thành tích
• 4.2.1.3. Nhóm nhân tố nhu cầu độc lập
• 4.2.1.4. Nhóm nhân tố nhu cầu tài chính
• 4.2.1.5. Nhóm nhân tố để lại di sản cho con cái/ gia đình
• 4.2.1.6. Nhóm nhân tố nguồn vốn
• 4.2.1.7. Nhóm nhân tố vốn cấu trúc
• 4.2.1.8. Nhóm nhân tố vốn quan hệ
• 4.2.1.9. Nhóm nhân tố vốn nhận thức
• 4.2.1.10. Nhóm nhân tố ý định khởi tạo DN
• 4.2.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.2.2.1. Phân tích nhân tố đối với các biến độc lập
• 4.2.2.2. Phân tích nhân tố biến phụ thuộc
• 4.2.3. Phân tích tương quan
• 4.2.4. Phân tích hồi quy đa biến
• 4.3. Đặc điểm mẫu nghiên cứu giai đoạn 2
• 4.4. Kết quả nghiên cứu giai đoạn 2
• 4.4.1. Phân tích hệ số tin cậy Cronbach Alpha
• 4.4.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.4.3. Phân tích nhân tố khẳng định CFA
• 4.4.4. Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM
• 4.4.5. Kiểm định giả thuyết
• 4.4.6. Kiểm định ước lượng mô hình bằng Bootstrap
• 4.4.7. Kiểm định sự khác biệt giữa yếu tố có tham gia khóa học về khởi tạo DN và việc hình thành hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 4.4.8. Phân tích sự khác biệt về giá trị trung bình của các nhân tố ảnh hưởng giữa những người tiếp tục thực hiện hành vi khởi nghiệp và những người không khởi tạo DN
• 4.4.9. Vai trò của biến điều tiết khi tham gia khóa học khởi nghiệp
• 4.4.10. Phân tích giá trị trung bình
• 4.4.10.1. Đối với nhân tố “Khả năng nhận diện cơ hội”
• 4.4.10.2. Đối với nhân tố “Nhu cầu về thành tích”
• 4.4.10.3. Đối với nhân tố “Nhu cầu độc lập”
• 4.4.10.4. Đối với nhân tố “Để lại di sản cho con cái/ gia đình”
• 4.4.10.5. Đối với nhân tố “Nguồn vốn”
• 4.4.10.6. Đối với nhân tố “Vốn cấu trúc”
• 4.4.10.7. Đối với nhân tố “Vốn quan hệ”
• 4.4.10.8. Đối với nhân tố “Vốn nhận thức”
• 4.5. Tóm tắt kết quả phân tích và thảo luận
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ
• 5.1. Hàm ý quản trị đối với vấn đề thúc đẩy hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo DN
• 5.1.1. Đối với nhân tố “Khả năng nhận diện cơ hội”
• 5.1.2. Đối với nhân tố “Nhu cầu về thành tích”
• 5.1.3. Đối với nhân tố “Nhu cầu độc lập”
• 5.1.4. Đối với nhân tố “Để lại di sản cho con cái/ gia đình”
• 5.1.5. Đối với nhân tố “Nguồn vốn”
• 5.1.6. Đối với nhân tố “Vốn cấu trúc”
• 5.1.7. Đối với nhân tố “Vốn quan hệ”
• 5.1.8. Đối với nhân tố “Vốn nhận thức
• 5.1.9. Đối với Nhà nước
• 5.1.10. Đối với nhà hoạch định giáo dục
• 5.1.11. Đối với các cơ quan truyền thông
• 5.1.12. Đối với các tổ chức hỗ trợ về khởi tạo DN
• 5.1.13. Đối với bản thân của những người có ý định khởi tạo DN
• 5.2. Những đóng góp mới của luận án
• 5.3. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• TÓM TẮT
• ABSTRACT

Tóm tắt

I. Khám Phá Tổng Quan Về Hành Vi Tham Gia Khởi Tạo Doanh Nghiệp

Hoạt động khởi tạo doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng các quốc gia có tỷ lệ thành lập doanh nghiệp cao thường có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao. Khởi sự kinh doanh không chỉ tạo ra việc làm mới mà còn thúc đẩy sản xuất và tăng năng suất. Thêm vào đó, nó góp phần tăng tính cạnh tranh trên thị trường, buộc các doanh nghiệp phải đổi mới và cải tiến. Theo Fritsch và Mueller (2004), khởi nghiệp có 4 tác động chính: nâng cao hiệu quả kinh doanh, thay đổi cấu trúc doanh nghiệp theo hướng hiệu quả, cải tiến sản xuất và đa dạng hóa sản phẩm. Do đó, việc nghiên cứu và thúc đẩy hành vi khởi nghiệp là vô cùng cần thiết cho sự phát triển kinh tế.

1.1. Tầm quan trọng của khởi nghiệp với phát triển kinh tế

Khởi tạo doanh nghiệp từ lâu đã được khẳng định là có vai trò rất quan trọng góp phần tăng trưởng kinh tế đối với các quốc gia. Điều này đã được nhắc đến rất nhiều và chứng minh trong các nghiên cứu từ trước đến nay (Wennekers và Thurik, 1999; Carree và Thurik, 2003; Fritsch và Mueller, 2004; Verzat và Bachelet, 2006; Sobel và King, 2008; Westlund và Olsson, 2011). Việc có nhiều doanh nghiệp mới thành lập sẽ mang lại sự đóng góp to lớn cho nền kinh tế của một quốc gia. Do vậy, trong bất cứ giai đoạn nào thì việc thúc đẩy các doanh nghiệp thành lập luôn luôn là một điều hết sức cần thiết.

1.2. Bối cảnh khởi nghiệp ở Việt Nam hiện nay

Việt Nam đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của tinh thần khởi nghiệp. Số lượng doanh nghiệp mới thành lập tăng đều qua các năm, cho thấy tiềm năng lớn của khởi sự kinh doanh. Tuy nhiên, cũng có nhiều thách thức như thiếu vốn, kiến thức, kinh nghiệm và sự cạnh tranh gay gắt. Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi tham gia khởi nghiệp sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách và các tổ chức hỗ trợ có những giải pháp phù hợp để thúc đẩy phong trào khởi nghiệp tại Việt Nam, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

II. Thách Thức Vấn Đề Nghiên Cứu Về Hành Vi Tham Gia Khởi Nghiệp

Mặc dù khởi nghiệp mang lại nhiều lợi ích, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng dấn thân. Nhiều người có ý tưởng kinh doanh nhưng lại thiếu động lực khởi nghiệp hoặc gặp phải những rào cản khởi nghiệp khiến họ chần chừ. Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến khởi nghiệp giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những khó khăn mà các nhà khởi nghiệp tiềm năng phải đối mặt. Từ đó, có thể đưa ra những giải pháp hỗ trợ phù hợp, giúp họ vượt qua khó khăn và biến ý tưởng thành hiện thực. Các vấn đề cần giải quyết bao gồm: thiếu vốn, thiếu kiến thức, thiếu kỹ năng, thiếu kinh nghiệm, thiếu sự hỗ trợ từ gia đình và xã hội.

2.1. Rào cản tâm lý và tài chính khi khởi nghiệp

Nhiều người e ngại khởi nghiệp vì sợ thất bại, sợ mất vốn, sợ phải đối mặt với rủi ro. Bên cạnh đó, việc thiếu vốn là một trong những rào cản lớn nhất đối với các nhà khởi nghiệp, đặc biệt là những người trẻ tuổi. Để giải quyết vấn đề này, cần có những chương trình hỗ trợ tài chính, tư vấn và đào tạo để giúp các nhà khởi nghiệp tự tin hơn và có đủ nguồn lực để thực hiện ý tưởng của mình.

