MỞ ĐẦU 0. Lí da chọn dé tài Chúng ta đã biết, ngôn ngữ là một thiết chế đặc biệt của xã hội, gấn bó khăng khít với xã hội. Không có ngôn ngữ để trao đổi thông tin, ý kiến hiệp đồng với nhau giữa người và người thì không thể có xã hội và chính tả là những quy ước của xã hội trong ngôn ngữ. Vấn để chính tả trong một ngôn ngữ luôn là một vấn để thu hút sự quan tâm, hứng thi, nghiên cứu chuyển sâu của các nhà ngôn ngữ học nói chung và những người nghiên cứu khoa học nói riêng.
SGK và chương trình giảng dạy Tiếng Việt ở tiểu học ngay từ lớp đầu tiên của bậc học đã đưa môn Chính tả vào với tư cách là một phân môn độc lập (thuộc môn Tiếng Việt), có tiết dạy riêng mỗi tuần. Tuy nhiên, nội dung, thời lượng và phương pháp day học ở mỗi lớp, mỗi chương trình déu mang những đặc điểm khác hẳn nhau. Diéu đó đã tác động đến việc hình thành và phát triển kĩ năng viết của học sinh như thế nào? Liệu rằng các kiểu bài tập chính tả hiện nay có thật sự dim bảo nhiệm vụ rèn luyện, phát triển ki năng viết cho học sinh; đảm bảo phù hợp với từng khu vực, từng miễn của nước ta vốn di đã tổn tại nhiều cách phát âm khác nhau từ xưa đến nay hay không? Hơn nữa, các kiểu bài tập chính tả trong chương trình tiểu học hiện nay có gây hứng thú cho cho học sinh không? Thực trạng dạy - học Chính tả ở trường tiểu học hiện nay như thế nào? Tất cả những điều nêu trên đã khiến người viết chọn để tài “Tim hiểu về vấn để dạy - hoc Chính tả ở bậc tiểu học" làm dé tài nghiên cứu. Lịch sử nghiên cứu vấn để 0.
Về quy tắc và mẹo luật chính tả tiếng Việt Chúng ta có thể tìm thấy những quy tắc về chính tả trong các công trình nghiên cứu về ngữ âm tiếng Việt như Ngữ dm tiếng Việt (Doan Thiện Thuật 1977); Khái quát về tiếng Việt va ngữ âm tiếng Việt (Vương Lộc 1978); Ngữ âm tiếng Việt (Vương Hữu Lễ - Hoàng Dũng 1994); Tiếng Việt: mấy vấn dé ngữ âm, ngữ pháp, ngữ nghĩa (Cao Xuân Hạo 1998). Các tài liệu như Tiếng Việt trên các mién đất nước (Hoàng Thị Châu 1989), Tiếng Việt trên đường phái triển (Nguyễn Kim Thản, Nguyễn Trọng Báu, Nguyễn Văn Tu 1982); Tiếng Việt của chúng ta (Nguyễn Kim Than 1983). cung cấp cho chúng ta một cái nhìn tổng quát vé đặc điểm tiếng Việt, chữ viết tiếng Việt, đặc điểm phát 4m của từng khu vực, từng miễn trong nước. Các giáo trình Việt ngữ học, sách giáo khoa, sách giáo viên bộ môn Tiếng Việt ở hac tiểu học mấy chục năm qua hẳu hết chú trọng vào việc hướng dẫn phương pháp truyền thụ những tri thức lí thuyết về tiếng Việt cho HS.
