Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI TR¯àNG Đ¾I HâC Y D¯þC Vi THà HUYÀN TRANG THČC TR¾NG VÀ TUÂN THĂ ĐIÀU TRà BàNH TNG HUY¾T ÁP â NG¯àI TĆ 40 TUâI TRâ LÊN T¾I HUYàN BA VÌ THÀNH PHÞ HÀ NÞI NM 2022 KHÓA LUÀN TÞT NGHIàP Đ¾I HâC NGÀNH D¯þC HâC Hà Nội – 2023 Đ¾I HàC QUàC GIA HÀ NàI TR¯àNG Đ¾I HâC Y D¯þC Vi THà HUYÀN TRANG THČC TR¾NG VÀ TUÂN THĂ ĐIÀU TRà BàNH TNG HUY¾T ÁP â NG¯àI TĆ 40 TUâI TRâ LÊN T¾I HUYàN BA VÌ THÀNH PHÞ HÀ NÞI NM 2022 KHÓA LUÀN TÞT NGHIàP Đ¾I HâC NGÀNH D¯þC HâC Khóa: QH 2018.Y Ng°ái h°ßng d¿n: TS. Nguyßn Thành Trung TS. Nguyßn Ngãc Nghĩa Hà Nội – 2023 LàI CÀM ¡N Khi được nhà trường giao đề tài khóa luận, em đã nhận được sự hỗ trợ rất nhiều của các thầy cô trong trường và cùng với sự nỗ lực, cố gắng của bản thân, đến ngày hôm nay em đã hoàn thành đề tài khóa luận. Với lòng kính trọng, em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất đến thầy – TS.
Nguyễn Thành Trung và TS. Nguyễn Ngọc Nghĩa – giảng viên bộ môn Y dược cộng đồng và Y dự phòng – Trường Đại học Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội, là giảng viên hướng dẫn trực tiếp đã dành nhiều thời gian và chỉ bảo tận tình, giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp này. Em xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới các thầy cô bộ môn Y dược cộng đồng và các phòng ban trong Trường đại học Y Dược đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, trang bị kiến thức, các kỹ năng để tôi hoàn thành khóa luận. Em cũng xin chân thành cảm ơn tới Trung tâm y tế huyện Ba Vì, Trưởng trạm xá y tế xã Vật Lại, Phú Châu cùng các anh chị cán bộ tại trạm y tế 2 xã đã tạo điều kiện thuận lợi cho em thực hiện nghiên cứu, thu thập số liệu, phỏng vấn người bệnh để hoàn thành khóa luận.
Cuối cùng, em xin cảm ơn tới gia đình, bạn bè, các bạn học viên trong lớp Dược khóa QH.2018Y đã luôn bên cạnh, động viên để em có thể tập trung học tập và hoàn thành khóa luận. Hà Nội, ngày 19 tháng 5 năm 2023 Hãc viên Vj Thá HuyÁn Trang DANH MĀC CÁC KÝ HIàU, CHĊ VI¾T TÂT HA Huyết áp THA Tăng huyết áp HATT Huyết áp tâm thu HATTr Huyết áp tâm tr°¡ng HAMT Huyết áp mục tiêu YTNCTM Yếu tá nguy c¡ tim m¿ch TB Trung bình YTNC Yếu tá nguy c¡ NCTM Nguy c¡ tim m¿ch WHO Tổ chāc Y tế thế giới (World Health Organization) ESC/ESH Hái tim m¿ch Châu Âu và Hái tăng huyết áp Châu Âu CKCa Chẹn kênh Calci CTTA Āc chế thụ thể angiotensin ¯CMC Āc chế men chuyển HAPK Huyết áp phòng khám HALT Huyết áp liên tục HATN Huyết áp t¿i nhà HABTC Huyết áp bình th°ờng cao TĐLS Thay đổi lái sáng NMCT Nhồi máu c¡ tim BTMXV Bệnh tim m¿ch do x¡ vữa BMV Bệnh m¿ch vành TIA C¡n thiếu máu não thoáng qua DANH MĀC CÁC BÀNG BIÂU, S¡ Đà S¡ đồ 1. Chiến l°ợc phái hợp thuác trong điều trß THA S¡ đồ 1. S¡ đồ điều trß tăng huyết áp thiết yếu VSH/VNHA 2022 Bảng 1.
Phân đá THA theo khuyến cáo cÿa Hái Tim M¿ch hác Việt Nam 2022 Bảng 1. Phân tầng nguy c¡ ở bệnh nhân THA Bảng 1. Mục tiêu điều trß THA theo nhóm tuổi Bảng 1. Các thuác điều trß THA Bảng 2.
