0 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƢƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI LÊ PHÚC HIẾU NGHIÊN CỨU THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TIỀN LƢƠNG TRONG BỆNH VIỆN CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC Hà Nội - 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ LAO ĐỘNG - THƢƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI LÊ PHÚC HIẾU NGHIÊN CỨU THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TIỀN LƢƠNG TRONG BỆNH VIỆN CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành: Quản trị nhân lực Mã số: 60340404 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS TRẦN THỊ THU Hà Nội - 2016 LỜI CAM ĐOAN Họ và tên tác giả : Lê Phúc Hiếu Sinh năm : 14/8/1984 Mã học viên : QT04032 Đề tài luận văn : Nghiên cứu thực hiện chính sách tiền lƣơng trong bệnh viện công lập ở Việt Nam hiện nay. Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều đƣợc dẫn nguồn và có độ chính xác trong phạm vi hiểu biết của tôi.
Nếu vi phạm lời cam đoan này, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm theo quy định của trƣờng Đại học Lao động và Xã hội. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Học viên thực hiện Lê Phúc Hiếu LỜI CẢM ƠN Trƣớc tiên, tôi xin đƣợc gửi lời cảm ơn chân thành đến tất cả các quý thầy cô đã giảng dạy trong chƣơng trình cao học niên khóa 4 - trƣờng Đại học Lao động và Xã hội, những thầy cô đã truyền đạt cho tôi những kiến thức hữu ích về nguồn nhân lực & quản trị nguồn nhân lực, làm cơ sở cho tôi thực hiện tốt luận văn thạc sỹ này. Với lòng kính trọng và biết ơn, tôi xin đƣợc bày tỏ lời cảm ơn đến PGS.TS Trần Thị Thu, ngƣời đã khuyến khích, chỉ dẫn tận tình cho tôi trong suốt thời gian thực hiện nghiên cứu này. Sau cùng tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến gia đình đã luôn tạo điều kiện tốt nhất trong suốt quá trình học tập cũng nhƣ thực hiện luận văn này.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Học viên thực hiện Lê Phúc Hiếu i MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .1 DANH MỤC CÁC BẢNG. iii LỜI NÓI ĐẦU .1 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH TIỀN LƢƠNG TRONG CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP. Khái niệm tiền lƣơng. Chính sách tiền lƣơng.
Nội dung của chính sách tiền lƣơng trong các đơn vị sự nghiệp. Chính sách tiền lƣơng tối thiểu (mức lƣơng cơ sở). Chính sách thang bảng lƣơng và phụ cấp lƣơng. Chính sách quản lý tiền lƣơng - thu nhập trong các đơn vị sự nghiệp.
Nhân tố ảnh hƣởng đến chính sách tiền lƣơng trong các đơn vị sự nghiệp. Những nhân tố bên ngoài. Những nhân tố bên trong. Kinh nghiệm thực hiện chính sách tiền lƣơng ở một số nƣớc và bài học kinh nghiệm đối cho Việt Nam.
Chính sách tiền lƣơng ở Singapore. Chính sách tiền lƣơng công chức ở Trung Quốc. Bài học kinh nghiệm cho việc thực hiện chính sách tiền lƣơng trong các đơn vị sự nghiệp ở Việt Nam .33 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TIỀN LƢƠNG TRONG BỆNH VIỆN CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 36 2. Tổng quan về bệnh viện công lập ở Việt Nam.
Khái niệm và phân loại viên chức trong bệnh viên công lập. Giới thiệu về 3 bệnh viện công lập khảo sát. Thực trạng thực hiện chính sách tiền lƣơng trong bệnh viện công lập ở Việt Nam. Thực trạng thực hiện chính sách tiền lƣơng tối thiểu chung (mức lƣơng cơ sở).