Các cuốn giáo trình tiếng Việt thực hành của các tác giả Hà Thúc Hoan (1994), Nguyễn Đức Dân (1995), Hữu Đạt (1995), Nguyễn Minh Thuyết - Nguyễn Văn Hiệp (1996), Bùi Minh Toán - Dinh Cao - Lê A (1997), Vương Hữu Lễ - Dinh Xuân Quỳnh (1998), Đặng Ngọc Lệ - Nguyễn Kiên Trường (1999), Nguyễn Thị Ảnh (1999), Nguyễn Kiên Trường - Nguyễn Công Đức (2000), v., đã giúp người đọc hình dung một cách toàn diện về quy tắc chính tả tiếng Việt, các lỗi chính tả thường gặp trong khi viết và nêu lên một số cách đơn giản để hạn chế các lỗi này. Từ những năm 50 đã có luật phân bố hỏi ngã trong từ láy của Nguyễn Đình, Sau đó, công trình nổi bật nhất, thật sự hữu ích đối với việc chữa lỗi chính tả cho HS là Chữa lỗi chính tả cha học sinh, (Phan Ngọc 1982). Tiếp đến là Sổ tay mẹo luật chính td, (Lê Trung Hoa 1986), Từ điển chính tả tiếng Việt xuất hiện ngày càng nhiễu, nổi bật là Từ điển tiếng Việt, (Hoàng Phê (chủ biên) 1992), Từ điển chính tả tiếng Việt phổ thông (Nguyễn Văn Khang 2003), Đại tix điển tiếng Việt (Nguyễn Văn Ý 1999). Về phương pháp day học Chính td ở tiểu học Phương pháp dạy học Chính tả và các vấn để liên quan đến chính tả ở tiểu học cũng được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, có thể kể đến Phương pháp dạy học tiếng Việt (Lê A - Nguyễn Quang Ninh - Bùi Minh Toán, 1996), Phương pháp dạy học tiếng Việt ở tiểu học (Lê Phương Nga, Nguyễn Trí 1999), Dạy học Chính tả ở tiểu học (Hoàng Văn Thung, Đỗ Xuân Thảo 2000) Trước đây, một số bài viết về thực trạng chính tả của HS tiểu học, phương pháp hưởng dẫn rèn luyện thực hành chính tả chỉ xuất hiện vài bài trên các tạp chí chuyên ngành ngôn ngữ, tạp chí nghiên cứu giáo dục.
Nhưng kể từ năm 2000 trở đi, tình hình đã có những thay đổi tích cực. Các bài viết về tình hình phạm lỗi chính tả của HS tiểu học, về phương pháp dạy học Chính td, các để xuất nhằm nâng cao hiệu quả day - hoc Chính tả ở tiểu hoc. đã xuất hiện khá déu đặn trên các báo Sai Gan Giải Pháng, Thanh Niên. các tap chi Ngôn ngữ và Đời sống, Thế giới trong ta, Giáo dục, Giáo duc tiểu học, Giáo dục và Sáng tạo.
Thế nhưng, vấn để dạy - học chính tả hiện nay ở tiểu học, đặc điểm, cách trình bày, ưu khuyết điểm của hệ thống bài tập chính tả ra sao. vẫn chưa có một tài liệu nào để cập đến. Luận văn này là một cố gắng bước dau tìm hiểu về vấn để dạy - học các kiểu hài tập chính tả ở tiểu học, về nội dung, thời lượng, ngữ liệu, cách trình bày. của hệ thống bài tập chính tả với hi vọng góp thêm những cif liệu thực tế để góp phan cải tiến vấn để day - học bài tập chính tả cho học sinh tiểu học nói riêng và day - học phân mỗn Chính td nói chung.
Đối tượng, mục đích, phạm vi nghiên cứu Bể tim hiểu về vấn để dạy - học chính tả ở tiểu học bao gém nội dung, thời lượng của phân môn Chính tả, của bài tập chính tả trong SGK và phương pháp dạy học bài tập chính tả ở bậc tiểu học, người thực hiện luận văn sẽ thực hiện các nhiệm vụ sau: — So sánh, đối chiếu các nội dung day - học chính tả cùng với các kiểu bài tập chính tả của hai chương trình TNTH 2000 và chương trình CCGD. - Tìm hiểu về thực trạng kĩ năng chính tả của HS tiểu học và thực trạng dạy - học Chính tả ở một số trường tiểu học. - Từ việc thực hiện hai nhiệm vụ vừa nêu ở trên, người viết sẽ tiến hành phan tích, tổng hợp và để xuất một số ý kiến về dạy - học chính tả cũng như về bài tập chính tả ở tiểu học. Để thực hiện các nhiệm vụ trên, người viết chọn đối tượng nghiên cứu là thực trạng dạy - học chính tả ở hai chương trình TNTH 2000 và chương trình CCGD; hệ thống bài tập chính tả trong SGK CCGD và TNTH 2000; thực trạng ki năng chính tả của HS ở một vài trường tiểu học nội thành thành phố Hỗ Chi Minh.