Phân lo¿i māc đá tuân thÿ điều trß Bảng 3. Tỷ lệ THA ở đái t°ợng nghiên cāu t¿i thời điểm khảo sát Bảng 3. Phân bá bệnh nhân theo tuổi và giới tính Bảng 3. Trình đá hác vấn cÿa đái t°ợng nghiên cāu Bảng 3.
Thời gian mắc bệnh THA Bảng 3. Tình tình sử dụng thuác THA Bảng 3. Các lo¿i thuác sử dụng kèm theo thuác THA Bảng 3. Biến cá xảy ra khi sử dụng thuác THA Bảng 3.
Tuân thÿ về thay đổi lái sáng Bảng 3. Kiến thāc về sử dụng thuác THA Bảng 3. Điểm bệnh nhân đ¿t đ°ợc theo bá câu hßi Morisky Bảng 3. Kết quả đánh giá tuân thÿ sử dụng thuác THA theo Morisky Bảng 3.
Mái quan hệ giữa tuân thÿ sử dụng thuác và kiểm soát HA Bảng 3. Phân tích mát sá yếu tá ảnh h°ởng thuác về bệnh nhân đến việc tuân thÿ dùng thuác Bảng 3. Mái liên quan giữa mát sá yếu tá thuác về đ¡n thuác đến việc tuân thÿ sử dụng thuác trên bệnh nhân THA MĀC LĀC Đ¾T VÂN ĐÀ .1 Ch°¢ng 1 TâNG QUAN. Đ¿i c°¡ng về tăng huyết áp.
Phân độ tăng huyết áp. Điều trß tăng huyết áp. Nguyên tắc và mục tiêu điều trị. Điều trị cụ thể.
Tuân thÿ điều trß tăng huyết áp. Khái niệm tuân thủ sử dụng thuốc. Tình hình tuân thủ sử dụng thuốc trên thế giới. Tình hình tuân thủ sử dụng thuốc tại Việt Nam và tại huyện Ba Vì.
Nguyên nhân không tuân thủ sử dụng thuốc. Các phương pháp đánh giá tuân thủ sử dụng thuốc .15 Ch°¢ng 2 ĐÞI T¯þNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĄU. Đái t°ợng, đßa điểm nghiên cāu. Đối tượng nghiên cứu.
Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Ph°¡ng pháp nghiên cāu. Thiết kế nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu.
Nghiên cāu và các chỉ tiêu nghiên cāu. Khảo sát đặc điểm của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu. Phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp trên bệnh nhân. Tình trạng tuân thủ sử dụng thuốc THA.
Tiêu chuẩn đánh giá HA t¿i thời điểm khảo sát. Ph°¡ng pháp đánh giá tuân thÿ điều trß trong nghiên cāu. Ph°¡ng pháp xử lý sá liệu. Vấn đề đ¿o đāc trong nghiên cāu.
H¿n chế cÿa nghiên cāu, sai sá và cách khắc phục .20 Ch°¢ng 3 K¾T QUÀ NGHIÊN CĄU. Tỷ lệ tăng huyết áp ở đái t°ợng nghiên cāu t¿i huyện Ba Vì, TP Hà Nái. Thực tr¿ng tuân thÿ điều trß bệnh tăng huyết áp ở đái t°ợng .23 Ch°¢ng 4 BÀN LUÀN. Tỷ lệ mắc bệnh tăng huyết áp ở đái t°ợng nghiên cāu.
Tuân thÿ điều trß bệnh tăng huyết áp cÿa đái t°ợng nghiên cāu.35 TÀI LIàU THAM KHÀO .36 Phā lāc Đ¾T VÂN ĐÀ Tăng huyết áp (THA) là mát trong những bệnh m¿n tính gây ra gánh nặng bệnh tật và tử vong nghiêm tráng nhất trên ph¿m vi toàn cầu. Không phải tự nhiên mà tăng huyết áp đ°ợc mệnh danh là <kẻ giết ng°ời thầm lặng= vì trong nhiều tr°ờng hợp mặc dù không có dấu hiệu cảnh báo nào, nh°ng khi xuất hiện triệu chāng thì bệnh nhân đã có nhiều biến chāng nặng, ảnh h°ởng nặng nề đến sāc khße. Theo tháng kê cÿa tổ chāc Y tế Thế giới (WHO), °ớc tính hiện có khoảng 1,39 tỷ ng°ời tr°ởng thành từ 30-79 tuổi bß tăng huyết áp và hai phần ba sá bệnh nhân nằm ở các n°ớc có thu nhập trung bình và thấp. Đáng lo ng¿i, THA là bệnh dễ dẫn tới nhiều biến chāng nguy hiểm và là nguyên nhân khiến khoảng 7 triệu ng°ời trên thế giới tử vong mßi năm [1,2].
