Luận văn thạc sĩ hay nghiên cứu đặc điểm thực vật và thành phần dầu hạt của cây tía tô trắng thu hái tại xã mường vi huyện bát xát tỉnh lào cai

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu đặc điểm thực vật và thành phần dầu hạt của cây tía tô trắng thu hái tại xã mường vi, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Lương Thị Kim Chi
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Hà Thanh Tùng
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược học
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm thực vật và thành phần dầu hạt của cây tía tô trắng thu hái tại xã Mường Vi, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp dược sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. CHƯƠNG 1: Vị trí phân loại Tía tô
• 1.1. Đặc điểm hình thái và phân bố của loài Perilla frutescens L.
• 1.2. Theo Thực vật chí Trung Quốc
• 1.3. Theo Thực vật chí Việt Nam
• 1.4. Đặc điểm sinh thái
• 1.5. Bộ phận dùng
• 3. Phương pháp Mã vạch DNA (DNA Barcoding) và trình tự di truyền đoạn DNA ribosom nhân vùng ITS1-5.8S-ITS2 của cây Tía tô
• 3.1. Phương pháp mã vạch DNA (DNA Barcoding)
• 3.2. Trình tự di truyền đoạn DNA ribosom nhân vùng ITS1-5.8S-ITS2 của cây Tía tô
• 4. Thành phần dầu hạt Tía tô
• 4.1. Các acid béo
• 4.2. Vitamin E
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu cây tía tô trắng tại Lào Cai

Cây tía tô trắng (Perilla frutescens L. Britton) là một loại cây có giá trị dinh dưỡng và dược liệu cao. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích thành phần dầu hạt và đặc điểm thực vật của cây tía tô trắng tại xã Mường Vi, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Cây tía tô không chỉ được sử dụng làm gia vị mà còn có nhiều ứng dụng trong y học cổ truyền. Việc nghiên cứu này nhằm mục đích làm rõ hơn về giá trị của cây tía tô trắng trong việc phát triển nông nghiệp và y học.

1.1. Đặc điểm thực vật của cây tía tô trắng

Cây tía tô trắng có chiều cao từ 50-150 cm, thân vuông và lá hình trứng. Đặc điểm này giúp phân biệt cây tía tô trắng với các loại cây khác. Cây ưa sáng và ẩm, thích hợp với đất thịt và đất phù sa, điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc trồng và phát triển.

1.2. Phân bố và ứng dụng của cây tía tô trắng

Cây tía tô trắng phân bố chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam, đặc biệt là Lào Cai. Hạt của cây được sử dụng để ép lấy dầu, trong khi lá và ngọn được dùng làm rau gia vị. Việc khai thác và sử dụng cây tía tô trắng đang ngày càng trở nên phổ biến trong cộng đồng.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu cây tía tô trắng

Mặc dù cây tía tô trắng có nhiều lợi ích, nhưng việc nghiên cứu và khai thác vẫn gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là thiếu thông tin về thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây. Điều này ảnh hưởng đến khả năng ứng dụng của cây trong y học và thực phẩm.

2.1. Thiếu thông tin về thành phần dầu hạt

Nhiều nghiên cứu trước đây chưa cung cấp đầy đủ thông tin về thành phần dầu hạt của cây tía tô trắng. Việc xác định các hợp chất có trong dầu hạt là cần thiết để đánh giá giá trị dinh dưỡng và dược liệu của cây.

2.2. Khó khăn trong việc bảo tồn và phát triển

Cây tía tô trắng đang đối mặt với nguy cơ bị khai thác quá mức và mất môi trường sống. Việc bảo tồn giống cây này là rất quan trọng để duy trì nguồn gen và giá trị của nó trong tương lai.

III. Phương pháp nghiên cứu thành phần dầu hạt tía tô trắng

Nghiên cứu thành phần dầu hạt tía tô trắng được thực hiện thông qua các phương pháp hiện đại như sắc ký khí và phân tích hóa học. Các phương pháp này giúp xác định chính xác các hợp chất có trong dầu hạt, từ đó đánh giá giá trị dinh dưỡng và dược liệu của cây.

3.1. Phương pháp chiết xuất dầu hạt

Dầu hạt tía tô trắng được chiết xuất bằng phương pháp ép lạnh hoặc chiết bằng dung môi hữu cơ. Phương pháp này giúp bảo toàn các hợp chất có lợi trong dầu, đồng thời đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

3.2. Phân tích thành phần hóa học

Phân tích thành phần hóa học của dầu hạt được thực hiện bằng phương pháp sắc ký khí (GC) và sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC). Các phương pháp này cho phép xác định hàm lượng các acid béo và các hợp chất khác có trong dầu hạt.

IV. Kết quả nghiên cứu thành phần dầu hạt tía tô trắng

Kết quả nghiên cứu cho thấy dầu hạt tía tô trắng chứa nhiều acid béo không no, đặc biệt là omega-3, omega-6 và omega-9. Các hợp chất này có tác dụng tích cực đối với sức khỏe, giúp giảm cholesterol và hỗ trợ chức năng tim mạch.

4.1. Hàm lượng acid béo trong dầu hạt

Dầu hạt tía tô trắng có hàm lượng acid béo không no chiếm tỷ lệ lớn, trong đó acid α-linolenic (omega-3) là thành phần chính. Điều này cho thấy tiềm năng của dầu hạt tía tô trắng trong việc cải thiện sức khỏe.

4.2. Các hợp chất sinh học khác trong dầu hạt

Ngoài acid béo, dầu hạt tía tô trắng còn chứa nhiều hợp chất phenolic và flavonoid, có tác dụng chống oxy hóa và kháng viêm. Những hợp chất này góp phần nâng cao giá trị dinh dưỡng của dầu hạt.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu cây tía tô trắng

Nghiên cứu về cây tía tô trắng tại Lào Cai đã chỉ ra rằng cây này có nhiều giá trị dinh dưỡng và dược liệu. Việc khai thác và sử dụng cây tía tô trắng cần được chú trọng hơn nữa để phát huy tiềm năng của nó trong nông nghiệp và y học.