Để thuận tiện trong việc trình bày, người viết đã mã hóa tên các trường tiểu học tham gia khảo sắt nhu sau: ~ Các trường day - học theo chương trình CCGD được mã hóa là A va được đánh số thự l — n 1. Trường Tiểu học Al - Quận 11: trường có bể dày thành tích đáng kể, luôn là lá cờ đầu của ngành Giáo dục Quận |1 2. Trường Tiểu học A2 - Quận 1: trường khá, thành phan HS đa dang, con em cũng nhân viễn và người lao động. — Các trường dạy - học theo chương trình TNTH 2000 được mã hóa là B và cũng được đánh số thự 1 = n 1.
Trường Tiểu học B1 - Quận 10: trường thử nghiệm chương trình TNTH 2000 suốt 5 năm qua, có thành tích rất cao về nhiều mặt, HS thuộc thành phần gia đình khá giả. Trường Tiểu học B2 - Quận 3: trường chỉ thử nghiệm chương trình TNTH 2000 ở hai lớp 4, 5; có thành tích khá tốt, HS thuộc thành phan gia đình khá giả, được phụ huynh quan tâm đúng mức về học tập. Ngoài ra, người viết còn tiến hành phỏng vấn, trưng cẩu ý kiến của một số giáo viên ở ba trường tiểu học khác cũng trang địa bàn thành phố. Và các trường được chọn khảo sát không cách nhau quá xa về cơ sở vật chất cũng như về thành phần HS và đội ngũ GV, 0.
Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện nhiệm vụ tìm hiểu về vấn để dạy - học chính tả ở bậc tiểu học, người viết chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê, đối chiếu và phương pháp điều tra trắc nghiệm, phỏng vấn, trưng cầu ý kiến. Phiếu khảo sát ki năng chính tả âm vẫn dành cho HS tập trung vào việc điển đúng các âm van vào chỗ trống qua ngữ liệu cho trước, Còn phiếu khảo sát kĩ năng viết hoa, phiên âm sử dụng câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn, yêu cầu HS chọn câu thể hiện cách viết hoa, phiên âm chính xác của chính tả tiếng Việt. Phiếu trưng cẩu ý kiến dành cho GV sử dụng chủ yếu các câu hỏi trắc nghiệm nhiễu lựa chọn khách quan và phan đành riêng để nêu ý kiến. Việc thống kê phân loại, đánh giá xếp loại các mức kĩ năng chính tả: giỏi (bài được điểm 9-10), khá (bài được điểm 7-8), trung bình (bai được điểm 5-6), yếu (bai bị điểm 3-4), kém (bài bị điểm 1-2) được tiến hành thu thập từ số liệu của 720 phiếu khảo sát về lỗi chính tả 4m vẫn và 200 phiếu khảo sát về lỗi viết hoa, phiên âm.
(Vì điều kiện thời gian và yêu cầu của một luận văn tốt nghiệp đại học, người viết chỉ khảo sát thông qua phiếu khảo sắt mà chưa có diéu kiện sử dụng các hình thức khác như vấn đáp, khảo sát bài viết của HS. Do đó, lỗi chính tả của HS mà chúng tôi nêu ra là những lỗi thể hiện trong phiếu khảo sát của mỗi HS. Đóng góp của để tài Những kết quả thực tiễn thống kế, đối chiếu về các kiểu bài tập chính tả trong chương trình và SGK tiểu học, kết quả khảo sát kĩ năng chính tả của HS. mà luận văn thu thập được sẽ góp thêm chứng cứ cho việc biên soạn sách giáo khoa, sách bài tận, tài liệu tham khảo về phan chính tả cũng như góp thêm một tiếng nói cho việc cải tiến phương pháp dạy - học Chính td ở trường tiểu học.
Bố cục để tài Ngoài phan mở dau và kết luận, luận văn gỗm có ba chương.