Luận án tiến sĩ nghiên cứu sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc trong sản xuất rau họ hoa thập tự tại thái nguyên

Luận án tiến sĩ nghiên cứu nghiên cứu sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc trong sản xuất rau họ hoa thập tự tại, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng

• Tác giả: Bùi Lan Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thế Hùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Nghiên Cứu Sử Dụng Thực Vật và Chế Phẩm Thảo Mộc Trong Sản Xuất Rau Họ Hoa Thập Tự Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Sử Dụng Thực Vật Tại Thái Nguyên

Nghiên cứu sử dụng thực vật và chế phẩm thảo mộc trong sản xuất rau họ hoa thập tự tại Thái Nguyên đang trở thành một xu hướng quan trọng trong nông nghiệp bền vững. Việc áp dụng các phương pháp này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Thái Nguyên, với điều kiện khí hậu và đất đai thuận lợi, là nơi lý tưởng để phát triển các loại rau an toàn, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao.

1.1. Tình Hình Sản Xuất Rau Họ Hoa Thập Tự Tại Thái Nguyên

Rau họ hoa thập tự là một trong những loại rau chủ lực tại Thái Nguyên. Diện tích trồng rau này đã tăng đáng kể trong những năm gần đây, nhờ vào sự hỗ trợ của các chính sách phát triển nông nghiệp bền vững.

1.2. Vai Trò Của Thực Vật Trong Nông Nghiệp Bền Vững

Thực vật không chỉ cung cấp thực phẩm mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Việc sử dụng thực vật trong sản xuất rau giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe con người.

II. Thách Thức Trong Sản Xuất Rau Họ Hoa Thập Tự

Mặc dù có nhiều tiềm năng, sản xuất rau họ hoa thập tự tại Thái Nguyên vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Sự gia tăng sâu bệnh hại và việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật không hợp lý đang gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng cho nông dân.

2.1. Vấn Đề Sâu Bệnh Hại Trong Sản Xuất Rau

Sâu bệnh hại là một trong những nguyên nhân chính làm giảm năng suất và chất lượng rau. Việc phát hiện và phòng trừ kịp thời là rất cần thiết để bảo vệ mùa màng.

2.2. Tác Động Của Hóa Chất Bảo Vệ Thực Vật

Sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn gây ô nhiễm môi trường. Cần có các biện pháp thay thế an toàn hơn để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

III. Phương Pháp Sử Dụng Thực Vật Trong Sản Xuất Rau

Việc áp dụng các phương pháp sử dụng thực vật và chế phẩm thảo mộc trong sản xuất rau họ hoa thập tự đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những phương pháp này không chỉ an toàn mà còn hiệu quả trong việc phòng trừ sâu bệnh.

3.1. Nghiên Cứu Về Chế Phẩm Thảo Mộc

Chế phẩm thảo mộc được nghiên cứu và phát triển để sử dụng trong phòng trừ sâu bệnh. Những chế phẩm này có nguồn gốc tự nhiên, an toàn cho sức khỏe và môi trường.

3.2. Kỹ Thuật Pha Chế Dung Dịch Ngâm Thực Vật

Kỹ thuật pha chế dung dịch ngâm thực vật là một trong những phương pháp hiệu quả để phòng trừ sâu hại. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng đúng tỷ lệ có thể nâng cao hiệu quả phòng trừ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu về việc sử dụng thực vật và chế phẩm thảo mộc trong sản xuất rau họ hoa thập tự đã được áp dụng thực tiễn tại nhiều địa phương. Những mô hình này không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn đảm bảo an toàn thực phẩm.

4.1. Mô Hình Ứng Dụng Tại Thái Nguyên

Mô hình ứng dụng thực vật trong sản xuất rau tại Thái Nguyên đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Nông dân đã áp dụng các biện pháp này để nâng cao năng suất và chất lượng rau.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Năng Suất Rau

Nghiên cứu cho thấy việc sử dụng thực vật và chế phẩm thảo mộc đã giúp tăng năng suất rau họ hoa thập tự lên đáng kể, đồng thời giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu sử dụng thực vật và chế phẩm thảo mộc trong sản xuất rau họ hoa thập tự tại Thái Nguyên mở ra nhiều triển vọng cho nông nghiệp bền vững. Việc áp dụng các phương pháp này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

5.1. Triển Vọng Phát Triển Nông Nghiệp Bền Vững

Triển vọng phát triển nông nghiệp bền vững tại Thái Nguyên rất khả quan. Việc áp dụng các phương pháp an toàn sẽ giúp nâng cao giá trị nông sản và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5.2. Định Hướng Nghiên Cứu Trong Tương Lai

Định hướng nghiên cứu trong tương lai sẽ tập trung vào việc phát triển các chế phẩm thảo mộc mới và cải tiến kỹ thuật sản xuất rau an toàn, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU……………………………………………………………………………. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI………………………………………………. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI…………………………………………. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI…………………….