2.2. Thiếu kiến thức và kỹ năng quản lý doanh nghiệp

Một trong những lý do khiến nhiều doanh nghiệp mới thất bại là do thiếu kiến thức và kỹ năng quản lý. Để thành công, các nhà khởi nghiệp cần phải có kiến thức về tài chính, marketing, quản lý nhân sự và các lĩnh vực khác. Do đó, việc cung cấp các khóa đào tạo, tư vấn và mentoring là rất quan trọng để giúp các nhà khởi nghiệp trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết.

2.3. Môi trường kinh doanh và chính sách hỗ trợ khởi nghiệp

Môi trường khởi nghiệp thuận lợi và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp. Cần có những chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng và thủ tục hành chính để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mới phát triển. Bên cạnh đó, cần xây dựng một hệ sinh thái khởi nghiệp mạnh mẽ với sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu, quỹ đầu tư và các tổ chức hỗ trợ.

III. Cách Yếu Tố Cá Nhân Thúc Đẩy Hành Vi Tham Gia Khởi Nghiệp

Các yếu tố cá nhân đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hành vi khởi nghiệp. Những người có tinh thần khởi nghiệp cao, khả năng nhận diện cơ hội tốt, động cơ tham gia khởi nghiệp mạnh mẽ và niềm tin vào bản thân thường có xu hướng khởi sự kinh doanh cao hơn. Nghiên cứu về các yếu tố cá nhân ảnh hưởng đến khởi nghiệp giúp chúng ta hiểu rõ hơn về đặc điểm của những nhà khởi nghiệp thành công và có thể đưa ra những lời khuyên hữu ích cho những người muốn khởi nghiệp.

3.1. Khả năng nhận diện cơ hội kinh doanh

Khả năng nhận diện cơ hội là một trong những yếu tố quan trọng nhất đối với sự thành công của một nhà khởi nghiệp. Những người có khả năng này thường có thể nhìn thấy những cơ hội mà người khác bỏ qua và có thể biến những ý tưởng thành hiện thực. Để phát triển khả năng nhận diện cơ hội, cần phải luôn học hỏi, tìm tòi, khám phá và sẵn sàng chấp nhận rủi ro.

3.2. Nhu cầu thành tích và sự độc lập trong công việc

Nhu cầu thành tích và sự độc lập là những động lực mạnh mẽ thúc đẩy hành vi khởi nghiệp. Những người có nhu cầu thành tích cao thường có xu hướng đặt ra những mục tiêu lớn và nỗ lực để đạt được chúng. Sự độc lập giúp các nhà khởi nghiệp tự do đưa ra quyết định và thực hiện ý tưởng của mình.

3.3. Kinh nghiệm làm việc và kiến thức chuyên môn

Kinh nghiệm khởi nghiệp và kiến thức chuyên môn là những yếu tố quan trọng giúp các nhà khởi nghiệp giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng thành công. Kinh nghiệm giúp họ hiểu rõ hơn về thị trường, khách hàng và đối thủ cạnh tranh. Kiến thức chuyên môn giúp họ phát triển sản phẩm và dịch vụ tốt hơn.

IV. Tác Động Môi Trường Đến Ý Định và Hành Vi Khởi Nghiệp

Môi trường khởi nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hoặc kìm hãm hành vi tham gia khởi nghiệp. Các yếu tố như nguồn lực khởi nghiệp (vốn, nhân lực, cơ sở hạ tầng), hỗ trợ khởi nghiệp từ chính phủ và các tổ chức, văn hóa khởi nghiệp và mạng lưới quan hệ xã hội đều có ảnh hưởng đến quyết định khởi sự kinh doanh của một cá nhân. Nghiên cứu về các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến khởi nghiệp giúp chúng ta tạo ra một môi trường khởi nghiệp thuận lợi hơn, khuyến khích nhiều người hơn tham gia vào con đường khởi nghiệp.

4.1. Ảnh hưởng của gia đình và bạn bè tới quyết định khởi nghiệp

Gia đình và bạn bè có thể đóng vai trò là nguồn động viên, hỗ trợ và tư vấn quan trọng cho các nhà khởi nghiệp. Sự ủng hộ từ gia đình có thể giúp các nhà khởi nghiệp vượt qua khó khăn và thử thách. Mạng lưới bạn bè có thể cung cấp thông tin, kiến thức và các mối quan hệ hữu ích.

4.2. Vai trò của giáo dục và đào tạo khởi nghiệp

Giáo dục khởi nghiệp và đào tạo cung cấp cho các nhà khởi nghiệp những kiến thức, kỹ năng và công cụ cần thiết để thành công. Các khóa học, hội thảo và chương trình mentoring có thể giúp các nhà khởi nghiệp học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước và tránh được những sai lầm phổ biến.

4.3. Chính sách hỗ trợ và môi trường pháp lý cho khởi nghiệp

Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ như ưu đãi về thuế, tín dụng, thủ tục hành chính và các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp mới phát triển. Môi trường pháp lý minh bạch và ổn định cũng là yếu tố quan trọng để thu hút đầu tư và khuyến khích khởi nghiệp.

V. Nghiên Cứu Ứng Dụng Ảnh Hưởng Khóa Học Đến Hành Vi Khởi Nghiệp

Nghiên cứu cho thấy việc tham gia các khóa học về khởi nghiệp có tác động tích cực đến hành vi tham gia khởi nghiệp. Các khóa học này cung cấp kiến thức, kỹ năng và mạng lưới quan hệ cần thiết để thành công. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng có sự khác biệt giữa các yếu tố ảnh hưởng đến khởi nghiệp ở giai đoạn ý định và giai đoạn thực hiện. Do đó, cần có những chương trình hỗ trợ phù hợp cho từng giai đoạn để giúp các nhà khởi nghiệp đạt được thành công.

5.1. So sánh yếu tố tác động ở giai đoạn ý định và hành vi

Các yếu tố như động cơ khởi nghiệp, khả năng nhận diện cơ hội, và nguồn lực khởi nghiệp có thể có tác động khác nhau ở giai đoạn ý định và giai đoạn thực hiện. Ví dụ, ở giai đoạn ý định, động cơ có thể là yếu tố quan trọng nhất, nhưng ở giai đoạn thực hiện, nguồn lực có thể trở nên quan trọng hơn.

5.2. Vai trò của mentoring và tư vấn khởi nghiệp

Mentoring và tư vấn khởi nghiệp có thể giúp các nhà khởi nghiệp vượt qua khó khăn và thử thách, tránh được những sai lầm phổ biến và học hỏi kinh nghiệm từ những người đi trước. Một người cố vấn giỏi có thể cung cấp hướng dẫn, hỗ trợ và động viên cho các nhà khởi nghiệp.

VI. Kết Luận Triển Vọng Tương Lai Của Hành Vi Tham Gia Khởi Nghiệp

Nghiên cứu về hành vi tham gia khởi nghiệp là một lĩnh vực quan trọng và cần thiết để thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp hiệu quả hơn, cung cấp các chương trình đào tạo và tư vấn phù hợp và tạo ra một môi trường khởi nghiệp thuận lợi hơn. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến khởi nghiệp ở các quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau để có được cái nhìn toàn diện hơn.

