Luận Án Tiến Sĩ Về Xây Dựng Đội Ngũ Cán Bộ Chủ Chốt Cấp Cơ Sở Tỉnh Nghệ An Từ Năm 1996 Đến Năm 2015

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đảng bộ tỉnh nghệ an lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở từ năm 1996 đến năm 2015, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng

• Tác giả: Dương Thanh Bình
• Người hướng dẫn: Nguyễn Danh Tiên
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Nghiên Cứu Xây Dựng Đội Ngũ Cán Bộ Chủ Chốt Cấp Cơ Sở Tỉnh Nghệ An (1996-2015)
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC, ĐỀ TÀI LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• 1.1.1. Các công trình nghiên cứu về đội ngũ cán bộ
• 1.1.2. Các công trình nghiên cứu về xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở
• 1.1.3. Nhóm công trình liên quan đến công tác xây dựng đội ngũ cán bộ tỉnh Nghệ An
• 1.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ ĐỀ CẬP VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LUẬN ÁN TIẾP TỤC GIẢI QUYẾT
• 1.2.1. Kết quả của các công trình khoa học liên quan đến luận án
• 1.2.2. Những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 3. CHƯƠNG 2: CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2005
• 2.1. NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG VÀ CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CẤP CƠ SỞ (1996 - 2005)
• 2.1.1. Những yếu tố tác động đến công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
• 2.1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Nghệ An về xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở (1996-2005)
• 2.2. QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ
• 2.2.1. Chỉ đạo đánh giá cán bộ và quy hoạch, tạo nguồn cán bộ
• 2.2.2. Chỉ đạo công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
• 2.2.3. Chỉ đạo công tác bổ nhiệm, quản lý và luân chuyển cán bộ
• 2.2.4. Chỉ đạo thực hiện chính sách cán bộ
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 4. CHƯƠNG 3: ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ TỪ NĂM 2005 ĐẾN 2015
• 3.1. YÊU CẦU MỚI VÀ CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ
• 3.1.1. Yêu cầu mới đối với công tác xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng nhiệm vụ đẩy mạnh công cuộc đổi mới
• 3.1.2. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Nghệ An về xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
• 3.2. ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ
• 3.2.1. Chỉ đạo đánh giá cán bộ, quy hoạch và tạo nguồn cán bộ
• 3.2.2. Chỉ đạo công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
• 3.2.3. Chỉ đạo công tác bổ nhiệm, quản lý và luân chuyển cán bộ
• 3.2.4. Chỉ đạo thực hiện chính sách cán bộ
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• 5. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM
• 4.1. NHẬN XÉT QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ TỈNH NGHỆ AN LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ (1996 - 2015)
• 4.1.1. Ưu điểm và nguyên nhân
• 4.1.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 4.2. MỘT SỐ KINH NGHIỆM TỪ QUÁ TRÌNH ĐẢNG BỘ NGHỆ AN LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ (1996 - 2015)
• 4.2.1. Nhận thức đúng đắn vai trò, vị trí, tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ và công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
• 4.2.2. Quán triệt và vận dụng đúng đắn, sáng tạo chủ trương của Đảng vào điều kiện thực tiễn của địa phương, kịp thời đề ra chủ trương, biện pháp xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cơ sở phù hợp
• 4.2.3. Tập trung lãnh đạo, thực hiện có hiệu quả các khâu trong công tác cán bộ, đồng thời lựa chọn đúng khâu đột phá để tạo sự chuyển biến căn bản trong đội ngũ cán bộ cơ sở
• 4.2.4. Tăng cường phối kết hợp các cấp, các ngành, phát huy vai trò của nhân dân, của các đoàn thể quần chúng trong xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở, coi trọng vai trò tự đào tạo, tự rèn luyện của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
• 4.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá, sử dụng cán bộ một cách khách quan, khoa học và công tâm
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Cán Bộ Chủ Chốt Nghệ An 1996 2015

Nghiên cứu về xây dựng đội ngũ cán bộ là một lĩnh vực quan trọng, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà lý luận và thực tiễn. Các công trình nghiên cứu đã tập trung vào nhiều khía cạnh khác nhau, từ việc xác định tiêu chuẩn, cơ cấu cán bộ đến việc đánh giá hiệu quả các chính sách đào tạo cán bộ Nghệ An. Các nghiên cứu này cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn quan trọng cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, vẫn còn những khoảng trống cần được lấp đầy, đặc biệt là những nghiên cứu đi sâu vào quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Nghệ An trong việc xây dựng đội ngũ này ở cấp cơ sở trong giai đoạn 1996-2015. Luận án này sẽ tập trung vào việc phân tích quá trình này, đánh giá những thành tựu, hạn chế và rút ra những kinh nghiệm quý báu.

1.1. Các Nghiên Cứu Về Phát Triển Đội Ngũ Cán Bộ

Nhiều công trình khoa học đã tập trung nghiên cứu về đội ngũ cán bộ, đặc biệt là trong bối cảnh đổi mới và hội nhập quốc tế. Các nghiên cứu này thường đề cập đến các vấn đề như tiêu chuẩn cán bộ, cơ cấu đội ngũ cán bộ, và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cán bộ. Một số công trình còn đi sâu vào phân tích các chính sách bồi dưỡng cán bộ chủ chốt và đánh giá hiệu quả của các chương trình đào tạo. Các nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình công tác cán bộ và những thách thức đặt ra trong quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.

1.2. Nghiên Cứu Về Xây Dựng Cán Bộ Cấp Cơ Sở Nghệ An

Một số công trình nghiên cứu tập trung vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở, đặc biệt là ở các địa phương cụ thể. Các nghiên cứu này thường đi sâu vào phân tích thực trạng cán bộ chủ chốt tỉnh Nghệ An ở cấp xã, phường, thị trấn, đánh giá năng lực, phẩm chất và những hạn chế của đội ngũ này. Đồng thời, các nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cán bộ lãnh đạo quản lý cấp cơ sở, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên, số lượng các công trình nghiên cứu chuyên sâu về công tác cán bộ ở Nghệ An còn hạn chế.

II. Thách Thức Xây Dựng Cán Bộ Chủ Chốt Nghệ An 1996 2015

Trong giai đoạn 1996-2015, Đảng bộ tỉnh Nghệ An đối mặt với nhiều thách thức trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở. Những thách thức này bao gồm yêu cầu ngày càng cao về năng lực, phẩm chất của cán bộ trong bối cảnh đổi mới và hội nhập, sự thiếu hụt về nguồn lực và cơ sở vật chất cho công tác đào tạo cán bộ Nghệ An, và những tác động tiêu cực từ mặt trái của kinh tế thị trường. Bên cạnh đó, công tác đánh giá cán bộ cấp cơ sở còn nhiều hạn chế, chưa thực sự khách quan, công tâm, dẫn đến tình trạng lựa chọn, bố trí cán bộ chưa phù hợp. Việc giải quyết những thách thức này đòi hỏi sự nỗ lực, quyết tâm cao của toàn Đảng bộ và hệ thống chính trị.