Với tác đá già hóa nhanh, Việt Nam đang và sẽ phải đái mặt với vấn đề lớn do THA gây ra. Năm 2002, tỷ lệ mắc THA ở ng°ời tr°ởng thành là 16,9%; đến năm 2008 con sá đã tăng lên 25,1%. Theo kết quả điều tra THA toàn quác năm 2015- 2016, có 47,3% ng°ời Việt Nam tr°ởng thành mắc bệnh THA [3,4]. Ngày 31/07/2017, Thÿ t°ớng Chính phÿ đã ban hành Quyết đßnh sá 1125/QĐ-TTg phê duyệt Ch°¡ng trình mục tiêu Y tế - Dân sá giai đo¿n 2016 – 2020.
Ch°¡ng trình này nhằm triển khai để chÿ đáng phòng, cháng dßch bệnh, phát hiện sớm, kßp thời kháng chế, không để dßch lớn xảy ra; giảm tỷ lệ mắc, tử vong mát sá bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, kháng chế gia tăng các bệnh không lây nhiễm phổ biến (trong đó có bệnh THA). Mát trong những nguyên nhân chính khiến bệnh nhân không đ¿t huyết áp mục tiêu còn cao là điều trß THA cần phải thực hiện tuân thÿ theo phác đồ điều trß mát cách liên tục, lâu dài. Báo cáo cÿa WHO chỉ ra rằng tỷ lệ bệnh nhân THA tuân thÿ sử dụng thuác dao đáng từ 50% - 70% [5]. Các yếu tá có thể ảnh h°ởng đến tuân thÿ sử dụng thuác cÿa bệnh nhân đ°ợc xác đßnh bao gồm: tuổi, thời gian điều trß, māc đá phāc t¿p cÿa phác đồ,.
Nhiều nghiên cāu đã cho thấy mái quan hệ giữa tuân thÿ sử dụng thuác và kiểm soát huyết áp mục tiêu trên bệnh nhân THA. Việc tiến hành các nghiên cāu liên quan đến tuân thÿ sử dụng thuác giúp chỉ ra thực tr¿ng tuân thÿ sử dụng thuác và các yếu tá ảnh h°ởng, từ đó đ°a ra các giải pháp can thiệp nhằm nâng cao tuân thÿ điều trß trên bệnh nhân. THA nếu không đ°ợc điều trß đúng và đầy đÿ sẽ gây ra nhiều biến chāng nặng nề, thậm chí có thể dẫn đến tử vong hoặc để l¿i các di chāng ảnh h°ởng đến sāc khße, lao đáng cÿa ng°ời bệnh và trở thành gánh nặng cho gia đình, xã hái. 1 Thực tế, việc điều trß tát bệnh THA để tránh các tai biến nguy hiểm là điều không dễ dàng thực hiện.
Nhờ sự phát triển, tiến bá cÿa khoa hác sāc khße, các thuác điều trß THA ngày càng đa d¿ng và phong phú, những cũng chính sự đa d¿ng này cũng gây ít nhiều khó khăn cho thầy thuác và ng°ời bệnh trong việc lựa chán và sử dụng thuác điều trß [6]. Trung tâm y tế huyện Ba Vì là mát huyện giáp trung tâm thành phá Hà Nái, có tác đá phát triển kinh tế khá nhanh trong những năm gần đây. Song song với sự phát triển về kinh tế thì bệnh THA cũng gia tăng mát cách đáng kể. Cụ thể, Trung tâm Y tế xã Vật L¿i và xã Phú Châu đang quản lý mát sá l°ợng lớn bệnh nhân THA điều trß ngo¿i trú.
Tuy nhiên, hiện nay ch°a có nghiên cāu nào liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh THA, phân tình hình tuân thÿ điều trß THA và đ°a ra đ°ợc các yếu tá ảnh h°ởng đến tuân thÿ sử dụng thuác trên bệnh nhân THA đ°ợc tiến hành t¿i đ¡n vß. Xuất phát từ thực tế kể trên, để góp phần nâng cao chất l°ợng sử dụng thuác, tôi thực hiện đề tài: <Nghiên cąu thčc tr¿ng vÁ tuân thă điÁu trá bánh tng huy¿t áp ã ng°ái tć 40 tuãi trã lên t¿i huyán Ba Vì, thành phß Hà Nßi nm 2022= với 02 mục tiêu chính: 1. Xác định tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu ở người bệnh tăng huyết áp từ 40 tuổi trở lên tại huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội năm 2022.