6.1. Hàm ý quản trị và chính sách hỗ trợ khởi nghiệp

Kết quả nghiên cứu có thể cung cấp những gợi ý hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách, các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp và các nhà khởi nghiệp tiềm năng. Các chính sách hỗ trợ nên tập trung vào việc cung cấp nguồn lực, đào tạo kỹ năng và tạo ra một môi trường khởi nghiệp thuận lợi.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về khởi nghiệp bền vững

Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu về khởi nghiệp bền vững, tập trung vào việc tạo ra các doanh nghiệp có tác động tích cực đến môi trường và xã hội. Nghiên cứu về mô hình kinh doanh sáng tạo và ứng dụng công nghệ mới cũng là một lĩnh vực quan trọng cần được quan tâm.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Khởi tạo doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng đối với sự tăng trưởng kinh tế, kích thích chuyển dịch cơ cấu, tạo việc làm và gia tăng năng suất khu vực (Carree và Thurik, 2010; Westlund và Olsson, 2011; Fritsch và Mueller, 2004). Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế thúc đẩy hoạt động này, tiêu biểu như Quyết định số 844/QĐ-TTg ngày 18/05/2016 phê duyệt đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025; Quyết định số 939/QĐ-TTg ngày 30/06/2017 về đề án Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017–2025; Đề án số 1665/QĐ-TTg ngày 30/10/2017 hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp; cùng Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017 và Nghị định số 38/2018/NĐ-CP ngày 11/03/2018.

Dù chính sách hỗ trợ phát triển mạnh, số liệu thực tiễn cho thấy tỷ lệ khởi nghiệp thành công tại Việt Nam vẫn ở mức thấp. Báo cáo của Global Entrepreneurship Monitor (GEM, 2018) ghi nhận tỷ lệ người trưởng thành tại Việt Nam có ý định khởi sự kinh doanh năm 2017 đạt 25%, thấp hơn mức trung bình 36,5% của nhóm quốc gia có nền kinh tế dựa vào yếu tố đầu vào. Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư năm 2021, cả nước có 116,8 nghìn doanh nghiệp thành lập mới nhưng có tới 119,8 nghìn đơn vị giải thể hoặc tạm ngừng hoạt động; sang năm 2022 có 143.200 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI, 2019) cho thấy chưa đầy 10% doanh nghiệp khởi nghiệp thành công.

Về mặt học thuật, phần lớn công trình trong và ngoài nước tập trung vào ý định khởi sự kinh doanh (entrepreneurial intention) của sinh viên tại một thời điểm nhất định mà ít xem xét hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp (nascent behavior). Khoảng trống nghiên cứu lớn là sự thiếu vắng các mô hình kiểm chứng sự chuyển biến từ ý định sang hành vi thực tế theo chuỗi thời gian, cũng như việc tích hợp đồng thời các yếu tố nhận thức cá nhân, vốn xã hội và vai trò điều tiết của giáo dục khởi nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát của luận án là phân tích và đo lường các nhân tố góp phần thúc đẩy hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp. Các mục tiêu cụ thể gồm:

1. Kiểm định mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng đến ý định và hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp của những nhà khởi tạo doanh nghiệp tại vùng Đông Nam Bộ (ĐNB) và Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
2. Kiểm định vai trò điều tiết của việc được đào tạo về khởi nghiệp lên mối quan hệ giữa ý định và hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp của những nhà khởi tạo doanh nghiệp tại ĐNB và ĐBSCL.
3. Đề xuất các hàm ý chính sách và quản trị đối với các bên liên quan nhằm thúc đẩy hoạt động khởi tạo doanh nghiệp.

Để đạt được mục tiêu trên, luận án giải quyết 3 câu hỏi nghiên cứu:

1. Những yếu tố thuộc về cá nhân của một người (khả năng nhận diện cơ hội và động cơ), môi trường (nguồn vốn, vốn xã hội) có mối quan hệ như thế nào đến ý định khởi tạo doanh nghiệp? Những yếu tố này có tác động đến hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp hay không?
2. Việc được đào tạo về khởi nghiệp có đóng vai trò điều tiết mối quan hệ giữa ý định và hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp của những nhà khởi tạo doanh nghiệp tại ĐBSCL và ĐNB hay không?
3. Kết quả nghiên cứu cho phép rút ra những hàm ý nào đối với vấn đề thúc đẩy hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố góp phần thúc đẩy hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp. Đối tượng khảo sát là những người có ý định khởi tạo doanh nghiệp và những người đang thực hiện hành vi khởi tạo doanh nghiệp.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các khái niệm ý định khởi tạo doanh nghiệp, hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp, cùng các nhóm nhân tố: khả năng nhận diện cơ hội, các thành phần của động cơ (nhu cầu thành tích, nhu cầu độc lập, nhu cầu tài chính, để lại di sản cho con cái/gia đình), nguồn vốn và vốn xã hội (vốn cấu trúc, vốn quan hệ, vốn nhận thức).
• Phạm vi không gian: Khảo sát tại hai khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam là vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trong đó Thành phố Hồ Chí Minh chiếm tỷ trọng mẫu cao nhất.
• Phạm vi thời gian: Luận án triển khai từ năm 2017 đến năm 2023. Giai đoạn khảo sát sơ bộ diễn ra năm 2017; khảo sát định lượng chính thức giai đoạn 1 từ năm 2018 đến cuối năm 2019; khảo sát định lượng chính thức giai đoạn 2 thu thập vào đầu năm 2021.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước đây

Tác giả hệ thống hóa các nghiên cứu thực nghiệm trong và ngoài nước theo hai nhóm chủ đề chính:

Nhóm nghiên cứu về ý định khởi tạo doanh nghiệp: Các công trình quốc tế được phân tích bao gồm nghiên cứu tại các nước phát triển như Hà Lan, Ý, Tây Ban Nha, Anh (Fitzsimmons và Douglas, 2005; Van Gelderen và cộng sự, 2008; Feola và cộng sự, 2017), Hoa Kỳ (Sequeira và cộng sự, 2007); các nền kinh tế chuyển đổi như Romania (Sasu và Sasu, 2015), Ukraine (Matlay và cộng sự, 2012; Solesvik, 2013); và các quốc gia đang phát triển như Malaysia (Ambad và Damit, 2016), Indonesia (Utami, 2017). Tại Việt Nam, hướng nghiên cứu này ghi nhận các công trình của Bùi Huỳnh Tuấn Duy và cộng sự (2011), Nguyễn Thu Thủy (2012), Phan Anh Tú và Giang Thị Cẩm Tiên (2015), Đỗ Thị Hoa Liên (2016), Hà Kiên Tân (2019), Trần Nha Ghi (2019). Các tác giả này chủ yếu ứng dụng mô hình Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) để đo lường ý định của sinh viên các trường đại học thông qua thái độ, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi.

Nhóm nghiên cứu về hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp (nascent behavior): Qua rà soát từ Scopus, ScienceDirect và Google Scholar giai đoạn từ năm 2000 đến tháng 10/2022, tác giả tổng hợp được 18 nghiên cứu liên quan trực tiếp (17 công trình quốc tế và 01 công trình tại Việt Nam):