2.1. Yêu Cầu Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Lãnh Đạo Quản Lý

Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, yêu cầu về năng lực của cán bộ chủ chốt ngày càng cao. Cán bộ không chỉ cần có trình độ chuyên môn vững vàng mà còn phải có khả năng tư duy chiến lược, năng lực quản lý, điều hành hiệu quả, và khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của tình hình. Đặc biệt, cán bộ trẻ Nghệ An cần được trang bị kiến thức và kỹ năng về hội nhập quốc tế, quản lý kinh tế thị trường, và ứng dụng công nghệ thông tin.

2.2. Hạn Chế Về Nguồn Lực Đào Tạo Cán Bộ Nghệ An

Một trong những thách thức lớn đối với công tác xây dựng đội ngũ cán bộ là sự hạn chế về nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất cho công tác đào tạo, bồi dưỡng. Các trung tâm bồi dưỡng cán bộ chủ chốt thường thiếu trang thiết bị hiện đại, đội ngũ giảng viên có kinh nghiệm thực tiễn, và các chương trình đào tạo phù hợp với yêu cầu thực tế. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của công tác đào tạo, bồi dưỡng.

2.3. Tác Động Tiêu Cực Đến Phẩm Chất Cán Bộ Chủ Chốt

Mặt trái của kinh tế thị trường và những biến động phức tạp của tình hình thế giới có thể tác động tiêu cực đến phẩm chất đạo đức của cán bộ chủ chốt. Một số cán bộ có thể bị cám dỗ bởi lợi ích vật chất, dẫn đến tình trạng tham nhũng, lãng phí, và suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Điều này làm suy giảm uy tín của Đảng và Nhà nước, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

III. Chính Sách Cán Bộ Nghệ An Đánh Giá Quy Hoạch 1996 2015

Trong giai đoạn 1996-2015, Đảng bộ tỉnh Nghệ An đã ban hành nhiều chính sách cán bộ Nghệ An quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở. Các chính sách này tập trung vào các khâu như đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm, quản lý và luân chuyển cán bộ. Đặc biệt, công tác đánh giá cán bộ cấp cơ sở được chú trọng nhằm lựa chọn những cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực để đảm nhận các vị trí quan trọng. Công tác quy hoạch cán bộ cũng được đổi mới theo hướng mở rộng dân chủ, công khai, minh bạch, tạo điều kiện cho cán bộ trẻ Nghệ An có cơ hội phát triển.

3.1. Đổi Mới Đánh Giá Cán Bộ Cấp Cơ Sở

Công tác đánh giá cán bộ cấp cơ sở được đổi mới theo hướng toàn diện, khách quan, công tâm, dựa trên các tiêu chí rõ ràng, cụ thể. Việc đánh giá không chỉ dựa trên kết quả công tác mà còn chú trọng đến phẩm chất đạo đức, lối sống, và mối quan hệ với nhân dân. Đồng thời, việc đánh giá được thực hiện thông qua nhiều kênh khác nhau, bao gồm tự đánh giá, đánh giá của cấp trên, đánh giá của đồng nghiệp, và đánh giá của nhân dân.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Quy Hoạch Cán Bộ Nghệ An

Công tác quy hoạch cán bộ Nghệ An được thực hiện theo hướng mở rộng dân chủ, công khai, minh bạch, tạo điều kiện cho mọi cán bộ có cơ hội tham gia. Quy hoạch không chỉ tập trung vào số lượng mà còn chú trọng đến chất lượng, đảm bảo cơ cấu đội ngũ cán bộ hợp lý về độ tuổi, giới tính, trình độ chuyên môn, và kinh nghiệm công tác. Đồng thời, quy hoạch phải gắn liền với công tác đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ kế cận.

IV. Đào Tạo Cán Bộ Nghệ An Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực 1996 2015

Công tác đào tạo cán bộ Nghệ An được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở. Trong giai đoạn 1996-2015, Đảng bộ tỉnh Nghệ An đã triển khai nhiều chương trình đào tạo, bồi dưỡng với nội dung, hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp với từng đối tượng cán bộ. Đặc biệt, các chương trình đào tạo tập trung vào việc trang bị kiến thức, kỹ năng về quản lý kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng, và vận động quần chúng. Đồng thời, việc đào tạo được gắn liền với thực tiễn công tác, giúp cán bộ nâng cao khả năng giải quyết các vấn đề phát sinh.

4.1. Đa Dạng Hóa Nội Dung Bồi Dưỡng Cán Bộ Chủ Chốt

Nội dung bồi dưỡng cán bộ chủ chốt được đa dạng hóa, bao gồm kiến thức về lý luận chính trị, pháp luật, quản lý kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng, và vận động quần chúng. Các chương trình bồi dưỡng được thiết kế phù hợp với từng đối tượng cán bộ, đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả. Đồng thời, việc bồi dưỡng được thực hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau, bao gồm học tập trung, học từ xa, và tự học.

4.2. Gắn Đào Tạo Với Thực Tiễn Công Tác Cán Bộ

Việc đào tạo được gắn liền với thực tiễn công tác cán bộ, giúp cán bộ nâng cao khả năng vận dụng kiến thức vào giải quyết các vấn đề phát sinh. Các chương trình đào tạo thường xuyên cập nhật thông tin mới, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, và tổ chức các hoạt động thực tế, giúp cán bộ nâng cao năng lực tư duy, phân tích, và giải quyết vấn đề.

V. Ứng Dụng Kết Quả Cán Bộ Chủ Chốt Nghệ An 1996 2015

Việc triển khai các chủ trương, chính sách về xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở đã mang lại những kết quả tích cực cho tỉnh Nghệ An trong giai đoạn 1996-2015. Chất lượng đội ngũ cán bộ được nâng lên rõ rệt, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ. Số lượng cán bộ có trình độ chuyên môn, lý luận chính trị cao tăng lên đáng kể. Năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành của cán bộ được cải thiện, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế cần khắc phục để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác xây dựng đội ngũ cán bộ.

5.1. Nâng Cao Chất Lượng Đội Ngũ Cán Bộ Nghệ An

Chất lượng đội ngũ cán bộ Nghệ An được nâng lên rõ rệt, thể hiện ở trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, và năng lực thực tiễn. Số lượng cán bộ có trình độ đại học, sau đại học tăng lên đáng kể. Cán bộ được trang bị kiến thức, kỹ năng về quản lý kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng, và vận động quần chúng. Đồng thời, cán bộ có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống giản dị, gần gũi với nhân dân.