Ý nghĩa khoa học của đề tài…………………………………………………… 03 3. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài…………………………………………………… 04 4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU……………………………………………………… 04 4. Đối tƣợng nghiên cứu………………………………………………………….

Thời gian, địa điểm nghiên cứu………………………………………………. Điều kiện thí nghiệm…………………………………………………………. Phạm vi nghiên cứu……………………………………………………………. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN……………………………………………… 05 Chƣơng 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU…………….

Cơ sở khoa học…………………………………………………………. Tổng quan tài liệu……………………………………………………………… 07 1. Tình hình sản xuất rau họ hoa thập tự trên thế giới và Việt Nam………… 07 1. Tình hình sản xuất rau họ hoa thập tự trên thế giới…………………….

Tình hình sản xuất rau họ hoa thập tự ở Việt Nam…. Thực trạng sản xuất và sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật trên thế giới và Việt Nam……………………………………………………………………. Thực trạng sản xuất và sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật trên thế giới…… 09 1. Tình hình sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật ở Việt Nam.

Những nghiên cứu trong và ngoài nước về sử dụng cây cỏ có tính độc làm v thuốc trừ sâu………………………………………………………………… 15 1. Những kết quả nghiên cứu trên thế giới về sử dụng cây cỏ có tính độc làm thuốc trừ sâu……………………………………………………………………… 15 1. Những kết quả nghiên cứu ở Việt Nam về sử dụng những cây cỏ có tính độc làm thuốc trừ sâu …………………………………………………………… 27 1. Những nghiên cứu trong và ngoài nước về sâu hại rau họ hoa thập tự… 32 1.

Những kết quả nghiên cứu trên thế giới về sâu hại rau họ hoa thập tự…… 32 1. Những kết quả nghiên cứu ở Việt Nam về sâu hại rau họ hoa thập tự ……. Nhận xét chung từ những kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước về đặc điểm và biện pháp phòng trừ sâu hại rau họ hoa thập tự……………………. Nhận xét và bài học kinh nghiệm từ tổng quan tài liệu trong và ngoài nước… 49 Chƣơng 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU…… 50 2.

Vật liệu nghiên cứu……………………………………………………………. Nội dung nghiên cứu…………………………………………………. Phƣơng pháp nghiên cứu……………………………………………………. Tình hình sản xuất rau và tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên rau tại thành phố Thái Nguyên…………………………………………………….

Điều tra kinh nghiệm cổ truyền sử dụng thực vật có độc trừ sâu hại cây trồng…. Nghiên cứu cách pha chế dung dịch ngâm thực vật trong phòng trừ sâu hại rau họ hoa thập tự………………………………………………………. Nghiên cứu sản xuất rau hoa thập tự có sử dụng những loài thực vật và chế phẩm thảo mộc…………………………………………………………. Điều tra xác định thành phần, mức độ phổ biến, phổ ký chủ và diễn biến sâu hại rau họ hoa thập tự………………………………………………………….

Nghiên cứu ảnh hưởng của việc sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc đến sinh trưởng của rau cải bắp………………………………………. Nghiên cứu hiệu quả của một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc trong vi phòng trừ sâu hại rau họ hoa thập tự………………………………. Xây dựng mô hình ứng dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc trong sản xuất rau cải bắp………………………………………………… 73 2. Phương pháp xử lý số liệu…………………………………………………… 74 Chƣơng 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN………………………………………… 75 3.

Tình hình sản xuất rau và tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trên rau tại thành phố Thái Nguyên……………………………………………. Tình hình sản xuất rau tại thành phố Thái Nguyên………………………. Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trừ sâu trên rau tại thành phố Thái Nguyên………………………. Nghiên cứu kinh nghiệm cổ truyền sử dụng thực vật có độc trừ sâu hại cây trồng…………………………………………………………………….