• Honig và Davidsson (2000, 2003): Sàng lọc 30.427 hộ dân tại Thụy Điển, theo dõi 608 cá nhân có ý định trong 18 tháng để tìm ra 308 người thực sự hành động; kết luận vốn xã hội tác động mạnh đến hành vi, trong khi vốn con người chỉ hỗ trợ mức độ thấp.
• Liao và Welsch (2003): Khảo sát 462 doanh nhân non trẻ, chia vốn xã hội thành 3 khía cạnh (cấu trúc, quan hệ, nhận thức) để đánh giá tác động đến khát vọng tăng trưởng.
• Sequeira và cộng sự (2007): Nghiên cứu trên 389 cá nhân tại Hoa Kỳ, chỉ ra quan hệ xã hội thúc đẩy ý định và hành vi nhưng đối tượng khảo sát đã có ý định trước đó 1 năm, chưa theo dõi đồng thời sự biến chuyển.
• McGee và cộng sự (2009): Sử dụng mẫu 303 người, chuẩn hóa thang đo năng lực bản thân qua 5 khía cạnh và kiểm định tác động tích cực đến hành vi khởi nghiệp.
• Nishimura và Tristán (2011): Khai thác dữ liệu GEM tại Peru, ứng dụng TPB để dự báo hành vi thay vì ý định.
• Renko, Kroeck và Bullough (2012): Điều tra 1.392 cá nhân qua 4 thời điểm dựa trên lý thuyết kỳ vọng của Vroom; nhận thấy nhu cầu tài chính thúc đẩy ý định nhưng khi bước vào giai đoạn hành động thì cơ hội học hỏi và phát triển bản thân lại giữ vai trò chi phối.
• Honig và Karlsson (2013): So sánh 362 doanh nhân Thụy Điển và 347 doanh nhân Hoa Kỳ về nhận thức thể chế đối với việc lập kế hoạch kinh doanh.
• Abebe, Gangadharan và Sutanonpaiboon (2014): Phân tích nhận thức hỗ trợ xã hội và địa vị xã hội trên 170 cá nhân tại Hoa Kỳ.
• Lanero và Vazquez (2015): Ứng dụng lý thuyết SCCT trên 400 sinh viên Tây Ban Nha bằng kỹ thuật PLS-SEM.
• Brinckmann và Kim (2015): Sử dụng bộ dữ liệu PSED II gồm 479 doanh nghiệp một chủ sở hữu tại Hoa Kỳ, dùng mô hình logit phân tích tác động của năng lực bản thân và sự kiên trì.
• Shirokova, Osiyevskyy và Bogatyreva (2016): Khảo sát 70.164 sinh viên đại học quốc tế, phát hiện khoảng cách giữa ý định và hành vi bị chi phối bởi yếu tố gia đình, độ tuổi, giới tính và môi trường thể chế.
• Nguyễn Quang Thu và cộng sự (2017): Khảo sát 248 sinh viên tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, chỉ ra yếu tố gắn kết giữ vai trò trung gian giữa ý định và hành vi.
• Mwiya, Wang, Kaulungombe và Kayekesi (2019): Nghiên cứu 294 sinh viên tại Zambia, kiểm định vai trò trung gian của ý định giữa năng lực bản thân và hành vi.
• Mahmood, Al Mamun, Ahmad và Ibrahim (2019): Khảo sát 310 cá nhân thế hệ thiên niên kỷ Asnaf tại Malaysia bằng PLS-SEM.
• Li, Murad, Ashraf, Syed và Riaz (2020): Khảo sát 400 nhà quản lý tại Pakistan, xác định định hướng mục tiêu làm trung gian giữa khám phá, tạo cơ hội và hành vi.
• Belchior và Lyons (2021): Nghiên cứu dọc 5 năm trên 1.149 sinh viên Bồ Đào Nha (chọn lọc 242 sinh viên), kết luận năng lực bản thân và kỳ vọng kết quả tác động trực tiếp đến ý định, ý định tác động đến hành vi, nhưng năng lực không tác động trực tiếp đến hành vi.
• Murad, Ashraf, Syed, Munir và Butt (2022): Khảo sát 455 sinh viên tại Pakistan bằng PLS-SEM về vai trò bản sắc xã hội và năng lực bản thân.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Luận án giải quyết 4 khoảng trống học thuật:

1. Đa số nghiên cứu trước đo lường ý định và hành vi tại cùng một thời điểm khảo sát cắt ngang (cross-sectional), gây khó khăn trong việc xác định quan hệ nhân quả. Luận án thực hiện khảo sát 2 giai đoạn trên cùng một đối tượng với khoảng cách 1 năm nhằm đo lường sự dịch chuyển thực tế.
2. Thiếu sự tích hợp đa chiều các yếu tố nhận thức cá nhân (khả năng nhận diện cơ hội, các thành phần cụ thể của động cơ) và môi trường (nguồn vốn tài chính, vốn xã hội 3 chiều cạnh: cấu trúc, quan hệ, nhận thức) trong cùng một khung phân tích.
3. Vai trò điều tiết của giáo dục khởi nghiệp (tham gia khóa học khởi tạo doanh nghiệp) đối với mối quan hệ từ ý định đến hành vi chưa được kiểm chứng đầy đủ trong các nghiên cứu trước.
4. Thuật ngữ "doanh nhân non trẻ" và "hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp" chưa được nghiên cứu hệ thống tại bối cảnh thực tiễn Việt Nam.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và các khái niệm cốt lõi

Luận án kế thừa và phối hợp các khung lý thuyết nền tảng:

• Lý thuyết hành động hợp lý (TRA - Theory of Reasoned Action) của Ajzen và Fishbein (1975, 1977): Giải thích xu hướng hành vi bắt nguồn từ thái độ và chuẩn chủ quan.
• Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB - Theory of Planned Behavior) của Ajzen (1991): Bổ sung yếu tố nhận thức kiểm soát hành vi vào mô hình TRA.
• Lý thuyết thay đổi hành vi (COM-B) của Michie và cộng sự: Xác định sự tương tác giữa khả năng (Capability), cơ hội (Opportunity) và động cơ (Motivation) tạo nên hành vi.
• Mô hình sự kiện khởi nghiệp (EEM - Event Entrepreneur Model) của Shapero và Sokol (1982): Giải thích sự hình thành dự án kinh doanh từ mong muốn và tính khả thi.
• Lý thuyết các giai đoạn hành động của Heckhausen và Gollwitzer (1987), Gollwitzer và Keller (2016): Phân biệt giai đoạn cân nhắc hình thành ý định và giai đoạn triển khai hành động.
• Lý thuyết kỳ vọng của Vroom (1964): Giải thích động cơ thúc đẩy hành vi dựa trên kết quả mong đợi.
• Lý thuyết nhận thức xã hội của Bandura (1977) và Lý thuyết nghề nghiệp nhận thức xã hội (SCCT) của Lent, Brown và Hackett (1994, 2000).
• Mô hình Triple Helix: Đề cập đến mối liên kết giữa Nhà nước, Trường đại học và Doanh nghiệp.

Các khái niệm được xác định trong luận án:

• Khởi tạo doanh nghiệp (business creation): Việc tự lập một cơ sở kinh doanh, tự làm chủ thay vì đi làm thuê, chấp nhận rủi ro và tìm kiếm cơ hội thị trường (Kolvereid, 1996; Liñán và Chen, 2006; Shapero và Sokol, 1982).
• Doanh nhân non trẻ (nascent entrepreneur): Cá nhân đang tích cực tiến hành các hoạt động chuẩn bị cần thiết để thành lập doanh nghiệp mới trong vòng 12 tháng qua nhưng chưa có dòng tiền mặt ròng dương (Reynolds và cộng sự, 2004b; Aldrich và Martinez, 2001; Gartner và Carter, 2003).
• Ý định khởi tạo doanh nghiệp (entrepreneurial intention): Trạng thái nhận thức hướng sự chú ý và cam kết của cá nhân vào việc thành lập doanh nghiệp mới (Bird và Jellinek, 1989; Souitaris và cộng sự, 2007).
• Hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp (nascent behavior): Chuỗi hành động cụ thể diễn ra sau khi có ý định nhằm tạo dựng và chính thức khai sinh một doanh nghiệp (Sequeira và cộng sự, 2007; McGee và cộng sự, 2009; Williams Middleton, 2010).