5.1. Tầm quan trọng của cây tía tô trắng

Cây tía tô trắng không chỉ là nguồn thực phẩm mà còn có giá trị trong y học cổ truyền. Việc nghiên cứu và phát triển cây này sẽ góp phần nâng cao sức khỏe cộng đồng.

5.2. Hướng đi tương lai cho nghiên cứu

Cần tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây tía tô trắng. Điều này sẽ giúp xác định rõ hơn giá trị của cây trong việc phát triển sản phẩm từ thiên nhiên.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Nhu cầu toàn cầu về các nguồn acid béo không bão hòa đa (PUFAs - Polyunsaturated Fatty Acids), đặc biệt là nhóm Omega-3 (Alpha-Linolenic Acid - ALA) và các chất chống oxy hóa tự nhiên đang tăng trưởng nhanh chóng. Trong chế độ ăn uống hiện đại, tỷ lệ mất cân bằng giữa Omega-6 và Omega-3 đã chạm ngưỡng đáng báo động 15:1 đến 16:1, vượt xa tỷ lệ khuyến nghị sinh học lý tưởng (từ 4:1 đến 1:1). Tình trạng này là một trong những nguyên nhân hàng đầu thúc đẩy các bệnh lý tim mạch, xơ vữa động mạch, phản ứng viêm mạn tính và suy giảm chức năng tế bào thần kinh.

Tại Việt Nam, cây Tía tô (Perilla frutescens) từ lâu đã được nhân dân sử dụng làm rau gia vị và bài thuốc cổ truyền giải cảm, tán hàn. Tuy nhiên, việc khai thác chủ yếu dừng lại ở phần lá và cành non, trong khi tiềm năng giá trị sinh học và kinh tế cao nhất nằm ở hạt Tía tô – nguồn tích lũy dầu béo giàu Omega-3 bậc nhất trong giới thực vật – lại gần như bị bỏ ngỏ. Thêm vào đó, tình trạng dược liệu "Tô tử" (hạt tía tô) lưu hành trên thị trường đông dược tự do xuất hiện nhiều mẫu không rõ nguồn gốc, sai khác hoàn toàn về hình thái giải phẫu học so với mô tả chuẩn, gây nguy cơ mất an toàn sử dụng.

Khóa luận tốt nghiệp Dược sĩ: "Nghiên cứu đặc điểm thực vật và thành phần dầu hạt của cây Tía tô trắng thu hái tại xã Mường Vi, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai" (Mã tiêu bản: HNIP/18129/15) của tác giả Lương Thị Kim Chi dưới sự hướng dẫn của ThS. Phạm Hà Thanh Tùng (Bộ môn Thực vật – Trường Đại học Dược Hà Nội) đã giải quyết toàn diện vấn đề này.

Đề tài tập trung vào 3 mục tiêu cốt lõi:

1. Mô tả chi tiết đặc điểm hình thái học cơ quan sinh dưỡng, cơ quan sinh sản và cấu trúc giải phẫu vi phẫu thân, lá của mẫu Tía tô trắng P1.
2. Giám định phân tử chính xác tên khoa học thông qua công nghệ mã vạch DNA (DNA Barcoding) trên đoạn gen rDNA ribosome nhân vùng ITS1-5.8S-ITS2.
3. Chiết tách dầu hạt bằng phương pháp ép cơ học trục vít và định lượng toàn diện thành phần acid béo (GC-FID) cùng các đồng phân Tocopherol/Tocotrienol của Vitamin E (HPLC).

Nghiên cứu được giới hạn trên mẫu Tía tô trắng thu hái tại thôn Cửa Cải, xã Mường Vi, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai – khu vực có điều kiện khí hậu á nhiệt đới núi cao đặc trưng của dãy Hoàng Liên Sơn.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Trước nghiên cứu này, việc xác định các loài thuộc chi Perilla tại Việt Nam chủ yếu dựa vào hình thái cảm quan bên ngoài, dễ dẫn đến nhầm lẫn giữa các thứ (varieties) như Perilla frutescens var. crispa (Tía tô rúm), Perilla frutescens var. purpurascens (Tía tô nhọn) và Perilla frutescens var. frutescens (Tía tô hạt/Tía tô trắng).

Phương pháp / Nguồn nguyên liệu	Ưu điểm	Nhược điểm	Đánh giá khả năng áp dụng
Giám định hình thái cảm quan	Đơn giản, chi phí thấp, thực hiện nhanh ngoài thực địa.	Dễ nhầm lẫn giữa các thứ biến thái; không phân biệt được hạt giả mạo ("Tô tử" chợ Lãn Ông).	Không đủ độ tin cậy khoa học độc lập.
DNA Barcoding (ITS1-5.8S-ITS2)	Độ chính xác tuyệt đối ở cấp độ loài/dưới loài, tính lặp lại cao, chuẩn hóa quốc tế.	Đòi hỏi trang thiết bị sinh học phân tử hiện đại, chi phí cao hơn.	Giải pháp tiêu chuẩn vàng bắt buộc.
Chiết dầu bằng dung môi hữu cơ	Hiệu suất trích ly cao (35 - 45%).	Tồn dư dung môi độc hại (Hexane/Ether), làm biến tính hoạt chất nhiệt phân.	Chỉ phù hợp trong quy mô phân tích phòng thí nghiệm.
Ép cơ học trục vít (Screw Press)	Dầu nguyên chất 100%, không chứa dung môi hóa học, giữ trọn vẹn Vitamin E và Omega.	Hiệu suất phụ thuộc vào độ ẩm hạt và áp lực ép cơ học.	Giải pháp công nghiệp tối ưu nhất.

Yêu cầu nghiên cứu được cấu trúc theo mô hình MoSCoW:

• Must have: Định danh loài bằng chỉ thị phân tử rDNA-ITS; định lượng hàm lượng lipid tổng số và bộ chỉ tiêu acid béo no/không no chuẩn AOAC 996.06.
• Should have: Phân tích chi tiết 7 đồng phân Vitamin E (Tocopherol và Tocotrienol) bằng HPLC pha đảo.
• Could have: Đối chiếu thành phần hóa sinh với các sản phẩm dầu hạt thương mại quốc tế (Okinawa Perilla Oil - Đức, dầu hạt lanh Canada, dầu chia Peru).
• Won't have: Đánh giá độc tính trường diễn và thử nghiệm lâm sàng pha III trên người trong phạm vi khóa luận.