5.2. Góp Phần Phát Triển Kinh Tế Xã Hội Tỉnh Nghệ An

Năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành của đội ngũ cán bộ được cải thiện, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Nghệ An. Cán bộ có khả năng hoạch định chính sách, triển khai các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội, và giải quyết các vấn đề phát sinh. Đồng thời, cán bộ có tinh thần trách nhiệm cao, tận tụy với công việc, và luôn đặt lợi ích của tập thể lên trên lợi ích cá nhân.

VI. Kết Luận Tương Lai Xây Dựng Cán Bộ Nghệ An Hiệu Quả

Nghiên cứu về quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở trong giai đoạn 1996-2015 đã rút ra những kinh nghiệm quý báu. Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác này trong tương lai, cần tiếp tục đổi mới tư duy, phương pháp, và cơ chế công tác cán bộ. Cần chú trọng đến việc phát hiện, bồi dưỡng, và sử dụng nguồn lực cán bộ Nghệ An một cách hiệu quả. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong công tác cán bộ lãnh đạo quản lý.

6.1. Đổi Mới Tư Duy Về Công Tác Cán Bộ Nghệ An

Cần đổi mới tư duy về công tác cán bộ Nghệ An, coi đây là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa quyết định đến sự thành công của sự nghiệp đổi mới. Cần nhận thức rõ vai trò quan trọng của đội ngũ cán bộ trong việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, cần xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

6.2. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát Chính Sách Cán Bộ

Cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện chính sách cán bộ, đảm bảo tính công khai, minh bạch, và dân chủ. Cần xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong công tác cán bộ, như tham nhũng, lãng phí, và chạy chức, chạy quyền. Đồng thời, cần xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Công tác cán bộ được Đảng Cộng sản Việt Nam xác định là "công việc gốc" của Đảng, có ý nghĩa quyết định đến sự thành bại của sự nghiệp cách mạng. Cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn) giữ vai trò là nền tảng của hệ thống chính trị, nơi trực tiếp tổ chức đưa đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vào cuộc sống, đồng thời là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, chính quyền với nhân dân. Nơi nào làm tốt công tác cán bộ cơ sở, xây dựng được đội ngũ cán bộ chủ chốt có phẩm chất, năng lực và uy tín thì nơi đó kinh tế - xã hội phát triển ổn định, quốc phòng - an ninh được giữ vững. Ngược lại, những nơi buông lỏng công tác cán bộ, đội ngũ cán bộ suy thoái, yếu kém sẽ dễ phát sinh điểm nóng chính trị - xã hội.

Tại Nghệ An - địa bàn có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước, địa hình chia cắt phức tạp, cơ cấu dân cư đa dạng - từ năm 1996, Đảng bộ tỉnh đã tập trung lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở, góp phần đưa địa phương từng bước phát triển. Tuy nhiên, trước yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã của tỉnh vẫn bộc lộ những bất cập về trình độ chuyên môn, năng lực quản lý và cơ cấu. Do đó, việc nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở giai đoạn 1996 - 2015 là yêu cầu có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc.

Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo và đúc kết những kinh nghiệm trong xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị cấp cơ sở từ năm 1996 đến năm 2015.

Để đạt được mục đích trên, luận án xác định 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án.
2. Làm rõ những yếu tố tác động đến công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở của Đảng bộ tỉnh Nghệ An từ năm 1996 đến năm 2015.
3. Hệ thống và phân tích chủ trương của Đảng bộ tỉnh Nghệ An về xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở từ năm 1996 đến năm 2015; làm rõ quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở qua hai giai đoạn: 1996 - 2005 và 2005 - 2015.
4. Đánh giá những ưu điểm, hạn chế và đúc kết một số kinh nghiệm từ thực tiễn lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở của Đảng bộ tỉnh Nghệ An từ năm 1996 đến năm 2015.

Đối tượng nghiên cứu của luận án là chủ trương và sự chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở của Đảng bộ tỉnh Nghệ An từ năm 1996 đến năm 2015.

Phạm vi nghiên cứu được xác định rõ:

• Về nội dung: Tập trung vào quá trình lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ giữ các chức danh chủ chốt tại xã, phường, thị trấn, bao gồm: Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy; Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân; Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân; Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc; Chủ tịch Hội Cựu chiến binh; Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ; Chủ tịch Hội Nông dân; Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã. Nội dung nghiên cứu bao quát các khâu: đánh giá, quy hoạch và tạo nguồn cán bộ; đào tạo, bồi dưỡng; bổ nhiệm, quản lý và luân chuyển cán bộ; thực hiện chính sách cán bộ.
• Về không gian: Địa bàn tỉnh Nghệ An.
• Về thời gian: Từ năm 1996 (năm tiến hành Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XIV và chuẩn bị ban hành Nghị quyết Trung ương 3 khóa VIII về Chiến lược cán bộ) đến năm 2015 (năm tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII và chuẩn bị tổng kết 20 năm thực hiện Chiến lược cán bộ).

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã hệ thống hóa và phân tích tình hình nghiên cứu liên quan theo 3 nhóm công trình:

Nhóm thứ nhất: Các công trình nghiên cứu về đội ngũ cán bộ nói chung

• Các sách chuyên khảo, chuyên luận: Cuốn Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của Nguyễn Phú Trọng và Trần Xuân Sầm (đồng chủ biên) đã xác định các yêu cầu trí tuệ hóa, chuyên gia hóa, văn hóa hóa và tiêu chuẩn hóa cán bộ. Cuốn Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước do Vũ Văn Hiền chủ biên làm rõ chức năng, thẩm quyền và phương thức nâng cao chất lượng cán bộ lãnh đạo. Cuốn Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ công chức của Thang Văn Phúc và Nguyễn Minh Phương phân tích yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền gắn với nguyên tắc "đức là gốc". Công trình Đảng lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước của Trần Đình Thắng tổng kết tiến trình cải cách công vụ. Các công trình của Trần Đình Hoan (Đánh giá quy hoạch, luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước), Trần Xuân Sầm (Xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị đổi mới), Nguyễn Minh Tuấn (Tiếp tục đổi mới đồng bộ công tác cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước), Trương Thị Thông và Lê Kim Việt (Bệnh quan liêu trong công tác cán bộ ở nước ta hiện nay: Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp), Cao Văn Thống và Đỗ Xuân Tuất (Chiến lược phát triển nhân tài của Việt Nam hiện nay), Lê Minh Thông và Nguyễn Danh Châu (Kinh nghiệm công tác nhân sự của một số nước), Trịnh Cư, Nguyễn Duy Hùng và Lê Văn Yên (Kinh nghiệm xây dựng đội ngũ cán bộ ở Trung Quốc) đã cung cấp các góc nhìn đa chiều về quy hoạch, luân chuyển, cơ cấu tiêu chuẩn, phòng chống tiêu cực và kinh nghiệm quốc tế.
• Các luận án tiến sĩ tiêu biểu: Khăm Phăn Vông Pha Chăn (nghiên cứu đào tạo cán bộ tại Lào), Nguyễn Thị Tĩnh (nghiên cứu Đảng bộ tỉnh Đắk Lắk lãnh đạo xây dựng cán bộ dân tộc thiểu số giai đoạn 2005 - 2015), Trần Thị Thanh Nhàn (phát triển nguồn cán bộ dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc).
• Các bài báo khoa học của Nguyễn Xuân Trung và Nguyễn Lê Thy Thương (về thu hút nhân tài ở Ấn Độ), Trần Văn Phòng (về quan điểm của Đảng từ Đại hội VI đến Đại hội XIII), Lê Việt Trung (về giải pháp nêu gương và kiểm tra cán bộ theo Nghị quyết Trung ương 7 khóa XII).