Kinh nghiệm của đồng bào dân tộc miền núi phía Bắc về thành phần, bộ phận sử dụng và môi trường sống của những loài thực vật có khả năng trừ dịch hại cây trồng……………………………………………………… 85 3. Kinh nghiệm của đồng bảo về cách nhận biết những loài thực vật có khả năng trừ dịch hại cây trồng…………………………………………………. Kinh nghiệm của đồng bào dân tộc về việc khai thác và sử dụng những loài thực vật có khả năng trừ dịch hại cây trồng…………………………… 89 3. Nghiên cứu cách pha chế dung dịch ngâm thực vật trong phòng trừ sâu hại rau họ hoa thập tự……………………………………………………… 92 3.

Nghiên cứu xác định nồng độ của các dung dịch ngâm thực vật…………. Nghiên cứu xác định chất bổ sung vào dung dịch ngâm thực vật pha với nước theo tỷ lệ 1:10…………………………………………………………. Nghiên cứu sản xuất rau họ hoa thập tự có sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc………………………………………………………… 97 3. Thành phần, mức độ phổ biến, phổ ký chủ và diễn biến sâu hại rau họ hoa vii thập tự……………………………………………………………………….

Thành phần, mức độ phổ biến và phổ ký chủ của sâu hại rau họ hoa thập tự……. Diễn biến mật độ sâu hại rau cải bắp…………………………………………… 99 3. Nghiên cứu ảnh hưởng của việc sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc đến sinh trưởng của rau cải bắp…………………………………. Nghiên cứu ảnh hưởng của việc sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc đến thời gian sinh trưởng của rau cải bắp…………………………….

Nghiên cứu ảnh hưởng của việc sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc đến khả năng ra lá và đường kính bắp cải. Nghiên cứu hiệu quả của việc sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc trong phòng trừ một số loài sâu hại chính trên rau họ hoa thập tự……. Nghiên cứu hiệu quả phòng trừ sâu xanh bướm trắng………………………. Nghiên cứu hiệu quả phòng trừ sâu tơ………………………………………….

Nghiên cứu hiệu quả phòng trừ sâu khoang…………………………………. Nghiên cứu hiệu quả phòng trừ bọ nhảy. Nghiên cứu hiệu quả phòng trừ rệp……. Nghiên cứu ảnh hưởng của việc sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc đến năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất rau bắp cải….

Nghiên cứu ảnh hưởng của việc sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc đến tỷ lệ cuốn và tỷ lệ cây thu hoạch………………………………… 136 3. Nghiên cứu ảnh hưởng của việc sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc đến khối lượng trung bình bắp………. Nghiên cứu ảnh hưởng của việc sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc đến năng suất……………………………………………………………. Nghiên cứu ảnh hưởng của việc sử dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc đến hàm lượng vitamin C và dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật trong rau bắp cải…………………………………………………………….

Sơ bộ hạch toán kinh tế……………………………………………………… 141 3. Kết quả xây dựng mô hình ứng dụng một số loài thực vật và chế phẩm thảo mộc trong sản xuất rau cải bắp an toàn……………………………. 144 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ………………………………………………………… 150 1. Đề nghị…………………………………………………………………………… 151 TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………………………….

188 ix DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Bộ NN&PTNT = Bộ NNPTNT Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn BVTV Bảo vệ thực vật BWYR Blue white yellows Virus CaMV Cauliflower Mosaic Virus CT Công thức d2 Dung dịch DT Diện tích Đ/C Đối chứng ĐH Đại học ĐXS Đông xuân sớm ĐXCV Đông xuân chính vụ ĐXM Đông xuân mộn FAO (Food and Agriculture Organization Tổ chức lương thực thế giới of the United Nations) FAOSTAT (The Food and Agriculture Food and agriculture organisation of the united Organization Corporate Statistical Database) nations KT chọn Kỹ thuật chọn LNL Lần nhắc lại LSD (Least significant difference) Sai khác nhỏ nhất có ý nghĩa SL Sản lượng NS Năng suất nt như trên QĐ-BNN Quyết định của Bộ Nông nghiệp TB Trung bình TCN Tiêu chuẩn ngành TN Thí nghiệm TV Thực vật TuMV Turnip Mosaic Virus VSATTP Vệ sinh an toàn thực phẩm x DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU TT Số Nội dung bảng Trang hiệu 1 1.1 Sản phẩm thương mại thuốc trừ sâu thảo mộc chủ yếu và hỗn hợp của chúng đã được đăng ký sử dụng ở Việt Nam (tháng 4 năm 2013).1 Diện tích, năng suất và sản lượng rau của thành phố Thái Nguyên qua các năm (2008 – 2011)………………………………………. Diện tích, năng suất và sản lượng rau của thành phố Thái Nguyên theo các đơn vị hành chính………………………………………. Tình hình sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật trừ sauu trên rau tại thành phố Thái Nguyên. Hàm lượng NO3- trong sản phẩm rau sản xuất tại thành phố Thái Nguyên năm 2011.