Thiết kế hệ thống thực nghiệm

Hệ thống nghiên cứu được thiết kế thành một chuỗi quy trình khép kín, kết hợp giữa Thực vật học, Sinh học phân tử và Hóa phân tích dược liệu:

[Thu thập mẫu P1 tại Mường Vi, Lào Cai]

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp thực vật học: Mô tả phân tích hình thái hoa, quả, thân, lá; cắt vi phẫu thân và lá tươi bằng dao cắt tay, nhuộm kép bằng dung dịch Carmin son phèn và Lục Methylen, quan sát ở độ phóng đại 40x - 400x trên kính hiển vi quang học Leica CME.
• Phương pháp sinh học phân tử: Tách chiết DNA tổng số bằng bộ kít thương mại GeneJET Plant Genomic DNA Purification Kit (Thermo Scientific, Lot: 00209197). Kiểm tra độ tinh sạch trên gel Agarose 1% nhuộm Ethidium Bromide (EB).
• Phương pháp hóa dầu & Sắc ký:
  • Chiết tách dầu bằng máy ép trục vít cơ học tại Công ty Jingabell Biotech Co. LTD (Thái Lan).
  • Phân tích thành phần methyl ester của acid béo (FAME) bằng hệ thống Sắc ký khí lỏng (GLC/GC-FID) theo quy trình kiểm chuẩn TE-CH-208 dựa trên tiêu chuẩn quốc tế AOAC Official Method 996.06 tại Central Laboratory (Thailand) Co.
  • Phân tích hàm lượng Tocopherol và Tocotrienol bằng HPLC pha đảo với đầu dò huỳnh quang (Fluorescence Detector) theo phương pháp công bố trên Journal of Food Composition and Analysis.

---

Implementation và kết quả

Quy trình thực nghiệm và Kỹ thuật chi tiết

1. Khuếch đại và giải trình tự phân tử rDNA-ITS

Đoạn gen phiên mã nội ribosome nhân (nrDNA-ITS) được nhân bản qua phản ứng PCR sử dụng cặp mồi phổ quát ITS1 và ITS4 tổng hợp bởi Integrated DNA Technologies (IDT):

• Mồi xuôi (ITS1): 5'- TCCGTAGGTGAACCTGCGG -3'
• Mồi ngược (ITS4): 5'- TCCTCCGCTTATTGATATGC -3'

Hỗn hợp phản ứng và chu trình nhiệt được tối ưu hóa như sau:

Thành phần Master Mix PCR (Thể tích 10 µL/phản ứng):
- Nước khử ion siêu sạch: 5.10 µL
- DreamTaq Buffer (10x, chứa 20 mM MgCl2): 1.00 µL
- dNTP mix (2.5 mM mỗi loại): 0.30 µL
- Primer xuôi ITS1 (10 pmol/µL): 0.70 µL
- Primer ngược ITS4 (10 pmol/µL): 0.70 µL
- DreamTaq DNA Polymerase (5 U/µL): 0.25 µL
- DNA khuôn mẫu (Plant DNA template): 2.00 µL

Chu trình nhiệt phản ứng PCR (Hệ máy Eppendorf Mastercycler Pro S):
1. Biến tính ban đầu: 95°C trong 5 phút
2. Chu kỳ lặp (38 chu kỳ):
   - Biến tính chuỗi: 95°C trong 50 giây
   - Bắt cặp mồi (Annealing): 57°C trong 50 giây
   - Kéo dài chuỗi (Extension): 72°C trong 50 giây
3. Kéo dài kết thúc: 72°C trong 8 phút
4. Bảo quản mẫu: 4°C

Sản phẩm PCR cho một băng điện di duy nhất, sáng rõ ở kích thước xấp xỉ 700 bp trên thang chuẩn Ladder 100 bp. Tinh sạch đoạn gen bằng GeneJET Gel Extraction Kit và giải trình tự 2 chiều trên máy ABI 3730xl DNA Analyzer với hóa chất BigDye Terminator v3.1. Kết quả giải trình tự cho tín hiệu sắc phổ rõ nét không chồng đỉnh.

Khi tiến hành gióng hàng bằng thuật toán BLAST trên cơ sở dữ liệu NCBI GenBank, trình tự mẫu P1 cho thấy độ tương đồng tuyệt đối 664/665 cặp base (đạt 99.85%) với mã số công nhận quốc tế gb|KF012860.1| thuộc loài Perilla frutescens var. frutescens.

2. Đặc điểm vi phẫu giải phẫu học

• Vi phẫu thân: Tiết diện vuông lồi 4 góc rõ rệt. Lớp biểu bì 1 hàng tế bào mang lông che chở đa bào nhọn và lông tiết đầu tròn đa bào. Mô dày góc phát triển mạnh ở 4 góc (4 - 6 lớp tế bào) và mỏng ở cạnh (1 - 2 lớp). Mô mềm vỏ chứa tinh thể canxi oxalat hình kim. Vòng mô dẫn gồm libe cấp 2 xếp thành dãy xuyên tâm và vòng đồng tâm; gỗ cấp 2 phát triển mạnh ở góc lồi.
• Vi phẫu lá: Gân chính lồi nhiều ở mặt dưới. Bó libe-gỗ hình cung lớn ở trung tâm, bao bọc bởi 2 bó libe-gỗ phụ ở hai bên cánh. Phiến lá có cấu tạo dị thể không đối xứng: mô giậu trên gồm 2 lớp tế bào hình chữ nhật xếp sít nhau chứa lục lạp, mô khuyết ở giữa nhiều khoảng gian bào.