Thực trạng thực hiện chính sách thang bảng lƣơng và phụ cấp lƣơng. Chính sách quản lý tiền lƣơng và thu nhập. Nhân tố ảnh hƣởng đến thực hiện chính sách tiền lƣơng trong bệnh viện công lập ở Việt Nam. Nhân tố bên ngoài.
Nhân tố bên trong .4 Đánh giá chung việc thực hiện chính sách tiền lƣơng trong các bệnh viên công lập ở Việt Nam. Những kết quả đã đạt đƣợc. Những tồn tại, hạn chế .56 CHƢƠNG 3:MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THỰC HIỆN TỐT HƠN CHÍNH SÁCH TIỀN LƢƠNG TRONG CÁC BỆNH VIỆN CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM. Phƣơng hƣớng phát triển của các bệnh viện công lập ở Việt Nam.
Giải pháp nhằm thực hiện tốt hơn chính sách tiền lƣơng trong các bệnh viện công lập ở Việt Nam. Hoàn thiện chính sách tiền lƣơng tối thiểu trong các bệnh viện công lập ở Việt Nam. Hoàn thiện chính sách thang, bảng lƣơng, quan hệ tiền lƣơng và phụ cấp lƣơng. Hoàn thiện chính sách quản lý tiền lƣơng và thu nhập.
Xây dựng hệ thống trả lƣơng theo vị trí việc làm. Một số kiến nghị khác .69 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .72 iii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Bảng lƣơng chuyên gia cao cấp .2: Bảng lƣơng chuyên môn, nghiệp vụ đối với viên chức .1: Cơ sở y tế khối hành chính, sự nghiệp năm 2012 theo cấp quản lý .3: Bảng lƣơng chuyên môn, nghiệp vụ đối với viên chức trong các bệnh viện công lập .4: Một số chỉ tiêu tiền lƣơng thực hiện năm 2014 .1: Mức lƣơng và quan hệ tiền lƣơng trong khu vực thị trƣờng năm 2010. Lý do chọn đề tài Chính sách tiền lƣơng là một yếu tố quan trọng cấu thành trong hệ thống chính sách kinh tế - xã hội. Chính sách tiền lƣơng không chỉ trực tiếp tác động đến đời sống của những ngƣời làm công ăn lƣơng, ngƣời dân trong xã hội mà còn ảnh hƣởng đến năng suất, hiệu quả công tác, tích lũy và tiêu dùng, đến quan hệ giữa các tầng lớp lao động, giữa các ngành nghề, các khu vực, đến động lực phát triển và tăng trƣởng kinh tế, đến vấn đề ổn định chính trị, xã hội.
Khi kinh tế - xã hội thay đổi đòi hỏi sự thay đổi của các chính sách kinh tế - xã hội và vì vậy, chính sách tiền lƣơng cũng phải thay đổi theo. Chính sách tiền lƣơng luôn đƣợc Nhà nƣớc, thƣờng xuyên điều chỉnh, bổ sung và cải tiến phù hợp với yêu cầu kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn. Do đó, việc thực hiện chính sách tiền lƣơng đã góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển, cải thiện đời sống của viên chức nói chung và viên chức ngành y tế nói riêng. Quá trình đổi mới nền kinh tế đất nƣớc trong hơn 20 năm qua đã đạt đƣợc nhiều kết quả tốt, kinh tế tăng trƣởng mạnh, đời sống của nhân dân và ngƣời lao động ngày càng đƣợc nâng cao.