Nhóm thứ hai: Các công trình nghiên cứu về xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở

• Các sách chuyên khảo của Hoàng Chí Bảo (Hệ thống chính trị cơ sở nông thôn nước ta hiện nay), Chu Văn Thành (Hệ thống chính trị cơ sở, thực trạng và một số giải pháp đổi mới), Nguyễn Minh Phương (Vai trò của chính quyền cấp xã đối với phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội ở nước ta), Nguyễn Duy Hùng (Luận cứ khoa học và một số giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo phường hiện nay), Mai Đức Ngọc (Vai trò của cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã trong việc giữ gìn ổn định chính trị - xã hội ở nông thôn nước ta hiện nay), Trịnh Thanh Tâm (Chuẩn hóa chức danh chủ tịch ủy ban nhân dân xã và Xây dựng đội ngũ nữ cán bộ chủ chốt của hệ thống chính trị cấp xã), Cao Khoa Bảng (Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa Thủ đô).
• Các luận án tiến sĩ chuyên ngành: Phạm Công Khâm (cán bộ chủ chốt cấp xã vùng Tây Nam Bộ), Nguyễn Văn Thiện (vai trò cán bộ cấp xã ở Bắc Trung Bộ), Phan Thúy Vân (chính sách cán bộ phường ở Tây Nam Bộ), Trần Thanh Sang (đào tạo cán bộ cơ sở Đồng bằng sông Cửu Long), Phạm Hồng Kiên (Đảng bộ tỉnh Bình Dương lãnh đạo xây dựng cán bộ cấp cơ sở 1997 - 2015).
• Các bài viết khoa học của Mạch Quang Thắng, Nguyễn Minh Tuấn, Trần Anh Tuấn, Nguyễn Văn Thắng, Nguyễn Hồng Sơn, Nguyễn Thị Thu Hà, Đặng Thanh Hải, Nguyễn Thị Tâm, Hà Thị Thanh Hải... phân tích các khâu tạo nguồn, quy hoạch, chuẩn hóa chức danh, khắc phục tình trạng hành chính hóa cơ sở.

Nhóm thứ ba: Các công trình nghiên cứu tại tỉnh Nghệ An

• Sách chuyên khảo và lịch sử: Nghệ An - Thế và lực mới trong thế kỷ XXI (Tỉnh ủy - HĐND - UBND tỉnh Nghệ An), Lịch sử Đảng bộ tỉnh Nghệ An, tập III (1975 - 2005) (Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Nghệ An), Lịch sử Nghệ An, tập 1, tập 2 (Trần Văn Thức chủ biên).
• Đề tài khoa học và luận án: Đề tài của Nguyễn Thanh Chung (năng lực quản lý kinh tế - xã hội của cán bộ xã tại Nghệ An), đề tài của Trần Công Dương (đào tạo lý luận chính trị cho cán bộ cơ sở Nghệ An 1991 - 2005), Kỷ yếu Hội thảo khoa học Xây dựng Đảng qua 30 năm đổi mới tại tỉnh Nghệ An, luận án của Nguyễn Thị Mai Chi (chính sách xã hội miền núi Nghệ An 2001 - 2010), luận án của Trần Cao Nguyên (xây dựng cán bộ người dân tộc thiểu số các huyện miền núi Nghệ An 1996 - 2015).
• Các bài viết của Lê Đức Cường, Lê Đình Lý, Nguyễn Thế Trung, Đặng Văn Trọng về xây dựng công chức, nguồn nhân lực và cán bộ địa phương.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án giải quyết: Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu về cán bộ và cán bộ cấp cơ sở dưới các góc độ Xây dựng Đảng, Chính trị học, Quản lý hành chính công hoặc tại các địa phương khác, nhưng dưới góc độ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo xây dựng toàn diện đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn) trên địa bàn toàn tỉnh trong trọn vẹn giai đoạn 1996 - 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Luận án được triển khai trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và hệ thống quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác cán bộ.

Về mặt khái niệm, luận án tiếp cận "Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở" là những người đứng đầu, giữ các cương vị chủ chốt trong 3 bộ phận cấu thành hệ thống chính trị cấp xã: tổ chức Đảng (Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy), chính quyền (Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND và UBND) và các tổ chức chính trị - xã hội (Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh, Chủ tịch Hội Phụ nữ, Chủ tịch Hội Nông dân, Bí thư Đoàn Thanh niên). Khung nội dung nghiên cứu bao quát 4 khâu nghiệp vụ: đánh giá, quy hoạch, tạo nguồn; đào tạo, bồi dưỡng; bổ nhiệm, quản lý, luân chuyển; và thực hiện chính sách cán bộ.

Phương pháp nghiên cứu chủ yếu được sử dụng gồm:

• Phương pháp lịch sử: Phục dựng chân thực, khách quan tiến trình lịch sử Đảng bộ tỉnh Nghệ An đề ra chủ trương và chỉ đạo tổ chức thực hiện công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở qua các mốc thời gian, các kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh từ năm 1996 đến năm 2015.
• Phương pháp logic: Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các sự kiện lịch sử để làm rõ bản chất, quy luật vận động, các ưu điểm, hạn chế và đúc kết những bài học kinh nghiệm có giá trị lý luận và thực tiễn.
• Phương pháp liên ngành: Sử dụng phương pháp thống kê xã hội học để xử lý các bảng số liệu về số lượng, cơ cấu, trình độ chuyên môn, lý luận chính trị của cán bộ; phương pháp so sánh (giữa các giai đoạn, giữa các vùng đồng bằng và miền núi); phương pháp phỏng vấn, khảo cứu tư liệu thực tế tại địa phương.