Thiết kế nghiên cứu và quy trình thực hiện

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng qua hai bước: sơ bộ và chính thức:

Quy trình nghiên cứu tổng quát:
Nghiên cứu sơ bộ định tính (Phỏng vấn 9 chuyên gia hiệu chỉnh thang đo)
Nghiên cứu sơ bộ định lượng (Khảo sát thử nghiệm n = 100, kiểm định Alpha & EFA)
Nghiên cứu chính thức Giai đoạn 1 (Khảo sát ý định: n = 1.732 sinh viên năm cuối)
  [Phân tích Cronbach's Alpha, EFA, Hồi quy đa biến]
Nghiên cứu chính thức Giai đoạn 2 (Khảo sát hành vi sau 1 năm: n = 597 đối tượng)
  [Phân tích Cronbach's Alpha, CFA, Mô hình SEM, Bootstrap, Kiểm định Welch/ANOVA]

Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

1. Nghiên cứu sơ bộ định tính: Thực hiện phỏng vấn sâu 9 chuyên gia nhằm điều chỉnh các thang đo lý thuyết phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam (các bảng từ Bảng 3.8 đến Bảng 3.13).
2. Nghiên cứu sơ bộ định lượng: Khảo sát 100 mẫu nhằm đánh giá độ tin cậy Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khám phá (EFA) để hiệu chỉnh thang đo (Bảng 3.14 đến Bảng 3.32).
3. Nghiên cứu chính thức giai đoạn 1 (Giai đoạn ý định): Khảo sát 1.732 sinh viên năm cuối tại các trường đại học thuộc khu vực ĐNB và ĐBSCL theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Kỹ thuật phân tích gồm Cronbach's Alpha, EFA và hồi quy tuyến tính đa biến nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến ý định.
4. Nghiên cứu chính thức giai đoạn 2 (Giai đoạn hành vi): Sau 1 năm, tiến hành khảo sát lại chính những cá nhân từ giai đoạn 1, thu về 597 phản hồi hợp lệ. Dữ liệu được phân tích bằng Cronbach's Alpha, EFA, phân tích nhân tố khẳng định (CFA), phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM), kiểm định ước lượng bằng kỹ thuật Bootstrap, phân tích kiểm định Welch (Robust Tests of Equality of Means), kiểm định tính đồng nhất của phương sai (Test of Homogeneity of Variances) và phân tích vai trò biến điều tiết của việc tham gia khóa học khởi nghiệp.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về đề tài nghiên cứu

Chương 1 thiết lập cơ sở thực tiễn và tính cấp thiết của đề tài. Tác giả luận giải vai trò của việc thành lập doanh nghiệp đối với nền kinh tế: kích thích đổi mới công nghệ, gia tăng cạnh tranh, tạo việc làm và nâng cao năng suất xã hội. Tác giả tổng kết các văn bản chính sách của Chính phủ Việt Nam giai đoạn 2016–2018 và đối chiếu với số liệu thống kê thực tế về số lượng doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường giai đoạn 2021–2022 (Hình 1.1). Chương này điểm qua 18 nghiên cứu quốc tế và trong nước về hành vi khởi nghiệp non trẻ, chỉ ra khoảng trống về phương pháp nghiên cứu theo chuỗi thời gian, từ đó xác lập 3 mục tiêu nghiên cứu, 3 câu hỏi nghiên cứu, phạm vi không gian (ĐNB và ĐBSCL) và thời gian (2017–2023).

Chương 2: Cơ sở lý luận và mô hình nghiên cứu

Chương 2 hệ thống hóa các định nghĩa khoa học về khởi tạo doanh nghiệp, doanh nhân non trẻ, ý định khởi tạo doanh nghiệp và hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp. Tác giả phân tích sâu 8 khung lý thuyết nền tảng: TRA, TPB, COM-B, EEM, lý thuyết các giai đoạn hành động, lý thuyết kỳ vọng Vroom, mô hình Triple Helix và lý thuyết nhận thức xã hội. Trên cơ sở đó, tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu lý thuyết (Hình 2.10) với các mối quan hệ:

• Nhóm xu hướng nhận thức cá nhân: Khả năng nhận diện cơ hội, Nhu cầu về thành tích, Nhu cầu độc lập, Nhu cầu tài chính, Để lại di sản cho con cái/gia đình tác động đến Ý định khởi tạo doanh nghiệp và Hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp.
• Nhóm môi trường: Nguồn vốn tài chính và Vốn xã hội (Vốn cấu trúc, Vốn quan hệ, Vốn nhận thức) tác động đến Ý định và Hành vi.
• Ý định khởi tạo doanh nghiệp giữ vai trò trung gian dẫn dắt Hành vi.
• Việc tham gia khóa học khởi nghiệp đóng vai trò điều tiết mối quan hệ giữa Ý định và Hành vi.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 trình bày chi tiết quy trình xây dựng thang đo và phương pháp thu thập mẫu. Tác giả tổng hợp thang đo từ các học giả quốc tế: thang đo ý định (Bảng 3.1), thang đo nhận diện cơ hội (Bảng 3.2), nhu cầu thành tích (Bảng 3.3), nguồn vốn (Bảng 3.4), vốn xã hội (Bảng 3.5), thang đo hành vi của Kautonen (Bảng 3.6) và thang đo hành vi của Sequeira và cộng sự (Bảng 3.7). Sau khi phỏng vấn 9 chuyên gia, thang đo được hiệu chỉnh và kiểm định sơ bộ trên 100 mẫu. Tác giả trình bày kết quả kiểm định KMO, Bartlett và ma trận xoay EFA sơ bộ (Bảng 3.25, Bảng 3.26), hoàn thiện bảng câu hỏi chính thức cho 2 giai đoạn khảo sát (Giai đoạn 1: n = 1.732; Giai đoạn 2: n = 597).

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương 4 thể hiện toàn bộ các phân tích định lượng của 2 giai đoạn nghiên cứu:

• Giai đoạn 1 (Ý định, n = 1.732): Hệ số Cronbach's Alpha và phân tích EFA của các thang đo thành phần (Khả năng nhận diện cơ hội, Nhu cầu thành tích, Nhu cầu độc lập, Nhu cầu tài chính, Để lại di sản cho con cái/gia đình, Nguồn vốn, Vốn cấu trúc, Vốn quan hệ, Vốn nhận thức, Ý định) đều đạt chuẩn tin cậy và giá trị hội tụ (Bảng 4.3 đến Bảng 4.16). Phân tích tương quan (Bảng 4.17) và phân tích hồi quy đa biến (Bảng 4.20) khẳng định các nhân tố nhận thức cá nhân và môi trường tác động có ý nghĩa thống kê đến ý định khởi tạo doanh nghiệp.
• Giai đoạn 2 (Hành vi, n = 597): Phân tích Cronbach's Alpha tổng hợp (Bảng 4.22) và kiểm định KMO, Bartlett (Bảng 4.23). Phân tích CFA (Hình 4.2, Bảng 4.24, 4.25, 4.26) cho thấy mô hình đạt độ tương thích, giá trị hội tụ và giá trị phân biệt. Phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM (Hình 4.3, Bảng 4.27, 4.28) và kiểm định Bootstrap (Bảng 4.30) khẳng định các giả thuyết nghiên cứu được chấp nhận (Bảng 4.46).
• Kiểm định vai trò điều tiết và sự khác biệt: Kết quả xử lý biến điều tiết (Bảng 4.37) chứng minh việc tham gia khóa học khởi nghiệp điều tiết có ý nghĩa thống kê mối quan hệ giữa ý định và hành vi. Kiểm định Welch (Bảng 4.33, 4.36) và phân tích giá trị trung bình (Bảng 4.38 đến Bảng 4.45) chỉ ra sự khác biệt rõ nét về các yếu tố nhận diện cơ hội, nhu cầu thành tích, nhu cầu độc lập, di sản gia đình, nguồn vốn và các khía cạnh vốn xã hội giữa nhóm tiếp tục thực hiện hành vi khởi nghiệp và nhóm dừng lại không khởi tạo doanh nghiệp.

