Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÁC TỘI PHẠM VỀ MẠI DÂM TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 1. KHÁI NIỆM VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC QUY ĐỊNH CÁC TỘI PHẠM VỀ MẠI DÂM TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 1. Khái niệm các tội phạm về mại dâm Tội phạm nói chung và các tội phạm về mại dâm nói riêng đã ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều mặt của đời sống xã hội. Để bảo vệ các giá trị văn hóa, thuần phong mỹ tục của dân tộc thì mỗi quốc gia đều đưa ra những chính sách, pháp luật để quản lý, nhằm giảm thiểu tới mức tối đa tác hại của tệ nạn xã hội.
Các hành vi như chứa mại dâm, môi giới mại dâm, mua dâm người chưa thành niên đã xâm phạm đến thuần phong, mỹ tục của dân tộc, các giá trị đạo đức xã hội, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, lan truyền những loại bệnh xã hội, ảnh hưởng đến tương lai, giống nòi của dân tộc, hạnh phúc của mỗi gia đình, trật tự, an toàn xã hội không được bảo đảm. Để xác định chính sách hình sự và yêu cầu của công cuộc đấu tranh phòng, chống các tội phạm này, việc tìm hiểu khái niệm các tội phạm về mại dâm là cần thiết. Trước hết, để có cơ sở xây dựng các cấu thành tội phạm cụ thể với ý nghĩa là mô hình pháp lý của từng loại tội phạm thì cần tìm hiểu khái niệm về tội phạm. Theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Bộ luật hình sự năm 1999 quy định về khái niệm tội phạm như sau: Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa [38, tr.
Như vậy, khái niệm về tội phạm nói chung bao gồm các dấu hiệu sau: 1) Hành vi nguy hiểm cho xã hội; 2) Được quy định trong Bộ luật hình sự; 3) Do người có đủ điều kiện về chủ thể thực hiện; 4) Có lỗi cố ý hoặc vô ý; 5) Xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa. Để hiểu như thế nào là các tội phạm về mại dâm, trước hết cần đi sâu tìm hiểu khái niệm của 3 tội về mại dâm bao gồm: Tội chứa mại dâm, tội môi giới mại dâm và tội mua dâm người chưa thành niên. * Khái niệm về tội chứa mại dâm Dưới góc độ khoa học luật hình sự, hiện nay ở Việt Nam có nhiều quan điểm khác nhau về tội chứa mại dâm. Quan điểm thứ nhất cho rằng: Tội chứa mại dâm là hành vi tạo điều kiện vật chất hoặc tinh thần cho hoạt động mại dâm được thực hiện [64, tr.
Quan điểm thứ hai cho rằng: Tội chứa mại dâm là hành vi cho thuê, cho mướn địa điểm hoặc tạo các điều kiện vật chất khác cho hoạt động mại dâm; bố trí người canh gác, bảo vệ cho hoạt động mại dâm; nhận gái mại dâm là người làm thuê, là nhân viên để che mắt các nhà chức trách và cho hoạt động bán dâm [3, tr. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quan điểm thứ ba cho rằng: “Tội chứa mại dâm là hành vi cho thuê chỗ, cho mượn chỗ, bố trí chỗ, bố trí gái mại dâm, tạo điều kiện cho người mua dâm, bán dâm hoạt động” [3, tr. Theo quy định tại khoản 1 Điều 254 Bộ luật hình sự năm 1999 thì tội chứa mại dâm là hành vi chứa mại dâm. Theo quy định tại Điều 3 Pháp lệnh phòng, chống mại dâm năm 2003 thì: “chứa mại dâm là hành vi sử dụng, thuê, cho thuê hoặc mượn, cho mượn địa điểm, phương tiện để thực hiện việc mua dâm, bán dâm” [55, tr.
Như vậy, mặc dù còn nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm tội chứa mại dâm nhưng nhìn chung các quan điểm trên đều có những điểm chung đó là: Chứa mại dâm là hành vi sử dụng, thuê, cho thuê hoặc mượn, cho mượn địa điểm, phương tiện để tạo điều kiện cho người mua, bán dâm hoạt động. Do đó, trên cơ sở khái niệm tội phạm được quy định tại Điều 8 Bộ luật hình sự năm 1999 và tổng hợp các quan điểm khoa học khác nhau, theo chúng tôi, có thể đưa ra khái niệm về tội chứa mại dâm như sau: Tội chứa mại dâm là hành vi tạo điều kiện về vật chất hoặc tinh thần cho hoạt động mại dâm, do người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự cố ý thực hiện, xâm phạm đến trật tự công cộng. * Khái niệm về tội môi giới mại dâm Dưới góc độ khoa học luật hình sự, hiện nay ở Việt Nam cũng có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm tội môi giới mại dâm. Quan điểm thứ nhất cho rằng: "Tội môi giới mại dâm là hành vi làm trung gian bằng cách dụ dỗ hoặc dẫn dắt cho hoạt động mại dâm giữa người mua dâm và người bán dâm" [64, tr.