Nguồn tư liệu nghiên cứu:

• Văn kiện, nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
• Văn kiện các kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An (lần thứ XIV, XV, XVI, XVII); các nghị quyết chuyên đề, đề án, báo cáo tổng kết của Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Tỉnh ủy Nghệ An, Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Huyện ủy và Đảng ủy cơ sở.
• Các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, nghị quyết của HĐND, quyết định và kế hoạch của UBND tỉnh Nghệ An, số liệu báo cáo lưu trữ của Sở Nội vụ tỉnh Nghệ An qua các thời kỳ.
• Các sách chuyên khảo, công trình nghiên cứu khoa học, kỷ yếu hội thảo và bài báo khoa học đã công bố liên quan đến đề tài.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án

Chương này tập trung khảo cứu, phân loại và đánh giá có hệ thống các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan trực tiếp và gián tiếp đến đề tài. Tác giả chia các công trình thành 3 nhóm lớn: nhóm nghiên cứu lý luận và thực tiễn về đội ngũ cán bộ chung; nhóm nghiên cứu về xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở; nhóm nghiên cứu về công tác cán bộ tại địa bàn tỉnh Nghệ An. Chương 1 chỉ rõ những kết quả mà các học giả đi trước đã đạt được về mặt lý luận, phương pháp và tư liệu, đồng thời chỉ ra khoảng trống nghiên cứu lịch sử Đảng về sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nghệ An đối với cán bộ chủ chốt cơ sở từ 1996 đến 2015, từ đó xác lập 4 vấn đề trọng tâm mà luận án trực tiếp đi sâu giải quyết.

Chương 2: Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Nghệ An về xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở từ năm 1996 đến năm 2005

Chương 2 phân tích các yếu tố tác động đến công tác cán bộ của Nghệ An thời kỳ đầu đổi mới và công nghiệp hóa: diện tích tự nhiên rộng (16.490 km2, miền núi chiếm 3/4 diện tích), đường biên giới 468 km, bờ biển 82 km; dân số 2,9 triệu người (lao động trên 1,6 triệu người), phân bố không đều (85% ở đồng bằng - đô thị, 15% ở miền Tây với các dân tộc Thái, Mông, Khơ mú, Thổ, Ơ đu). Địa bàn có 21 đơn vị hành chính cấp huyện, 469 xã, phường, thị trấn (115 xã vùng cao, 127 xã vùng núi thấp, 227 xã đồng bằng ven biển). Kinh tế xuất phát điểm thấp, năm 1995 tỷ lệ đói nghèo trên 36% (miền núi trên 70%).

Khảo sát thực trạng năm 1995 - 1996 cho thấy toàn tỉnh có 4.788 cán bộ chủ chốt cấp cơ sở. Đội ngũ này có bản lĩnh chính trị, gắn bó với nhân dân nhưng chất lượng chuyên môn và lý luận còn rất thấp:

Tiêu chí chất lượng cán bộ chủ chốt cấp cơ sở tỉnh Nghệ An (năm 1996)	Tỷ lệ (%)
Tỷ lệ chưa qua đào tạo về chuyên môn (toàn tỉnh)	67,70%
Tỷ lệ chưa qua đào tạo về chuyên môn tại các xã vùng cao	86,75%
Tỷ lệ chưa qua đào tạo, bồi dưỡng về quản lý nhà nước	77,49%
Cán bộ giữ chức danh Bí thư, Phó Bí thư có trình độ đại học, cao đẳng	13,90%
Cán bộ giữ chức danh chính quyền có trình độ trung cấp chính trị	57,80%
Cán bộ giữ chức danh đoàn thể có trình độ đại học, cao đẳng	18,40%
Cơ cấu độ tuổi từ 41 tuổi trở lên	66,51%
Cơ cấu độ tuổi dưới 30 tuổi	4,78%

Tại huyện miền núi Kỳ Sơn năm 1996, có 51/399 cán bộ cơ sở trình độ văn hóa tiểu học (12%), 327/399 chưa qua đào tạo chuyên môn (81,9%) và 187/399 chưa đào tạo lý luận chính trị (46,8%).

Trước thực trạng đó, Đảng bộ tỉnh Nghệ An khóa XIV (1996 - 2000) và khóa XV (2001 - 2005) đã ban hành các chủ trương lớn: Nghị quyết Đại hội XIV đặt mục tiêu mỗi xã, phường có 3 - 5 cán bộ có trình độ đại học; Nghị quyết số 02-NQ/TU ngày 05/01/1997 của Tỉnh ủy đề ra chính sách trích 2% ngân sách tỉnh, huyện hàng năm cho công tác cán bộ, tài trợ kinh phí đào tạo 15 - 20 học sinh giỏi tốt nghiệp phổ thông vào đại học để bổ sung nguồn cán bộ cơ sở; Nghị quyết Đại hội XV và Nghị quyết số 14-NQ/TU ngày 16/8/2002 của Tỉnh ủy đặt mục tiêu chuẩn hóa 100% cán bộ chuyên trách. Trên thực tế, Tỉnh ủy đã chỉ đạo đồng bộ 4 khâu: đánh giá - quy hoạch tạo nguồn, đào tạo - bồi dưỡng, bổ nhiệm - luân chuyển - quản lý và thực hiện chính sách cán bộ, tạo bước chuyển biến căn bản về cơ cấu và trình độ so với giai đoạn trước.

Chương 3: Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở từ năm 2005 đến 2015

Chương 3 luận giải các yêu cầu mới đặt ra trong giai đoạn 2005 - 2015 khi đất nước hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và triển khai Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước. Đảng bộ tỉnh Nghệ An (qua các kỳ Đại hội XVI nhiệm kỳ 2005 - 2010 và Đại hội XVII nhiệm kỳ 2010 - 2015) tiếp tục hoàn thiện các nghị quyết chuyên đề, đề án phát triển nguồn nhân lực lãnh đạo, quản lý cơ sở.

Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh tập trung vào:

• Đánh giá, quy hoạch và tạo nguồn cán bộ: Đổi mới quy trình lấy phiếu tín nhiệm, đánh giá đa chiều gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương; xây dựng quy hoạch động và mở, chú trọng nguồn cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số.
• Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ: Gắn đào tạo lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ với bồi dưỡng kỹ năng xử lý tình huống thực tế; phối hợp với các cơ sở đào tạo, Trường Chính trị tỉnh và các trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện để chuẩn hóa chức danh theo tiêu chuẩn ngạch công chức cấp xã.
• Bổ nhiệm, quản lý và luân chuyển cán bộ: Thực hiện việc bố trí, sắp xếp theo đúng quy trình; đẩy mạnh luân chuyển cán bộ từ cấp huyện về giữ các vị trí chủ chốt cấp xã (Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND) ở các địa bàn khó khăn, phức tạp hoặc có biểu hiện mất đoàn kết; tăng cường công tác bảo vệ chính trị nội bộ.
• Thực hiện chính sách cán bộ: Triển khai các chế độ tiền lương, phụ cấp, bảo hiểm xã hội theo quy định của Chính phủ, đồng thời ban hành các cơ chế hỗ trợ đặc thù của tỉnh cho cán bộ đi học và cán bộ công tác tại các xã miền núi, vùng sâu, biên giới.