Bảng tổng hợp đặc điểm mẫu và các kỹ thuật thống kê qua hai giai đoạn nghiên cứu:

Tiêu chí	Giai đoạn 1 (Nghiên cứu ý định)	Giai đoạn 2 (Nghiên cứu hành vi)
Quy mô mẫu hợp lệ	n = 1.732	n = 597 (khảo sát lại đối tượng giai đoạn 1 sau 1 năm)
Đối tượng khảo sát	Sinh viên năm cuối tại các trường đại học	Đối tượng đã tốt nghiệp bước vào giai đoạn hành động thực tế
Địa bàn điều tra	Vùng Đông Nam Bộ và Vùng Đồng bằng sông Cửu Long	Vùng Đông Nam Bộ và Vùng Đồng bằng sông Cửu Long
Kỹ thuật phân tích	Cronbach's Alpha, EFA, Phân tích tương quan Pearson, Hồi quy đa biến	Cronbach's Alpha, EFA, CFA, Mô hình cấu trúc tuyến tính SEM, Bootstrap
Kiểm định nâng cao	Kiểm định hệ số VIF, kiểm định phân phối	Kiểm định Welch, Test of Homogeneity of Variances, Kiểm định điều tiết
Các nhóm biến chính	Nhận diện cơ hội, NAch, Độc lập, Tài chính, Di sản, Vốn, Vốn xã hội, Ý định	Ý định, Hành vi khởi tạo doanh nghiệp, Biến điều tiết khóa học khởi nghiệp

Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị

Chương 5 đúc kết các phát hiện thực nghiệm và đề xuất các nhóm hàm ý quản trị cụ thể nhằm thúc đẩy hành vi tham gia khởi tạo doanh nghiệp:

• Đối với nhân tố khả năng nhận diện cơ hội: Cần tạo môi trường cọ xát thực tế, rèn luyện kỹ năng phát hiện nhu cầu thị trường chưa được đáp ứng.
• Đối với các thành phần động cơ: Tác động vào nhu cầu thành tích, nhu cầu độc lập và ý thức để lại di sản lâu dài cho gia đình.
• Đối với nhân tố nguồn vốn và vốn xã hội: Mở rộng các kênh tiếp cận tài chính ban đầu; củng cố vốn cấu trúc (mạng lưới kết nối), vốn quan hệ (sự tin tưởng, tương hỗ) và vốn nhận thức (sự chia sẻ tầm nhìn, hiểu biết chung).
• Đối với các cơ quan quản trị vĩ mô: Đưa ra hàm ý riêng biệt cho Nhà nước, các nhà hoạch định giáo dục (thiết kế khóa học thực chiến), các cơ quan truyền thông, các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp (vườn ươm) và chính bản thân các cá nhân khởi nghiệp.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận và khoa học

1. Luận án mở rộng việc ứng dụng các lý thuyết hành vi (TRA, TPB, COM-B, lý thuyết các giai đoạn hành động) vào lĩnh vực quản trị kinh doanh tại Việt Nam bằng cách đo lường đồng thời cả hai trạng thái: ý định khởi tạo doanh nghiệp và hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp (nascent behavior).
2. Kiểm chứng thực nghiệm mô hình chuyển giao từ ý định sang hành vi theo thiết kế nghiên cứu chuỗi thời gian (2 giai đoạn cách nhau 1 năm), khắc phục hạn chế của các nghiên cứu cắt ngang trước đây vốn chỉ đo lường ý định hoặc giả định ý định sẽ tự động chuyển thành hành động.
3. Làm rõ cấu trúc đa chiều của các nhân tố tác động: phân rã động cơ thành các thành phần cụ thể (nhu cầu thành tích, nhu cầu độc lập, nhu cầu tài chính, để lại di sản cho con cái/gia đình); phân tách vốn xã hội thành 3 chiều cạnh riêng biệt (vốn cấu trúc, vốn quan hệ, vốn nhận thức); và kiểm định sự khác biệt về mức độ tác động của các nhân tố này ở hai thời điểm.
4. Chứng minh bằng thực nghiệm vai trò điều tiết của việc tham gia khóa học khởi tạo doanh nghiệp trong việc thúc đẩy cá nhân biến ý định thành chuỗi hành vi thực tế.

Đóng góp về mặt thực tiễn và giải pháp đề xuất

1. Đối với Nhà nước và các cơ quan quản lý: Cần tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý từ Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phát triển các quỹ bảo lãnh tín dụng khởi nghiệp nhằm giải quyết rào cản về nguồn vốn ban đầu.
2. Đối với các nhà hoạch định giáo dục: Chuyển đổi chương trình đào tạo khởi nghiệp tại các trường đại học từ giảng dạy lý thuyết thuần túy sang mô hình thực hành, kết nối với doanh nghiệp và mạng lưới cựu sinh viên nhằm xây dựng vốn cấu trúc và vốn quan hệ cho người học.
3. Đối với các tổ chức hỗ trợ và vườn ươm doanh nghiệp: Cung cấp không gian làm việc chung, cố vấn chuyên môn (mentoring), hỗ trợ kết nối mạng lưới đối tác và nhà đầu tư, giúp doanh nhân non trẻ nâng cao khả năng nhận diện cơ hội và giảm thiểu rủi ro thất bại.
4. Đối với cơ quan truyền thông: Định hướng truyền thông tôn vinh các giá trị bền vững, tinh thần tự chủ và trách nhiệm xã hội thay vì chỉ tập trung vào khía cạnh làm giàu nhanh chóng.
5. Đối với bản thân người khởi nghiệp: Cần chủ động tích lũy kiến thức quản trị, tham gia các khóa học chuyên sâu và chủ động xây dựng mạng lưới xã hội hỗ trợ trước khi chính thức giải ngân vốn thành lập doanh nghiệp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Theo những nội dung được tác giả trình bày trong văn bản:

• Hạn chế về bối cảnh và thời gian thu thập dữ liệu: Do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 bùng phát kéo dài từ cuối năm 2019, quá trình thu thập dữ liệu khảo sát giai đoạn 2 vào đầu năm 2021 gặp nhiều khó khăn, dẫn đến việc suy giảm quy mô mẫu từ 1.732 người ở giai đoạn 1 xuống còn 597 người ở giai đoạn 2.
• Hạn chế về phạm vi địa bàn nghiên cứu: Mẫu khảo sát được tập trung chủ yếu tại khu vực phía Nam (vùng Đông Nam Bộ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long, trọng tâm là Thành phố Hồ Chí Minh), chưa bao quát được các vùng kinh tế khác trên phạm vi toàn quốc như miền Bắc hay miền Trung.
• Hạn chế về đối tượng khảo sát ban đầu: Đối tượng nghiên cứu giai đoạn 1 khởi đầu từ sinh viên năm cuối của các trường đại học; dù đây là nhóm đối tượng tiềm năng nhưng chưa đại diện cho toàn bộ các tầng lớp doanh nhân non trẻ khác trong xã hội (như người đã đi làm lâu năm, lao động tự do).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Các nghiên cứu tương lai có thể mở rộng địa bàn khảo sát ra các tỉnh thành miền Bắc và miền Trung; theo dõi hành vi qua chuỗi thời gian dài hơn (sau khi doanh nghiệp đã vận hành chính thức trên 3 năm); đồng thời bổ sung thêm các biến kiểm soát khác thuộc về môi trường vĩ mô và đặc tính ngành nghề kinh doanh.

---

Giá trị tham khảo

Luận án mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp khảo sát theo chiều dọc hai giai đoạn (longitudinal 2-stage design), quy trình xử lý dữ liệu phức hợp từ kiểm định thang đo sơ bộ, phân tích hồi quy đa biến đến mô hình SEM và kiểm định Bootstrap.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản trị kinh doanh: Cung cấp hệ thống tài liệu tổng quan toàn diện về lý thuyết hành vi khởi nghiệp non trẻ (nascent behavior), các bộ thang đo chuẩn hóa đã được kiểm định độ tin cậy trong bối cảnh Việt Nam.
• Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý: Cung cấp cơ sở khoa học và bằng chứng thực nghiệm để đánh giá hiệu quả các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp, từ đó điều chỉnh chính sách cấp vốn và vườn ươm doanh nghiệp sát với nhu cầu của người khởi nghiệp.
• Các trường đại học và cơ sở đào tạo: Cung cấp luận cứ để xây dựng và cải tiến khung chương trình giảng dạy về khởi sự kinh doanh, lồng ghép hoạt động phát triển vốn xã hội và năng lực nhận diện cơ hội cho người học.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong nghiên cứu về khởi tạo doanh nghiệp?