Trong quá trình này, chính sách tiền lƣơng trải qua các đợt cải cách và đƣợc hoàn thiện từng bƣớc nhằm phát huy đƣợc những tác dụng tích cực. Tuy nhiên, chính sách tiền lƣơng vẫn còn bộc lộ những hạn chế làm ảnh hƣởng đến việc tạo động lực làm việc của viên chức. Đặc biệt viên chức ngành y tế do các mức lƣơng còn thấp, chƣa bảo đảm cho ngƣời hƣởng lƣơng thực sự “sống đƣợc bằng lƣơng”, cơ chế tiền lƣơng còn “cứng nhắc”, chƣa thực sự khuyến khích thu hút đƣợc ngƣời lao động nâng cao trình độ, thu hút ngƣời tài. Do vậy, yêu cầu phải đổi mới và hoàn thiện chính sách tiền lƣơng đối với viên chức nói chung và viên chức ngành y tế tại Việt Nam nói riêng là vấn đề cần thiết và cấp bách ở nƣớc ta trong thời gian tới, khi nền kinh tế đất nƣớc 2 đƣợc vận hành theo cơ chế thị trƣờng định hƣớng Xã hội Chủ nghĩa và hội nhập ngày càng sâu vào nền kinh tế thế giới.
Theo Kết luận số 63-KL/TW ngày 27 tháng 5 năm 2013 của Hội nghị Trung ƣơng 7 khóa XI về “một số vấn đề về cải cách tiền lƣơng, bảo hiểm xã hội, trợ cấp ƣu đãi ngƣời có công và định hƣớng cải cách đến năm 2020” thì một trong các giải pháp quan trọng để tạo nguồn cải cách tiền lƣơng là đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính và tiền lƣơng gắn với kết quả hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập. Đồng thời ngày 14 tháng 02 năm 2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 16/2015/NĐ-CP quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó, lộ trình từ nay đến năm 2020 các đơn vị sự nghiệp công lập sẽ tính đủ chi phí tiền lƣơng, các chi phí khác vào giá dịch vụ công, tiến tới tự chủ hoàn toàn về tiền lƣơng. Hiện nay, Bộ y tế cũng là Bộ đầu tiên đề xuất thực hiện tự chủ hoàn toàn về tiền lƣơng trƣớc lộ trình theo quy định tại Nghị định số 16/2015/NĐ-CP trên cơ sở sửa đổi Nghị định số 85/2012/NĐ-CP ngày 15 tháng 10 năm 2012 về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính của các đơn vị sự nghiệp y tế công lập và giá dịch vụ khám chữa bệnh của các cơ sở y tế công lập.
Xuất phát từ lý do trên tác giả chọn nội dung “Nghiên cứu thực hiện chính sách tiền lương trong bệnh viện công lập ở Việt Nam hiện nay” làm Đề tài nghiên cứu luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Hiện nay, chế độ tiền lƣơng đối với cán bộ, công chức, viên chức luôn là vấn đề nóng đƣợc toàn xã hội quan tâm. Cơ chế tiền lƣơng đối với viên chức thuộc các đơn vị sự nghiệp công lập đã đƣợc cụ thể hóa về hƣớng đi bằng nhiều Nghị quyết, Kết luận Trung ƣơng nhằm giảm bớt gánh nặng chi lƣơng đối với ngân sách nhà nƣớc, đồng thời giúp tăng lƣơng của cả đội ngũ viên chức để có thể tự “sống đƣợc bằng lƣơng”. Việc nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện chính sách tiền lƣơng đã đƣợc thực hiện qua một số đề tài, luận án 3 nghiên cứu về hoàn thiện công tác tiền lƣơng đối với công chức hành chính nhƣ: - Đề tài khoa học cấp Bộ của TS.
Vũ Trọng Điều năm 2001“Cơ sở khoa học cho cải cách tiền lƣơng Nhà nƣớc giai đoạn 2001 - 2010”. Đề tài nghiên cứu cơ sở lý luận tiền đề cho cải cách tiền lƣơng năm 2004. - Luận án thạc sĩ của ông Đoàn Cƣờng năm 2008 “Cơ sở khoa học hoàn thiện chính sách tiền lƣơng trong nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”. Hệ thống hóa, làm rõ lý luận chung về tiền lƣơng và chính sách tiền lƣơng nƣớc ta là nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
- Đề tài khoa học cấp bộ của Bác sĩ Nguyễn Thế Hùng và ThS.