Quan điểm thứ hai cho rằng: "Tội môi giới mại dâm là hành vi dụ dỗ, dẫn dắt, làm trung gian cho người mua dâm và người bán dâm gặp nhau để mại dâm" [3, tr. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quan điểm thứ ba cho rằng: "Tội môi giới mại dâm là hành vi dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm" [3, tr. Theo quy định tại khoản 1 Điều 255 Bộ luật hình sự năm 1999 thì tội môi giới mại dâm là hành vi dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm. Theo quy định tại Điều 3 Pháp lệnh phòng, chống mại dâm năm 2003 thì: “Môi giới mại dâm là hành vi dụ dỗ hoặc dẫn dắt của người làm trung gian để các bên thực hiện việc mua, bán dâm" [55, tr.
Như vậy, cũng có rất nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm tội môi giới mại dâm nhưng các quan điểm trên đều có những điểm chung đó là: Môi giới mại dâm đều là hành vi dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm. Trên cơ sở khái niệm tội phạm nói chung và tổng hợp các quan điểm khoa học khác nhau, theo chúng tôi, có thể đưa ra khái niệm về tội môi giới mại dâm như sau: Tội môi giới mại dâm là hành vi dụ dỗ hoặc dẫn dắt của người làm trung gian để các bên thực hiện việc mua dâm, bán dâm, do người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự cố ý thực hiện, xâm phạm đến trật tự công cộng. * Khái niệm về tội mua dâm người chưa thành niên Dưới góc độ khoa học luật hình sự, hiện nay ở Việt Nam cũng có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm tội dâm người chưa thành niên. Quan điểm thứ nhất cho rằng: "Mua dâm người chưa thành niên là hành vi dùng tiền hoặc lợi ích vật chất khác trả cho người bán dâm dưới 18 tuổi để được giao cấu" [35, tr.
Quan điểm thứ hai cho rằng: "Mua dâm người chưa thành niên là sự thỏa thuận trả tiền hoặc vật chất khác cho người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi để thực hiện hành vi giao cấu với người đó" [56]. Pháp lệnh phòng, chống mại dâm năm 2003 quy định "Mua dâm là hành vi của người dùng tiền hoặc lợi ích vật chất khác trả cho người bán dâm để được giao cấu" [55, tr. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Điều 256 Bộ luật hình sự năm 1999 cũng không mô tả cụ thể khái niệm tội mua dâm người chưa thành niên mà chỉ nêu tội danh theo hành vi khách quan của tội phạm. Như vậy, cũng như khái niệm tội chứa mại dâm, tội môi giới mại dâm thì tội mua dâm người chưa thành niên cũng có rất nhiều quan điểm khác nhau nhưng tựu chung lại các quan điểm đó đều có những điểm chung là: Mua dâm người chưa thành niên đều là hành vi dùng tiền hoặc lợi ích vật chất khác để thực hiện hành vi giao cấu.
Trên cơ sở khái niệm tội phạm nói chung và tổng hợp các quan điểm khoa học khác nhau, theo chúng tôi, có thể đưa ra khái niệm về tội mua dâm người chưa thành niên như sau: Tội mua dâm người chưa thành niên là hành vi thỏa thuận trả tiền hoặc lợi ích vật chất khác cho người từ đủ 13 tuổi đến dưới 18 tuổi nhằm giao cấu với người đó, do người có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự cố ý thực hiện, xâm phạm đến trật tự công cộng. Như vậy, từ những khái niệm đơn lẻ nghiên cứu về các tội phạm, dưới góc độ nghiên cứu tổng thể thì có 02 quan điểm như sau: Theo GS. Nguyễn Xuân Yêm: Tội phạm mại dâm bao gồm các hành vi về hoạt động mua bán tình dục được quy định và điều chỉnh bằng pháp luật hình sự, tội phạm về mại dâm bao gồm các hành vi sau: Chứa mại dâm: là hành vi sử dụng, thuê, mượn, cho mượn địa điểm, phương tiện để mua bán dâm. Môi giới mại dâm: là hoạt động dụ dỗ, dẫn dắt, làm trung gian để các đối tượng gặp nhau thực hiện hành vi mua bán dâm.
Mua dâm người chưa thành niên: là hành vi thỏa thuận trả tiền hoặc vật chất khác để được giao cấu với người chưa thành niên. Mua bán phụ nữ, trẻ em vì mục đích mại dâm, là hành vi chuyển 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giao phụ nữ, trẻ em để thực hiện hành vi mại dâm nhằm thu lợi nhuận [65, tr.