Chương 4: Nhận xét và một số kinh nghiệm

Chương 4 tổng kết toàn diện quá trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nghệ An từ năm 1996 đến năm 2015:

Về ưu điểm:

• Ban hành hệ thống chủ trương, nghị quyết kịp thời, sát hợp với đặc điểm địa phương.
• Đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở có bước trưởng thành vượt bậc về số lượng và chất lượng; tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học, trung cấp chuyên môn và trung cấp lý luận chính trị tăng rõ rệt so với năm 1996; cơ cấu độ tuổi, tỷ lệ cán bộ nữ, cán bộ dân tộc thiểu số chuyển biến tích cực.
• Năng lực tổ chức thực hiện, quản lý điều hành kinh tế - xã hội và giải quyết các vấn đề phát sinh ở cơ sở được nâng cao, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội tại địa bàn.

Về hạn chế:

• Chất lượng cán bộ giữa các vùng miền còn chênh lệch lớn, đặc biệt là giữa đồng bằng với vùng núi cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng giáo.
• Công tác quy hoạch cán bộ ở một số nơi còn mang tính hình thức, khép kín; luân chuyển cán bộ cơ sở có lúc chưa đạt yêu cầu đề ra.
• Năng lực điều hành, quản lý đất đai, tài nguyên, giải quyết đơn thư khiếu nại của một bộ phận cán bộ xã còn yếu, cá biệt có cán bộ vi phạm kỷ luật.

5 bài học kinh nghiệm được đúc kết:

1. Nhận thức đúng đắn vai trò, vị trí, tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ và công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở.
2. Quán triệt và vận dụng đúng đắn, sáng tạo chủ trương của Đảng vào điều kiện thực tiễn của địa phương, kịp thời đề ra chủ trương, biện pháp xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cơ sở phù hợp.
3. Tập trung lãnh đạo, thực hiện có hiệu quả các khâu trong công tác cán bộ, đồng thời lựa chọn đúng khâu đột phá để tạo sự chuyển biến căn bản trong đội ngũ cán bộ cơ sở.
4. Tăng cường phối kết hợp các cấp, các ngành, phát huy vai trò của nhân dân, của các đoàn thể quần chúng trong xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở, coi trọng vai trò tự đào tạo, tự rèn luyện của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở.
5. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá, sử dụng cán bộ một cách khách quan, khoa học và công tâm.

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án đạt được những kết quả khoa học và đóng góp mới cụ thể:

• Về mặt lịch sử: Tái hiện chân thực, hệ thống và khách quan toàn bộ tiến trình lịch sử Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở qua 4 kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh từ năm 1996 đến năm 2015, lấp đầy khoảng trống tư liệu chuyên ngành Lịch sử Đảng về địa bàn Nghệ An.
• Về mặt tổng kết thực tiễn: Góp phần tổng kết việc thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng về Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước ở cấp cơ sở thông qua thực tiễn một địa phương có quy mô địa bàn và dân số lớn, địa hình đặc thù như Nghệ An.
• Về mặt luận cứ chính sách: Cung cấp hệ thống cứ liệu thực tiễn và 5 bài học kinh nghiệm khoa học làm căn cứ để Tỉnh ủy, các cấp ủy Đảng tỉnh Nghệ An và các địa phương có đặc điểm tương đồng tham khảo nhằm bổ sung, hoàn thiện các chủ trương, chính sách xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã trong các giai đoạn tiếp theo.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của luận án:

• Phạm vi nghiên cứu của đề tài chỉ giới hạn ở nhóm cán bộ giữ chức danh chủ chốt trong hệ thống chính trị cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn) trên địa bàn tỉnh Nghệ An, chưa bao quát toàn bộ các đối tượng công chức chuyên môn cấp xã hoặc cán bộ cấp huyện, tỉnh.
• Khung thời gian nghiên cứu dừng lại ở mốc năm 2015, chưa phản ánh các chủ trương mới về sắp xếp tinh gọn bộ máy và công tác cán bộ theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW, Nghị quyết số 26-NQ/TW khóa XII của Trung ương Đảng.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng nghiên cứu quá trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nghệ An đối với công tác cán bộ cơ sở trong giai đoạn từ 2015 đến nay, đặc biệt là việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã và sắp xếp chức danh cán bộ không chuyên trách.
• Nghiên cứu so sánh công tác xây dựng cán bộ cơ sở của Nghệ An với các tỉnh khác trong khu vực Bắc Trung Bộ hoặc các tỉnh có địa bàn miền núi đặc thù.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao đối với các nhóm đối tượng:

• Nhà nghiên cứu, nghiên cứu sinh, học viên cao học: Chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước, Chính trị học khi tiếp cận nguồn tư liệu thực tế và phương pháp nghiên cứu lịch sử Đảng bộ địa phương.
• Giảng viên, cơ sở đào tạo: Sử dụng làm tài liệu phục vụ giảng dạy môn Lịch sử Đảng bộ địa phương tại Trường Chính trị tỉnh Nghệ An, các trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện và các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn.
• Cơ quan lãnh đạo, quản lý và cán bộ tham mưu: Cung cấp cơ sở thực tiễn cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An, Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Nội vụ và cấp ủy cấp huyện trong việc hoạch định quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bố trí và thực hiện chính sách đối với cán bộ chủ chốt cấp xã.

Câu hỏi thường gặp

1. Đối tượng cán bộ chủ chốt cấp cơ sở trong luận án gồm những chức danh cụ thể nào?
Luận án tiếp cận đối tượng cán bộ chủ chốt cấp cơ sở tại các xã, phường, thị trấn bao gồm 11 chức danh thuộc 3 khối:

• Khối Đảng: Bí thư, Phó Bí thư Đảng ủy cấp xã.
• Khối Chính quyền: Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND; Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã.
• Khối Đoàn thể chính trị - xã hội: Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ, Chủ tịch Hội Nông dân và Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã.

2. Thực trạng trình độ của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở tỉnh Nghệ An tại thời điểm năm 1996 ra sao?
Năm 1996, chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở tỉnh Nghệ An còn nhiều bất cập: có tới 67,7% cán bộ chưa qua đào tạo chuyên môn (tại các xã vùng cao lên tới 86,75%); 77,49% chưa qua bồi dưỡng quản lý nhà nước; cơ cấu tuổi đời cao (66,51% từ 41 tuổi trở lên, dưới 30 tuổi chỉ chiếm 4,78%). Riêng tại huyện miền núi Kỳ Sơn, có 12% cán bộ trình độ tiểu học, 81,9% chưa đào tạo chuyên môn và 46,8% chưa qua đào tạo lý luận chính trị.