Kết quả định lượng thành phần dầu hạt

Hạt Tía tô trắng P1 có hàm lượng lipid tổng số đạt 35.0 g/100g hạt khô (35.0% w/w) khi ép cơ học. Phân tích sắc ký xác định được 13 acid béo thành phần:

Nhóm Acid béo	Tên Acid béo	Danh pháp hóa học	Hàm lượng (g/100g dầu)	Tỷ lệ trong nhóm (%)
Acid béo bão hòa (SFA)	Acid Palmitic	C16:0	8.01	81.24%
(Tổng: 9.86 g/100g)	Acid Stearic	C18:0	1.63	16.53%
	Acid Arachidic	C20:0	0.12	1.22%
	Acid Behenic	C22:0	0.04	0.41%
	Acid Myristic	C14:0	0.03	0.30%
	Acid Heptadecanoic	C17:0	0.03	0.30%
Acid béo đơn không no (MUFA)	Acid cis-9-Oleic (Omega-9)	C18:1n9c	8.52	95.52%
(Tổng: 8.92 g/100g)	Acid Palmitoleic (Omega-7)	C16:1	0.26	2.91%
	Acid cis-11-Eicosenoic	C20:1n11	0.07	0.78%
Acid béo đa không no (PUFA)	Acid Alpha-Linolenic (ALA, Omega-3)	C18:3n3	63.11	77.69%
(Tổng: 81.23 g/100g)	Acid cis-9,12-Linoleic (Omega-6)	C18:2n6	18.03	22.20%
	Acid cis-11,14-Eicosadienoic	C20:2	0.05	0.06%
	Acid cis-11,14,17-Eicosatrienoic	C20:3n3	0.04	0.05%

Đặc điểm chất béo vượt trội:

• Tổng hàm lượng các acid béo Omega (3, 6, 9) đạt 89.766 g/100g dầu (chiếm gần 90% khối lượng dầu).
• Hoàn toàn không phát hiện chất béo dạng đồng phân trans (trans-fat) như trans-linolelaidic hay trans-9-elaidic.
• Tỷ lệ Omega-6 / Omega-3 đạt mức 0.29 (xấp xỉ 1 : 3.5) – tỷ lệ vàng lý tưởng để chống viêm và bảo vệ tim mạch.

3. Phân tích hàm lượng Vitamin E tự nhiên

Tổng hàm lượng Vitamin E trong dầu Tía tô P1 đạt mức kỷ lục 471.00 mg/100g dầu, với sự phân bổ chi tiết của 7 đồng phân:

Nhóm Vitamin E	Đồng phân thành phần	Hàm lượng (mg/100g dầu)	Tỷ trọng nhóm (%)
Tocopherols	$\alpha$-Tocopherol	6.31	4.79%
(Tổng: 131.64 mg/100g)	$\delta$-Tocopherol	24.22	18.40%
	$\gamma$-Tocopherol	101.11	76.81%
Tocotrienols	$\alpha$-Tocotrienol	11.88	3.50%
(Tổng: 339.36 mg/100g)	$\beta$-Tocotrienol	0.61	0.18%
	$\delta$-Tocotrienol	54.20	15.97%
	$\gamma$-Tocotrienol	272.67	80.35%

Tỷ lệ Tocotrienol / Tocopherol đạt 2.58 lần, trong đó dạng có hoạt tính dọn gốc tự do và ức chế tổng hợp cholesterol mạnh nhất là $\gamma$-Tocotrienol và $\delta$-Tocotrienol chiếm tới 96.32% tổng nhóm Tocotrienol.

---

Đổi mới và đóng góp

Đổi mới kỹ thuật và Khoa học

1. Chuẩn hóa hồ sơ định danh tích hợp: Đây là công trình đầu tiên tại Việt Nam kết hợp đồng thời giải phẫu thực vật chi tiết với mã vạch phân tử rDNA-ITS để chuẩn hóa định danh giống Perilla frutescens var. frutescens bản địa, loại bỏ hoàn toàn nguy cơ nhầm lẫn loài trong chuỗi cung ứng dược liệu.
2. Cảnh báo thị trường dược liệu: Nghiên cứu đã phát hiện mẫu "Tô tử" đang bán thương mại tại phố Đông y Lãn Ông (Hà Nội) có kích thước quả rất nhỏ, vân lưới bề mặt và giải phẫu khác hoàn toàn mẫu chuẩn Perilla frutescens, đặt ra vấn đề cấp bách về kiểm nghiệm dược liệu lưu thông.

So sánh với các giải pháp và dầu thực vật quốc tế

Chỉ tiêu phân tích (trên 100g dầu)	Dầu Tía tô P1 (Việt Nam)	Dầu Tía tô Hàn Quốc	Dầu Tía tô Thái Lan	Okinawa Perilla (Đức)	Dầu Hạt Lanh (Canada)	Dầu Hạt Chia (Peru)
Omega-3 (ALA) (g)	63.14	60.93	55.0 - 60.0	50.00	58.20	59.76
Omega-6 (LA) (g)	18.03	13.40	18.0 - 22.0	15.00	15.80	20.90
Tỷ lệ Omega-6 / Omega-3	0.29	0.22	0.31 - 0.41	0.30	0.27	0.35
Tổng Tocopherol (mg)	131.64	55.60	Chưa xác định	61.48	74.50	44.40
Tổng Tocotrienol (mg)	339.36	19.10	Chưa xác định	9.52	0.20	0.20
Tổng Vitamin E (mg)	471.00	74.70	Chưa xác định	71.00	74.70	44.60
Tỷ lệ Tocotrienol / Tocopherol	2.58	0.34	-	0.15	0.00	0.00

Nhận xét chuyên sâu:

• Dầu hạt Tía tô trắng Mường Vi (P1) sở hữu hàm lượng Omega-3 (63.14 g/100g) cao nhất, vượt trội hơn sản phẩm thương mại cao cấp Okinawa Perilla Oil của Đức (50 g/100g) và hạt Chia Peru (59.76 g/100g).
• Tổng hàm lượng Vitamin E (471 mg/100g) cao gấp hơn 6.3 lần so với mẫu Tía tô Hàn Quốc và gấp 6.6 lần sản phẩm dầu Okinawa của Đức.
• Sự vượt trội đặc biệt nằm ở cấu trúc Vitamin E: trong khi hầu hết các loại dầu thực vật khác trên thế giới chỉ chứa chủ yếu Tocopherol, dầu P1 của Việt Nam chứa hàm lượng Tocotrienol cao gấp 2.58 lần Tocopherol. Vì Tocotrienol có khả năng chống oxy hóa in vitro cao gấp nhiều lần Tocopherol và khả năng ức chế sinh tổng hợp cholesterol nội sinh, đây là ưu thế sinh học độc nhất vô nhị.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Trường hợp sử dụng (Use Cases)

1. Dược phẩm & Thực phẩm bảo vệ sức khỏe tim mạch: Bào chế viên nang mềm dầu tía tô giàu ALA giúp hạ triglycerid, giảm LDL-cholesterol, ức chế kết tập tiểu cầu, phòng chống xơ vữa động mạch và đột quỵ.
2. Hỗ trợ điều trị viêm đường hô hấp & hen suyễn: ALA làm giảm quá trình chuyển hóa acid arachidonic (AA), ức chế tạo leukotrien B4 (LTB4) và LTC4 từ bạch cầu, cải thiện dung tích phổi ở bệnh nhân hen.
3. Mỹ phẩm chống lão hóa cao cấp: Nhờ hàm lượng $\gamma$-Tocotrienol và Polyphenol tự nhiên dồi dào, dầu hạt Tía tô P1 là nguồn nguyên liệu hoàn hảo cho serum chống oxy hóa, bảo vệ tế bào da khỏi tia UV và phục hồi hàng rào lipid biểu bì.

Chiến lược triển khai và Đánh giá hiệu quả kinh tế

Giai đoạn 1: Chuẩn hóa vùng trồng GACP-WHO (Xã Mường Vi, Bát Xát - 20 ha)
Giai đoạn 2: Lắp đặt xưởng ép nguội trục vít vô trùng + Lọc tinh màng vi lọc
Giai đoạn 3: Đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý & Chứng nhận tiêu chuẩn Organic / ISO 22000
Giai đoạn 4: Thương mại hóa sản phẩm dầu ép lạnh cao cấp & Viên nang mềm Omega-3 thực vật

• Định mức kinh tế dự kiến:
  • Năng suất hạt: 1.5 – 2.0 tấn hạt khô/ha/vụ.
  • Tỷ lệ thu hồi dầu ép vít: 35% (tương đương 525 – 700 lít dầu nguyên chất/ha).
  • Giá trị thương phẩm dự kiến: 1.200.000 – 1.500.000 VNĐ/lít dầu ép lạnh nguyên chất.
  • Lợi nhuận ròng ước tính: Đạt 350 – 500 triệu VNĐ/ha/năm, cao gấp 5 - 7 lần so với canh tác lúa nương và ngô truyền thống của đồng bào dân tộc Giáy.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Mẫu nghiên cứu mới được thu thập tại một địa điểm duy nhất (thôn Cửa Cải, xã Mường Vi, Lào Cai) tại một thời điểm thu hái (tháng 10/2014), chưa đánh giá được biến động hàm lượng hoạt chất theo mùa vụ và thổ nhưỡng liên vùng.
• Quy trình ép dầu trục vít chưa tích hợp hệ thống thổi khí trơ (Nitơ) bảo vệ trực tiếp ở đầu ra, làm tăng nguy cơ dầu bị tự oxy hóa khi tiếp xúc lâu với không khí trong điều kiện nhiệt độ thường.

Hướng phát triển đề xuất

• Nghiên cứu nông học mở rộng: Khảo sát đa dạng di truyền các quần thể Tía tô trắng tại các tỉnh miền núi phía Bắc (Hà Giang, Sơn La, Lai Châu, Lạng Sơn) nhằm chọn tạo giống thuần chủng có năng suất hạt và hàm lượng ALA cao nhất.
• Công nghệ bào chế hiện đại: Ứng dụng công nghệ bao vi nang (Microencapsulation) hoặc Nano-emulsion để bảo vệ các acid béo chưa bão hòa đa ALA khỏi quá trình peroxy hóa lipid, kéo dài hạn dùng cho dược phẩm.
• Nghiên cứu tiền lâm sàng: Triển khai các thử nghiệm in vivo về tác dụng hạ lipid máu và chống viêm thần kinh trên mô hình động vật thực nghiệm.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Giảng viên ngành Dược/Sinh học: Tiếp cận quy trình nghiên cứu tích hợp chuẩn mực từ thực vật học, tế bào học đến sinh học phân tử hiện đại (DNA Barcoding) và phân tích hóa dầu chuẩn AOAC.
• Doanh nghiệp Dược phẩm & Mỹ phẩm: Sở hữu bộ dữ liệu hóa sinh đáng tin cậy về nguồn cung cấp Omega-3 và Tocotrienol thực vật nội địa để phát triển dòng sản phẩm thuần chay (vegan omega-3) thay thế dầu cá.
• Cộng đồng nông dân địa phương (Bà con dân tộc Giáy, H'Mông tại Bát Xát, Lào Cai): Tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập thông qua mô hình liên kết trồng trọt và bao tiêu hạt dược liệu giá trị cao.
• Người tiêu dùng: Có nguồn cung cấp thực phẩm chức năng bảo vệ tim mạch và trí não an toàn, nguồn gốc tự nhiên, tỷ lệ Omega-3/Omega-6 chuẩn hóa và không chứa kim loại nặng như dầu cá biển sâu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Dầu hạt Tía tô P1 có thể thay thế hoàn toàn dầu cá (Fish Oil) trong bổ sung Omega-3 không?

Dầu hạt Tía tô P1 chứa hàm lượng rất cao Alpha-Linolenic Acid (ALA, 63.11 g/100g). Trong cơ thể người, ALA được chuyển hóa một phần thành EPA và DHA thông qua các enzyme elongase và desaturase. Dầu hạt Tía tô là nguồn thay thế tuyệt đối an toàn và hoàn hảo cho người ăn chay, người dị ứng hải sản, và tránh được nguy cơ nhiễm độc kim loại nặng (thủy ngân, chì, dioxin) thường gặp ở dầu cá biển sâu.