Luận án giải quyết khoảng cách giữa ý định khởi sự kinh doanh và hành vi hành động thực tế. Khác với các nghiên cứu trước đây chỉ dừng lại ở việc khảo sát ý định của sinh viên tại một thời điểm, luận án phân tích các nhân tố thúc đẩy cá nhân biến ý định thành hành vi cụ thể để thành lập doanh nghiệp thông qua khảo sát hai giai đoạn theo chuỗi thời gian.

2. Hai giai đoạn khảo sát định lượng chính thức được thực hiện với quy mô mẫu ra sao?

Giai đoạn 1 (giai đoạn ý định) thực hiện khảo sát trên 1.732 sinh viên năm cuối tại các trường đại học thuộc khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long từ năm 2018 đến cuối năm 2019. Giai đoạn 2 (giai đoạn hành vi) được tiến hành sau đó 1 năm (đầu năm 2021) trên chính đối tượng này, thu được 597 phiếu trả lời hợp lệ để đo lường các hành vi thực tế đã triển khai.

3. Những nhóm nhân tố nào được đưa vào mô hình để giải thích ý định và hành vi khởi nghiệp?

Mô hình nghiên cứu bao gồm hai nhóm nhân tố chính:

• Nhóm nhận thức cá nhân: Khả năng nhận diện cơ hội, Nhu cầu về thành tích, Nhu cầu độc lập, Nhu cầu tài chính, Để lại di sản cho con cái/gia đình.
• Nhóm môi trường: Nguồn vốn tài chính và Vốn xã hội (chia thành 3 khía cạnh: vốn cấu trúc, vốn quan hệ, vốn nhận thức).

4. Việc tham gia khóa học về khởi nghiệp có vai trò gì trong mô hình nghiên cứu?

Kết quả kiểm định thống kê tại Chương 4 (Bảng 4.37) xác nhận việc tham gia khóa học khởi nghiệp đóng vai trò là biến điều tiết (moderating variable) có ý nghĩa thống kê trong mối quan hệ giữa ý định khởi tạo doanh nghiệp và hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp, giúp gia tăng khả năng chuyển biến từ ý định thành hành động thực tế.

5. Dữ liệu giai đoạn 2 được phân tích bằng những kỹ thuật định lượng nào?

Tại giai đoạn 2, tác giả sử dụng các kỹ thuật: kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khẳng định (CFA), mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM), kiểm định độ vững bằng Bootstrap, kiểm định tính đồng nhất của phương sai (Test of Homogeneity of Variances), kiểm định Welch (Robust Tests of Equality of Means) và phân tích so sánh giá trị trung bình giữa nhóm tiếp tục khởi nghiệp và nhóm dừng lại.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Ngọc Đoan Trang là công trình nghiên cứu thực nghiệm có hệ thống về các yếu tố thúc đẩy hành vi tham gia vào hoạt động khởi tạo doanh nghiệp tại Việt Nam. Bằng việc phối hợp các lý thuyết hành vi nền tảng và thiết kế nghiên cứu hai giai đoạn trên cỡ mẫu lớn tại khu vực phía Nam, công trình đã làm rõ cơ chế chuyển giao từ ý định sang hành động dưới tác động của nhận thức cá nhân, vốn xã hội và đào tạo khởi nghiệp. Các kết quả thống kê thu được cung cấp luận cứ khoa học tin cậy cho việc hoạch định chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và hoàn thiện chương trình giáo dục khởi sự kinh doanh trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1. Vai trò của việc thành lập DN đối với nền kinh tế Từ lâu, vấn đề khởi tạo DN đã được khẳng định là có vai trò rất quan trọng góp phần tăng trưởng kinh tế đối với các quốc gia, vấn đề này được nhắc đến rất nhiều và chứng minh trong các nghiên cứu từ trước đến nay (Wennekers và Thurik, 1999; Carree và Thurik, 2003; Fritsch và Mueller, 2004; Verzat và Bachelet, 2006; Sobel và King, 2008; Westlund và Olsson, 2011). Theo Carree và Thurik (2010, trang 578) “hoạt động khởi tạo DN trong nền kinh tế tạo động lực cho phát triển kinh tế xã hội, những nơi có tỷ lệ thành lập DN cao thường có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao”. Theo Westlund và Olsson (2011) các công ty khởi nghiệp tác động trực tiếp đến việc tạo ra việc làm mới, tạo ra sự sản xuất mới thông qua đó góp phần tăng năng suất khu vực.

Bên cạnh đó, khởi tạo DN còn góp phần tăng tính cạnh tranh trên thị trường. Theo Fritsch và Mueller (2004), khởi tạo DN sẽ có 4 tác động đến nền kinh tế bao gồm: (1) các DN khởi sự buộc phải thực hiện việc kinh doanh đạt hiệu quả nên sẽ mang lại hiệu suất cao trong nền kinh tế; (2) các DN mới thành lập sẽ góp phần thay đổi cấu trúc trong DN theo hướng hiệu quả cao; (3) việc khởi tạo DN sẽ tạo ra sự cải tiến tốt trong việc sản xuất; và (4) điều này còn thúc đẩy việc đa dạng hoá sản phẩm. Từ những nghiên cứu trên ta thấy, đối với nền kinh tế thế giới nói chung và đối với Việt Nam nói riêng, việc khởi tạo DN có một tầm quan trọng rất lớn đó là: Thứ nhất, việc khởi tạo DN sẽ thúc đẩy quá trình tiếp cận và phát triển các tri thức mới, những tiến bộ về khoa học công nghệ, đặc biệt là ở loại hình khởi nghiệp tận dụng cơ hội. Các DN trong lĩnh vực này sẽ cố gắng tìm kiếm những ý tưởng kinh doanh mới, tiếp thu những tri thức trên thế giới để áp dụng cho mình qua đó họ sẽ nâng cao được sự hiểu biết và kiến thức.

Chính vì vậy, khởi tạo DN sẽ tạo ra những DN mới có tác động tích cực trong việc tăng năng suất cho xã hội. Điều này góp phần phát triển kinh tế cho địa phương nói riêng và của quốc gia nói chung. Thứ hai, khởi tạo 2 DN góp phần gia tăng số lượng các DN mới trong ngành do đó sẽ làm gia tăng áp lực cạnh tranh và điều này đòi hỏi các DN phải ra sức đổi mới những ý tưởng, cải tiến kỹ thuật sản xuất. Việc đó sẽ giúp người tiêu dùng trên thị trường được đáp ứng nhu cầu một cách tốt hơn nhờ những sản phẩm ngày càng đạt chất lượng cao hơn.

Thứ ba, khởi tạo DN đồng nghĩa với việc nhiều DN mới được thành lập nên sẽ tạo ra nhiều việc làm. Theo các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng các DN vừa và nhỏ đã tạo ra hàng triệu việc làm trên thế giới (Kelley và cộng sự, 2011). Theo đánh giá của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tháng 8/2015: “Khu vực DN vừa và nhỏ chiếm một vị trí quan trọng trong nền kinh tế. Con số thống kê cho hay, DN vừa và nhỏ chiếm trên 97% tổng số DN cả nước, đóng góp 50% GDP, 33% thu ngân sách nhà nước tạo ra 62% việc làm cho người lao động, đóng góp 49% vào việc tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế”.