3. Tỉnh ủy Nghệ An đã có những chủ trương, nghị quyết chuyên đề tiêu biểu nào về công tác cán bộ trong giai đoạn 1996 - 2005?
Trong giai đoạn này, Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành 2 nghị quyết chuyên đề quan trọng:

• Nghị quyết số 02-NQ/TU ngày 05/01/1997 về chủ trương, biện pháp đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, quy định trích 2% ngân sách tỉnh, huyện cho đào tạo cán bộ và hỗ trợ học sinh giỏi đại học về công tác tại địa phương.
• Nghị quyết số 14-NQ/TU ngày 16/8/2002 về công tác tổ chức và cán bộ đến năm 2005 và những năm tiếp theo, đặt mục tiêu chuẩn hóa 100% cán bộ chuyên trách cấp xã.

4. Luận án đúc kết được bao nhiêu bài học kinh nghiệm từ thực tiễn lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nghệ An?
Luận án đã đúc kết được 5 bài học kinh nghiệm:

1. Nhận thức đúng đắn vai trò, vị trí của cán bộ và công tác cán bộ cấp cơ sở.
2. Vận dụng đúng đắn, sáng tạo chủ trương của Trung ương vào đặc điểm thực tiễn địa phương.
3. Thực hiện hiệu quả, đồng bộ các khâu trong công tác cán bộ và chọn đúng khâu đột phá.
4. Tăng cường phối hợp các cấp ngành, phát huy vai trò giám sát của nhân dân, đoàn thể và ý thức tự đào tạo của cán bộ.
5. Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá cán bộ công tâm, khách quan và khoa học.

5. Luận án khảo sát tiến trình lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nghệ An qua bao nhiêu kỳ Đại hội?
Luận án khảo sát xuyên suốt qua 4 kỳ Đại hội của Đảng bộ tỉnh Nghệ An: Đại hội XIV (năm 1996), Đại hội XV (năm 2001), Đại hội XVI (năm 2005) và Đại hội XVII (năm 2010), kết thúc vào năm 2015 khi địa phương chuẩn bị Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII.

Kết luận

Luận án tiến sĩ Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam của tác giả Dương Thanh Bình đã phục dựng một cách khách quan, toàn diện và có hệ thống quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở từ năm 1996 đến năm 2015. Bằng phương pháp lịch sử kết hợp logic và thống kê tư liệu lưu trữ xác thực, công trình đã làm sáng tỏ các chủ trương, biện pháp chỉ đạo đồng bộ 4 khâu nghiệp vụ cán bộ, khẳng định những chuyển biến tích cực về chất lượng cán bộ cũng như chỉ ra các tồn tại cần khắc phục. Năm bài học kinh nghiệm được luận án đúc kết có giá trị khoa học và thực tiễn sâu sắc, là tài liệu tham khảo hữu ích cho công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị cơ sở tại Nghệ An cũng như trên phạm vi cả nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC, ĐỀ TÀI LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu về đội ngũ cán bộ 1. Sách chuyên luận, chuyên khảo Cuốn sách Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của Nguyễn Phú Trọng, Trần Xuân Sầm (đồng chủ biên) [205] đã trình bày căn cứ khoa học nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, trong đó có đội ngũ lãnh đạo, quản lý các cấp.

Các tác giả đã chỉ ra những yêu cầu chung về chất lượng cán bộ phù hợp với thời kỳ mới, đó là: yêu cầu về trí tuệ hóa, chuyên gia hóa, văn hóa hóa đội ngũ cán bộ; yêu cầu bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức (bao gồm cả đạo đức cá nhân và đạo đức nghề nghiệp); thực hiện đồng bộ hóa và tiêu chuẩn hóa từng loại hình cán bộ. Từ đó, nhóm nghiên cứu đã đề xuất mục tiêu đối với cán bộ trong thời kỳ mới là: đảm bảo tính đồng bộ, toàn diện; cơ cấu, bộ máy gọn nhẹ, năng động, hiệu quả; cán bộ phải vững về chính trị, phẩm chất trong sáng; có trình độ cao, năng lực quản lý giỏi, đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ. Trong cuốn sách Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước do Vũ Văn Hiền chủ biên [48], nhóm nghiên cứu đã trình bày: cán bộ lãnh đạo chủ chốt giữ vị trí đứng đầu, quan trọng nhất ở một cấp, một ngành, một đơn vị; có trách nhiệm chính khi quyết định những vấn đề quan trọng có ảnh hưởng về tất cả các mặt của đời sống xã hội, được quyền định đoạt, xử lý các tình huống diễn ra thuộc phạm vi chức trách, nhiệm vụ của tổ chức, của cấp, của ngành và phù hợp với pháp luật hiện hành. Cán bộ làm công tác quản lý là người trực tiếp chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch, ban hành các quyết định, triển khai việc tổ chức, điều luan an 8 hành, kiểm tra, giám sát các hoạt động của tổ chức, đảm bảo các hoạt động được diễn ra một cách thường xuyên, vận hành một cách tối ưu để thực hiện tốt các mục tiêu, chương trình của chính cơ quan, đơn vị đó.

Các tác giả đã khái quát những quan điểm, chính sách chung; đánh giá tình hình cán bộ và công tác xây dựng cán bộ giữ vai trò lãnh đạo, quản lý trong công cuộc đổi mới. Trên cơ sở đó, công trình nghiên cứu đã đề xuất những phương thức căn bản nhằm góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng đội ngũ cán bộ. Công trình của Thang Văn Phúc, Nguyễn Minh Phương Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ công chức [78] đã phân tích những yêu cầu căn bản đặt ra đối với việc xây dựng nhà nước pháp quyền, trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; đánh giá thực tế đội ngũ cán bộ, công chức và thể chế quản lý ở Việt Nam từ năm 1945 đến thời điểm nghiên cứu. Nhóm nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc xây dựng lực lượng cán bộ lãnh đạo, quản lý, trong đó việc lựa chọn, bố trí đúng những người giữ vị trí chủ chốt của Đảng và Nhà nước có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Các tác giả cũng đã trình bày những quan điểm, nguyên tắc chỉ đạo đổi mới công tác cán bộ của Đảng; trong đó, các tác giả nhấn mạnh: Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, tư tưởng xuyên suốt là xây dựng, phát triển theo hướng toàn diện, cả về chính trị, phẩm chất, chuyên môn và năng lực thực tiễn, trên nguyên tắc coi trọng cả đạo đức và tài năng, trong đó đức là gốc. Cuốn sách Đảng lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Nhà nước của Trần Đình Thắng [100] đã tổng kết quá trình lịch sử hình thành lực lượng cán bộ, viên chức của nhà nước; phân tích, khái quát, hệ thống hóa về các quan điểm, đường lối của Đảng trong quá trình chỉ đạo xây dựng đội ngũ hoạt động trong bộ máy Nhà nước. Đồng thời, tác giả cũng đánh giá kết quả, chỉ ra kinh nghiệm chủ yếu trong quá trình Đảng lãnh đạo, chỉ đạo thể chế hóa, luật pháp hóa, triển khai tổ chức, thực hiện cải cách nền công vụ, công chức, viên chức; đề xuất giải pháp để đẩy mạnh cải cách, xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, gắn bó với dân. Điểm luan an 9 cần lưu ý là, tác giả đã chỉ ra yêu cầu khách quan của việc cải cách nền hành chính, xây dựng lực lượng cán bộ, công chức, viên chức, đáp ứng việc xây dựng, hoàn thiện nhà nước pháp quyền, tăng cường pháp chế ở Việt Nam hiện nay.