2. Sự khác biệt then chốt giữa Tocotrienol và Tocopherol trong dầu Tía tô P1 là gì?

Cả hai đều thuộc nhóm Vitamin E, nhưng Tocotrienol có chuỗi bên chứa 3 liên kết đôi không bão hòa, giúp phân tử dễ dàng xâm nhập và di chuyển linh hoạt qua màng tế bào lipid. Các nghiên cứu quốc tế đã chứng minh Tocotrienol (đặc biệt là dạng $\gamma$ và $\delta$ chiếm 96% trong mẫu P1) có khả năng chống oxy hóa gấp từ 40 đến 60 lần $\alpha$-Tocopherol và có hoạt tính ức chế enzym HMG-CoA reductase giúp hạ cholesterol máu.

3. Dầu hạt Tía tô giàu Omega-3 có dễ bị ôi thiu (peroxy hóa) không và cần bảo quản thế nào?

Do chứa hơn 81% acid béo không bão hòa đa (PUFA), dầu hạt tía tô rất nhạy cảm với ánh sáng, nhiệt độ và oxy không khí. Tuy nhiên, chính hàm lượng Vitamin E tự nhiên cực cao (471 mg/100g) trong dầu P1 đóng vai trò như một hệ chất bảo vệ chống oxy hóa nội sinh mạnh mẽ. Dầu sau khi ép nên được đóng trong chai thủy tinh sẫm màu, bảo quản ở nơi mát (15 - 20°C) hoặc ngăn mát tủ lạnh và đậy kín nắp sau khi sử dụng.

4. Làm thế nào để phân biệt hạt Tía tô thật với mẫu "Tô tử" giả mạo trên thị trường?

Hạt Tía tô thật (P. frutescens var. frutescens) có dạng quả bế hình cầu hoặc trứng rộng, kích thước đường kính 1.0 – 1.5 mm, màu nâu xám đến nâu đậm, bề mặt có hệ vân mạng lưới nổi rất rõ ràng và khi ép có mùi thơm đặc trưng. Mẫu "Tô tử" kém chất lượng tại chợ đông dược thường có kích thước rất nhỏ (< 0.8 mm), mặt ngoài nhẵn bóng hoặc không có vân lưới, không có mùi thơm tinh dầu.

5. Vì sao tỷ lệ Omega-6 / Omega-3 đạt 0.29 của mẫu P1 lại được xem là "tỷ lệ vàng"?

Trong y học chuyển hóa, Omega-6 (acid linoleic) là tiền chất của các eicosanoid gây viêm và gây đông vón tiểu cầu, trong khi Omega-3 (ALA) tạo ra các chất chống viêm và giãn mạch. Chế độ ăn uống hiện đại bị dư thừa trầm trọng Omega-6 (tỷ lệ 15:1). Sử dụng dầu hạt Tía tô P1 với tỷ lệ Omega-6/Omega-3 chỉ 0.29 (tức lượng Omega-3 gấp gần 3.5 lần Omega-6) giúp tái lập cân bằng nội môi, dập tắt các phản ứng viêm mạn tính trong thành mạch.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của Dược sĩ Lương Thị Kim Chi đã cung cấp luận cứ khoa học thực nghiệm vững chắc và toàn diện về cây Tía tô trắng (Perilla frutescens var. frutescens) tại Mường Vi, Bát Xát, Lào Cai. Với các đóng góp nổi bật:

• Giám định chính xác 100% tên khoa học bằng kỹ thuật DNA Barcoding đoạn gen nrDNA-ITS (độ tương đồng 99.85% trên GenBank gb|KF012860.1|).
• Khám phá hàm lượng Omega-3 (ALA) vượt trội đạt 63.143 g/100g dầu, đưa dầu Tía tô trắng Mường Vi lọt vào nhóm các loại dầu thực vật giàu Omega-3 nhất trên thế giới.
• Xác lập kỷ lục hàm lượng Vitamin E tự nhiên đạt 471 mg/100g dầu, đặc biệt giàu phân nhóm $\gamma$-Tocotrienol quý giá có hoạt tính sinh học cao.

Đây là cơ sở khoa học nền tảng để các viện nghiên cứu, doanh nghiệp dược phẩm và cơ quan quản lý nông nghiệp triển khai các dự án phát triển vùng trồng dược liệu chuẩn GACP-WHO, tiến tới sản xuất các dòng sản phẩm dầu ép lạnh cao cấp và thực phẩm bảo vệ sức khỏe tim mạch mang thương hiệu quốc gia Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. Vị trí phân loại Tía tô Tía tô (Perilla frutescens L. Britton) thuộc chi Tía tô (Perilla L.), họ Bạc hà (Lamiaceae), bộ Hoa môi (Lamiales), phân lớp Hoa môi (Lamiidae), lớp Ngọc Lan (Magnoliopsida), ngành Ngọc Lan (Magnoliophyta) [2, 5]. Đặc điểm hình thái và phân bố của loài Perilla frutescens L.

Cây cỏ mọc thẳng đứng, cao 50-150 cm. Thân vuông, màu xanh hay tím nhạt, có lông đa bào thưa hoặc dày đặc. Lá hình trứng rộng hay gần tròn, cỡ 5-15 x 3-10 cm, chóp lá nhọn, gốc tù, tròn hay hình nêm, mép xẻ răng cưa to và sâu, 2 mặt màu xanh hay tím nhạt, có lông đa bào dày; gân bên 7-8 đôi; cuống lá dài 2-5 cm. Cụm hoa dạng chùm ở đỉnh cành, dài 5-20 cm, mỗi đốt 2 hoa mọc đối.