Đặc biệt, ở các nước đang phát triển khởi tạo DN góp phần tăng trưởng kinh tế, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, giảm nghèo đói. Các DN này ngoài nhiệm vụ tạo ra nhiều việc làm, họ còn đóng góp thuế cho chính phủ, cải thiện cơ sở hạ tầng. Như vậy, việc có nhiều DN mới thành lập sẽ mang lại sự đóng góp to lớn cho nền kinh tế của một quốc gia. Do vậy, trong bất cứ giai đoạn nào thì việc thúc đẩy các DN thành lập luôn luôn là một điều hết sức cần thiết.

Bối cảnh thực tiễn về hoạt động khởi tạo DN tại Việt Nam Ở Việt Nam, vấn đề khởi tạo DN đang được Đảng và Nhà nước chú trọng thông qua các chính sách như: “Quyết định 844/QĐ-TTg ngày 18/05/2016 của Thủ tướng chính phủ về việc phê duyệt đề án hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025”; “Quyết định số 939/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 về đề án Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2017-2025”; “Đề án 1665/QĐ-TTg được Thủ tướng chính phủ ký ban hành ngày 30/10/2017 về việc hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp”; “Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa năm 2017 và Nghị định số 38/2018/NĐ-CP ngày 11/3/2018 của Chính phủ về việc quy định chi tiết về đầu tư cho DN nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo”. Bên cạnh đó, một số quy định hỗ trợ DN về chính sách thuế, chính sách tín dụng nhà nước, chính sách tài chính đã được ban 3 hành và kèm theo là mô hình vườn ươm DN để thúc đẩy và hỗ trợ những DN khởi sự kinh doanh. Như vậy, nhìn chung Việt Nam cũng có rất nhiều chính sách nhằm thu hút các DN tham gia khởi sự kinh doanh. Tuy nhiên, theo GEM (2015, trang 18), “Tỷ lệ người có ý định khởi sự kinh doanh ở Việt Nam năm 2015 là 22,3%, đứng thứ 23 trong số 60 quốc gia, cao hơn tỷ lệ 18,2% năm 2014 và gần bằng mức 24,1% của năm 2013”.

Báo cáo của GEM (2018, trang 3) cho thấy “năm 2017 tỷ lệ người trưởng thành ở Việt Nam có ý định khởi sự kinh doanh đã tăng lên 25%”. Tuy nhiên cũng theo báo cáo của GEM (2018), tỷ lệ này vẫn thấp hơn nhiều so với mức trung bình của các nước cùng giai đoạn phát triển với Việt Nam, các quốc gia có nền kinh tế dựa vào yếu tố đầu vào là 36,5%. Tại đề án “Thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2019 – 2022” của Đoàn TNCS TP. HCM (2019, trang 3) đã báo cáo “theo khảo sát về tinh thần khởi nghiệp tại 45 quốc gia với 50.861 người từ 14 tuổi trở lên được công bố bởi sự phối hợp thực hiện của Tập đoàn Amway, Đại học Technische Universitat Munchen (TUM) và công ty nghiên cứu thị trường GFK năm 2018 thì Việt Nam có thái độ rất tích cực đối với việc khởi tạo DN”.

Về số lượng DN thành lập mới có xu hướng tăng lên trong giai đoạn 2015 đến 2022, tuy nhiên, tỷ lệ này lại sụt giảm trong năm 2021 do tình hình dịch bệnh Covid 19 diễn ra kéo dài và kinh tế khó khăn sau đại dịch.1: Biểu đồ số lượng DN đăng ký thành lập giai đoạn 2011 – 2022 Nguồn: Kết quả tổng hợp từ báo cáo từng năm của Cục Quản lý đăng ký kinh doanh – Bộ Khoa học và Đầu tư 4 Ngoài ra, theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (29/12/2021) năm 2021 cả nước có 116,8 nghìn DN đăng ký thành lập mới trong khi số lượng DN tạm ngừng kinh doanh, chờ giải thể và giải thể là khoảng 119,8 nghìn DN. Tiếp đến, theo báo cáo của Tổng cục thống kê năm 2022 có 143.200 DN rút lui khỏi thị trường. Với tỷ lệ thống kê này cho thấy số lượng DN tạm dừng hoạt động hoặc giải thể tương đương tỷ lệ thành lập mới những năm qua tại Việt Nam. Bên cạnh đó, theo báo cáo về tình hình lao động việc làm cả nước quý IV và năm 2021 của Tổng cục thống kê thì số người thất nghiệp trong độ tuổi lao động quý IV năm 2021 là hơn 1,6 triệu người.

Như vậy, Nhà nước đã có những chính sách thúc đẩy tinh thần khởi tạo DN và thái độ của người Việt Nam về vấn đề khởi tạo DN đã có sự cải thiện. Tuy nhiên, theo đánh giá chung việc khởi tạo DN hiện nay còn gặp nhiều khó khăn vì quá trình khởi tạo DN chịu tác động bởi một số yếu tố như nguồn lực, môi trường khởi tạo DN. khiến các nhà khởi tạo DN gặp nhiều lúng túng (Nguyễn Thị Thanh Thắm và Đặng Thị Ngọc Ánh, 2021; Tạp chí tài chính online, 2020). Số lượng DN thành lập mới của Việt Nam chưa nhiều so với các nước trong khu vực.

Ngoài ra, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (2019) đã đưa ra kết quả khảo sát tại cuộc hội thảo về “Hoàn thiện chính sách hỗ trợ khởi nghiệp” cho thấy chưa đến 10% DN tại Việt Nam khởi nghiệp thành công. Do đó, cần có thêm những nghiên cứu để đưa ra các chính sách thúc đẩy việc tham gia vào hoạt động khởi tạo DN. Bối cảnh lý thuyết Qua nhiều năm, tinh thần khởi nghiệp đã thu hút rất nhiều sự chú ý của các nhà nghiên cứu trên thế giới, đặc biệt là nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến ý định kinh doanh của một cá nhân (Ajzen và Fishbein, 1977; Sheppard và cộng sự, 1988; Arasteh và cộng sự, 2012). Lee và cộng sự (2006, trang 351) cho rằng “tinh thần khởi nghiệp được chú trọng ở nhiều quốc gia và được xem là cách thức để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm”.

Sobel và King (2008, trang 429) nhận định “khởi tạo DN là chìa khóa quan trọng để tăng trưởng kinh tế, vì vậy việc thúc đẩy giới trẻ khởi tạo DN là một trong những ưu tiên hàng đầu của các nhà hoạch định chính sách”. Ngoài ra, các DN nhỏ, mới thành lập sẽ có đóng góp không hề nhỏ vào 5 sự phát triển của nền kinh tế địa phương, nền kinh tế khu vực, nền kinh tế của đất nước cũng như tạo việc làm, góp phần ổn định xã hội trong tương lai (Wennekers và Thurik, 1999; Carree và Thurik, 2003; Fritsch và Mueller, 2004; Westlund và Olsson, 2011). Mặc dù khởi tạo DN rất quan trọng đối với nền kinh tế nhưng việc thiết lập các điều kiện cơ bản để bắt đầu kinh doanh tại Việt Nam vẫn còn hạn chế, cả về mặt quản lý Nhà nước và tinh thần của các doanh nhân. Vì vậy, việc thúc đẩy tiếp tục ý định khởi sự kinh doanh để dẫn đến hành vi khởi tạo DN là một yêu cầu cấp bách mà các nhà nghiên cứu ở Việt Nam và những nhà hoạch định chính sách đang cần phải xem xét thực hiện.

Hiện nay đã có nhiều nghiên cứu trên thế giới về khởi tạo DN nhưng đa phần tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi sự kinh doanh.