Cải cách công vụ, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện theo hướng chuyên nghiệp, tiên tiến, phục vụ thị trường, phục vụ công dân vừa là xu thế chung của các quốc gia trên thế giới trong bối cảnh toàn cầu hóa, vừa là đòi hỏi của công cuộc đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH và nhu cầu hội nhập quốc tế của nước ta. Về công tác quy hoạch cán bộ, sách Đánh giá quy hoạch, luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước do Trần Đình Hoan chủ trì nghiên cứu [49] nhấn mạnh việc cần phải nhận thức sâu sắc rằng mục tiêu của quy hoạch cán bộ không chỉ là phương cách tạo nguồn để rèn luyện, thử thách và bố trí cán bộ, mà còn tạo cơ hội bình đẳng cho cán bộ và người ngoài Đảng có điều kiện phấn đấu vào vị trí lãnh đạo, quản lý. Quy hoạch cán bộ phải tạo ra động lực phấn đấu bình đẳng, công bằng cho mọi người tự khẳng định trở thành người cán bộ lãnh đạo, chỉ đạo theo quy hoạch. Do vậy, phải có chủ trương, chính sách để phát hiện nguồn quy hoạch, phát hiện người hiền tài mà do nhiều nguyên nhân chưa có cơ hội để thể hiện hoặc được phát hiện.

Bên cạnh đó, về luân chuyển cán bộ, các tác giả nhận định: luân chuyển đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý không bao hàm ý nghĩa tuyệt đối hóa vai trò của luân chuyển cán bộ, mà chỉ nhằm khẳng định tầm quan trọng của việc tạo ra động lực làm chuyển động mạnh mẽ các bước khác vốn lâu nay đang còn bất cập, yếu kém, không đáp ứng kịp thời các yêu cầu của công tác cán bộ trong tình hình mới. Cần nhận thức rõ việc luân chuyển với cán bộ là một cách thức nhằm rèn luyện, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý thực sự hiệu quả. Sách chuyên khảo Xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống chính trị đổi mới do Trần Xuân Sầm (chủ biên) [81] đã khẳng định, việc xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong các tổ chức cấu thành hệ thống chính trị thật sự trong sạch, vững mạnh là nhân tố quyết luan an 10 định, đảm bảo cho quá trình đổi mới chính trị và toàn bộ công cuộc đổi mới ở Việt Nam diễn ra đúng hướng, vững chắc. Nhóm tác giả đã đưa ra những căn cứ để xác định cơ cấu và tiêu chí cán bộ lãnh đạo chủ chốt, phân tích đánh giá thực trạng chất lượng, hiệu quả hoạt động của cán bộ, chỉ ra nguyên nhân và kinh nghiệm; dự báo sự biến động cơ cấu, tiêu chuẩn, một số loại cán bộ lãnh đạo chủ chốt tiêu biểu; xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cơ bản đối với cán bộ.

Công trình cũng đề xuất những phương hướng và giải pháp cơ bản có tính hệ thống để xây dựng cán bộ chủ chốt, trong thời kỳ đổi mới. Cuốn sách Tiếp tục đổi mới đồng bộ công tác cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước của Nguyễn Minh Tuấn (chủ biên) [213] đã phân tích vị trí quan trọng của đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ. Tác giả đề xuất đổi mới các bước, từng khâu trong công tác cán bộ: xây dựng các tiêu chí với từng loại hình cán bộ; đánh giá cán bộ; tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ; công tác quy hoạch đội ngũ cán bộ; luân chuyển điều động, cơ chế, chính sách đối với cán bộ. Công trình nghiên cứu cũng đã chỉ ra những nội dung quan trọng hoạt động nghiên cứu và xây dựng bộ máy, đội ngũ những người làm công tác tổ chức, cán bộ trong thời điểm hiện nay.

Trong công trình nghiên cứu Bệnh quan liêu trong công tác cán bộ ở nước ta hiện nay: Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp [103], các tác giả Trương Thị Thông và Lê Kim Việt (chủ biên) nhận định: trong quá trình lãnh đạo, Đảng thường xuyên coi trọng việc ngăn chặn, đề phòng bệnh quan liêu trong công tác cán bộ và thu được nhiều kết quả hết sức quan trọng. Nhóm nghiên cứu cũng đã chỉ ra những biểu hiện, bản chất và nguồn gốc dẫn đến tình trạng quan liêu trong công tác cán bộ của các chủ thể tham gia công tác tổ chức, cán bộ; đồng thời, đề xuất những biện pháp quan trọng, nhằm khắc phục, đề phòng bệnh quan liêu, tiêu cực đối với công tác cán bộ ở nước ta. Cuốn sách Chiến lược phát triển nhân tài của Việt Nam hiện nay của các tác giả Cao Văn Thống, Đỗ Xuân Tuất [104] đã trình bày làm rõ những khái niệm và đặc điểm về nhân tài, khảo cứu, rút ra những kinh nghiệm, bài học về quá trình cha ông ta đã trọng dụng, thu hút nhân tài qua các thời kỳ luan an 11 lịch sử. Bên cạnh đó, các tác giả còn khảo sát kinh nghiệm về sử dụng nhân tài trong lịch sử của đất nước Trung Quốc.

Từ đó, nhóm nghiên cứu đề xuất những việc cần phải thực hiện đối với công tác phát triển những người tài năng đối với Việt Nam. Cùng với cách tiếp cận như trên, công trình Kinh nghiệm công tác nhân sự của một số nước của Lê Minh Thông, Nguyễn Danh Châu [102] đã nghiên cứu hệ thống các mô hình bộ máy nhà nước ở một số nước trên thế giới như Hoa Kỳ, Đức, Nhật Bản, Trung Quốc liên quan đến công tác công vụ, công chức; thực hiện việc tuyển dụng, đào tạo, rèn luyện, công tác quản lý và chế độ chính sách… Từ đó, các tác giả chỉ ra những biện pháp nhằm đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác cán bộ ở Việt Nam.