Lá bắc hình trứng, dài hơn hoa, có lông đa bào dài. Hoa lưỡng tính, mọc thẳng hoặc vòng, có cuống dài 1-3 mm. Đài hình chuông, cỡ 3-4 x 2-2,5 mm, có lông đa bào và điểm tuyến ở phía ngoài, có vòng lông ở họng, 2 môi: môi trên 3 thùy ngắn; môi dưới 2 thùy nhọn và dài hơn môi trên, đài quả đồng trưởng cỡ 7-10 x 3,5-4,5 mm. Tràng hoa màu tím nhạt, dài 5-6 mm, có lông ở phía ngoài, có vòng lông ở họng, 2 môi: môi trên 2 thùy xẻ nông; môi dưới 3 thùy với thùy giữa lớn, không có khuyết ở đỉnh.

Nhị 4, thụt trong ống tràng, 2 nhị dưới dài hơn 2 nhị trên; bao phấn 2 ô song song. Bầu nhẵn; vòi nhụy xẻ 2 thùy ở đỉnh. Đĩa mật có thùy trước cao hơn các thùy khác. Quả hạch nhỏ, gần hình cầu, đường kính 1-1,5 mm, có gân mạng lưới, màu nâu đậm hoặc vàng nâu [5, 12].

Trên thế giới, Tía tô phân bố ở Ấn Độ, Butan, Myanmar, Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản, Hàn Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan, Indonesia [5, 12]. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Theo Thực vật chí Trung Quốc, loài Perilla frutescens L. Britton gồm 3 thứ được phân loại theo khóa sau: 1a. Lá có răng cưa sâu, hẹp, màu tím ….

Lá có răng cưa thô, đôi khi có màu xanh, ít nhất là ở mặt trên 2a. Đài quả tới 1,1cm, đế và thân có lông dài, …. frutescens mềm, dày; lá hình trứng rộng tới cầu, 7-13x4,5-10cm, mặt trên có lông nhiều, mặt dưới có lông mịn; quả hạch màu nâu xám, kích thước đường kính khoảng 1,5mm 2b. Đài quả 4-5,5mm, đế và thân có lông dài …var.

purpurascens thẳng mềm, lá hình trứng, 4,5-7,5x2,8-5 cm, có lông tơ mịn, quả hạch màu vàng nâu, đường kính 1-1,5mm [12]. Theo Thực vật chí Việt Nam, ở Việt Nam, đã xác định có 3 thứ: • Thứ chuẩn: Perilla frutescens L. Britton (tương ứng với thứ Perilla frutescens var. frutescens trong Thực vật chí Trung Quốc) Thứ chuẩn có đặc điểm như mô tả ở trên.

Thứ này phân bố chủ yếu ở độ cao 1.600 m trên dãy Hoàng Liên Sơn [4]; và một số tỉnh thành như Lào Cai (Sa Pa), Lạng Sơn (Bắc Sơn), Hòa Bình (Mai Châu, Pà Cò) [5]. • Perilla frutescens var.) Kudo - Tía tô nhọn (tương ứng với thứ Perilla frutescens var. purpurascens trong thực vật chí Trung Quốc). Tên đồng nghĩa: Perilla ocymoides L.

purpurascens Hayata, Ocimum acutum Thunb, Perilla cavaleriei Levl. Khác với thứ chuẩn đã mô tả trên bởi cây có lông tơ và lông đa bào thưa hơn, lá có kích thước nhỏ hơn (4-7 x 2,5-5 cm), mép xẻ răng cưa nông và đài quả có kích thước nhỏ hơn (cỡ 4-5 mm). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Thứ này thường phân bố ở Lào Cai (Sa Pa), Hà Giang (Đồng Văn, thị xã Hà Giang), Lạng Sơn (Bắc Sơn), Vĩnh Phúc (Tam Đảo), Hà Nội, Ninh Bình (Chợ Ghềnh). Trên thế giới, loài này còn được tìm thấy ở Trung Quốc, Nhật Bản [5].

• Perilla frutescens var.) Deane ex Bailey – Tía tô rúm (tương tự thứ Perilla frutescens var. crispa trong thực vật chí Trung Quốc) Tên đồng nghĩa: Perilla ocymoides L. crispa Benth, Ocimum crispum Thunb., Perilla frutescens var.-Mazz, Dentidia nankinensis Lour., Plectranthus nankinensis Spreng., Perilla nankinensis (lour) Decne. Khác với thứ chuẩn đã mô tả ở trên bởi thân gần như nhẵn hay chỉ có lông rải rác ở phần non; lá màu tím, xẻ răng cưa sâu, rúm và thường biến thái hơn; đài quả cũng có kích thước nhỏ hơn.

Thứ này được phân bố rộng rãi hầu khắp các tỉnh, thành phố ở nước ta. Trên thế giới, chúng còn được trồng ở Trung Quốc, Nhật Bản [5]. Đặc điểm sinh thái Cây trồng bằng hạt và được gieo trồng vào tháng 5 [26]. Mùa hoa vào tháng 7-9, mùa quả vào tháng 10-12.

Cây ưa sáng và ẩm, thích hợp với đất thịt và đất phù sa [5]. Bộ phận dùng Hạt cây Tía tô chứa dầu béo, dùng để rang ăn. Ngọn và lá non dùng làm rau gia vị và làm thuốc. Cây có tinh dầu.

Toàn cây được dùng làm thuốc [5, 25]. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp Mã vạch DNA (DNA Barcoding) và trình tự di truyền đoạn DNA ribosom nhân vùng ITS1-5.8S-ITS2 của cây Tía tô 1. Phương pháp mã vạch DNA (DNA Barcoding) Năm 2003, Paul Hebert, nhà nghiên cứu tại Đại học Guelph ở Ontario, Canada đã đề xuất "Mã vạch DNA" (DNA Barcoding) như là một cách để xác định loài.

Phương pháp mã vạch sử dụng một đoạn trình tự gen rất ngắn lấy từ một vị trí chuẩn của hệ gen. Cách dùng giống như cách một máy quét ở siêu thị phân biệt được các sản phẩm bằng cách phân biệt các mã vạch màu đen đặc trưng cho từng sản phẩm. Trong công nghệ mã vạch, có thể hai mẫu trông rất giống nhau và không phân biệt được bằng mắt thường, nhưng phương pháp mã vạch DNA có thể phân biệt được [36]. Phương pháp DNA barcoding gồm 4 phần cơ bản: • Mẫu: Các viện bảo tàng, phòng tiêu bản, vườn thú, hồ, mô đông lạnh, ngân hàng giống, các mẫu thu hái được,… • Phân tích trong phòng thí nghiệm: Các phòng thí nghiệm sinh học phân tử làm theo các quy trình chuẩn để tạo ra trình tự mã vạch DNA.