Hàm lượng Pb trong sản phẩm rau sản xuất tại thành phố Thái Nguyên năm 2011. Hàm lượng Cd trong sản phẩm rau sản xuất tại thành phố Thái Nguyên năm 2011. Hàm lượng As trong sản phẩm rau sản xuất tại thành phố Thái Nguyên năm 2011. Hàm lượng Hg trong sản phẩm rau sản xuất tại thành phố Thái Nguyên năm 2011.

Tri thức bản địa của đồng bảo dân tộc miền núi về những loài thực vật có khả năng trừ dịch hại cây trồng.10 Kinh nghiệm của đồng bảo dân tộc về việc sử dụng và bảo quản các loài thực vật để sử dụng trong phòng trừ dịch hại cây trồng.11 Hiệu lực tiêu diệt sâu hại của các chất bổ sung (chất phụ gia).12 Thành phần, mức độ phổ biến và phổ ký chủ của sâu hại rau họ hoa thập tự……………………………………………………….13 Mật độ sâu hại trong các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của rau cải bắp…………………………………………………………….14 Ảnh hưởng của dung dịch ngâm thực vật và chế phẩm thảo mộc. đến thời giai sinh trưởng của rau cải bắp…………………………. 105 xi TT Số Nội dung bảng hiệu Trang 16 3.15 Ảnh hưởng của dung dịch ngâm thực vật và chế phẩm thảo mộc. đến khả năng ra lá và đường kính tán bắp cải…………………….

Hiệu lực xua đuổi sâu xanh bướm trắng (TN trong phòng)……… 108 18 3.17 Hiệu lực tiêu diệt sâu xanh bướm trắng (TN trong phòng).18 Hiệu lực phòng trừ sâu xanh bướm trắng (TN ngoài đồng ruộng).19 Hiệu lực xua đuổi sâu tơ (TN trong phòng).20 Hiệu lực tiêu diệt sâu tơ (TN trong phòng).21 Hiệu lực phòng trừ sâu tơ (TN ngoài đồng ruộng)…….22 Hiệu lực xua đuổi sâu khoang (TN trong phòng).23 Hiệu lực tiêu diệt sâu khoang (TN trong phòng).24 Hiệu lực phòng trừ sâu khoang (TN ngoài đồng ruộng)….25 Hiệu lực tiêu diệt bọ nhảy (TN trong phòng).26 Hiệu lực phòng trừ bọ nhảy (TN ngoài đồng ruộng)….27 Hiệu lực xua đuổi rệp (TN trong phòng)………………….28 Hiệu lực tiêu diệt rệp (TN trong phòng).29 Hiệu lực phòng trừ rệp (TN ngoài đồng ruộng)….30 Ảnh hưởng của việc sử dụng dung dịch ngâm thực vật và chế phẩm thảo mộc đến năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất bắp cải.31 Ảnh hưởng của việc sử dụng dung dịch ngâm thực vật và chế phẩm thảo mộc đến hàm lượng vitamin C và dư lượng thuốc BVTV trong rau bắp cải………………………………………….32 Hạch toán sơ bộ hiệu quả kinh tế của việc sử dụng dung dịch ngâm thực vật và chế phẩm thảo mộc trong sản xuất rau bắp cải.33 Hiệu quả phòng trừ sâu hại cải bắp ở các mô hình thử nghiệm vụ Đông xuân năm 2011 – 2012 tại Tiểu đoàn Vượt Sông 4, Lữ đoàn Công binh 575, Quân khu 1……………………………………….34 Năng suất bắp cải ở các mô hình thử nghiệm vụ Đông xuân năm 2011 – 2012 tại Tiểu đoàn Vượt Sông 4, Lữ đoàn Công binh 575, Quân khu 1………………………………………………………. 148 xii DANH MỤC CÁC HÌNH TRONG LUẬN ÁN Số STT Nội dung hình Trang hiệu 1 2.