Các dữ liệu này sau đó được đặt trong một cơ sở dữ liệu để phân tích tiếp. • Cơ sở dữ liệu: Một trong những phần quan trọng nhất của sáng kiến Mã vạch là việc xây dựng một thư viện tham khảo chung để xác định các loài chưa biết dựa trên các loài đã biết. Hiện nay, trên thế giới, có hai cơ sở dữ liệu mã vạch chính là: Ngân hàng gen (Genbank) và Barcode of Life Database (BOLD). • Phân tích dữ liệu: Mẫu vật được xác định bằng cách tìm các báo cáo tham khảo trùng hợp nhất trong cơ sở dữ liệu.

Từ đó so sánh, đối chiếu đoạn DNA được mã hóa của mẫu chưa biết với đoạn trình tự đã biết trong cơ sở dữ liệu [37]. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Một mã vạch ADN điển hình phải đáp ứng được các yêu cầu sau: (1) chuẩn hóa – tính đặc hiệu cao, chứa những thông tin quan trọng của loài; (2) tối giản– có độ dài thích hợp để thuận tiện cho việc tách chiết và giải trình tự DNA; (3) có khả năng mở rộng – có khả năng phân biệt nhiều loài [3, 19, 20] 1. Trình tự di truyền đoạn DNA ribosom nhân vùng ITS1-5.8S-ITS2 của cây Tía tô Khoảng hơn một thập kỷ trở lại đây, trình tự di truyền đoạn DNA ribosom nhân vùng phiên mã nội (rDNA – ITS) là đoạn gen phổ biến trên DNA được sử dụng trong các nghiên cứu tiến hóa về phân loại các nhóm thực vật. Cấu trúc của rDNA - ITS gồm 3 tiểu phần: tiểu đơn vị 5.8S – trình tự có tính bảo tồn cao trong tiến hóa và 2 vùng phiên mã nội ITS1 và ITS2.

Độ dài trình tự tiểu phần 5.8S gần như không khác nhau (163-164 bp), trong khi đó độ dài vùng phiên mã nội ITS có sự khác nhau: ITS1 (187bp đến 298 bp) và ITS2 (187 bp đến 252 bp). Toàn bộ vùng ITS ở thực vật có hoa có độ dài dưới 700 bp [14, 15].1: Cấu trúc của vùng rDNA - ITS và các mồi thường sử dụng Có 4 lý do để ITS ngày càng trở nên phổ biến: (i) Tính sẵn có của một số bộ mồi PCR phổ biến (hoặc tương tự) áp dụng với một lượng lớn của các nhóm loài. (ii) cấu trúc đa sao chép tạo điều kiện khuếch đại PCR thậm chí từ mẫu tiêu bản. (iii) Các kích thước vừa phải của ITS (dưới 700 bp) thường cho LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 phép khuếch đại và giải trình tự mà không cần nội mồi, ngoại lệ với nhiều nhóm thực vật hạt trần.

Với cây Tía tô, trên thế giới có rất nhiều công bố về trình tự đoạn DNA ribosom nhân vùng phiên mã nội (rDNA – ITS1-5. Các đoạn trình tự này đã được công bố trên ngân hàng gen thế giới Genbank [38]. Đây là cơ sở của việc nghiên cứu xác định đoạn trình tự của mẫu nghiên cứu ở Việt Nam và so sánh với các trình tự đã so sánh trên thế giới. Thành phần dầu hạt Tía tô Dầu thu được từ hạt thường có màu vàng nhẹ, trong suốt và có mùi thơm, tan nhẹ trong ethanol [8, 9].

Thành phần dầu chiếm khoảng 35-45% khối lượng hạt. Dầu trong hạt Tía tô có thành phần chủ yếu là triacylglycerol được cấu tạo bởi glycerol và các acid béo. Acid béo trong dầu hạt Tía tô chủ yếu là acid béo không no, và một phần acid béo no[8]. Ngoài ra, dầu hạt Tía tô còn chứa các polyphenol, flavone khác nhau (rosemarinic acid, luteolin, chrysoeriol, quercetin, catcehin, apegenin và shishonin) [8], và các hợp chất khác như là acid caffeic, monoterpen alkaloids, ascorbic acid, beta-caroten, citral, dillapiol, elemicin, limonene, myristicin, protocatechuic acid, perillaldehyd, xanthin oxidase, các vitamin và muối khoáng [9].

Các acid béo Các acid béo trong dầu gồm acid béo no, đơn không no hoặc đa không no, trong đó, acid béo không no thường có tỷ lệ lớn hơn 90% [11]. Các acid béo không no có hàm lượng cao nhất và được nhắc tới nhiều nhất trong dầu hạt Tía tô là các acid béo omega như omega-3, omega-6, omega-9. Acid béo LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 omega-3 chủ yếu trong dầu là acid α-linolenic [ALA, 18:3, n-3], omega-6 chủ yếu là acid linoleic [18:2, n-6], omega-9 chủ yếu là acid oleic [18:1] [8]. và cộng sự đã nghiên cứu về thành phần các chất trong dầu hạt Tía tô thu hái được tại Maehongsorn, Chiang Mai và một mẫu thu mua trên thị trường (Thái Lan).

Dầu được chiết từ hạt Tía tô bằng dung môi hữu cơ. Thành phần của dầu được định tính bằng Iatroscan (TLC/FID). Hàm lượng các acid béo được phân tích bằng phương pháp GLC chuẩn. Hàm lượng lipid trong hạt khoảng 34-36%, trong đó triacylglycerol là thành phần chủ yếu (97%), và một phần nhỏ là phytosterol (3%).

Acid béo chiếm hàm lượng lớn nhất là acid α-linolenic (acid béo omega-3) (55-60%).